🔸پادکست #شوخی_با_تاریخ ۹۵

🔸در اپیزود نود و پنجم به سراغ اشتبا‌ه‌ها و سوتی‌هایی می‌رویم که پیامدهایی بسیار بزرگ‌تر از خودشان داشتند؛ از پیچ اشتباهی که فرانتس فردیناند را جلوی قاتلش رساند، تا اعلام عجولانه‌ای که دیوار برلین را همان شب باز کرد، فرمان محرمانه‌ای که به دست دشمن افتاد و هشدار نظامی‌ای که در پیچ‌وخم رمز و ارتباط گیر کرد. داستان اشتباهات کوچکی که مسیر تاریخ را عوض کردند.


🔸شما می‌توانید نظرات و پیشنهادهای خود درباره این پادکست را برای ما به آدرس: fardapodcasts@rferl.org بفرستید یا از طریق @contactfardapodcast به ما پیام دهید.

فردا پادکست 🎧

🔸اصغر فرهادی، نویسنده و کارگردان سرشناس، در پی واکنش‌ها به اظهاراتش در برزیل، در اینستاگرامش نوشت: «انتقاد از بخشی از سینمای هالیوود، نگاه از بالا به پایین در بعضی از فیلم‌ها و صحبت دربارهٔ دموکراسی آمریکایی به‌هیچ‌وجه به معنای تأیید وجود دموکراسی و تأیید شیوهٔ حکمرانی در ایران نیست.»

🔸این کارگردان برندهٔ دو جایزهٔ اسکار، ضمن انتشار ویدئوی کامل اظهاراتش در برزیل، نوشت که گفت‌وگویی با نشریه ورایتی نداشته و صحبت‌هایش در پاسخ به سؤال مجری دربارهٔ فیلم «آرگو و سینمای هالیوود» بوده است.

🔸در صحبت‌هایی که ورایتی به نقل از اصغر فرهادی منتشر کرده بود، این سینماگر با انتقاد از نگاه حاکم بر فیلم‌های آمریکایی نسبت به مردم کشورهای دیگر گفته بود «چه کسی از شما خواسته بیایید و ما را نجات دهید؟» انتشار این صحبت‌ها با استقبال گسترده رسانه‌های رسمی نزدیک به حکومت ایران و انتقاد برخی کاربران و سینماگران در رسانه‌های اجتماعی فارسی روبه‌رو شد.

🔸اصغر فرهادی پس از اعتراضات «زن زندگی آزادی» گفته بود دیگر حاضر نیست بر اساس موازین فیلمسازی رسمی در ایران و با رعایت حجاب اجباری فیلم بسازد.


@RadioFarda

🔸نیروهای ادارۀ امنیت ایالات متحده بامداد دوشنبه ۲۰ مهر به وقت شرق آمریکا به خانۀ ایلهان عمر، نمایندۀ دموکرات مینه‌سوتا در مجلس نمایندگان این کشور و از منتقدان صریح دونالد ترامپ، یورش بردند و آن را تفتیش کردند.

🔸وزارت دادگستری ایالات متحده این موضوع را تأیید کرده است.

🔸به گفتۀ یک فرد آشنا با این پرونده، این بازرسی مربوط به پروندۀ مهاجرتی این نمایندۀ سومالیایی‌تبار، و اتهام «تقلب» در مدارکی است که در زمان مهاجرت به آمریکا از سوی پدرش ارائه شده بود.

🔸ایلهان عمر در شبکۀ ایکس نوشت دولت آمریکا در صدد «هدف‌گرفتن یک دشمن سیاسی رئیس‌جمهور» برآمده است.

🔸او افزود: «ده سال است که دونالد ترامپ با دروغ‌های بی‌اساس و تلاش برای بدنام‌کردن، به دنبال من است. این، تنها دور تازه‌ای از تلاش او برای ارعاب سیاسی من است».

