شعر «مردی که یک پا ندارد»
سروده‌ی سیمین بهبهانی
از کتاب «یک دریچه آزادی»

شلوار تاخورده دارد، مردی که یک پا ندارد
خشم است و آتش نگاهش، یعنی تماشا ندارد

رخساره می‌تابم از او، اما به چشمم نشسته
بس نوجوان است و شاید، از بیست بالا ندارد

بادا که چون من مبادا، چل سال رنجش پس از این
خود گرچه رنج است بودن، «بادا مبادا» ندارد

با پای چالاک‌پیما، دیدی چه دشوار رفتم
تا چون رود او که پایی، چالاک‌پیما ندارد؟

تق‌تق‌کنان چوب‌دستش، روی زمین می‌نهد مهر
با آنکه ثبت حضورش، حاجت به امضا ندارد

لبخند مهرم به چشمش، خاری شد و دشنه‌ای شد
این خویگر با درشتی، نرمی تمنا ندارد

بر چهره‌ی سرد و خشکش، پیدا خطوط ملال است
گویا که با کاهش تن، جانی شکیبا ندارد

گویم که با مهربانی، خواهم شکیبایی از او
پندش دهم مادرانه، گیرم که پروا ندارد

رو می‌کنم سوی او باز، تا گفتگویی کنم ساز
رفته‌است و خالی است جایش، مردی که یک پا ندارد

@rirapodcast

تصویری از چهره‌ی #سیمین_بهبهانی که در قسمت بیست‌وسوم درباره‌ی او و شعرش صحبت کردم.
@rirapodcast

#سیمین_بهبهانی در کنار تعدادی از چهره‌های شعر معاصر ایران. نشسته از چپ (ردیف اول): سیمین بهبهانی، مهدی اخوان ثالث، ابوالحسن نجفی، محمدعلی سپانلو و شهرزاد سپانلو؛ ایستاده: اسماعیل نوری علا؛ نشسته از چپ (ردیف دوم): نعمت آزرم، حسن پستا، محمود مشرف آزاد تهرانی، ۱۳۵۹
@rirapodcast

🔸 منابع مربوط به قسمت بیست‌وسوم پادکست ری‌را:

🔹 اغلب اطلاعات مربوط به زندگی #سیمین_بهبهانی و نقل‌قول‌های او از این دو کتاب هستند:
سیمین بهبهانی (مجموعه‌ی تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران)، گفتگوکننده: محمدهاشم اکبریانی (نشر ثالث).
سیمین بهبهانی شاعر و تکاپوگر مدنی، #کامیار_عابدی (جهان کتاب).

🔹 توضیح سیمین درباره‌ی چگونگی ساخت وزن‌های تازه در مقدمه‌ی کتاب خطی ز سرعت و از آتش (انتشارات زوار) آمده.

🔹 نظر #ضیاء_موحد درباره‌ی شعر سیمین را از مقاله‌ی «تأملی در شعر سیمین بهبهانی» از کتاب شعر و شناخت (انتشارات مروارید) نقل کردم.

🔹 سخن یدالله #رؤیایی درباره‌ی تصاویر شعر سیمین در کتاب عبارت از چیست؟ (انتشارات نگاه) آمده.

🔹 علی‌محمد #حق‌شناس در دو مقاله شعر سیمین را تحلیل کرده است:
«نیمای غزل، سیمین»، در کتاب مقالات ادبی-زبان‌شناختی (انتشارات نیلوفر).
«دوباره می‌سازمت غزل» در کتاب زبان و ادب فارسی در گذرگاه سنت و مدرنیته (انتشارات آگاه).

@rirapodcast

🔹 متأسفانه سایت انکر که میزبان ری‌را و بسیاری از پادکست‌های فارسی است، به خاطر تحریم، دسترسی کاربران داخل ایران را به خدمات خود مسدود کرده است. در نتیجه از ایران بدون فیلترشکن نمی‌توانید ری‌را را از طریق اپ‌های پادگیر بشنوید. ما در حال یافتن راهی برای حل این مشکل هستیم ولی فعلاً اگر در شنیدن ری‌را مشکل دارید، می‌توانید از طریق سایت یا اپلیکیشن ناملیک به ری‌را گوش دهید.
@rirapodcast

