معرفی کتاب «تصویر بزرگ: درباره‌ی خاستگاه‌های حیات، معنی و خود جهان (The Big Picture: On the Origins of Life, Meaning, and the Universe Itself)» نوشته‌ی شان کرول (Sean Carroll)
✍ یاسر سلیمی

انقلاب علمی تحول بسیار بزرگی در دانش ما از نحوه‌ی کارکرد جهان بود. به لطف بزرگانی چون گالیله، نیوتون و داروین ما دریافتیم بسیاری از چیزهایی که در مورد جهان طبیعی پیرامون خود درست می‌پنداشتیم نادرست بودند یا حداقل توصیف خوبی نبودند. فیزیک نوین نیز به نوبه‌ی خود تفاوتی بنیادین در درک ما نسبت به سرشت واقعیت ایجاد کرد. اما آیا ما هنوز فهمیده‌ایم که معنای این تغییرات برای جهان‌بینی ما چیست؟ آیا دیدگاه ما نسبت به جهان، حیات و حتی خود ما همگام با این دانش تغییر کرده است؟

در کتاب تصویر بزرگ، شان کرول که یکی از درخشان‌ترین دانشمندان و اندیشمندان کنونی است می‌خواهد با زبانی نسبتا ساده ما را با دانش علمی که تا کنون به دست آورده‌ایم آشنا کند و توضیح دهد که این دانش برای درک ما از جهان هستی و انسان به چه معناست و توضیح دهد چه پرسش‌هایی را پاسخ داده‌ایم، چه پرسش‌هایی تغییر کرده‌اند و با چه پرسش‌های جدیدی مواجه هستیم.

این کتاب شامل شش بخش است. بخش اول (کیهان) به بررسی دیدگاه ما به کیهان و طبیعت می‌پردازد. کرول در این بخش دیدگاه "طبیعت‌گرایی شاعرانه" را مطرح می‌کند و به طور خلاصه در مورد سطوح مختلف نگاه کردن به جهان و مساله وجود داشتن می‌پردازد. او در این بخش توضیحاتی در مورد قانون دوم ترمودینامیک ارائه می‌دهد و می‌گوید که چگونه افزایش انتروپی منجر به شکل‌گیری جهت زمان می‌شود.

بخش دوم (فهمیدن) در مورد درک ما از جهان، این که چه چیزی را می‌توانیم یاد بگیریم و نحوه‌ی تغییر دانش ما نسبت به جهان است. کرول در این بخش به توضیح روش بیزی در به روز کردن دانش ما نسبت به جهان می‌پردازد و از سیاره‌ی باورها سخن می‌گوید.

در بخش سوم (ماهیت) کرول به توصیف درک فیزیکی مدرن ما از جهان می‌پردازد. او با معرفی تئوری هسته‌ای (مرکزی)، هسته‌ی اصلی دانش کنونی را در سطوح بنیادی توضیح می‌دهد و سپس در مورد تئوری‌های ساده‌تری که در زندگی روزمره به کار می‌گیریم سخن می‌گوید. او در این فصل دیدگاه دکارتی در مورد جسم و روح را به چالش می‌کشد و سعی می‌کند به این پرسش که آیا مرگ یک پایان است پاسخ دهد.

موضوع بخش چهارم پیچیدگی است. در این بخش ظهور پیچیدگی از دنیای ساده و افزایش و سپس کاهش آن با بیشتر شدن انتروپی جهان توضیح داده می‎شود. در این بخش دوباره موضوع ظهوریافتگی را خواهیم یافت و با پرسش هدف جهان مواجه خواهیم شد.

موضوع تفکر، شناخت و خودآگاهی در بخش پنجم (تفکر) مطرح می‎شود. در این بخش با مسائل فلسفی و علمی در مورد ماهیت تفکر، خودآگاهی و زامبی‌های فلسفی آشنا می‌شویم و دیدگاه علم در مورد خودآگاهی و اراده‎ی آزاد را می‌خوانیم و کرول توضیح می‌دهد که چه پرسش‌های جذابی در این حیطه مطرح هستند و یک طبیعت‌گرا چگونه با این پرسش‌ها دست و پنجه نرم می‌کند.

بخش پایانی کتاب (علاقه یا اهمیت) به موضوعاتی شخصی‌تر و انسانی‌تر مانند معنای زندگی و اخلاقیات می‌پردازد. پس از آشنا شدن با دیدگاه جدید در مورد جهان اکنون در این جهان باید چگونه زندگی کنیم؟ آیا یک طبیعت‌گرا می‌تواند برای زندگی هدفی داشته باشد یا یک زندگی بی‌معنا خواهد داشت؟ بدون وجود چیزی فراتر از طبیعت آیا می‌توان معیاری برای اخلاقیات قائل بود؟ با ما در خواندن این کتاب همراه باشید تا در مورد چنین پرسش‌هایی به گفتگو بپردازیم. شاید کوتاه‌ترین معرفی برای این کتاب این باشد: جهان‌بینی طبیعت‌گرایانه‌ی یک دانشمند مدرن.

