طبقه بندی پالس سکانسها
بسته به ثبت نوع سینگال دو خانواده اصلی از سکانس ها وجود دارد :
• سکانسهاس اسپین اکو : که مشخصه انها استفاده از پالس RF 180 درجه معکوس کننده است .
• سکانسهای گرادیان اکو
تغییرات زیادی در هر یک از این خانواده ها برای افزایش سرعت اسکن بوجود امده است :
• سکانس اسپین اکو سریع Fast spin echo, Single shot FSE و Haste
• سکانس گرادیان اکو با تخریب (spoiled) مگنتایزیشن عرضی باقی مانده (spoiled gradient echo - ultrafast gradient echo ) و گروه دیگر سکانس گرادیان اکو با حالت پایداری مگنتایزیشن عرضی باقی مانده (Steady state gradient echo) و مشتقات ان (Contrast enhanced steady state gradient echo) و با گرادیان متعادل شده (Balanced steady state gradient echo), اکو پلانر (EPI) .
برخی از سکانسهای ترکیبی ، مخلوطی از سکانس اسپین اکو و گرادیان اکو هستند (GRASE-SE-EPI) .
#Mri
@partoha
بسته به ثبت نوع سینگال دو خانواده اصلی از سکانس ها وجود دارد :
• سکانسهاس اسپین اکو : که مشخصه انها استفاده از پالس RF 180 درجه معکوس کننده است .
• سکانسهای گرادیان اکو
تغییرات زیادی در هر یک از این خانواده ها برای افزایش سرعت اسکن بوجود امده است :
• سکانس اسپین اکو سریع Fast spin echo, Single shot FSE و Haste
• سکانس گرادیان اکو با تخریب (spoiled) مگنتایزیشن عرضی باقی مانده (spoiled gradient echo - ultrafast gradient echo ) و گروه دیگر سکانس گرادیان اکو با حالت پایداری مگنتایزیشن عرضی باقی مانده (Steady state gradient echo) و مشتقات ان (Contrast enhanced steady state gradient echo) و با گرادیان متعادل شده (Balanced steady state gradient echo), اکو پلانر (EPI) .
برخی از سکانسهای ترکیبی ، مخلوطی از سکانس اسپین اکو و گرادیان اکو هستند (GRASE-SE-EPI) .
#Mri
@partoha
طبقه بندی پالس سکانسها
اسپین اکو (SE) :
سکانس اسپین اکو از : پالس 90 درجه ، پالس 180 درجه معکوس کننده در TE/2 و دریافت سیگنال درTE ساخته شده است. این مجموعه در هر فاصله زمانی TR ( زمان بین دو پالس 90 درجه ) تکرار میشود. با هر تکرار ، با توجه به کدگذاری فاز ، یک خط فضای K پر میشود . پالس 180 درجه معکوس کننده ناهمگونی میدان را جبران می کند و میتوان تصاویر بروزن T2 ( نه بروزن T2* ) بدست اورد.
مدت زمان سکانس اسپین اکو:
مدت زمان = TR ∙ NPY ∙ NEX
TR = زمان تکرار
NPY = تعداد مراحل کد گذاری فاز
NEX = تعداد تحریک
#Mri
@partoha
اسپین اکو (SE) :
سکانس اسپین اکو از : پالس 90 درجه ، پالس 180 درجه معکوس کننده در TE/2 و دریافت سیگنال درTE ساخته شده است. این مجموعه در هر فاصله زمانی TR ( زمان بین دو پالس 90 درجه ) تکرار میشود. با هر تکرار ، با توجه به کدگذاری فاز ، یک خط فضای K پر میشود . پالس 180 درجه معکوس کننده ناهمگونی میدان را جبران می کند و میتوان تصاویر بروزن T2 ( نه بروزن T2* ) بدست اورد.
مدت زمان سکانس اسپین اکو:
مدت زمان = TR ∙ NPY ∙ NEX
TR = زمان تکرار
NPY = تعداد مراحل کد گذاری فاز
NEX = تعداد تحریک
#Mri
@partoha
مزایای سکانس SE:
● به طور کلی تصویری با کیفیت خوب فراهم می کند.
● نسبت سیگنال به نویز (SNR) و کنتراست به نویز(CNR) مطلوب است.
