ری‌را: پادکست شعر معاصر
6.44K subscribers
109 photos
33 videos
5 files
31 links
موضوع هر قسمت پادکست یک شعره و من درباره‌ی شعر، شاعرش، زمانه و سبکش صحبت می‌کنم.
سازنده‌: سامان جواهریان
m.saman.javaherian@gmail.com
موسیقی: گروه پرسونا
ویرایش صوتی: آرمین صالحی

instagram.com/rirapodcast
twitter.com/rirapodcast
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
قسمت پانزدهم پادکست‌ ری‌را در اپلیکیشن‌های پادگیر منتشر شد.
@rirapodcast
شعر «نام تمام مردگان یحیی است»
سروده‌ی محمدعلی سپانلو
از کتاب «ساعت امید»

نام تمام بچه‌های رفته
در دفترچه‌ی دریاست
بالای این ساحل
فراز جنگل خوشگل
در چشم هر کوکب
گهواره‌ای بر پاست
بی‌خود نترس ای بچه‌ی تنها
نام تمام مردگان یحیی است

هر شب فراز ساحل تاریک
دریا تماشا می‌کند هم‌بازیانش را
در متن این آبیچه‌ی تاریک
یک دسته کودک را
که چون یک خوشه‌ی گنجشک
بر پنج سیم برق، هر شب، گرد می‌آیند
اسفندیار مرده‌ای
(بی‌وزن، مانند حباب کوچک صابون)
تا می‌نشیند
شعر می‌خواند
این پنج تا سیم چه خوشگله
مثل خطوط حامله
گنجشگک تپل مپل
نک می‌زنه به خط سل

هر شب در این کشور
ما رفتگان، با برف و بوران باز می‌گردیم.
در پنجره‌های به دریا باز
از های‌هو و بانگ چشم‌انداز
یک رشته گلدان می‌پرند از خواب‌های ناز
ما را تماشا می‌کنند از دور
که هم‌صدای بچه‌های مرده می‌خوانیم
آوازمان، در برف پایان زمستانی
بر آب‌های مرده می‌بارد
با کودکان مانده در آوار بمباران
در مجلس آواز، مهمانیم

یک ریز می‌خواند هنوز اسفندیار آن سو:
خرگوش و خاکستر شدی ای بچه‌ی ترسو
دریای فردا کشتزار ماست
نام تمام مردگان یحیی است

آنگه دهان‌های به خاموشی فروبسته به هم پیوست
تا یک صدای جمعی زیبا پدید آید
مجموعه‌ای در جزء جزئش، جام‌هایی که به هم می‌خورد
آواز گنجشک و بلور و برف
آواز کار و زندگی و حرف
آواز گل‌هایی که در سرما و یخبندان نخواهد مرد.
از عاشقان، از حلقه‌ی پیوند و بینایی
موسیقی احیای زیبایی
موسیقی جشن تولدها
آهنگ‌های شهربازی‌ها، نمایش‌ها
در تار و پود سازهای سیمی و بادی
شعر جهانگردی و تعطیلی و آزادی...
این همسرایان نامشان یحیی است
و آن دهان، خواننده‌اش دریاست

با فکر احیای طبیعت‌ها، سفر‌ها، میهمانی‌ها
دم می‌دهد یحیی
و بچه‌ها همراه او آواز می‌خوانند
در نیلابه‌ی دریا:
ای برف ببار
با فکر بهار
بر جنگل و دشت
بر شهر و دیار
ای مادر گرگ
ای چله بزرگ
هی زوزه بکش
هی آه برآر
ما از دل تو
بی‌باک‌تریم
از تندر و برق
چالاک‌تریم
با شمع و چراغ
در خانه و باغ
برف شب عید
همسایه‌ی ماست
این سرد و سپید
با رنگ امید
فردا که رسید
سرمایه‌ی ماست
ای برف ببار
تا صبح بهار…

نوبت به نوبت، تا شب تحویل سال نو
گنجشک‌ها و بچه‌های مرده می‌خوانند
با چشم‌های کوچک شفاف
تا صبح، روی سیم‌های برق می‌مانند.

