طرحی از چهره‌ی جلال #آل‌احمد. چنانکه مشهور است، #شاملو شعر «سرود برای مرد روشن که به سایه رفت» را در سوگ او سروده است.

@rirapodcasr

پادکست ری‌را، فصل 2، قسمت 2
سرود برای مرد روشن که به سایه رفت، احمد شاملو
@rirapodcast

قسمت جدید ری‌را در اپلیکیشن‌های پادگیر منتشر شد.
@rirapodcast

قسمت جدید ری‌را منتشر شد:
فصل دو، قسمت سه: «میراث» از مهدی اخوان ثالث

سازنده‌ی پادکست: سامان جواهریان
موسیقی: گروه پرسونا

حمایت مالی از ری‌را از خارج ایران:
https://www.paypal.com/paypalme/SamanJavaherian

صفحه‌ی گروه پرسونا:
https://t.me/PersonaMusicBand

منابع:
«صدای حیرت بیدار: گفت‌وگوهای مهدی اخوان ثالث»، جمع‌آوری مرتضی کاخی، انتشارات زمستان.
«حالات و مقامات م. امید»، محمدرضا شفیعی کدکنی، انتشارات سخن.


@rirapodcast

شعر «میراث»
مهدی اخوان ثالث
از کتاب «آخر شاهنامه»

پوستینی کهنه دارم من،
یادگاری ژنده پیر از روزگارانی غبارآلود.
سالخوردی جاودان‌مانند.
مانده میراث از نیاکانم مرا، این روزگارآلود.

جز پدرم آیا کسی را می شناسم من
کز نیاکانم سخن گفتم؟
نزد آن قومی که ذرات شرف در خانه‌ی خونشان
کرده جا را بهر هر چیز دگر، حتی برای آدمیت، تنگ،
خنده دارد از نیاکانی سخن گفتن، که من گفتم.

جز پدرم آری
من نیای دیگری نشناختم هرگز.
نیز او چون من سخن می‌گفت.
همچنین دنبال کن تا آن پدر جدم،
کاندر اخم جنگلی، خمیازه‌ی کوهی
روز و شب می‌گشت ، یا می‌خفت.

این دبیر گیج و گول و کوردل: تاریخ،
تا مذهب دفترش را گاهگه می‌خواست
با پریشان سرگذشتی از نیاکانم بیالاید
رعشه می‌افتادش اندر دست.
در بنان درفشانش کلک شیرین‌سلک می لرزید.
حبرش اندر محبر پرلیقه چون سنگ سیه می‌بست.
زانکه فریاد امیر عادلی چون رعد بر می‌خاست:
«هان، کجایی ، ای عموی مهربان! بنویس.
ماه نو را دوش ما، با چاکران، در نیمه شب دیدیم.
مادیان سرخ‌یال ما سه کرت تا سحر زایید
در کدامین عهد بوده‌ست اینچنین، یا آنچنان، بنویس.»

لیک هیچت غم مباد از این
ای عموی مهربان، تاریخ!
پوستینی کهنه دارم من که می‌گوید
از نیاکانم برایم داستان، تاریخ

من یقین دارم که در رگهای من خون رسولی یا امامی نیست
نیز خون هیچ خان و پادشاهی نیست.
وین ندیم ژنده پیرم دوش با من گفت
کاندرین بی فخر بودنها گناهی نیست.

پوستینی کهنه دارم من
سالخوردی جاودان‌مانند
مرده‌ریگی داستانگوی از نیاکانم، که شب تا روز
گویدم چون و نگوید چند.

سالها زین پیشتر در ساحل پر حاصل جیحون
بس پدرم از جان و دل کوشید
تا مگر کاین پوستین را نو کند بنیاد
او چنین می‌گفت و بودش یاد:
- «داشت کم‌کم شبکلاه و جبه‌ی من نوترک می‌شد،
کشتگاهم برگ و بر می‌داد.
ناگهان توفان خشمی باشکوه و سرخگون برخاست.
من سپردم زورق خود را به آن توفان و گفتم هر چه بادا باد.
تا گشودم چشم، دیدم تشنه‌لب بر ساحل خشک کشفرودم،
پوستین کهنه‌ی دیرینه‌ام با من.
اندرون، ناچار، مالامال نور معرفت شد باز؛
هم بدان سان کز ازل بودم.»

باز او ماند و سه پستان و گل زوفا؛
باز او ماند و سکنگور و سیه‌دانه.
و آن بآیین حجره زارانی
کانچه بینی در کتاب تحفه‌ی هندی،
هر یکی خوابیده او را در یکی خانه.

روز رحلت پوستینش را به ما بخشید.
ما پس از او پنج تن بودیم
من بسان کاروانسالارشان بودم
-کاروانسالار ره‌نشناس-
اوفتان و خیزان،
تا بدین غایت که بینی، راه پیمودیم.

سالها زین پیشتر من نیز
خواستم کاین پوستین را نو کنم بنیاد
با هزاران آستین‌چرکین دیگر برکشیدم از جگر فریاد:
- «این مباد! آن باد!»
ناگهان توفان بیرحمی سیه برخاست...