🔸این نمایندۀ دموکرات در ادامه تأکید کرد که «من ساکت نخواهم شد».

🔸نسخه کامل این گزارش را در وب‌سایت رادیوفردا بخوانید.

@RadioFarda

پیش‌بینی کوچک شدن ۷.۶ درصدی اقتصاد ایران؛ چشم‌انداز رشد جهانی بهبود یافت

🔸صندوق بین‌المللی پول با اشاره به تاب‌آوری اقتصاد جهانی در برابر پیامدهای جنگ ایران و آمریکا، پیش‌بینی خود از رشد اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۶ را اندکی افزایش داد، اما هشدار داد که پیامدهای جنگ و بحران انرژی برای کشورهای مختلف یکسان نیست.

🔸این نهاد در تازه‌ترین گزارش «چشم‌انداز اقتصاد جهانی» که روز سه‌شنبه ۲۱ مهر منتشر شد، رشد اقتصاد جهانی در سال جاری را ۳.۱ درصد پیش‌بینی کرد که یک‌دهم واحد درصد بالاتر از پیش‌بینی ماه ژوئیه است.

🔸با این حال، صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی می‌کند که اقتصاد ایران در سال جاری میلادی ۷.۶ درصد کوچک شود و شماری از کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس نیز رکود اقتصادی شدیدی را تجربه کنند.

🔸در گزارش تازهٔ صندوق، رشد اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۷ معادل ۳.۴ درصد پیش‌بینی شده که نسبت به برآورد قبلی تغییری نکرده است. اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۵ معادل ۳.۵ درصد رشد کرده بود.

🔸صندوق بین‌المللی پول، تداوم سرمایه‌گذاری‌های گسترده در فناوری هوش مصنوعی و سازگاری اقتصادهای مختلف با افزایش قیمت انرژی را از مهم‌ترین عوامل مقاومت اقتصاد جهانی در برابر پیامدهای جنگ دانسته است.

🔸سیلوانا تنریرو، اقتصاددان ارشد صندوق بین‌المللی پول، در نشستی خبری در بانکوک گفت «او گفت اقتصاد جهانی تاکنون توانسته در برابر پیامدهای جنگ مقاومت کند، اما توان اقتصاد کشورها برای تحمل فشارهای بیشتر رو به کاهش است.

🔸به گفتهٔ این مقام صندوق بین‌المللی پول، طولانی‌تر شدن جنگ در خاورمیانه، افزایش هزینه‌های استقراض دولت‌ها، رویدادهای شدید آب‌وهوایی و احتمال کاهش سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی از جمله خطرهایی هستند که چشم‌انداز اقتصاد جهانی را تهدید می‌کنند.

🔸نسخه کامل این گزارش را در وب‌سایت رادیوفردا بخوانید.

@RadioFarda

غرق شدن یک کشتی بر اثر حمله پهپادی در دریای سیاه؛ ۱۱ ملوان مفقود شدند

🔸در پی حملات پهپادی به دو کشتی باری در نزدیکی سواحل بلغارستان در دریای سیاه، یکی از این کشتی‌ها غرق شد و ۱۱ ملوان آن مفقود شدند. این دومین حادثهٔ مرگبار از این نوع در منطقه طی یک هفتهٔ گذشته است.

🔸مقام‌های بلغارستان روز سه‌شنبه ۲۱ مهر اعلام کردند که دو کشتی باری در حملات شبانه هدف پهپاد قرار گرفتند و در پی غرق شدن یکی از آن‌ها، پنج خدمه نجات یافتند، اما جست‌وجو برای یافتن ۱۱ نفر دیگر ادامه دارد.

🔸بلغارستان در واکنش به این حملات سفیر روسیه را احضار کرده، اما تاکنون مسکو را به‌طور مستقیم مسئول آن‌ها ندانسته است.