@rirapodcast
❤6👍2
نام تمام مردگان یحیاست
محمدعلی سپانلو
بند اول شعر «نام تمام مردگان یحیی است» با صدای محمدعلی #سپانلو
نسخه‌ی کامل این شعر و چندین شعر دیگر را می‌توانید در کتاب صوتی «غزل ناخدا» بشنوید.
لینک‌های خرید:
فیدیبو
طاقچه
نوار
@rirapodcast
تصویری از چهره‌ی محمدعلی #سپانلو که در قسمت پانزدهم درباره‌ی او صحبت کردم شعر مشهورش، «نام تمام مردگان یحیی است» را خواندم.
@rirapodcast
❤1
در قسمت پانزدهم گفتم که یکی از کارهای متعدد محمدعلی #سپانلو بازی در چند فیلم سینمایی بود. اولین این فیلم‌ها «آرامش در حضور دیگران» ساخته‌ی ناصر تقوایی بود که البته سپانلو دستمزدی بابت آن دریافت نکرد. نکته‌ی جالب این فیلم بازی دو شاعر مشهور (محمدعلی سپانلو و منوچهر #آتشی) در آن است. یکی دیگر از نقش‌های فیلم را هم پرتو نوری‌علاء، همسری محمدعلی سپانلو بازی کرده است.
@rirapodcast
نام تمام مردگان یحیی است
Saman Javaherian
پادکست ری‌را، قسمت پانزدهم
نام تمام مردگان یحیی است،
محمدعلی سپانلو

@rirapodcast
❤12
🔹 منابع مربوط به قسمت پانزدهم پادکست ری‌را:

🔸 منبع همه‌ی نقل‌قول‌های #سپانلو و اطلاعات مربوط به زندگی او کتاب بن‌بست‌ها و شاهراه است. این کتاب گفتگوی طولانی اردوان امیری‌نژاد و محسن فرجی با محمدعلی سپانلو است که سال ۱۳۹۰ در سوئد منتشر شده است.

🔸 نمونه‌ای از نقدهای منفی بر شعر سپانلو، نقد رضا #براهنی بر منظومه‌ی خاک است که در جلد دوم طلا در مس چاپ شده است.

🔸 برای دیدن نمونه‌هایی از دفاع شاعران و منتقدان مدافع شعر موج نو از سپانلو می‌توان به جلد سوم تاریخ تحلیلی شعر نو، نوشته‌ی #شمس_لنگرودی مراجعه کرد.

@rirapodcast
❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
قسمت شانزدهم پادکست ری‌را در اپلیکیشن‌های پادگیر منتشر شد.
@rirapodcast
❤1
شعر «خنجرها، بوسه‌ها و پیمان‌ها»
سروده‌ی منوچهر آتشی
از کتاب «آهنگ دیگر»

اسب سفید وحشی
بر آخور ایستاده گرانسر
اندیشناک سینه‌ی مفلوک دشت‌هاست
اندوهناک قلعه‌ی خورشید سوخته است
با سر غرورش، اما دل با دریغ، ریش
عطر قصیل تازه نمی‌گیردش به خویش

اسب سفید وحشی، سیلاب دره‌ها
بسیار از فراز که غلتیده با نشیب
رم داده پرشکوه گوزنان
بسیار با نشیب که بگسسته از فراز
تارانده پرغرور پلنگان

اسب سفید وحشی با نعل نقره‌وار
بس قصه‌ها نوشته به طومار جاده‌ها
بس دختران ربوده ز درگاه غرفه‌ها

خورشید بارها به گذرگاه گرم خویش
از اوج قله بر کفل او غروب کرد
مهتاب بارها به سراشیب جلگه‌ها
بر گردن ستبرش پیچید شال زرد
کهسار بارها به سحرگاه پر نسیم
بیدار شد ز هلهله‌ی سم او ز خواب

اسب سفید وحشی اینک گسسته‌یال
بر آخور ایستاده غضبناک
سم می‌زند به خاک
گنجشک‌های گرسنه از پیش پای او
پرواز می‌کنند
یاد عنان‌گسیختگی‌هاش
در قلعه‌های سوخته ره باز می‌کنند

اسب سفید سرکش
بر راکب نشسته گشوده است یال خشم
جویای عزم گمشده‌ی اوست
می پرسدش ز ولوله‌ی صحنه‌های گرم
می‌سوزدش به طعنه‌ی خورشیدهای شرم

با راکب شکسته‌دل اما نمانده هیچ
نه ترکش و نه خفتان، شمشیر، مرده است
خنجر شکسته در تن دیوار
عزم سترگ مرد بیابان فسرده است:

اسب سفید وحشی! مشکن مرا چنین!
بر من مگیر خنجر خونین چشم خویش
آتش مزن به ریشه‌ی خشم سیاه من
بگذار تا بخوابد در خواب سرخ خویش
گرگ غرور گرسنه‌ی من

اسب سفید وحشی
دشمن کشیده خنجر مسموم نیشخند
دشمن نهفته کینه به پیمان آشتی
آلوده زهر با شکر بوسه‌های مهر
دشمن کمان گرفته به پیکان سکه‌ها

