گزارش سالانهٔ دیده‌بان حقوق بشر؛‌ وضعیت ایران در سال ۲۰۲۵ از قبل هم «بحرانی‌تر» شد

🔸سازمان دیده‌بان حقوق بشر تازه‌ترین گزارش سالانۀ خود دربارۀ وضعیت حقوق بشر در گوشه‌وکنار جهان را منتشر کرد.


🔸دیده‌بان حقوق بشر در گزارش جهانی ۲۰۲۶ می‌گوید حکومت ایران در سال ۲۰۲۵ در مقیاسی بی‌سابقه نسبت به دهه شصت خورشیدی اعدام‌ کرد، در واکنش به اعتراضات سراسری دست به کشتارهای گسترده زد، بازداشت‌های جمعی و غیرقانونی انجام داد و به بهانه امنیت ملی سرکوب را تشدید کرد.


🔸در این گزارش مفصل ۵۳۹ صفحه‌ای که چهارشنبه ۱۵ بهمن‌ماه منتشر شد، وضعیت حقوق بشر در سال ۲۰۲۵ در دو بلوک سیاسی و نزدیک به یکصد کشور از جمله ایران بررسی شده است.

🔸این گزارش جدید، با یک هشدار جدی آغاز می‌شود: «سازوکار جهانی حقوق بشر در خطر است!»

🔸فیلیپ بولوپیون مدیر اجرایی دیده‌بان حقوق بشر، در مقدمۀ گزارش نوشته است که ساختار قانونمند نظام بین‌المللی از طرف دولت‌های آمریکا، چین و روسیه به‌شدت تحت فشار قرار دارد و «در حال خردشدن» است.

🔸به اعتقاد این روزنامه‌نگار باسابقه و فعال حقوق بشر، وضعیت دموکراسی در کل جهان به شرایط سال ۱۹۸۵ یعنی ۴۰ سال قبل عقب‌گرد داشته و حالا ۷۲ درصد از جمعیت جهان تحت نوعی دیکتاتوری زندگی می‌کنند. او تأکید کرده که سطح آزادی در هر سه قدرت جهانی یعنی آمریکا، چین و روسیه، نسبت به ۲۰ سال پیش، افت کرده است.

https://www.radiofarda.com/a/33668449.html

@RadioFarda

تلاش نهادهای حقوق بشری برای برآورد آمار «کشتار جمعی بی‌سابقه» ادامه دارد

🔸سازمان‌های حقوق بشری می‌گویند راستی‌آزمایی آمار کشته‌شدگان سرکوب اعتراضات دی‌ماه به‌دلیل قطع اینترنت و تهدید خانواده‌ها دشوار است اما همچنان ادامه دارد.

🔸دو نهاد حقوق بشری «سازمان حقوق بشر ایران» و «خبرگزاری فعالان حقوق بشر در ایران» (هرانا) می‌گویند با وجود گذشت چند هفته از اوج سرکوب اعتراضات دی‌ماه، همچنان در حال دریافت و راستی‌آزمایی گزارش‌های مربوط به کشته‌شدگان هستند و آمارهای منتشرشده از سوی آن‌ها تنها حداقلی از شمار واقعی قربانیان را بازتاب می‌دهد.

🔸محمود امیری مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران مستقر در نروژ، در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه ابعاد سرکوب اعتراض‌های ماه گذشته را «باورنکردنی» توصیف کرده و گفته است بر اساس شهادت شاهدان و اطلاعات دریافتی از نقاط مختلف کشور، «با یک کشتار جمعی بی‌سابقه» روبه‌رو بوده‌اند.

🔸به‌گفتۀ او، این سازمان از آغاز اعتراض‌ها انتشار آمار کشته‌شدگان را شروع کرد، اما پس از تأیید کشته شدن سه هزار و ۴۲۸ نفر، به‌دلیل آن‌که شدت خشونت از ظرفیت راستی‌آزمایی مطابق با معیارهای حرفه‌ای این نهاد فراتر رفت، انتشار منظم ارقام را متوقف کرد.

🔸او تأکید کرده است که هر روز موارد جدیدی دریافت و بررسی می‌شود، اما ارقامی که منتشر می‌شوند، لزوماً بازتاب‌دهندۀ ابعاد کامل رویدادها نیست.