گروه کتابخوانی علمی:
https://t.me/joinchat/QrnAMe1xatW0Vl4z

نسخه‌ی صوتی انگلیسی کتاب:
https://t.me/SciBookReader/325
نسخه‌ی PDF انگلیسی کتاب:
https://t.me/SciBookReader/326
نسخه‌ی PDF فارسی کتاب:
https://t.me/SciBookReader/327

@SciBookReader

درود بر همه دوستان و همراهان گرامی
هر چند که با تمام سختی‌های موجود، آرزو کردن برای سالی پر از نیکی کاری سخت خواهد بود اما امیدوارم حداقل در مسیر آرامش و دانایی قرار بگیریم و بتونیم سالی پر از موفقیت و شادی داشته باشیم.
بیاییم سالی پر از دانایی برای خودمون بسازیم، سالی به دور از توسل، توکل و تقلیدهای کورکورانه، بخواهیم که سالی پر از اتکا به دانش و خرد به دور از خرافات داشته باشیم‌.

پیروزی و بهروزی قسمت همه لحظاتتون باشه.

سال نو مبارک
@daneshagahi

نحوه عملکرد قوانین بنیادی (fundamental) فیزیک، نسبت به قوانین انسانی (human laws) کاملا متفاوت است. قوانین بشری بسیاری وجود دارند که بر حسب زمان و مکان دچار تغییر می‌شوند. قوانین بشری فرض را بر این می‌گیرند که گزینه‌های مختلفی وجود دارند که به رفتارهای متفاوتی منجر می‌شوند و بر این اساس، واکنش ‌مناسب به این رفتارها را پیشنهاد می‌کنند. در قوانین بشری، زنجیره‌ای از استدلال‌های منطقی وجود ندارد که به نتیجه‌گیری‌هایی شفاف و عاری از ابهام منجر گردد. به همین جهت، ممکن است کارشناسان مختلف، معانی متفاوتی از هر یک از این قوانین برداشت کنند. در نقطه مقابل، تعداد قوانین بنیادی موجود در طبیعت بسیار کم است. این قوانین، در همه جا و همیشه به یک صورت عمل می‌کنند. در حقیقت، قوانین فیزیکی تنها به توصیف آنچه روی خواهد داد می‌پردازند. ما می‌توانیم قوانین فیزیک را به صورت معادلات ریاضی درآورده و حتی آنها را به کمیت‌هایی قابل اندازه‌گیری تبدیل کنیم و بدین ترتیب، هیچ جایی برای ابهام در خصوص درست بودن آنها باقی نگذاریم. بر خلاف قوانین بشری، نظر کارشناسان در خصوص قوانین فیزیکی متفاوت نخواهد بود. برای رسیدن به نتایج حاصل از این قوانین، تنها کافی است یک سری محاسبات انجام دهیم. حتی می‌توانیم انجام این محاسبات را به یک برنامه کامپیوتری واگذار کنیم. مفاهیمی که در خصوص نحوه عملکرد جهان در کودکی در ذهن ما شکل می‌گیرد و اکثر ما آنها را تا بزرگسالی نیز حفظ ‌می‌کنیم، بیشتر شبیه به مدلی از قوانین بشری هستند تا قوانین فیزیکی. ما بسیاری از چیزها را مستقیما تجربه می‌کنیم. مثلا گزینه‌های مختلف پیش روی خود را بررسی کرده و یکی از انتخاب می‌کنیم. ما بر اساس یک حساب سرانگشتی و تخمینی به این نتیجه می‌رسیم که اگر یک سری کارها را انجام دهیم، سایرین رفتار مشخصی بروز خواهند داد. اما به ندرت پیش می‌آید که این نتیجه‌گیری ما بر حسب محاسبات منطقی صورت گیرد. هیچ یک از ما، در زندگی روزمره خود، برای قدم زدن، دوچرخه سواری و یا گرفتن یک توپ، به محاسبات قوانین حرکتی نیوتن نمی‌پردازیم، چه برسد به اینکه بخواهیم به قوانین فیزیک کوانتوم فکر کنیم. برای اینکه به درک درستی از قوانین بنیادی برسیم، در وهله اول می‌بایست تجربیات و مدل‌های فکری کودکی خود را کنار گذاشته و در مدل فکری خود در خصوص جهان تجدید نظر کنیم. تنها در این صورت است که می‌توانیم درک خود از جهان را از قوانین بشری، به قوانین فیزیکی ارتقا دهیم.