🔸رومن رادِف، نخست‌وزیر بلغارستان، در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که پیامد این حملات «به سود فدراسیون روسیه» است و افزود: «این وضعیت به‌هیچ‌وجه پذیرفتنی نیست؛ حمله‌ای دیگر در نزدیکی آب‌های سرزمینی بلغارستان رخ داده است.»

🔸روسیه تاکنون دربارهٔ این حملات اظهارنظر نکرده است.
کشتی غرق‌شده در نزدیکی روستای ساحلی کراپتس در بلغارستان هدف قرار گرفت و رسانه‌های این کشور نام آن را «آزوف کنکورد» اعلام کرده‌اند.

🔸کشتی دوم با نام «چلسی ۳» که با پرچم مالت تردد می‌کرد، هدف سه پهپاد قرار گرفت، اما هر ۱۵ خدمهٔ آن، شامل هفت شهروند اوکراین و هشت شهروند جمهوری آذربایجان، نجات یافتند و هیچ‌یک آسیب شدیدی ندیدند.

🔸این حملات واکنش مقام‌های اتحادیهٔ اروپا و اوکراین را برانگیخته است.

🔸نسخه کامل این گزارش را در وب‌سایت رادیوفردا بخوانید.

@RadioFarda

🔸سازمان عفو بین‌الملل در بیانیه‌ای تازه که روز سه‌شنبه، ۲۱ مهرماه، منتشر شد تأکید کرد که جمهوری اسلامی از مجازات اعدام به عنوان ابزاری برای «بالا بردن هزینه اعتراض... و ارعاب» مردم استفاده می‌کند.

🔸این سازمان حقوق بشری در بیانیه خود از اعدام پنج معترض دی‌ماه ۱۴۰۴ تنها در عرض یک هفته به عنوان گواهی برای این مدعا یاد کرده است.

🔸قوه قضاییه جمهوری اسلامی از هشتم تا ۱۳ مهرماه جاری از اعدام این پنج جوان معترض خبر داد:‌ علی همتی سیستانی و مجید نیک‌اندیش در مشهد اعدام شدند، سیاوش جمشیدی خیرآبادی در شهرکرد اعدام شد، و علیرضا سپاهی و علیرضا رئیسی که در شهر اصفهان به دار آویخته شدند.

🔸این در حالی است که همان طور که دیانا الطحاوی، معاون منطقه‌ای عفو بین‌الملل، در بیانیه تأکید کرده، علیرضا سپاهی گفته بود که در زندان تحت شکنجه و بدرفتاری قرار گرفته و از دسترسی به وکیل محروم بوده است.

🔸به گفته خانم الطحاوی، این گونه رفتارها روند قضایی را در ایران به «مضحکه» بدل کرده و نشان می‌دهد که مقام‌های حکومت برای حق زندگی معترضان هیچ احترامی قائل نیستند.

@RadioFarda

دست‌کم شش نفر در یک درگیری‌ مسلحانه تازه در سیستان و بلوچستان کشته شدند

🔸ساعاتی پس از انتشار گزارش‌هایی از وقوع یک درگیری مسلحانهٔ دیگر در استان سیستان و بلوچستان، سپاه پاسداران در بیانیه‌ای اعلام کرد این درگیری به‌‌دنبال یک گروگانگیری رخ داد و طی آن پنج نفر از «تیم گروگانگیر» و یک نفر از نیروهای سپاه کشته شدند.

🔸قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه روز سه‌شنبه ۲۱ مهر در بیانیه‌اش گفت مهاجمان در روز گذشته اقدام به ربایش یکی از «مهندسین پروژه‌های عمرانی» در غرب زاهدان کرده بودند و نیروهای این قرارگاه با آن‌ها در منطقه کورین زاهدان درگیر شدند.

🔸سپاه مدعی شده است که افراد مسلح در همراهی با کسانی که «گروهک‌های تروریستی» نامید، اقدام به ربودن این مهندس کرده و به گفته سپاه «قصد انتقال وی را به یکی از کشورهای همسایه» داشتند.