🔸امیری‌ مقدم افزوده است ارقامی که در برخی رسانه‌ها منتشر شده و به بیش از ۳۶ هزار نفر می‌رسد، «کاملاً واقع‌بینانه» است، هرچند سازمان تحت مدیریت او تنها مواردی را اعلام می‌کند که از چند منبع مستقل تأیید شده باشند.

https://www.radiofarda.com/a/33668520.html

@RadioFarda

خانواده‌های کشته‌شدگان ملکشاهی ایلام بیانیه دادخواهی منتشر کردند

🔸خانواده‌های کشته‌شدگان اعتراضات ۱۳ دی‌ماه ۱۴۰۴ در ملکشاهی در استان ایلام، با انتشار بیانیه‌ای، خواستار روشن شدن حقیقت و پاسخگویی آمران و عاملان تیراندازی شدند.

🔸در این بیانیه که به امضای جمعی از خانواده‌های کشته‌شدگان رسیده، آمده است تیراندازی به شهروندان معترض و کشته‌شدن لطیف کریمی، محمدرضا کرمی، مهدی امامی‌پور، رضا عظیم‌زاده و محسن (فارص) محمدی از داخل ساختمان سپاه ملکشاهی صورت گرفته و این موضوع با اسناد، تصاویر و شواهد موجود «مسجل و غیرقابل انکار» است.

🔸خانواده‌ها در این بیانیه نوشته‌اند: «خونخواه هستیم و تمام فرماندهان سپاه در لحظهٔ تیراندازی در داخل ساختمان حضور و مسئولیت داشته‌اند.» آنان به‌طور مشخص، فرمانده سپاه ملکشاهی، رسول مرادیان، را مسئول دانسته‌اند.

🔸در روز ۱۳ دی ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات مردمی که از هفتم دی در ایران آغاز شده و به شهرهای مختلف از جمله شهرستان ملکشاهی استان ایلام گسترش یافته بود، معترضان با شعارهایی علیه وضعیت سیاسی و اقتصادی کشور تجمع کردند اما نیروهای امنیتی با سلاح‌های جنگی به سوی جمعیت معترضان شلیک کردند که بنا بر گزارش‌های منابع حقوق بشری، منجر به کشته شدن چندین شهروند و زخمی شدن شمار زیادی شد.

🔸خانواده‌های کشته‌شدگان تأکید کرده‌اند هدف‌شان دستیابی به حقیقت و اجرای عدالت از مسیرهای قانونی است و افزوده‌اند در صورت ایجاد مانع در روند رسیدگی داخلی، پیگیری پرونده را از مجاری حقوقی و بین‌المللی ادامه خواهند داد.

🔸مقام‌های رسمی جمهوری اسلامی تاکنون در مورد این بیانیه واکنشی نشان نداده‌اند.

@RadioFarda

اکسیوس می‌گوید دولت ترامپ با برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در عمان موافقت کرده است

🔸باراک راوید، خبرنگار سایت اکسیوس، بامداد چهارشنبه خبر داد که دولت دونالد ترامپ با تغییر محل «مذاکرات هسته‌ای» ایران و آمریکا موافقت کرده است.

🔸او در شبکهٔ ایکس به نقل از یک منبع عربی نوشت که این مذاکرات قرار است روز جمعه ۱۷ بهمن در عمان برگزار شود. پیشتر محل مذاکرات، استانبول ترکیه اعلام شده بود.

🔸به گفتهٔ راوید، بحث درباره حضور کشورهای عربی و مسلمان منطقه در مذاکرات عمان همچنان ادامه دارد.

🔸پیشتر گزارش شده بود که قرار است وزیران خارجه شماری از کشورهای منطقه در مذاکرات بین ایران و آمریکا حضور داشته باشند. بعداً اعلام شد که ایران با پیشنهاد مخالفت کرده است.


@RadioFarda

پروندهٔ «تایم» دربارهٔ سرکوب اعتراضات ایران؛ «یکی از شدیدترین کشتارها با سلاح گرم از زمان جنگ جهانی دوم»

🔸نشریهٔ آمریکایی «تایم» در شماره جدید خود با اختصاص جلد و یک پرونده ویژه به تحولات ایران، از سرکوب گستردهٔ اعتراضات اخیر به‌عنوان یکی از شدیدترین کشتارها با سلاح گرم از زمان جنگ جهانی دوم یاد کرده و حکومت ایران را «بر لبه پرتگاه» توصیف کرده است.

🔸در مقدمه این پرونده آمده است که مقام‌های جمهوری اسلامی که خود در پی انقلاب سال ۱۳۵۷ به قدرت رسیدند، در اعتراضات دی‌ماه با مشاهده حضور گستردهٔ معترضان در خیابان‌ها، «دقیقاً می‌دانستند چه می‌بینند» و همچنین «می‌دانستند چگونه خیابان‌ها را خالی کنند».