اسب سفید وحشی!
من با چگونه عزمی پرخاشگر شوم
من با کدام مرد درآیم میان گرد
من بر کدام تیغ، سپر سایبان کنم
من در کدام میدان جولان دهم تو را

اسب سفید وحشی‌!
شمشیر مرده است...
خالی شده است سنگر زین‌های آهنین
هر دوست کاو فشارد دست مرا به مهر
مار فریب دارد پنهان در آستین

اسب سفید وحشی!
در قلعه‌ها شکفته گل جام‌های سرخ
بر پنجه‌ها شکفته گل سکه‌های سیم
فولاد قلب‌ها زده زنگار
پیچیده دور بازوی مردان طلسم بیم

اسب سفید وحشی!
در بیشه‌زار چشمم جویای چیستی؟
آنجا غبار نیست گلی رسته در سراب
آنجا پلنگ نیست زنی خفته در سرشک
آنجا حصار نیست غمی بسته راه خواب

اسب سفید وحشی!
آن تیغ‌های میوه‌اشان قلب‌های گرم
دیگر نرست خواهد از آستین من
آن دختران پیکرشان ماده آهوان
دیگر ندید خواهی بر ترک زمین من

اسب سفید وحشی!
خوش باش با قصیل تر خویش
با یاد مادیانی بور و گسسته یال
شیهه بکش، مپیچ ز تشویش

اسب سفید وحشی!
بگذار در طویله‌ی پندار سرد خویش
سر با بخور گند هوس‌ها بیاکنم
نیرو نمانده تا که فروریزمت به کوه
سینه نمانده تا که خروشی به پا کنم

اسب سفید وحشی!
خوش باش با قصیل تر خویش

اسب سفید وحشی اما گسسته یال
اندیشناک قلعه‌ی مهتاب سوخته است
گنجشک‌های گرسنه از گرد آخورش
پرواز کرده‌اند
یاد عنان گسیختگی‌هاش
در قلعه‌های سوخته ره باز کرده‌‌اند.

@rirapodcast
❤4
تصویری از چهره‌ی منوچهر #آتشی که در قسمت شانزدهم درباره‌ی او صحبت کردم و شعر معروفش «خنجرها، بوسه‌ها و پیمان‌ها» را خواندم.
@rirapodcast
❤2
در قسمت شانزدهم اشاره‌ای هم به فعالیت‌های مطبوعاتی منوچهر #آتشی کردم. آخرین دوره‌ی این فعالیت‌های او حضور در نشریه‌ی کارنامه بود که در سال ۷۸ شروع به انتشار کرد و در سال ۸۳ توقیف شد. آتشی از اعضای تحریریه و دبیر شعر کارنامه بود.
@rirapodcast
خنجرها، بوسه‌ها و پیمان‌ها
Saman Javaherian
پادکست ری‌را، قسمت شانزدهم
خنجرها، بوسه‌ها و پیمان‌ها،
منوچهر
آتشی
@rirapodcast
❤2
🔹 منابع مربوط به قسمت شانزدهم ری‌را:

🔸 درباره‌ی زندگی منوچهر #آتشی می‌توان به کتاب پلنگ دره‌ی دیزاشکن، نوشته‌ی فرخ تمیمی (انتشارات ثالث) مراجعه کرد.

🔸 سخن آتشی درباره‌ی جنبه‌ی طبیعی و بومی شعر نیما را از کتاب مقالات آتشی، گردآوری محسن موسوی میرکلایی (نشر افراز) نقل کردم که مهم‌ترین نقدها و مقالات نظری آتشی در آن جمع شده است.

🔸 منبع یکی دو نقل قول دیگر درباره‌ی شعر آتشی، مقدمه‌ی گزینه‌ی اشعار منوچهر آتشی (انتشارات مروارید) به قلم خود اوست.

🔸 بابت یک اشتباه در خواندن شعر عذرخواهی می‌کنم. موقع ضبط پادکست، شعر را از روی گزینه‌ی اشعار آتشی خواندم. در آنجا دو بار به جای واژه‌ی «راکب»، «صاحب» آمده که ظاهراً اشتباه چاپی است و من بعد از انتشار متوجه این اختلاف شدم.

@rirapodcast
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
قسمت هفدهم پادکست ری‌را در اپلیکیشن‌های پادگیر منتشر شد.
همانطور که قول داده بودم در انتهای این قسمت موسیقی جدیدی می‌شنوید.
@rirapodcast
❤1
شعر «ندای آغاز»
سروده‌ی سهراب سپهری
از کتاب «حجم سبز»

کفش هایم کو،
چه کسی بود صدا زد: سهراب؟
آشنا بود صدا مثل هوا با تن برگ.
مادرم در خواب است.
و منوچهر و پروانه، و شاید همه‌ی مردم شهر.
شب خرداد به آرامی یک مرثیه از روی سر ثانیه‌ها می گذرد
و نسیمی خنک از حاشیه‌ی سبز پتو خواب مرا می‌روبد.
بوی هجرت می‌آید:
بالش من پر آواز پر چلچله‌هاست.

