وبسایت فرهنگی صدانت
21.5K subscribers
784 photos
361 videos
75 files
2.5K links
صدانت؛ صدای اندیشه

آدرس وبسایت:
3danet.net

اینستاگرام صدانت:
instagram.com/3danet

کانال رسمی صدانت:
@Sedanet

صدانت تی‌وی:
@Sedanettv

بایگانی صدانت:
@sedanet1

آگاهی از نشست‌های فرهنگی:
@News_sedanet
Download Telegram
یاسر میردامادی: اگر (مثل من) گمان می‌کنید که گسترش فضای مجازی به گفت‌وگو و تعامل بیشتر میان گروه‌های متنوع سیاسی، فکری، فرهنگی، نژادی، دینی، مذهبی و غیره کمک کرده است، باید به اطلاع‌تان (و اول از همه به اطلاع خودم) برسانم که شواهد تجربی‌ای علیه این دیدگاه وجود دارد. از جمله این تحقیق اخیر که گروهی از روان‌شناسان اخلاق در دانشگاه نیویورک انجام داده‌اند و در آن بیش از نیم میلیون توییت مربوط به سه موضوع مناقشه‌برانگیز (کنترل اسلحه، ازدواج هم‌جنس و تغییرات اقلیمی) را بررسی کرده‌اند.

دو نتیجه‌ای که به دست آورده‌اند این است: ۱- هرچه مطلبی حساسیت‌برانگیزتر (احساسی-عاطفی‌تر) باشد، شانس ری‌توییت کردن آن بیشتر است، به تعبیر دیگر اگر مطلبی بنویسی که آرام و معقول باشد، شانس این‌که خواننده‌ی اول و آخرش خودت باشی زیادتر است، ۲- ری‌توییت‌ها بیشتر درون‌گروهی است تا برون‌گروهی. یعنی بیشتر هم‌فکران فرد آن‌را ری‌توییت می‌کنند تا مخالفان او. نتیجه این‌که گویی در فضای مجازی افراد برای خود حفره‌هایی می‌کَنند یا حباب‌هایی می‌تنند و با هم‌فکران خود در آن‌ حفره‌ها و حباب‌ها می‌خزند و خود گویند و خود شنوند.

📲 goo.gl/5fxZPU
🌾 @sedanet

فایل pdf با زبان اصلی👇👇
🍂 معرفی جدیدترین شماره «اطلاعات حکمت و معرفت»

🔅چهارمین مجموعۀ فلسفۀ عکاسی در ادامۀ سه شمارۀ پیشین فلسفۀ عکاسی منتشر شده است. نخستین دفتر فلسفۀ عکاسی در شمارۀ ۹۶ نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت در فروردین ماه ۱۳۹۳ منتشر شد و دفترهای بعدی دو شمارۀ پیاپی ۱۲۰ و ۱۲۱ در اسفند ۱۳۹۴ و فروردین ۱۳۹۵ به‌ترتیب دفترهای دوم و سوم این موضوع را به خود اختصاص دادند.

🔅شماره ۱۳۸ این نشریه مشتمل بر شش نوشتار است:

🔅نخستین مطلب گفت­ وگوی منیره پنج ­تنی با مجید اخگر عنوان عکاسی زیر لنز فلسفه است. این گفت ­وگو از پنج بخش تشکیل شده است که عبارت‌اند از: رابطۀ فلسفه و عکاسی، بحث نظریه، موضوع تألیف و عکاسی دیجیتال، عکاسی و اندیشه­های سیاسی و وضعیت عکاسی در ایران.

🔅دومین نوشتار مقاله ­ای است با عنوان سوفیست و عکس به قلم اولیور ریچن که صیاد نبوی به فارسی ترجمه کرده است. در این مقاله، نویسنده ابتدا تعریفی از تصویر در رسالۀ سوفیست افلاطون ارائه می­ کند و سپس این تعریف از تصویر را با توصیف عکسی که از متن یک رمان گرفته کنار هم قرار می­ دهد و مقایسه می ­کند.