🔸در همین حال، پایگاه خبری حال‌وش که اخبار سیستان و بلوچستان را منتشر می‌کند، از وقوع یک درگیری مسلحانه از صبح سه‌شنبه در منطقه چاه‌احمد در شهرستان تفتان خبر داده بود.

🔸به‌گفتهٔ حال‌وش، در این درگیری میان نیروهای سپاه پاسداران و افراد مسلح، از سلاح‌های سبک، نیمه‌سنگین و سنگین استفاده شده و با شدت یافتن آن نیروی کمکی نظامی بیشتری به منطقه اعزام شده است.

🔸این منبع بعدازظهر سه‌شنبه هم گفت با شدت گرفتن درگیری‌ها نیروهای نظامی بیشتر همراه پهپادهای رزمی به محل درگیری‌ها اعزام شدند.

🔸حال‌وش بر اساس اظهارات شاهدان عینی گزارش داد «بیش از ۲۰ شبه‌نظامی فاطمیون در این درگیری کشته شدند». رادیو فردا مستقلاً قادر به تأیید این جزئیات نیست.

🔸فاطمیون به شبه‌نظامیانی از اتباع افغانستان گفته می‌شود که زیرنظر نیروی قدس سپاه پاسداران فعالیت می‌کنند.

🔸در چند هفتهٔ اخیر درگیری‌های مسلحانه تقریباً به صورت روزانه در مناطق مختلف استان سیستان و بلوچستان ایران رخ داده است.

🔸نسخه کامل این گزارش را در وب‌سایت رادیوفردا بخوانید.

@RadioFarda

🔸رئیس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا، ام‌آی۵، می‌گوید جمهوری اسلامی تلاش‌های خود را برای هدف قرار دادن مراکز حساس‌تر از جمله تأسیسات نظامی در بریتانیا افزایش داده و روسیه نیز عملیات مخفیانه و ترکیبی خود را علیه کشورهای اروپایی تشدید کرده است.

🔸کن مک‌کالوم روز سه‌شنبه ۲۱ مهر در سخنرانی سالانه خود درباره تهدیدهای امنیتی علیه بریتانیا گفت در سال جاری میلادی تغییر عمده‌ای در رویکرد ایران مشاهده شده و تهران اکنون به دنبال هدف قرار دادن مراکزی است که دسترسی به آن‌ها دشوارتر است.

🔸او به ماجرای مشکوک پایگاه هوایی فرفورد در بریتانیا اشاره کرد، اما گفت به دلیل ادامه تحقیقات نمی‌تواند درباره جزئیات آن اظهارنظر کند.

🔸اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، روز دوشنبه گفته بود که جمهوری اسلامی به احتمال زیاد پشت یک توطئه مشکوک علیه پایگاه هوایی فرفورد قرار داشته است؛ پایگاهی که بمب‌افکن‌های آمریکایی از آن برای حمله به ایران استفاده کرده بودند.

🔸این حادثه موجب اعلام هشدار امنیتی گسترده شد و در پی آن دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، هواپیماهای آمریکایی را از این پایگاه خارج کرد.

@RadioFarda

عربستان هشدار تخلیه تأسیسات نفتی صنعا را صادر کرد؛ تهدید حوثی‌ها علیه ریاض و آمریکا

ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی روز سه‌شنبه ۲۱ مهر، پیش از اجرای عملیاتی در صنعا، پایتخت تحت کنترل حوثی‌های یمن، هشدار تخلیهٔ یک تأسیسات نفتی را در صنعا صادر کرد. حوثی‌ها نیز تهدید کردند هرگونه حمله به صنعا را با حمله به ریاض پاسخ خواهند داد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف نظامی حامی دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف از غیرنظامیان می‌خواهد برای حفظ جان خود، محل شرکت نفت یمن، ایستگاه مرکزی الصباحه در صنعا را تخلیه کنند.»