Frank Wilczek
Fundamentals: ten keys to reality 2020

اندر حکایت ما با مغالطه قیاس مع الفارق

حتما تا حالا در بحث و گفتگو برایتان پیش امده است که بعد از یک تمثیل یا قیاس به شما بگویند این یک قیاس مع الفارق (یا قیاس نابجا است). گاهی این عبارت آنچنان به کار می‌رود که گویی هیچ معنایی ندارد و هر گونه قیاس و تمثیل، قیاس مع الفارق است.
مسلما هر قیاسی، قیاس مع الفارق نیست و تشبیه‌ها و قیاس‌هایی وجود دارند که کاملا به جا و درستند و معرفی آنها از موضوع مورد بررسی شناخت بهتری به ما می‌دهد. خب اگر اینطور است پس آن مرز کجاست که یک قیاس را نابجا و دیگری را بجا اعلام می‌کند؟

وقتی شما می‌خواهید مقایسه‌ای بین دو وضعیت یا پدیده انجام دهید باید در آن دو وضعیت و یا دو پدیده به دنبال یک ویژگی یکسان بگردید و معلوم است هر مقایسه ای بین دو پدیده مجزا در بیان ویژگی‌هایی که بین دو پدیده مشترک نیست شکست می‌خورد اگر پر و خالی شدن یک خازن الکتریکی را به یک مخزن آب شبیه کنید و یک باتری را هم به یک پمپ آب تشبیه کنید منظور شما ویژگی ظرفیت یا به جریان انداختن انرژی یا ماده است نه مثلا جنس ماده به کار رفته در باتری یا خازن این مقایسه هم مفید است هم درک بهتری از دو پدیده به شما می دهد. اگر کارایی مغز را با کارایی کامپیوتر مقایسه می‌کنید باید دقیقا به آن جنبه‌ها از تشابه کار مغز و کامپیوتر مانند داشتن حافظه برای ذخیره انجام عملیات منطقی اجرای فرامین نوشته شده به زبان منطقی اشاره کنید حتی می‌توانید پردازش یه سیگنال را با پردازش یک بیت از اطلاعات مقایسه کنید اما همین مقایسه از جنبه‌هایی نادرست است.
مغالطه زمانی به وقوع می‌پیوندد که مدعی مقایسه‌ای بین دو پدیده باشید و ویژگی‌ای که مد نظر شماست در هردو پدیده تفاوتی اساسی داشته باشد یعنی دقیقا همان ویژگی که شما سعی دارید بگویید میان هردو یکسان است، یکسان نباشد و یا بسیار مشکوک باشد. در این صورت می توان گفت دچار مغالطه قیاس مع الفارق شده‌اید. برای مثال فرض کنید کسی پردازش یا بطور کلی طرز کار رادیو و تلویزیون را با نحوه ادراک مغز انسان مقایسه کند و بگوید همانطور که رادیو و تلویزیون پیامی را از فرستنده دریافت می‌کند مغز ما هم پیامی را از جایی نامعلوم دریافت می‌کند. در اینجا ویژگی دریافت اطلاعات در مورد رادیو کاملا مشهود است اما در مورد مغز شواهد محکمی وجود ندارد (اگرچه نتوان خلاف آن را اثبات کرد، اما برای پذیرفتن درستی آن دلیل خوبی نداریم) بنابراین نمی‌توان چنین مقایسه‌ای انجام داد. یا مثال دیگری را در نظر بگیرید: مقایسه یک ویروس کامپیوتری با یک ویروس بیولوژیکی. جنبه‌های یکسانی در هردو وجود دارد برای مثال هردو می‌توانند فرامینی را درون فرامین اجرایی طبیعی سلول یا یک نرم افزار قرار دهند و کنترل آن را در دست بگیرند یا از آنها برای تهیه نسخه رونوشت از خودشان بهره گیرند. قطعا ویژگی‌های متفاوتی هم وجود دارد که مقایسه بین آنها را با شکست مواجه می‌کند و اگر فردی چنین مقایسه انجام می‌دهد لازم است که دقیقا توضیح دهد این مقایسه را براساس کدام ویژگی انجام داده است.

شناخت درست قیاس مع الفارق در ترتیب دادن گفتگوی موثر و بر مبنای منطق و استدلال اهمیت بسیاری دارد چه در شناسایی ضعف استدلال های دیگران و چه در محکم کردن استدلال های مورد استفاده خودمان.