🔅سومین نوشتار به‌قلم پیتر آزبُرن، دادوستد نامحدود: هستی‌شناسی اجتماعی تصویر عکاسی نام دارد که زانیار بلوری به فارسی ترجمه کرده است. آزبُرن با رویکردی تاریخی به مسئلۀ هستی‌شناسی تصویرِ عکاسی، پس از دیجیتالی‌شدن می‌پردازد.

🔅مقالۀ چهارم این مجموعه با عنوان وجه پیشاتأملی و نا-اندیشیدۀ عکاسی را رضا نیازی نگاشته است. مؤلف در این مقاله کوشیده تا شکلی از کنش و تجربۀ عکاسی را بازشناسی کند که به تعبیر او در پیوندِ هنر و عکاسیِ امروز حذف شده و چرخش مفهومیِ زیبایی­ شناسیِ معاصر، مانع ظهور و بروز آن شده است. تلاش نیازی در این مقاله روشن کردن شکلی از عکاسی است که آن را برآمده از وجه پدیدارشناختی تصویر عکاسی، به‌ویژه وجه نا-اندیشیدۀ عکاسی می­ داند.

🔅استدلال عکاسانۀ فلسفه عنوان پنجمین مقالۀ این دفتر به قلم الکساندر سِکاتسْکی و ترجمۀ آرش دهقانی است. مؤلف در این مقالۀ کوتاه می ­کوشد سیر تحول ایدۀ زمان عکاسانه را در اندیشه ­های افلاطون، آگوستین و برگسون بررسی کند.

🔅در نهایت بخش دفتر ماه این شماره از ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت با نقدی بر یکی از مطالب شماره ­های قبل جمع­ بندی می­ شود. ششمین نوشتار و پایان­ بخش این دفتر مقاله ­ای با عنوان عکاس و مؤلف: نقدی بر نگرۀ عکاس-مؤلف به‌قلم مهدی حبیب ­زاده است. این مقاله نقد و بررسی اندیشه ­های رهام شیراز است که منیره پنج ­تنی در شمارۀ دوم و سوم فلسفۀ عکاسی با او گفت­ وگو کرده بود.

🔅دومین بخش نشریۀ «ادب و هنر» نام دارد و مشتمل بر دو مقاله است. مقالۀ نخست با عنوان اندیشه های اسلامی – ایرانی در شعر پروین اعتصامی به قلم ژیلا ده­ بزرگی است و مقالۀ بعدی با عنوان ترجمه و عدالت از منظر پل ریکور به قلم آنجلو باتونی است و میترا سرحدی به فارسی ترجمه کرده است.

🔅سومین بخش این ماهنامه «اندیشه و نظر» نام دارد و از سه مقالۀ دیگر تشکیل شده است. نخستین مقاله با عنوان مخلوق و مایا به قلم رودولف اوتو با ترجمۀ انشاءالله رحمتی است. مقالۀ ایده خدا را ویلیام راو نگاشته و علیرضا رضایت به فارسی ترجمه کرده است. آخرین مقالۀ این بخش اخلاق و اندیشۀ اخوان الصفا نام دارد. نویسندۀ مقاله احمد محمود صبحی و مترجم آن مجتبی رحمتی است.

🔅دو بخش پایانی ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت کتاب و گزارش نام دارند. در بخش کتاب نخستین نوشتار، بخش ششم مقاله­ ای با نام ریشه های هندی و سنسکریت در داستان های حکایی ایرانی به قلم سید مسعود رضوی است. پس از این نقد، گفت ­وگو و معرفی کتاب آمده است. بخش پایانی نشریۀ به دبیری منوچهر دین ­پرست به گزارش برخی از مهم­ترین وقایع حوزۀ اندیشه در یک ماه اخیر اختصاص دارد.

♦️ شمارۀ ۱۳۸ نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت (مهرماه ۱۳۹۶) به سردبیری دکتر انشاءالله رحمتی با بهای ۵۰۰۰ تومان در اختیار علاقه مندان قرار گرفته است.