او همچنین نقشه محل این تأسیسات را که در حومه صنعا قرار دارد، منتشر کرد.

در واکنش، یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌های یمن، هشدار داد که هرگونه حمله به صنعا با پاسخی «سخت و دردناک» در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، روبه‌رو خواهد شد.

همزمان، محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی حوثی‌ها، نیز روز دوشنبه در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه هشدار داد که ورود آمریکا به جنگ یمن با «پاسخی سریع و دردناک» علیه آمریکا و منافع آن در منطقه روبه‌رو خواهد شد.

او همچنین کارکنان تأسیسات نفتی و فرودگاه‌های عربستان را به ترک این مراکز فراخواند و آن‌ها را «اهداف مشروع» خواند.

این تهدیدها در پی تشدید حملات حوثی‌ها به تأسیسات نفتی، نفتکش‌ها و فرودگاه‌های عربستان از ماه ژوئیه مطرح شده است.

حمله روز شنبه به فرودگاه ملک خالد ریاض ۱۳ کشته و صدها زخمی بر جا گذاشت و فعالیت این فرودگاه را متوقف کرد. مجموع کشته‌شدگان حملات اخیر به فرودگاه‌های عربستان به گفته مقام‌های سعودی به ۱۸ نفر رسیده است.

🔸نسخه کامل این گزارش را در وب‌سایت رادیوفردا بخوانید.

@RadioFarda

🔸سرویس جهانی بی‌بی‌سی روز سه‌شنبه، ۲۱ مهرماه، در بیانیه‌ای خبر داد که حکومت طالبان در افغانستان پخش برنامه‌های رادیویی این رسانه روی موج اف‌ام را قطع کرده است.

🔸آن طور که در این بیانیه آمده است، پخش این برنامه‌ها هنوز از طریق ماهواره و اینترنت و امواج کوتاه و متوسط ادامه دارد.

🔸بی‌بی‌سی دلیل این تصمیم حکومت افراطی طالبان در افغانستان را ذکر نکرده است.

🔸به گفته سخنگوی بی‌بی‌سی، مسئولان این شبکه جهانی خبری در حال مذاکره با مقامات افغان در این باره‌اند.

🔸بر اساس آماری که خود بی‌بی‌سی منتشر کرده است، نزدیک به ۵.۵ میلیون نفر در افغانستان، بیش از ۲۰ درصد جمعیت بزرگسال این کشور، مخاطب این شبکه‌اند.

🔸افغانستان در جدیدترین شاخص جهان آزادی مطبوعات گزارشگران بدون مرز که در اردیبهشت‌ماه سال جاری منتشر شد، در رتبه ۱۷۵ قرار دارد. تنها عربستان سعودی، ایران، چین، کره شمالی و اریتره امتیاز پایین‌تری داشتند.

🔸گزارشگران بدون مرز می‌گوید ۴۳ درصد از رسانه‌ها در افغانستان از سال ۲۰۲۱ تعطیل شده‌اند که نمونه‌هایی از خاموش شدن رسانه‌های مستقل با هدف قرار دادن زنان خبرنگار است.

@RadioFarda

رئیس مرکز ملی فضای مجازی مدعی شد سامانه‌هایی برای مقابله با استارلینک آماده شده است

🔸دبیر شورای عالی فضای مجازی می‌گوید حکومت چند سامانه برای شناسایی پایانه‌های استارلینک و قطع ارتباط آن‌ها با ماهواره‌ها آماده کرده و در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نیز از یکی از این فناوری‌ها استفاده کرده است.

🔸هم‌زمان، سخنگوی دولت اعلام کرد که مقام‌های مسئول، به‌دلیل ادامهٔ «شرایط جنگی و تهدید حملات سایبری»، عمداً سرعت اینترنت در ایران را کاهش می‌دهند.

