✅ طلا فقط فلزی گران‌بها نیست؛ نشانه‌ای از تاریخ کیهانی است.

✅ بیشتر طلای زمین در میلیاردها سال پیش و در رویدادهای شدید کیهانی مانند ادغام دو ستاره نوترونی ساخته شده است. نمونه شناخته‌شده آن رخداد GW170817 است. در این رویدادها نوترون‌های آزاد به هسته‌ها برخورد می‌کنند و در فرایند گیراندازی نوترونی سریع، عناصر سنگین‌تری مانند طلا، پلاتین و اورانیوم پدید می‌آیند.

✅ در آغاز شکل‌گیری زمین، طلا همراه آهن مذاب به هسته فلزی فرو رفت و از دسترس انسان خارج شد. آنچه امروز در پوسته داریم، بیشتر از برخورد شهاب‌سنگ‌ها و سیارک‌ها در دوره‌های بعدی به زمین افزوده شده است. مقدار کل طلا در زمین بسیار زیاد است، اما بخش عمده آن در هسته محبوس مانده و تنها بخش کوچکی قابل استخراج است.

✍️ درصد طلای داخل هسته دقیقا برابر با عدد داخل تصویر نیست، اما اختلاف طلای هسته و سطح زمین بسیار زیاد است.

🆔@science_fun

بیهوشی
.
هر روز، کمی زندگی است؛
•
هر بیدارشدن و بلندشدن، کمی تولد
•
هر صبح تازه، کمی جوانی
•
هر بار به استراحت رفتن و خوابیدن، کمی مرگ
.
" آرتور شوپنهاور "

🆔@science_fun

✅ پرشی دیاکونیس (Persi Diaconis) ریاضیدان و شعبده‌باز سابق آمریکایی است که روی احتمال، زنجیره‌های مارکوف و به‌ویژه بُر زدن کارت کار کرده است. او با دیو بایر (Dave Bayer) در سال ۱۹۹۲ مقاله‌ای منتشر کرد:

Trailing the Dovetail Shuffle to Its Lair

✅ در آن مقاله ثابت کردند که اگر کارت‌ها را با روش ریفِل شافل (riffle shuffle) بُر بزنی، بعد از ۷ بار دست به‌اندازهٔ کافی تصادفی می‌شود. بعد از ۵ بار هنوز خیلی با تصادفی کامل فاصله دارد، و ۶ بار هم کافی نیست.

✍️ جالبه بدونید تا 4 بار بر زدن طبق این مقاله 100 درصد با تصادفی کامل فاصله داریم
در پنجمین به 92 درصد، ششمین به 62 درصد و در هفتمین به 34 درصد میرسد که قابل قبول است.

🆔@science_fun

✅ داستان نیوتن در سال‌های طاعون، یکی از شگفت‌انگیزترین روایت‌های تاریخ علم است؛ دورانی که او آن را «سال‌های شگفت‌انگیز» (Annus Mirabilis) نامید. در این مدت، او نه‌تنها پایه‌های حساب دیفرانسیل و انتگرال را بنا نهاد، بلکه ایده‌های اولیه درباره گرانش جهانی را در ذهن پروراند.

✅ دوران انزوای نیوتن در روستایی در انگلستان، از تابستان ۱۶۶۵ تا اوایل ۱۶۶۷، به عنوان یکی از پربارترین دوره‌های تاریخ علم شناخته می‌شود. او در این مدت، در حالی که تنها ۲۳ سال داشت، پایه‌های حساب دیفرانسیل و انتگرال را بنا نهاد و ایده‌های اولیه درباره گرانش جهانی را شکل داد. با این حال، بسط نهایی و انتشار این ایده‌ها سال‌ها بعد و به‌تدریج انجام شد.