پوستینی کهنه دارم من
یادگار از روزگارانی غبارآلود
مانده میراث از نیاکانم مرا، این روزگارآلود.
های، فرزندم!
بشنو و هشدار
بعد من این سالخورد جاودان‌مانند
با بر و دوش تو دارد کار.
لیک هیچت غم مباد از این
کو، کدامین جبه‌ی زربفت رنگین می‌شناسی تو
کز مرقع پوستین کهنه‌ی من پاکتر باشد؟
با کدامین خلعتش آیا بدل سازم
که‌م نه در سودا ضرر باشد؟
آی دختر جان!
همچنانش پاک و دور از رقعه‌ی آلودگان می‌دار.

تهران، تیر 1335

@rirapodcast

این عکس در ۱۳۳۹، حدود چهار سال بعد از سروده شدن شعر «میراث» گرفته شده است.
@rirapodcast

🔹 در قسمت 3 فصل 2 اشاره کردم که اخوان در پاره‌ای از شعر «کاوه یا اسکندر» هم کلمه‌ی «شرف» را به معنی منزلت و اصل و نسب به کار برده است. این همان پاره‌ی شعر است، مطابق نسخه‌ی اولیه‌ی شعر (که «نادر یا اسکندر» نام داشت) در چاپ اول کتاب آخر شاهنامه که من آن را از جلد دوم کتاب تاریخ تحلیلی شعر نو نقل کرده‌ام. «آنکه در خونش طلا بود و شرف» به بیان ساده یعنی «آنکه ثروتی داشت و اصل و نسبی داشت». در چاپ‌های بعدی، اخوان علاوه بر تغییر نام شعر، «بی‌شرف‌ها» را هم به «ناشریفان» تغییر داد که شاید قدری ظریف‌تر باشد اما معنی‌اش همان است: آدم‌های بی‌منزلت و بی اصل و نسب.

@rirapodcast

پادکست ری‌را، فصل 2، قسمت 3
میراث، مهدی اخوان ثالث
@rirapodcast

بی‌خود نترس ای بچه‌ی تنها
نام تمام مردگان یحیاست

#نه_به_جنگ

https://t.me/rirapodcast/156

زیرا که مردگان این سال
عاشق‌ترین زندگان بودند.

💢انجمن علمی-دانشجویی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران برگزار می‌کند:

🔹پادروایت در شعر
🔸سامان جواهریان

🗓 زمان برگزاری: پنجشنبه ۲۲ مرداد، ساعت ۱۹
📍مکان برگزاری: بستر اسکای روم
🔗لینک ورود به نشست پیش از برگزاری در کانال قرار داده می‌شود.

📌 پوشه‌ی شنیداری نشست "پادروایت در شعر"
🔸 دکتر سامان جواهریان

🔹 قسمت جدید ری‌را در راه است.

@rirapodcast

قسمت جدید ری‌را در اپلیکیشن‌های پادگیر منتشر شد.
@rirapodcast

قسمت جدید ری‌را منتشر شد:

فصل دو، قسمت چهار: «تا شام آخر» از محمد مختاری
سازنده‌ی پادکست: سامان جواهریان
موسیقی: گروه پرسونا

حمایت مالی از ری‌را از خارج ایران
صفحه‌ی گروه پرسونا
 
منابع:
«گاه‌شمار زندگی و آثار محمد مختاری»، سیاوش مختاری، از کتاب «صدای آواز: یادنامه‌ی محمد مختاری و محمدجعفر پوینده»، انتشارات فصل سبز.
«تاریخ تحلیلی شعر نو»، شمس لنگرودی، جلد چهارم، نشر مرکز.
مقاله‌ی «حقیقت ناب» از کتاب «شعر شهادت است»، فرامرز سلیمانی، انتشارات موج.
«انسان در شعر معاصر»، محمد مختاری، انتشارات توس.
مقاله‌های «بازخوانی فرهنگ»، «شبان-رمگی و حاکمیت ملی»، «فرهنگ بی‌چرا»، «فرهنگ: تفاهم و تفاوت»، «تمرین مدارا و ذهنیت انتقادی» از کتاب «تمرین مدارا»، محمد مختاری، انتشارات ویستار.
«شعرهای زندان»، محمد مختاری، مجله‌ی «کارنامه»، شماره‌ی 33، اسفند 1381.
مقدمه‌ی رضا براهنی بر کتاب «آرایش درونی» محمد مختاری، انتشارات توس.
«تئوری شعر از موج نو تا شعر عشق»، اسماعیل نوری‌علا، انتشارات غزال.
«در جستجوی جوهر انسانی شعر» مصاحبه‌ی میترا فردوسی و سجاد گودرزی با کامیار عابدی، مجله‌ی وزن دنیا، شماره‌‌ی 21، اردیبهشت 1401.

@rirapodcast

شعر «تا شام آخر»
محمد #مختاری
از کتاب «وزن دنیا»
@rirapodcast

پادکست ری‌را، فصل 2، قسمت 4
تا شام آخر، محمد مختاری
@rirapodcast