🔸محمدامین آقامیری که ریاست مرکز ملی فضای مجازی را هم بر عهده دارد، روز سه‌شنبه ۲۱ مهر در نشستی خبری گفت که چند سامانهٔ داخلی، هم برای شناسایی پایانه‌های استارلینک و هم قطع ارتباط آن‌ها با ماهواره‌ها طراحی و آزمایش شده و تجهیزات مربوط به آن‌ها آمادهٔ استفاده است.

🔸این در حالی است که پیشتر محمد حافظ حکمی، معاون وزیر ارتباطات، گفته بود حکومت برای قطع کردن استارلینک مجبور است کل برق یک منطقه را قطع کند.


🔸نسخه کامل این گزارش را در وب‌سایت رادیوفردا بخوانید.

@RadioFarda

🔸شهیار قنبری، شاعر و هنرمند در رویدادی که گروه «ایستالژیا» در کالیفرنیا برگزار کرده بود، به روی صحنه رفت.
 
🔸تصاویری که از این رویداد فرهنگی در صفحه اینستاگرام «ایستالژیا» منتشر شده، واکنش‌های زیادی را در شبکه‌های اجتماعی به همراه داشته است.
 
🔸لورکا،‌ فرزند شهیار قنبری اخیرا بر اثر بیماری در کالیفرنیا درگذشت و این نخستین اجرای این هنرمند نامدار پس از این فقدان بود.

@RadioFarda

ترامپ: به‌زودی درباره ایران تصمیم می‌گیریم؛احتمال درخواست کمک از اردوغان علیه حوثی‌ها

🔸دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، می‌گوید واشینگتن به‌زودی درباره گام بعدی خود در قبال جمهوری اسلامی تصمیم خواهد گرفت. او همچنین از احتمال درخواست کمک از رئیس‌جمهوری ترکیه برای مهار حوثی‌های یمن خبر داد.

🔸آقای ترامپ روز سه‌شنبه ۲۱ مهر، هنگام ترک کاخ سفید به مقصد آلاسکا، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره اقدامات بعدی آمریکا در قبال تهران گفت: «ایران کشوری شکست‌خورده است، اقتصاد ندارد. ما خیلی زود درباره ایران تصمیم خواهیم گرفت.»

🔸او همچنین با اشاره به وضعیت تنگه هرمز گفت آمریکا کنترل این آبراه را در اختیار دارد و حجم زیادی نفت از آن عبور می‌کند.

🔸رئیس‌جمهوری آمریکا توضیح بیشتری درباره ماهیت تصمیم احتمالی واشینگتن در قبال جمهوری اسلامی و زمان دقیق اعلام آن نداد.

🔸این اظهارات یک روز پس از آن بیان شد که ترامپ در یک گردهمایی انتخاباتی در ایالت اوهایو گفت آمریکا ممکن است در هدف قرار دادن رهبران جمهوری اسلامی «بیش از حد پیش رفته باشد» و کشته شدن مقام‌های ارشد ایرانی، یافتن طرفی برای مذاکره را دشوار کرده است.

🔸ترامپ در این گردهمایی گفته بود: «شاید درباره رهبران بیش از حد پیش رفته باشیم، چون دیگر نمی‌دانیم با چه کسی طرف هستیم.»

🔸دونالد ترامپ شامگاه جمعه ۱۷ مهر در یک گردهمایی انتخاباتی در نیویورک گفت انتظار دارد جنگ با ایران و جنگ روسیه علیه اوکراین را به‌زودی «حل‌وفصل کند یا در آن‌ها به پیروزی برسد» و تهدید کرد جمهوری اسلامی ایران یا خواسته‌های واشینگتن را می‌پذیرد یا «دیگر وجود نخواهد داشت».

🔸او ساعاتی پیش‌تر نیز، متفاوت با موضع روز قبل خود، احتمال حمله دوباره به ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را رد نکرده بود.

🔸نسخه کامل این گزارش را در وب‌سایت رادیوفردا بخوانید.

@RadioFarda