● میتوان تصاویر T1، T2، و PD را به دست آورد.
● این یکی از قدیمی ترین توالی است و طیف گسترده ای در کاربردهای کلینیکی دارد.
● به آرتیفکت susceptibility انچنان حساسیت نیست.
معایب:
● زمان بسیار طولانی است
● قدرت بالاتر RF نسبت به توالی گرادیان اکو.
#Mri
@partoha
● به طور کلی تصویری با کیفیت خوب فراهم می کند.
● نسبت سیگنال به نویز (SNR) و کنتراست به نویز(CNR) مطلوب است.
● میتوان تصاویر T1، T2، و PD را به دست آورد.
● این یکی از قدیمی ترین توالی است و طیف گسترده ای در کاربردهای کلینیکی دارد.
● به آرتیفکت susceptibility انچنان حساسیت نیست.
معایب:
● زمان بسیار طولانی است
● قدرت بالاتر RF نسبت به توالی گرادیان اکو.
#Mri
@partoha
اين تكنيك در ابتدا RARE(Rapid Acquisition with Relaxation Enhancement) ناميده شد. اما اغلب انرا FSE يا TSE مي نامند. در سکانس اسپین اکو سریع (توربو اسپین اکو (TSE)، پس از اولین پالس تحریکی(90) ، از چندین پالس 180 درجه به منظور کاهش زمان اسکن استفاده میشود .
ETL (Echo train length)یا توربو فاکتور :عبارت از تعداد اکوهای دریافتی در هر TR است. یعنی تعداد پالسهای معکوس کننده(180 درجه ) RF در طول قطار اکو در هر TR. در FSE فقط TE هايي را انتخاب مي كنيم كه مضرب صحيحي از فاصله بين اكو ها باشد. كه ان را TE موثر (TEeff) مي نامند.
( تعداد برش ) ناحيه تصوير برداري سرعت ETL
زمان اسکن در TSE : ETL/ TR x NPY x NEX a.t=
TR/TE≥ تعدا برش ها در FSE
نكته: سه روش براي تصوير برداري دو اكويي با FSE وجود دارد:
1.سري اكوي كامل : در يك سري اكوي كامل ، تمام اكوهاي سري در تصوير شركت مي كنند .مزيت اين روش قابليت انتخاب te موثر و ETL براي هر دو اكوي اول و دوم است. معايب آن كاهش كنتراست است.
2.سري اكو جدا : نيمه اول سري اكو با TE1 موثر در تصوير برداري شكرت مي كند و نيمه دوم با TE2 موثر در تصوير شركت مي كند. معايب اين روش در TE2 موثر در نيمه دوم دنباله سري فشرده ميشود. 3.اكوي مشترك : در اين روش اولين و اخرين اكو در سري به ترتيب براي TE1 و TE2 است و اكو بين هر دو تصوير مشترك است.يكي از انواع اكوي مشترك تصور برداري سوراخ كليد (Key hole) ناميده ميشود . اين روش در تصوير برداريهاي سريع از برش مشابه مورد نياز است مثلا در تصوير برداري پرفيوژن .
#Mri
@partoha
ETL (Echo train length)یا توربو فاکتور :عبارت از تعداد اکوهای دریافتی در هر TR است. یعنی تعداد پالسهای معکوس کننده(180 درجه ) RF در طول قطار اکو در هر TR. در FSE فقط TE هايي را انتخاب مي كنيم كه مضرب صحيحي از فاصله بين اكو ها باشد. كه ان را TE موثر (TEeff) مي نامند.
( تعداد برش ) ناحيه تصوير برداري سرعت ETL
زمان اسکن در TSE : ETL/ TR x NPY x NEX a.t=
TR/TE≥ تعدا برش ها در FSE
نكته: سه روش براي تصوير برداري دو اكويي با FSE وجود دارد:
1.سري اكوي كامل : در يك سري اكوي كامل ، تمام اكوهاي سري در تصوير شركت مي كنند .مزيت اين روش قابليت انتخاب te موثر و ETL براي هر دو اكوي اول و دوم است. معايب آن كاهش كنتراست است.