✍️ خیلی جالبه که نقاط عطف تاریخ ما همیشه با بیماری ها و جنگ ها گره خوردند. (کرونا، طاعون، جنگ جهانی و ... )

🆔@science_fun

✅ الیزا اولین چت بات تاریخ (سال 1966)

✅ روش کار ELIZA قاعده‌محور بود، نه یادگیری ماشین یا شبکه عصبی.

✅ خالق الیزا جوزف وایزنبام از واکنش مردم شوکه شد. منشی خودش از او خواست اتاق را ترک کند تا بتواند خصوصی با برنامه صحبت کند. این پدیده که انسان‌ها به یک برنامه ساده احساسات نسبت می‌دهند، بعدها "اثر الیزا" نام گرفت.

✅ میراث انتقادی: نگرانی‌های وایزنبام درباره "اثر الیزا" و خطرات نسبت دادن هوش به ماشین، امروزه با ظهور مدل‌های زبانی بزرگ بسیار مرتبط‌تر شده است. او پیش‌بینی کرد که انسان‌ها ممکن است به سیستم‌هایی که واقعاً درک نمی‌کنند، وابسته شوند.

🆔@science_fun

من واقعا با پیشرفتی که هوش مصنوعی داشته به درک و آگاهی خودمون هم شک می‌کنم:)

اگه علمی به قضیه نگاه کنیم کل درک ما از اتفاقات اطرافمون رو مجموعه‌ای از نورون‌ها دارن انتقال میدن. احساسی هم که به این اتفاقات داریم نتیجه واکنش‌های عصبی و فرآیند شیمیایی انتقال دهنده‌های عصبی و یکسری هورمونه

جدیدا آنتروپیک هم اومده کاربرایی که با مدلش بدرفتاری می‌کنند رو بن می‌کنه یجورایی انگار مدلشون آگاهی اینو داره تا بدرفتاری رو درک کنه و نسبت بهش حساس بشه

🆔@science_fun

زمین با سرعت ۱۰۳۷ مایل بر ساعت (حدود ۱۶۶۹ کیلومتر بر ساعت) میچرخه. این شبیه‌سازی نشون میده اگه رفته رفته سرعت چرخش زمین به صفر برسه چه اتفاقی میفته

_Ligase_

کل جو زمین، اقیانوس‌ها و هر چیزی که روی سطح زمین باشه به دلیل اینرسی به حرکت خودش ادامه میده

🆔@science_fun

🕯 سرعت نور چقدر آهسته‌ست؟

🆔@science_fun

خب گویا جنسن هوانگ که دیگه در تکنولوژی تقریبا حاکم بی رقیب شده [💎] امروز این صحبت رو کردن:

"نگرانی‌های مربوط به امنیت، "درد رشد" صنعت است و ما تأمین را برای همه مشتریانی که محصولات هوش مصنوعی ناامن توسعه می‌دهند، قطع خواهیم کرد."

🆔@science_fun

دو احتمال وجود دارد: یا ما در این کیهان تنها هستیم، یا نیستیم که هر دو به یک اندازه ترسناک‌اند.

" آرتور سی. کلارک "

🆔@science_fun

کاستیک قطره

🆔@science_fun

روش کار ماشین تسلا رودستر.

نسل جدید رودستر مجهز به ۱۰ نازل پیشران گاز سرد (با فناوری SpaceX) و دو مخزن هوای فشرده ۶۰۰ لیتری است که به آن اجازه می‌دهد از زمین جدا شده و مانورهای هوایی انجام دهد.

تسلا ادعا می‌کند شتاب صفر تا ۹۷ کیلومتر (۶۰ مایل) آن ۰.۸۱ ثانیه است. این رقم آن را به سریع‌ترین خودروی تولیدی تاریخ تبدیل می‌کند.

یک سامانه مکش فن‌دار در زیر خودرو نیرویی معادل ۲ برابر گرانش زمین ایجاد می‌کند تا در پیچ‌ها و روی رمپ‌ها به زمین بچسبد.