✍رضا شعبانی
@ScientificSkepticism

🧠 #تبلیغات_ذهن_پسند
#بدوم_شرح👀
@science4lifee

#موضوع_گفتگو: 🧬🧪آشنایی با ژنتیک رفتاری با نگاهی به کتاب بلوپرینت نوشته‌ی رابرت پلومین

#ارائه_کنندگان : جناب امین و جناب یاسر
🎙ارائه به صورت #چت_صوتی تلگرام

#زمان: پنجشنبه ۲۶ فروردین
🕐ساعت برگزاری: ساعت ۲۲ به وقت ایران


#مکان_برگزاری: Science For Life
#لینک_گروه: @scienceforlife1

#آرشیو:
@Science4life

گفتگو در مورد ژنتیک رفتاری
گروه https://t.me/scienceforlife1
فایل اول

گفتگو در مورد ژنتیک رفتاری
گروه https://t.me/scienceforlife1
فایل دوم

ذهن فریبکار شما ۱۴
⁨
گفتار چهاردهم 👈 علم و امر «فراطبیعی»


علم مبتنی بر طبیعت‌گرایی روش‌شناسانه است که طبق آن معلول‌های مادی باید علت‌های مادی داشته باشند. این مسئله، آن‌طور که برخی ادعا می‌کنند، یک انتخاب دلبخواهی نیست. روش‌های علمی بدون این مبنای فلسفی بنیادی هیچ کارکردی ندارند... ↓

@science4lifee

📎 مکافات کیهانی

~ گری هیدن⁩

اگر در نظرتان زندگی سخت و دشوار است، نباید شکایت کنید. چون سزاوار آن هستید. طبق قانون کارما، که از اصول بنیادی فلسفه ی هندو است، اعمال گذشته ی شما می توانند علت وضعیت فعلی شما را توضیح بدهند. پس اگر در حال حاضر رنج می کشید، لابد در گذشته کارهای بدی انجام داده اید...↓

@science4lifee

📎 بررسی عارضه‌ی سرزنش قربانی، روانشناسی کرم خود درخت

~ گلناز ملک
@science4lifee

📎 ذهن فریبکار شما ۱۵
⁨
گفتار پانزدهم 👈 کیفیت و انواع شواهد علم

پژوهش‌های مشاهده‌ای در مقایسه با پژوهش‌های تجربی
اگر می‌خواهید باورها و نتایج شما بر مدارک و شواهدی محکم استوار باشد باید بدانید چگونه این شواهد را تفسیر کنید، هر چند همیشه به سادگی یا روشنی نمی‌توان بهترین روش را پیدا کرد. شواهد، انواع مختلفی دارند که هر کدام نقاط قوت و ضعف خاص خود را دارد...↓

https://bit.ly/3jlUx3e

@science4lifee

قضاوت درباره منابع ادعا

🗨️ به مثال زیر توجه کنید:
امیر: در سال ۱۳۹۵ زلزله شهر تهران را نابود خواهد کرد.
علی: این موضوع را از کجا می دانی؟
امیر: در یکی از تلویزیون های خارجی یک زمین‌شناس به این موضوع اشاره کرد.
على: آن زمین شناس از کجا این ادعا را آورده؟
در این مثال، علی می خواهد منبع خبر و پیش‌بینی را مشخص کند. همه اخبار و ادعاها می توانند منبعی موثق و مطمئن یا منبعی غیرموثق داشته باشند. این منابع هم انواع مختلفی دارند...↓

@science4lifee

🔰 ویس چت در گروه Science For Life 🔰

📎 موضوع: تایید مستقل و اهمیت آن در علم

⏰ زمان: پنجشنبه، ۲ اردیبهشت، ساعت ۲۳

جان آلن پائولوس:
«در یک شب زیبای تابستانی در حال پیاده روی در شهر هستید که تعداد زیادی از افراد خوش و خندان را می بینید. دست های هم را گرفته اند، می گویند و می خندند، بستنی قیفی می خورند، و غیره. زندگی آنها به وضوح از زندگی شما شادتر، عاشقانه تر، و توأم با کامیابی بیشتر است. مایه ناامیدی است؟ اما آیا می توانید بفهمید در اینجا چه اشتباهی در استدلال رخ داده است؟»

https://t.me/scienceforlife1

گفتگوی تلگرامی در مورد اهمیت تائید مستقل در علم
گروه :@scienceforlife1

بازاریابی، کلاه‌برداری و افسانه‌های شهری

نقدی بر عرفان حلقه

~ آرمین سلیمانی

گفتگوی تلگرامی در مورد باور و دانش
@scienceforlife1

علم و رسانه

کارشناس‌ها و اجماع علمی

https://www.joinclubhouse.com/join/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C/oGK7Z6eR/PvYqB1D2
🗣🕓ساعت برگزاری ۱۵:۴۵