2.سري اكو جدا : نيمه اول سري اكو با TE1 موثر در تصوير برداري شكرت مي كند و نيمه دوم با TE2 موثر در تصوير شركت مي كند. معايب اين روش در TE2 موثر در نيمه دوم دنباله سري فشرده ميشود. 3.اكوي مشترك : در اين روش اولين و اخرين اكو در سري به ترتيب براي TE1 و TE2 است و اكو بين هر دو تصوير مشترك است.يكي از انواع اكوي مشترك تصور برداري سوراخ كليد (Key hole) ناميده ميشود . اين روش در تصوير برداريهاي سريع از برش مشابه مورد نياز است مثلا در تصوير برداري پرفيوژن .
#Mri
@partoha
مزایا وکابردها :
-زمان کمتر نسبت به SE است كه اجازه اسكن سريعتر را به ما مي دهد.
-در ناحیه نرو ، مولتی اسلب 3D میتوان تهیه کرد
-در اسپین اکو سریع سکانس Restore قابل اجراست. سکانس Restore در تصاویر بروزن T2-TSE سیگنال مواد با زمانهای آسایش بالا ( مثل CSF ) را افزایش میدهد. برای این منظور یک پالس 90 درجه ( باصطلاح پالس Restore) به انتهای قطار اکو (echo train ) در سکانس توربو اسپین اکو ( T2-TSE) اضافه میشود تا باقیمانده مگنتایزیشن عرضی را به محور طولی برگرداند ، و آسایش مگنتایزیشن طولی را تسریع کند. این سکانس اجازه می دهد با TR های کوچکتر همان کنتراست (TR بلند ) بدست آید، که موجب کاهش زمان اسکن میشود.
-تکنیک BLADE بمنظور کاهش آرتیفکتهای حرکتی قابل اجراست. که طریقه پر شدن فضای K بصورت رادیال است و به توربو فاکتور بستگی دارد.
- میتوان ایزو تروییک وکسل 3Dانجام داد.
- در مغز می توان تصاویر اینورشن ریکاروی با تصاویر ریل تهیه کرد.
- در قلب برای کاردیاک اناتومی بکارمیرود و با اینورشن ریکاروی داخل قلب را سیاه ببینیم که لومن قلب را بررسی کرد.
-در تصویربرداری 3D استفاده میشود .
-تصاویر سه بعدی از طریق بکار بردن روش SPACE بدست می اید. SPACE یک تری دی توربو اسپین اکو ( 3D TSE ) است. SPACE در مقایسه با سکانس تربو اسپین اکوی معمولی از قطار پالس ریفوکوس کننده کوتاه ، غیر انتخابی استفاده میکند، که شامل RF پالس های با فلیپ انگل متفاوت است. SPACE اجازه استفاده از توربو فاکتورهای خیلی زیاد ( کمتر از 100) و راندمان بالای نمونه برداری را می دهد. در نتیجه تصاویر تری دی با رزلوشن بالا و ایزو تروپیک بدست می آید که در بازسازی چند جهته مورد استفاده قرار می گیرد.
#Mri
@partoha
-زمان کمتر نسبت به SE است كه اجازه اسكن سريعتر را به ما مي دهد.
-در ناحیه نرو ، مولتی اسلب 3D میتوان تهیه کرد
-در اسپین اکو سریع سکانس Restore قابل اجراست. سکانس Restore در تصاویر بروزن T2-TSE سیگنال مواد با زمانهای آسایش بالا ( مثل CSF ) را افزایش میدهد. برای این منظور یک پالس 90 درجه ( باصطلاح پالس Restore) به انتهای قطار اکو (echo train ) در سکانس توربو اسپین اکو ( T2-TSE) اضافه میشود تا باقیمانده مگنتایزیشن عرضی را به محور طولی برگرداند ، و آسایش مگنتایزیشن طولی را تسریع کند. این سکانس اجازه می دهد با TR های کوچکتر همان کنتراست (TR بلند ) بدست آید، که موجب کاهش زمان اسکن میشود.
-تکنیک BLADE بمنظور کاهش آرتیفکتهای حرکتی قابل اجراست. که طریقه پر شدن فضای K بصورت رادیال است و به توربو فاکتور بستگی دارد.
- میتوان ایزو تروییک وکسل 3Dانجام داد.
- در مغز می توان تصاویر اینورشن ریکاروی با تصاویر ریل تهیه کرد.