🆔@science_fun

وسط این همه فیچرهای بیخودی که شرکت‌های چینی و اروپایی داشتن ارائه میدادن تسلا داشته روی این شاهکار مهندسی کار می‌کرده:)

“Work in silence. Let success make the noise.”

🆔@science_fun

⚛️ "وقتی به آسمان شب نگاه می‌کنیم، نوری که از نونکی می‌رسد حدود ۲۲۸ سال در راه بوده است. از این فاصله ما آن را یک نقطه آبی-سفید می‌بینیم؛ اما نونکی در واقع دو ستاره هستند که میلیون‌ها سال است به دور یکدیگر می‌چرخند. فاصله‌شان از هم کم است و هر ۵۰ روز یک دور کامل می‌زنند. ما از دور آن‌ها را یکی دیده‌ایم و نام نونکی را روی آن گذاشته‌ایم.
این همراهی حدود ۲۰ میلیون سال دیگر به نقطه پایانی می‌رسد: دو ستاره چنان به هم نزدیک می‌شوند که یکی می‌شوند و در نهایت انفجاری ابرنواختری رخ می‌دهد. از دید ما این پایان ویرانگری است؛ از دید کیهان، تولدی دوباره."

✅ حدودا 75 درصد ستاره های آسمان شب که مبینیم دوتایی هستند و همه در کهکشان راه شیری قرار دارند.

✅ تنها 4 کهکشان دیگر در آسمان شب برای چشم غیرمسلح قابل رویت هست.

✅ خود خورشید، به احتمال زیاد، یک همدم ستاره‌ای واقعی داشته که بیرون رانده شده و الان در کهکشانمان سرگردانه.

🆔@science_fun

هنری به اسم Fractal Wood Burning

در این روش با استفاده از ولتاژ بالا روی سطح چوبِ خیس، طرحی فراکتالی ایجاد می‌شود.

آب حاوی الکترولیت (مثل محلول نمک یا جوش‌شیرین) مقاومت سطحی چوب را کم می‌کند. با اعمال ولتاژ بالا، جریان برق از مسیرهای رساناتر و کم‌مقاومت سطح چوب عبور می‌کند و در اثر گرمای شدید، چوب را می‌سوزاند و مسیر کربنیِ رسانا ایجاد می‌کند. این مسیرهای سوخته مانند ریشه و شاخه منشعب می‌شوند و الگوی فراکتالی می‌سازند تا جایی که مسیر بین دو الکترود کامل شود.

🆔@science_fun

اگر در پاییز خواب‌آلود می‌شوید، بدن شما به‌طور غیرمستقیم از یک رویداد کیهانی ۴.۵ میلیارد ساله اثر می‌گیرد.

بر اساس «فرضیهٔ برخورد عظیم»، در آغاز شکل‌گیری زمین، برخوردی بزرگ با یک جرم آسمانی رخ داد؛ برخوردی که در یکی از رایج‌ترین نظریه‌ها، هم پیدایش ماه و هم کج‌شدن محور زمین را توضیح می‌دهد.

زمین به دور محوری می‌چرخد که نسبت به صفحهٔ مدارش حدود ۲۳.۵ درجه کج است. همین کجی باعث می‌شود در طول سال، زاویهٔ تابش نور خورشید به نیمکره‌های شمالی و جنوبی تغییر کند. ترکیب این کجی با حرکت انتقالی زمین به دور خورشید، چهار فصل را پدید می‌آورد.

به این ترتیب، وقتی در نیمکرهٔ شمالی پاییز است، نیمکرهٔ جنوبی بهار را تجربه می‌کند.

با آغاز پاییز در نیمکرهٔ شمالی، روزها کوتاه‌تر و شدت نور خورشید کمتر می‌شود. در نتیجه، مدت ترشح ملاتونین — هورمون تاریکی و تنظیم‌کنندهٔ خواب — افزایش می‌یابد و احساس خواب‌آلودگی بیشتر می‌شود.

