#شهیاران‌پیدا و پنهان

🌐 @peydaopenhan
۲۹ بهمن جشن اسپندگان
روز آرمان پاک وعشق اهورایی و پاسداشت مقام مهربانوها و #روز_مادر گرامی باد

4.84K views14:55

‍ 🍃🍂🍃🍂🍃🍂🍃🍂
🌐 @peydaopenhan
#فلسفه_جشن_سپندارمذگان

✔️جشن اسفندگان (سپندارمذگان) یا جشن مژده گیران یکی از جشن‌های ایرانی است که در روز ۲۹بهمن برگزار می‌شود.
ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه آورده‌است که ایرانیان باستان،
این روز راروز بزرگداشت زن وزمین می‌دانستند.

✔️واژه پارسی «اسفند» (اسپند) در زبان پارسی امروز، از واژه پهلوی «سپندارمت-Spandarmat» و اوستایی «سپِنتَه آرمَئی تی-SpentaArmaiti» بر گرفته شده است.
روز پنجم هرماه و ماه دوازدهم هر سال «اسفند» یا «سپَندارمَذ» نام دارد. این واژه که در اوستایی «سْپِنـْـتـَه آرَمَئیتی» آمده، نام چهارمین امشاسپند است، از دو بخش «سپِنتَه» یا «سپند» به مانک پاک و مقدس و «آرَمَئیتی» به معنی فروتنی و بردباری تشکیل شده است و معنی این دو با هم فروتنی ِپاک و مقدس است. این واژه در پهلوی «سپندارمت» و در پارسی «سپندارمذ» و «اسفندارمذ» و «اسفند» شده‌ است.

✔️در گاه‌شماری‌های گوناگون ایرانی، علاوه بر این که ماه‌ها نام داشتند، هریک از روزهای ماه نیز یک نام داشتند.
برای نمونه روز نخست هر ماه «روز اورمزد»، روز دوم هر ماه، روز بهمن (تندرستی، اندیشه) که نخستین صفت خداوند است، روز سوم هر ماه، اردیبهشت یعنی «بهترین راستی و پاکی» که باز از صفات خداوند است، روز چهارم هر ماه، شهریور یعنی «شاهی و فرمانروایی آرمانی» که خاص خداوند است و روز پنجم هر ماه، «سپندارمزد» بوده‌است. #سپندار_مزد لقب ملی زمین است. یعنی گستراننده، مقدس، فروتن. زمین نماد باروری است چون با فروتنی، تواضع و گذشت زندگی را به همه زیستمندان هدیه می‌کند.
به همین دلیل در فرهنگ باستان اسفندگان (اسپندگان) را به‌عنوان نماد تمایلات مادرانه وباروری می‌پنداشتند.

✔️در سال ۱۳۴۱ خورشیدی، استاد ابراهیم پورداود روز پنجم اسفند و جشن اسفندگان را به عنوان «روز پرستار» پیشنهاد داد که پذیرفته شد و در تقویم رسمی نیز ثبت گردید ولی اکنون این روز توسط هیچ نهاد دولتی و غیردولتی به عنوان روز پرستار گرامی داشته نمی‌شود.
استاد پورداوود در این مورد نوشته بود:
در میان جشن‌های بزرگ ایران باستان، سپندارمذگان جشنی است در پنجمین روز از اسفندماه.
همین روز شایسته و برازنده است که جشن پرستاران میهن ما باشد.
از این روی، روز پنجم ماه دوازدهم (اسفند) یا اسپند، روز «سپندارمزد» یا «اسپندارمزد» نام داشت که جشنی با همین عنوان می‌گرفتند. «سپندارمزدگان»یا«اسفندگان»(اسپندگان) روز زن و زمین است.

✔️به بیان ابوریحان بیرونی
«اسفندارمذ»ایزد موکل بر زمین و ایزد حامی و نگاهبان زنان شوهر دوست و پارسا و درست کار بوده.
به همین مناسبت این روز، عید زنان به شمار می ‌رفت.
مردم به جهت گرامی ‌داشت، به آنان هدیه ‌داده و بخشش می‌ کردند.
زنان نه تنها از هدایا و دهش هایی برخوردار می ‌شدند، بلکه به نوعی در این روز فرمانروایی می ‌کردند و مردان باید که از آنان فرمان می ‌بردند.
✔️سپندارمزد نگهبان زمین است و از آنجا که زمین مانند زنان در زندگی انسان نقش باروری و باردهی دارد جشن اسفندگان (اسپندگان) برای گرامیداشت زنان نیکوکار برگزار می‌گردد.
ایرانیان از دیر باز این روز را روز زن و روز مادر می‌نامیدند.

✔️اختلاف در زمان برگزاری جشن؛

هم‌اکنون بعضی از زرتشتیان ایران،
روز سپندارمذ (پنجم) از ماه سپندارمذ (اسفند) را روز ۲۹ بهمن و روز جشن سپندارمذگان می‌دانند.
این درحالیست که گاه‌شمار ایرانی جا به جا شده است.
حتی دوره‌ای بوده است که نوروز در آغاز پاییز و پنچه (پنچ روز اضافه‌ی سال) در نیمه ساله بوده است.
ولی در آن روزگار نیز روز اسفند از ماه اسفند، اسفندگان بوده است.
در بعضی مناطق ایران که در نسل‌های پیش، زرتشتی بوده و اکنون مسلمان شده‌اند، این مراسم هرساله پنج روز مانده به ماه اسفند، برگزار می‌شود. از این مناطق می توان به منطقه پشتکوه استان یزد اشاره کرد که این مراسم به ویژه در روستای پندر به صورت با شکوهی برگزار می شود.

✔️این جشن را با نام‌های جشن برزیگران هم نامیده‌اند.
در روز اسپندگان چند جشن با مناسکی به‌خصوص برگزار می‌شده‌است.
نخستین آنان جشن مردگیران یا جشن مژدگیران بود که ویژه زنان بود. در این روز مردان برای زنان هدیه می‌خریدند و از آنان قدردانی می‌کردند.
امروزه نیز بیشترین جنبهٔ مورد تأکید در اسپندگان قدردانی از زنان است.
در زمان گذشته -چنان که ابوریحان روایت کرده‌است - عوام کارهای دیگری هم می‌کردند چون آیین‌های جادویی برای دورکردن خرفستران.
اما ابوریحان این آیین‌ها را تازه و نااصیل خوانده‌است.
🌐 @peydaopenhan

3.14K views15:03