کانال خبری انجمن پزشکان عمومی گیلان

🔹یادداشت

‍ «کرونا؛ چرنوبیل ایرانی!»

✍ دکتر محمد شفائی

چه بسا نیروگاههای اتمی که در سراسر دنیا به تأمین انرژی برای بشریت مشغولند. اما چرا نیروگاه شهر «پریپیات» با نام «چرنوبیل» چنان فاجعه ای را رقم زد که حتی می توانست دنیا را نابود کند، و همچنان آثارش باقیست؟
«بیماری» کمبود مطالعه ایرانیان، باعث شد بعد از سی و چند سال، بتازگی از طریق تماشای مینی سریال «چرنوبیل» در جریان دقیق تر داستان این نیروگاه قرار بگیرم. بطور خلاصه، ضعف تکنولوژی اتمی عامل اصلی بروز حادثه بود. در حالیکه شوروی سعی در القای «بهترین» بودن در این زمینه را داشت، یک نقطه ضعف در رآکتورهای موسوم به RBMK را در چند نوبت به آزمایش گذاشت، اما موفق به رفع آن نشد. در مرتبه آخر، یک شیفت با پرسنل آموزش دیده، آماده تکرار آزمون بودند که بدلایلی زمان آن به تأخیر افتاد و تاکید مسئولین نیروگاه که به دنبال «انجام وظیفه» و ارتقای شغلی بودند، باعث گشت شیفتی مسئول اجرای آن شود که هیچ آموزشی در مورد آزمون مذکور ندیده بود! فاجعه رخ داد و در ساعات اولیه، مسئولین نیروگاه که غرق «توهم» بودند، حتی خودشان هم نمی توانستند آن را باور کنند. در ساعات بعدی، نمایندگان منطقه ای حزب حاکم بر شوروی، برای جلوگیری از «تشویش» و سوء استفاده «دشمنان» ، تمام راههای انتقال اطلاعات را بستند و مردمی را که سیستم سوسیالیسم و کمونیزم، ادعای برابری همه آنها را دارد، «نا اهل» تشخیص داده و آنها را در «بی خبری» مطلق قرار دادند، تا حدی که مردم برای تماشای نور زیبای ناشی از یونیزاسیون هوای مجاور شعله های نیروگاه در حال سوختن، بر فراز پلی که بعدها به «پل مرگ» معروف شد، صف می ایستادند و در معرض تشعشات قرار می گرفتند. در تمام این احوال که امکان بروز فاجعه بشری وجود داشت، همچنان مسئولین مختلف در رده های متفاوت، سعی در «لاپوشانی» قضیه و کتمان آن از مافوق های خویش داشتند! در چنین فضایی که بطور سیستماتیک در پی سپردن مشکلات به دست «قضا و قدر» است و در صورت تشدید مشکلات هم، براحتی سعی در حذف اخبار و لاپوشانی آن دارد، تنها «افراد» شجاع هستند که می توانند کاری کنند! در چرنوبیل هم دو دانشمند هسته ای، با شجاعت و دلسوزی تمام، و با آگاه نمودن یک مسئول نظامی، مسائل را «تا حد ممکن» در کنترل خویش گرفتند. اما همچنان سعی در القای بی خطر بودن فاجعه در سطح جهان می شد و اگر کشوری مانند آلمان به سطح بالای تشعشعات اتمی در آسمان کشور خود پی نمی برد، هرگز سیستم اطلاعاتی شوروی تن به اعتراف بزرگی فاجعه نمی داد. جالب اینجا بود که حتی در موردی نادر که آنها از آلمان تقاضای همکاری تکنولوژیک نمودند، میزان تشعشعات منطقه حادثه را چندین برابر کمتر از واقعیت گزارش نمودند و به همین دلیل، دستگاهی که از سوی آلمان برای پاکسازی بقایای نیروگاه فرستاده بودند، در همان لحظات اولیه از کار افتاد!...
نهایتا، آنانکه توانستند این فاجعه را «محدود» کنند، همان مردم عادی بودند که در قالب «کارگران داوطلب» جان خود را در کف دستشان گرفتند و در آب مسموم غوطه ور شدند و به پاکسازی گرافیت جمع شده روی سقف فرو ریخته پرداختند. مردمی که در لباس «معدن کار» با بیل و کلنگ به حفر یک تونل عظیم زیر زمینی اقدام نمودند تا امکان دسترسی فرعی به هسته بوجود آید. همان مردمی که در ابتدا «نامحرم» تلقی می شدند...
چرنوبیل یک افتضاح اجتماعی-سیاسی-امنیتی-صنعتی بود! در تکاندهنده و تأثیرگذاری فاجعه چرنوبیل همین بس که «گورباچف» آن را یکی از علل مهم فروپاشی نظام کهنه شوروی دانست! داستان غم انگیزی که دیگر مانند داستان های چند دهه پیش این کشور، قابل کتمان نبود و همه چیز را آشکار کرد...
***
دوستی اصرار داشت که واقعه «اسقاط» هواپیمای اکراینی، چرنوبیل ایران است. هنوز در حال تحلیل این ادعا بودم که داستان «کرونا» بوجود آمد... اشتباه نکنید! بهتر است بگوییم «نراژدی کرونای ایران»!!! چون در هیچ کشوری، بیماری کرونا مسیری را که در کشور ما در پیش گرفت، طی نکرد! یک داستان خاص؛ ملغمه ای از لاپوشانی، نا آگاهی، بی مسئولیتی، دروغ، ساده انگاری و... و سپردن همه چیز به دست تقدیر! تک تک اشتباهات شوروی وقت، اکنون در این تراژدی ایرانی در حال وقوع است. امیدوارم حداقل در زمان کمک گرفتن از جهانیان، به آنها دروغ نگوییم تا کمک هایشان در تشعشع بی کفایتی و نا آگاهی برخی مسئولین ما از کار نیفتد!

564 views09:12