- در قلب برای کاردیاک اناتومی بکارمیرود و با اینورشن ریکاروی داخل قلب را سیاه ببینیم که لومن قلب را بررسی کرد.
-در تصویربرداری 3D استفاده میشود .
-تصاویر سه بعدی از طریق بکار بردن روش SPACE بدست می اید. SPACE یک تری دی توربو اسپین اکو ( 3D TSE ) است. SPACE در مقایسه با سکانس تربو اسپین اکوی معمولی از قطار پالس ریفوکوس کننده کوتاه ، غیر انتخابی استفاده میکند، که شامل RF پالس های با فلیپ انگل متفاوت است. SPACE اجازه استفاده از توربو فاکتورهای خیلی زیاد ( کمتر از 100) و راندمان بالای نمونه برداری را می دهد. در نتیجه تصاویر تری دی با رزلوشن بالا و ایزو تروپیک بدست می آید که در بازسازی چند جهته مورد استفاده قرار می گیرد.
#Mri
@partoha
شامل دو دسته است :
الف. روش چند اکویی تک مقطعی (Multi-echo,Single-slice Technique)
ب. روش چند اکویی چند مقطعی (Multi-echo,Multi-slice Technique)
الف . روش چند اکویی تک مقطعی (Multi-echo,Single-slice Technique)
در این روش در هر TR چندین تصویر از یک موقعیت اسلایس با کنتراست های مختلف و بدون افزایش زمان اسکن بدست می آید. مزیت این تصویر گیری بدست اوردن کنتراست های مختلف است که در مشخص کردن ضایعات خاص ( همانژیومای کبدی) میتواند کمک کننده باشد. بعد از اولین اکو که بدست امد ، تا TR بعد فاصله آزادی وجود دارد . بوسیله بکار بردن پالس 180 درجه جدید یک اکو جدید ، با همان کد گذاری فاز بدست می اید که تصویر دوم را ایجاد می کند. TE دو تصویر متفاوت است و تصویر دوم نسبت به تصویر اول وزن T2 بارزتری دارد.
معمولا این سکانس برای بدست اوردن همزمان تصاویر بروزن T2 و PD است.
ب: روش چند اکویی چند مقطعی (Multi-echo,Multi-slice Technique)
در این روش در هر TR ، چندین اکو دریافت میشود که بر خلاف روش قبل کنتراست آنها یکسان بوده ،ولی بدنبال اعمال شیب های مختلف گرادیان فازی ، اکوهای متعدد به دست می آید و بدین جهت خطوط متتعدد فضای K و ماتریس تصویری ، چند مقطع را پر میکند.
#Mri
@partoha
الف. روش چند اکویی تک مقطعی (Multi-echo,Single-slice Technique)
ب. روش چند اکویی چند مقطعی (Multi-echo,Multi-slice Technique)
الف . روش چند اکویی تک مقطعی (Multi-echo,Single-slice Technique)
در این روش در هر TR چندین تصویر از یک موقعیت اسلایس با کنتراست های مختلف و بدون افزایش زمان اسکن بدست می آید. مزیت این تصویر گیری بدست اوردن کنتراست های مختلف است که در مشخص کردن ضایعات خاص ( همانژیومای کبدی) میتواند کمک کننده باشد. بعد از اولین اکو که بدست امد ، تا TR بعد فاصله آزادی وجود دارد . بوسیله بکار بردن پالس 180 درجه جدید یک اکو جدید ، با همان کد گذاری فاز بدست می اید که تصویر دوم را ایجاد می کند. TE دو تصویر متفاوت است و تصویر دوم نسبت به تصویر اول وزن T2 بارزتری دارد.
معمولا این سکانس برای بدست اوردن همزمان تصاویر بروزن T2 و PD است.
ب: روش چند اکویی چند مقطعی (Multi-echo,Multi-slice Technique)
در این روش در هر TR ، چندین اکو دریافت میشود که بر خلاف روش قبل کنتراست آنها یکسان بوده ،ولی بدنبال اعمال شیب های مختلف گرادیان فازی ، اکوهای متعدد به دست می آید و بدین جهت خطوط متتعدد فضای K و ماتریس تصویری ، چند مقطع را پر میکند.
#Mri
@partoha