🔸به‌نوشته تایم، در شامگاه ۱۸ دی مقام‌های ایرانی اینترنت را قطع کردند و به نیروهای امنیتی دستور سرکوب دادند. این گزارش می‌گوید که در پی این اقدام، هزاران نفر در سراسر کشور کشته شدند و شمار قربانیان ممکن است طی ۴۸ ساعت به ۳۰ هزار نفر رسیده باشد.

🔸در بخش دیگری از این مقدمه، به واکنش ایالات متحده اشاره شده و آمده است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، وعده داده بود «کمک در راه است»، اما چنین نشد.
@RadioFarda

🔸ویدئویی در حساب کاربری وحید آن‌لاین به‌تازگی منتشر شده که در آن شماری از نیروهای حکومتی را در شامگاه ۱۹ دی‌ماه از فاصله نزدیک به معترضان شلیک می‌کنند.

🔸 در روزهای گذشته تصاویر زیادی از شلیک نیروهای امنیتی به معترضان در جریان اعتراضات دی‌ماه منتشر شده است.

@RadioFarda

گزارش یک وکیل دادگستری از شرایط دشوار خانواده‌های بازداشت‌شدگان

🔸با گذشت چند هفته از سرکوب اعتراضات دی‌ماه و بازداشت ده‌ها هزار نفر از معترضان، گزارش‌ها از افزایش فشار روحی و مالی و حقوقی بر خانواده‌های بازداشت‌شدگان حکایت دارد.

🔸بر اساس گزارشی که خبرگزاری ایلنا روز چهارشنبه ۱۵ بهمن منتشر کرده، هادی شریف‌زاده، وکیل دادگستری در استان فارس، از «فضای بسیار سنگین» حاکم بر خانواده‌ها سخن گفته و تأکید کرده است که بسیاری از آن‌ها با نگرانی و سردرگمی در پی اطلاع از وضعیت حقوقی فرزندان نوجوان یا جوان خود هستند.

🔸به‌گفتهٔ این وکیل دادگستری، مراجعات حضوری و پیام‌های متعدد به وکلا افزایش یافته، اما وکلای مستقل امکان ورود به این پرونده‌ها را ندارند و این موضوع بر اضطراب خانواده‌ها افزوده است.

🔸مطابق تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری جمهوری اسلامی، دستگاه قضایی در پرونده‌های امنیتی تنها به وکلای مورد تأیید قوه قضاییه اجازه ورود به این پرونده را می‌دهد. شریف‌زاده می‌گوید تعداد این وکلا محدود است و اساساً این موضوع با اصول حقوقی در تعارض است.

🔸این وکیل دادگستری همچنین به دشواری اعتراض به قرارهای بازداشت موقت یا مبالغ وثیقه اشاره کرده و گفته است که در عمل اعتراض‌ها کمتر پذیرفته می‌شود. او همچنین از مواردی خبر داده که در آن‌ها از خانواده‌ها خواسته شده مبالغی به حسابی بانکی واریز کنند تا پذیرش وثیقه یا کفالت انجام شود؛ اقدامی که به‌گفتهٔ او «فاقد مبنای قانونی» است و می‌تواند نوعی سوءاستفاده از وضعیت اضطراری خانواده‌ها تلقی شود.

🔸«خبرگزاری فعالان حقوق بشر در ایران» (هرانا) ۱۴ بهمن اعلام کرد که دست‌کم ۵۰ هزار و ۲۳۵ نفر در ارتباط با اعتراضات اخیر بازداشت شده‌اند.

@RadioFarda

کنترل روایت یا شفافیت؟ ارزیابی شیرین عبادی از آمار حکومتی قربانیان

🔸شیرین عبادی، برندهٔ جایزه صلح نوبل که مقیم بریتانیا است، با انتقاد از انتشار فهرست کشته‌شدگان اعتراضات دی‌ماه از سوی دولت ایران، آن را تلاشی برای کنترل روایت دانسته است.

🔸او همچنین نسبت به وضعیت بازداشت‌شدگان هشدار داده و گفته که عدم پیگیری وضعیت آنان می‌تواند به قیمت جان‌شان تمام شود. ارزیابی شیرین عبادی در این زمینه را بشنوید.

@RadioFarda

🔸حسین نجات، جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران در قرارگاه ثارالله در یک گفت‌وگو بازداشت افغان‌های مقیم ایران به‌دلیل «بلند کردن ریزپرنده» را تکذیب کرد.

