#انجمن_فیزیک_ایران
@physics_malayeru

ويدئويي زيبا بنام " لبه ابديت " كارل ساگان .
@physics_malayeru

خسوف ( ماه گرفتگی):
زمین در حرکت مداری خود به دور خورشید سایه‌اش را، که در فضا در سمتی مخالف خورشید ممتد است، به دنبال می‌کشد. سایه زمین به شکل یک مخروط است که قاعده آن مقطع زمین و طول متوسط آن 1380000 کیلومتر است. طول این سایه، بر اثر تغییر فاصله زمین از خورشید تا حدود 40000کیلومتر نسبت به مبدا متوسط تغییر می‌کند. خسوف زمانی اتفاق می‌افتد که ماه وارد مخروط سایه زمین شود.
مانند شکل 1

منبع: کتاب نجوم به زبان ساده نوشته مایردگانی
@physics_malayeru

1
@physics_malayeru

چون از بالا به دایرةالبروج بنگریم به اشتباه گمان می‌کنیم که خسوف باید ماهی یک بار واقع شود.
این دید از بالا در شکل 2 نشان داده شده است . در این شکل دایرة البروج (یعنی مدار ظاهری خورشید به دور زمین )با خط چین در سمت چپ نشان داده شده است و مدار ماه به دور زمین به صورت پیکان هایی در سمت راست .

منبع: کتاب نجوم به زبان ساده نوشته مایردگانی
@physics_malayer

2
@physics_malayeru

خطای این دید وقتی آشکار می‌شود که از پهلو نگاه کنیم. آنگاه روشن می‌شود که این سه جرم در حقیقت بر یک خط واقع نیستند. ماه در نتیجه میل مدارش با دایرةالبروج، می‌تواند از بالا یا پایین مخروط سایه، به فاصله‌ای که حداکثر 32000 کیلومتر می‌شود بگذرد.
به شکل 3 نگاه کنید . عده دفعاتی که ماه مخروط سایه را قطع میکند، کسر کوچکی از تعداد دفعاتی است که از بالا یا از زیر آن میگذرد.
در سال 1976 ماه حتی یک بار هم از میان مخروط سایه عبور نکرد ، ولی در سال 1982 سه بار از آن گذشت.

منبع :کتاب نجوم به زبان ساده نوشته مایردگانی
@physics_malayeru

3
@physics_malayeru

برای آن که خسوف واقع شود باید دو شرط مهم زیر هم‌زمان با یکدیگر برقرار باشند:

شرط 1: خورشید، زمین و ماه، چون از بالا نظر شود، باید بر خطی مستقیم واقع باشند - یعنی ماه به حالت بدر از زمین دیده شود. این واقعه ماهی یک بار روی می‌دهد.
شرط 2: ماه در حرکت مداریش باید در حال عبور از دایرةالبروج، یعنی در یکی از عقده ها باشد.

در کل کره ماه نیمی از ماه را در زیر صفحه دایرةالبروج به سر می‌آورد و نیم دیگر را بالای آن. دو نقطه‌ای که در آنها ماه صفحه دایرةالبروج را قطع می‌کند عقدتین نامیده می‌شود: یکی از این دو عقده رأس (گره شمالی) است و دیگری عقده ذنب (گره جنوبی). خط واصل این دو نقطه را خط عقده‌ها یا خط گره‌ها نامند.
شکل 4 دو وضعیت ماه را که در آن ها شرط 1 برقرار است نشان میدهد. ماه در دو نقطه (آ) و (ب) به حالت بدر است.در نقطه (آ) خسوف واقع نشده است؛ ماه بر مدار خود، بر بالای دایرة البروج قرار دارد. در نقطه (ب) خسوف واقع شده است زیرا ماهِ تمام، زمانی رخ میدهد که ماه در یکی از عقدتین است.

منبع: کتاب نجوم به زبان ساده نوشته مایردگانی
@physics_malayeru

4
@physics_malayeru