انجمن علمی فلسفه علم شریف

♦️ورود برای عموم آزاد و رایگان است. لطفا برای ورود به دانشگاه نام و کد ملی خود را در لینک زیر وارد بفرمائید: https://goo.gl/forms/KsAvi86S9U9a8DO92 @philsharif https://t.me/philsharif

#چکیده_سخنرانی
📢جهان های موازی و انفجار بزرگ
علی هادیان

🔻الف- جهان های موازی چگونه از ریاضیات نظریه های فیزیکی برمی خیزند؟
چطور انواع ایده های جهان های موازی طی صد سال اخیر مدام از ریاضیات نظریه های فیزیکی برخواسته اند؟ حداقل سه نوع از جهان های موازی را معرفی خواهیم کرد:
🔸ا- جهان‌های موازی تورمی حاصل از پیش بینی نظریه تورم
مطابق نظریه تورمی انفجار بزرگ، کیهان بلافاصله پس از شروع یک دوره انبساط فوق العاده سریع تورم گونه داشته و سپس سرعت انبساط آن کم شده است. دانشمندان نشان داده اند که اگر این درست باشد، نمی تواند فقط همین یک بار رخ داده باشد و احتمال دارد جهان های متعدد دیگری هم مانند حباب های بخار موجود در کتری آب جوش از افت و خیزهای کوانتومی جهان اولیه بوجود آمده باشند.
🔸2- جهان‌های موازی کوانتومی که تعبیر اکثر فیزیکدانان امروز از معادله موج شرودینگر است.
مطابق نظریه مکانیک کوانتومی هر پدیده در سطح زیر اتمی می تواند حالت های مختلفی با احتمال های متفاوت داشته باشد که توسط تابع موج قابل محاسبه است. ولی اینکه وقتی عمل مشاهده یا اندازه گیری را انجام می دهیم چرا فقط یکی از حالات رخ می دهد، موجب شده تعبیرهای متفاوتی از طرف فیزیکدانان مطرح بشود. در نیمه اول قرن بیستم تعبیر غالب این بود که وقتی یک اندازه گیری کوانتومی انجام می دهیم، آگاهی موجب فروپاشی تابع موج می شود و فقط یکی از حالات به طور تصادفی روی می دهد. ولی کسی نتوانست توضیح دهد که آگاهی از نظر فیزیکی چیست و چطور با سیستم کوانتومی برهم کنش می کند. تعبیر دیگری که امروزه اغلب فیزیکدانان آن را ترجیح می دهند این است که در هر رویداد کوانتومی هر یک از حالات ممکن در جهان جداگانه ای روی می دهند.
🔸3- جهان‌های موازی فرافضا ناشی از ابعاد اضافی در نظریه ریسمان ها
مطابق نظریه ی ریسمان ها که برای یکپارچه کردن دو نظریه ی مکانیک کوانتومی و نسبیت عام پیشنهاد شده، جهان ما غیر از این سه بعد فضایی که درک می کنیم، شش بعد فضایی دیگر هم دارد که در سطح زیر اتمی خمیده شده اند و بنابراین قابل مشاهده نیستند. همچنین ممکن است غیر از آنها یک بعد فضایی دیگر هم وجود داشته باشد که بزرگ است. اگر این درست باشد، جهانی با ابعاد بالاتر وجود دارد که فضا زمان ما فقط یکی از پوسته های موجود در آن است و ممکن است بی نهایت جهان دیگر در آن شناور باشد.
🔻ب- چرا دانشمندان مطمئن هستند که جهان یک شروع داغ داشته؟
اینکه کیهان شناسان می گویند جهان 14 میلیارد سال پیش از یک نقطه ی داغ و چگال شروع شده ادعای بزرگی است که شواهد واضح و متمایز می طلبد. مهم ترین دلیل بر این ادعا از تابش جسم داغ می آید که هم اکنون در آسمان از هر سو مشاهده می شود. دانشمندان 50 سال است آن را بارها اندازه گرفته اند و تا به حال چندین ماهواره هم ساخته اند که هر کدام اندازه گیری های قبلی را با دقت بیشتر و بیشتری تایید کرده است. در این گفتار نشان می دهیم که چرا می توان به این ادعای کیهان شناسان اعتماد کرد.
https://t.me/philsharif