🔸برخی از رسانه‌های ایران در روزهای پس از جنگ ۱۲ روزه، اتباع افغانستانی را به «همکاری با نهادهای اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل»، متهم کردند و گزارش‌هایی در خصوص کشف کارگاه‌های ساخت قطعات ریزپرنده و بازداشت شماری از اتباع افغانستانی منتشر کردند.

🔸این گزارش‌ها منجر به شتاب گرفتن اخراج اتباع «غیرمجاز» افغان از ایران شد.


@RadioFarda

🔸رادیوفردا توانسته است هویت ایلیا اجاقلو، ۱۸ ساله را که ۱۸ دی بر اثر اصابت گلوله جنگی در زنجان جان باخت تایید کند.

🔸ایلیا اجاقلو تنها فرزند خانواده بود، تازه دیپلم گرفته بود و خود را برای کنکور آماده می کرد. او می‌خواست دندانپزشک شود.

🔸یکی از نزدیکانش به رادیوفردا گفت که گلوله به قلب او اصابت کرده بود.

🔸پیکر ایلیا در بهشت زهرای زنجان به خاک سپرده شده است و به گفته نزدیکانش چون خانواده او قبول نکردند فرزندشان بسیجی معرفی شود به آنها گفته شده بود که خاکسپاری باید تنها با حضور اعضای درجه یک خانواده انجام شود. اما مردم زیادی برای مراسم خاکسپاری او حضور یافتند.

🔸یکی از نزدیکان او گفت که «دو عموی ایلیا اجاقلو در جنگ ایران و عراق برای دفاع از خاک کشورمان شهید شده بودند و ایلیا را در خیابان‌های شهر خودمان کشتند.»

@RadioFarda

🔸کانال تلگرامی «دانشجویان متحد» با انتشار تصاویری، از سوم تحصن دانشجویان علوم پزشکی شیراز در حمایت از جانباختگان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ و پزشکانی که در این مدت به دلیل درمان مجروحان بازداشت شدند خبر داد.

🔸به گزارش این کانال با وجود تهدید‌های مکرر این دانشجویان، تعداد دانشجویان بیشتر از دو روز گذشته بوده است.

🔸دانشجویان شرکت‌کننده در این تحصن شعار‌های همچون:«دانشجوی زندانی، آزاد باید گردد»و«پزشک با شرافت، آزاد باید گردد» سر دادند.

@RadioFarda

#رادیوفردا

بشنوید: ساعت ۱۴ با رادیوفردا، چهار‌شنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴

تهدیدها علیه کادر درمان؛ شورای عالی نظام پزشکی خواستار تأمین امنیت کادر سلامت شد

🔸شورای عالی نظام پزشکی ایران، با انتشار بیانیه‌ای، با ابراز «نگرانی جدی نسبت به امنیت جانی، روانی و شغلی کادر درمان» در روند سرکوب اعتراضات دی‌ماه، از مسئولان و نهادهای ذی‌ربط خواست مانع برخوردهای «تهدیدآمیز یا مداخله‌گرانه» شوند.

🔸همزمان، سازمان حقوق بشر ایران اعلام کرد مجموعه‌ای از شهادت‌های مستقیم پزشکان و کادر درمان از شهرهای مختلف ایران را دریافت کرده که نشان می‌دهد جمهوری اسلامی در جریان سرکوب اعتراضات دی‌ماه، بیمارستان‌ها و مراکز درمانی را «به بخشی از ماشین کشتار و سرکوب» تبدیل کرده است.

🔸شورای عالی نظام پزشکی ایران در بیانیه‌اش که چهارشنبه ۱۵ بهمن منتشر شد، از مسئولان، نهادها خواست «نسبت به تأمین امنیت کامل و پایدار مراکز درمانی، صیانت از شأن، کرامت و استقلال حرفه‌ای کادر سلامت و پیشگیری از هرگونه برخورد غیرحرفه‌ای، تهدیدآمیز یا مداخله‌گرانه، اقدامات مؤثر و فوری و مسئولانه به‌عمل آورند.»

🔸این شورا به مصادیق تهدید و مداخله اشاره نکرد، اما سازمان حقوق بشر ایران، در گزارشی که در همین روز منتشر کرد، از یورش نیروهای امنیتی به منازل و کلینیک‌ها و بازداشت خشونت‌آمیز پزشکان و امدادگران داوطلب خبر داد.