پس دفعهٔ بعد که با تغییر فصل، خلق‌وخو یا سطح انرژی‌تان کمی تغییر کرد، به یاد داشته باشید که این احساس، بازتابی از حادثه‌ای است که ۴.۵ میلیارد سال پیش آن را شکل داد.

🆔@science_fun

معماهای جذابی وجود دارند که عموماً شهود ما آن‌ها را اشتباه تحلیل می‌کند.

در یک شهر، ۸۵٪ تاکسی‌ها سبز و ۱۵٪ آبی هستند. شب، یک تاکسی با خودروی دیگری تصادف می‌کند و فرار می‌کند. شاهدی می‌گوید تاکسی آبی بوده است.
شاهد در آزمایش‌های قبلی، در شرایط دید مشابه، ۸۰٪ مواقع رنگ تاکسی‌ها را درست تشخیص داده و ۲۰٪ مواقع اشتباه کرده است.
سؤال: با توجه به شهادت این فرد، احتمال اینکه تاکسی واقعاً آبی بوده باشد چقدر است؟

پاسخ: در کمال ناباوری، ۴۱٫۴ درصد است (نه حدود ۸۰ درصد) و به این مسائل، «آمار بیزی» گفته می‌شود.
عموماً در مسائل بیزی، شهود ما فاصله‌ی بیشتری با احتمال واقعی دارد.
.

سه زندانی به نام‌های A، B و C داریم. فقط یکی از آن‌ها بخشیده خواهد شد؛ هر سه نفر در ابتدا شانس یکسانی دارند، یعنی یک‌سوم.
زندانی A از نگهبان می‌خواهد نام یکی از دو زندانی دیگر را بگوید که قطعاً اعدام خواهد شد. نگهبان می‌گوید: «B اعدام خواهد شد.»
حالا احتمال بخشیده‌شدن A چقدر است؟

پاسخ: A = ۱/۳ و C = ۲/۳

پ.ن: پارادوکس مونتی‌هال

🆔@science_fun

شاهکار جهان امروز، یعنی تبدیل دانه‌ای شن به یکی از پیچیده‌ترین مغزهای مصنوعی، نتیجه هزاران سال دانش و تلاش انسان است.

🆔@science_fun

آنتن‌های رادیویی روی زمین با استفاده از اختروش‌ها (Quasars) می‌تونن موقعیت بسیار دقیق خودشون رو در فضا و نسبت به یک چارچوب مرجع جهانی مشخص کنن؛ حتی با دقتی در حد میلی‌متر تا سانتی‌متر در اندازه‌گیری‌های ژئودتیکی.

این روش یکی از کاربردهای شگفت‌انگیز نجوم رادیویی و با نام VLBI (Very Long Baseline Interferometry) شناخته می‌شه.

اختروش‌ها هسته‌های بسیار پرانرژی کهکشان‌های دوردست هستند که معمولاً در مرکز آن‌ها سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم قرار دارند.
چون فاصله‌شون از ما فوق‌العاده زیاده، از دید ما تقریباً در موقعیت ثابتی در آسمان قرار دارن. به همین دلیل می‌تونن مثل نقاط مرجع بسیار دوردست عمل کنن.

فرض کن دو آنتن رادیویی در دو نقطه متفاوت روی زمین قرار دارن و هم‌زمان سیگنال یک اختروش رو دریافت می‌کنن.
چون فاصله این دو آنتن از اختروش کمی متفاوته، امواج رادیویی دقیقاً در یک زمان به اون‌ها نمی‌رسن.

با مقایسه زمان دریافت سیگنال در دو آنتن، می‌تونیم اختلاف مسیر طی‌شده توسط امواج رو محاسبه کنیم.
در واقع، با اندازه‌گیری این اختلاف زمان می‌تونیم اطلاعاتی درباره فاصله و جهت آنتن‌ها نسبت به هم به دست بیاریم.

🆔@science_fun