صبح خواهد شد
و به این کاسه‌ی آب
آسمان هجرت خواهد کرد.

باید امشب بروم.

من که از بازترین پنجره با مردم این ناحیه صحبت کردم
حرفی از جنس زمان نشنیدم.
هیچ چشمی، عاشقانه به زمین خیره نبود.
کسی از دیدن یک باغچه مجذوب نشد.
هیچ‌کس زاغچه‌ای را سر یک مزرعه جدی نگرفت.
من به اندازه‌ی یک ابر دلم می‌گیرد
وقتی از پنجره می‌بینم حوری
ـ دختر بالغ همسایه ـ
پای کمیاب‌ترین نارون روی زمین
فقه می‌خواند.

چیزهایی هم هست، لحظه‌هایی پراوج
(مثلاً شاعره‌ای را دیدم
آنچنان محو تماشای فضا بود که در چشمانش
آسمان تخم گذاشت.
و شبی از شب‌ها
مردی از من پرسید
تا طلوع انگور، چند ساعت راه است؟)
باید امشب بروم.

باید امشب چمدانی را
که به اندازه‌ی پیراهن تنهایی من جا دارد، بردارم
و به سمتی بروم
که درختان حماسی پیداست،
رو به آن وسعت بی‌واژه که همواره مرا می‌خواند.
یک نفر باز صدا زد: سهراب!
کفش‌هایم کو؟
@rirapodcast
تصویری از چهره‌ی سهراب #سپهری که در قسمت هفدهم درباره‌ی او صحبت کردم و شعر مشهورش «ندای آغاز» را خواندم.

@rirapodcast
❤1
تصویر یکی از نقاشی‌های سهراب #سپهری. در قسمت هفدهم به شباهت میان شعر و نقاشی سپهری هم اشاره‌ای کردم.
@rirapodcast
❤1
ندای آغاز
Saman Javaherian
پادکست ری‌را، قسمت هفدهم
ندای آغاز، سهراب
سپهری
@rirapodcast
❤1
🔹 منابع مربوط به قسمت هفدهم ری‌را:

🔸 نقل‌قول‌هایی که از نوشته‌های #سپهری آوردم همه از کتاب هنوز در سفرم هستند. بیشتر حجم این کتاب را یادداشت‌ها و نامه‌های او تشکیل می‌دهد. این کتاب را پریدخت سپهری جمع‌آوری و انتشارات فرزان روز منتشر کرده.

🔸 درباره‌ی زندگی سپهری، بجز کتاب بالا، از کتاب از مصاحبت آفتاب (نوشته‌ی #کامیار_عابدی، نشر ثالث) هم استفاده کردم. برای مرور کارنامه‌ی شعر سپهری هم می‌شود به این کتاب مراجعه کرد.

🔸 نظرات #شاملو، #اخوان و #فروغ را درباره‌ی سپهری –که هریک در اصل درجایی چاپ شده‌اند– می‌توان در کتاب باغ تنهایی (گردآوری حمید سیاهپوش، انتشارات نگاه) یکجا یافت. مقاله‌ی رضا #براهنی درباره‌ی سپهری در جلد اول طلا در مس آمده. داوری محمدرضا #شفیعی_کدکنی را در کتاب با چراغ و آینه و موضع #شمس_لنگرودی را در کتاب تاریخ تحلیلی شعر نو می‌توان دید.

🔸 داریوش #آشوری مقاله‌ای دارد به نام «صیاد لحظه‌ها» که برای آشنایی با اندیشه‌ی سپهری مدخل خوبی است و من هم نگاهی به آن داشتم. این مقاله در چند جا چاپ شده است از جمله در کتاب شعر و اندیشه (نشر مرکز).

🔸 سیروس #شمیسا در کتاب‌های نگاهی به سپهری و راهنمای ادبیات معاصر تعدادی از شعرهای سپهری، از جمله «ندای آغاز» را شرح و تفسیر کرده است. طبیعتاً من با همه‌ی نکات ایشان موافق نیستم اما به آن توجه داشتم.

@rirapodcast
Forwarded from پرسونا (Mojdeh)
خوابِ کوچه
شعر: سهراب سپهری
(تکه‌هایی از آفتابی و شبِ تنهاییِ خوب)
موسیقی: پرسونا
@PersonaMusicBand