قسمت بیست‌وچهارم ری‌را در اپلیکیشن‌های پادگیر منتشر شد.
@rirapodcast

شعر «روز ناگزیر»
سروده‌ی قیصر امین‌پور
از کتاب «آینه‌های ناگهان»

این روزها که می‌گذرد، هر روز
احساس می‌کنم که کسی در باد
فریاد می‌زند
احساس می‌کنم که مرا
از عمق جاده‌های مه‌آلود
یک آشنای دور صدا می‌زند
آهنگ آشنای صدای او
مثل عبور نور
مثل عبور نوروز
مثل صدای آمدن روز است
آن روز ناگزیر که می‌آید
روزی که عابران خمیده
یک لحظه وقت داشته باشند
تا سربلند باشند
و آفتاب را
در آسمان ببینند
روزی که این قطار قدیمی
در بستر موازی تکرار
یک لحظه بی‌بهانه توقف کند
تا چشم‌های خسته‌ی خواب‌آلود
از پشت پنجره
تصویر ابرها را در قاب
و طرح واژگونه‌ی جنگل را
در آب بنگرند
آن روز
پرواز دست‌های صمیمی
در جستجوی دوست
آغاز می‌شود
روزی که روز تازه‌ی پرواز
روزی که نامه‌ها همه باز است
روزی که جای نامه و مهر و تمبر
بال کبوتری را
امضا کنیم
و مثل نامه‌ای بفرستیم
صندوق‌های پستی
آن روز آشیان کبوترهاست

روزی که دست خواهش، کوتاه
روزی که التماس گناه است
و فطرت خدا
در زیر پای رهگذران پیاده‌رو
بر روی روزنامه نخوابد
و خواب نان تازه نبیند

روزی که روی درها
با خط ساده‌ای بنویسند:
«تنها ورود گردن کج، ممنوع!»
و زانوان خسته ی مغرور
جز پیش پای عشق
با خاک آشنا نشود
و قصه‌های واقعی امروز
خواب و خیال باشند
و مثل قصه‌های قدیمی
پایان خوب داشته باشند

روز وفور لبخند
لبخند بی‌دریغ
لبخند بی‌مضایقه‌ی چشم‌ها
آن روز
بی‌چشمداشت بودن ِ لبخند
قانون مهربانی است
روزی که شاعران
ناچار نیستند
در حجره‌های تنگ قوافی
لبخند خویش را بفروشند
روزی که روی قیمت احساس
مثل لباس
صحبت نمی‌کنند
پروانه‌های خشک‌شده، آن روز
از لای برگ‌های کتاب شعر
پرواز می‌کنند
و خواب در دهان مسلسل‌ها
خمیازه می‌کشد
و کفش‌های کهنه‌ی سربازی
در کنج موزه‌های قدیمی
با تار عنکبوت گره می‌خورند
روزی که توپ‌ها
در دست کودکان
از باد پر شوند

روزی که سبز، زرد نباشد
گل‌ها اجازه داشته باشند
هر جا که دوست داشته باشند
بشکفند
دل‌ها اجازه داشته باشند
هر جا نیاز داشته باشند
بشکنند
آیینه حق نداشته باشد
با چشم‌ها دروغ بگوید
دیوار حق نداشته باشد
بی‌پنجره بروید
آن روز
دیوار باغ و مدرسه کوتاه است
تنها
پرچینی از خیال
در دوردست حاشیه‌ی باغ می‌کشند
که می‌توان به سادگی از روی آن پرید

روز طلوع خورشید
از جیب کودکان دبستانی
روزی که باغ سبز الفبا
روزی که مشق آب، عمومی است
دریا و آفتاب
در انحصار چشم کسی نیست

روزی که آسمان
در حسرت ستاره نباشد
روزی که آرزوی چنین روزی
محتاج استعاره نباشد

ای روزهای خوب که در راهید!
ای جاده‌های گمشده در مه!
ای روزهای سخت ادامه!
از پشت لحظه‌ها به در آیید!
ای روز آفتابی!
ای مثل چشم‌های خدا آبی!
ای روز آمدن!
ای مثل روز، آمدنت روشن!
این روزها که می‌گذرد، هر روز
در انتظار آمدنت هستم!
اما
با من بگو که آیا، من نیز
در روزگار آمدنت هستم؟
@rirapodcast

تصویری از چهره‌ی #قیصر_امین‌پور که در قسمت بیست‌وچهارم درباره‌ی او و شعرش صحبت کردم.
@rirapodcast