🔸سازمان حقوق بشر ایران در گزارش خود بازداشت دست‌کم ۳۵ نفر از پزشکان، پرستاران و اعضای کادر درمان به‌دلیل کمک به درمان معترضان را تأیید کرد و نوشت: «دکتر بابک (حسین) ضرابیان، متخصص بیماری‌های عفونی در اصفهان، دکتر بابک پورامین در مشهد، دکتر گلنار نراقی، متخصص طب اورژانس در تهران، دکتر علیرضا حسینی، متخصص بیهوشی در گلپایگان، دکتر علیرضا رضایی، متخصص اورولوژی در کرمانشاه، دکتر مسعود عبادی‌فرد آذر و دکتر پریسا پرکار در قزوین ازجمله این افرادند.»

🔸بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران، نیروهای امنیتی همچنین به بیمارستان‌های میلاد، سعدی، سپاهان، سینا و غرضی و حتی منازل چند پزشک که به مجروحان کمک می‌کردند، یورش برده‌‌اند، بیش از ۵۰۰ پرونده مربوط به مجروحان را با خود برده‌اند و تعدادی از پزشکان تهدید، احضار و حتی بازداشت شده‌اند و اطلاعی از وضعیت آن‌ها در دست نیست.

https://www.radiofarda.com/a/33669437.html

@RadioFarda

چرا ایالات متحده در پی دیپلماسی با ایران است؟ گفت‌وگو با دامون گلریز

🔸هنوز مشخص نیست کدام شهر در منطقه میزبان مقام‌های ایرانی و آمریکایی خواهد بود تا شاید یک روند دیپلماتیک را برای کاهش تنش آغاز کنند.

🔸نگاهی به گزارش‌های منتشر شده در این زمینه هم نشان می‌دهد که حتی ساختار دیدار، مستقیم یا غیرمستقیم، با حضور یا بدون حضور کشورهای منطقه و همچنین موضوع مورد مذاکره هم مشخص نیست. اما این تلاش دیپلماتیک چه جایگاهی در موازنه با تهدید نظامی ایالات متحده دارد؟ چرا دیپلماسی ممکن است گزینهٔ مطلوب واشینگتن باشد و حکومت ایران چه استفاده‌ای از این روند خواهد کرد؟

🔸در همین زمینه با دامون گلریز، پژوهشگر گروه تحقیقاتی صلح، عدالت و امنیت در لاهه هلند گفت‌وگو کرده‌ایم.

@RadioFarda

🔸دستیار رئیس‌جمهور روسیه روز چهارشنبه ۱۵ بهمن اعلام کرد ولادیمیر پوتین و همتای چینی او درباره «وضعیت پرتنش پیرامون ایران» گفت‌و‌گو کرده‌اند.

🔸یوری اوشاکوف گفت که در جریان یک گفت‌وگوی ویدئویی میان ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، این موضوع مورد بحث قرار گرفته است.

🔸او اضافه کرد که پوتین دربارهٔ دیدار خود با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، توضیحاتی به رئیس‌جمهور چین ارائه داد.

🔸از سوی دیگر وزارت امور خارجه روسیه روز چهارشنبه اعلام کرد که پیشنهاد خارج کردن اورانیوم از ایران به‌عنوان بخشی از یک توافق برای کاهش نگرانی‌های آمریکا همچنان روی میز است.

🔸ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، به خبرنگاران گفت: «روسیه پیش‌تر پیشنهاد داده بود ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به خاک این کشور منتقل شود. این ابتکار همچنان روی میز است.»

🔸او افزود: «تنها ایرانی‌ها حق تصمیم‌گیری دربارهٔ این ذخایر را دارند؛ از جمله اینکه آیا آن‌ها را به خارج از قلمرو ایران منتقل کنند یا نه و در صورت اتخاذ تصمیم مثبت، به کجا صادر شوند یا نشوند.»

@RadioFarda

🔸«من زنده‌ام هنوز» سرودی کوتاه است که می‌توان گفت اولین اثریست که از دل اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ منتشر شده است.

🔸این سرود که ادیب قربانی، آهنگساز و موسیقی‌دان ساکن آمریکا، منتشر کرده، با شعری از پویان مقدسی و اجرای جمعی از دانشجویان موسیقی در ایران، روز ۱۴ بهمن انتشار یافته است.

🔸هانا کاویانی از رادیوفردا در مورد این سرود با پویان مقدسی شاعر و نویسندهٔ ساکن اتریش گفت‌وگو کرده‌ است.

@RadioFarda