عکس روی جلد و فهرست نشریه👇
✨ → s9.picofile.com/file/8307597600/H_138.jpg

کانال نشریه در تلگرام👇
✨ → @Doostanehekmatmarefat
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 "انتخاب طبیعی" چیست؟
دوبله فارسی
🌾 @sedanet | @Fargashtian
🍂 سقراطی در زمانه‌ی بی‌سقراطی
یادداشت به مناسبت هشتاد و یکمین زادروز #محمد_مجتهد_شبستری
✍️ #محسن_رنانی

🔅چهل سال پیش، محمد مجتهد شبستری، گرچه ناخواسته درگیر طوفان انقلاب شد، اما خواسته و آگاهانه از طوفان کناره گرفت و به سرعت از ساحت سیاست به ساحت اندیشه هجرت کرد و تلاشی ارزشمند را در مسیر ورود الهیات جدید به عرصه‌های اندیشه دینی این دیار آغاز کرد. این هجرت مبارک هم موجب قوام جریان روشنفکری دینی در ایران شد و هم نگاه هرمنوتیک به متون دینی را برای نسل آینده اندیشمندان دینی به یک قاعده‌ موجه بدل ساخت، و سرانجام نیز او را به نماینده برجسته تشیع غیرسیاسی ایران در گفت‌وگوی میان ادیان تبدیل کرد.

🔅شبستری با سلوک شخصی و فکری خود، سقراط وار به الگویی برای جوانان دیندار اما تحول‌خواه امروز این سرزمین تبدیل شده است، که از او می‌توان طمأنینه را در زیست درونی، مدارا را در برخورد با معاندان بیرونی، گفت‌وگو، دیالوگ و رواداری را در برخورد با اندیشه‌های مخالف، و صبر و عشق و ایثار را در مواجه با مصائب زندگی شخصی آموخت. زندگی شبستری نمونه عالی از زندگی یک مومن است که حقیقت را فدای کَسوَت نمی‌کند و همزمان که در حوزه اندیشگی، استاد خردورزی است، در عرصه زندگی نیز معلم عاطفه‌‌آموزی است.

🔅خوشحالیم که در شامگاه زمانه‌ای که بازار دین‌فروشان پر رونق است، تک ستاره‌هایی چون شبستری، آسمان غمزده این دیار را به حضور آرام خویش مزین کرده‌اند و با چشمک‌های گاه‌به‌گاهشان دلهای سالکان را به سوی افق های دور دست روانه می‌کنند.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/wZpOn
🌾 @sedanet
🌾 @Renani_Mohsen
🌾 @mojtahedshabestari
🍂 خلاص شدن از رنج
✍️ #محمدمهدی_اردبیلی

🔅فاصله‌گذاری با خود، شرط هر شکلی از خودانتقادی است. فرد برای اینکه بتواند خودش، وضعیتش، رفتارش، فرهنگش و جامعه‌اش را مورد انتقاد قرار دهد، ناگزیر باید خود را به موضوعِ بررسی خویش بدل سازد و میان خود (در مقام سوژه) و خود (در مقام ابژه) شکاف اندازد. از سوی دیگر، رایج‌ترین راهِ فرار از مواجهۀ فعالانه و انتقادی با خود نیز نوعی فاصله‌گذاریِ غیرانتقادی است که به ساختن توهمی آرمانی از خود به بهای از دست رفتنِ خودِ واقعی می‌انجامد. نمونه‌های متنوع این «خودِ موهومِ آرمانی» به کرات در جامعه قابل مشاهده است.

🔅برای نمونه، فرد ایرانی‌ای را تصور کنید که از موضعی خیالی به تمسخر رفتار و فرهنگِ هموطنانش مشغول است. اگر این فرد بتواند، در عینِ این فاصله‌گذاری، از یاد نبرد که خودش نیز بخشی از موضوع نقد است، و همین نقد فرهنگِ ایرانی را به «نقدِ خود» بدل سازد، آنگاه به نوعی مواجهۀ نقادانه و فعالانه راه برده است. اما تجربۀ روزمره نشان داده است که بخش اعظم نقد رفتار و فرهنگ ایرانیان، چنین نیست. برعکس، فرد با نقد فرهنگِ جامعه‌اش، نه به دنبال نقد خود، بلکه اتفاقاً به دنبال مبرا ساختن خود و جداسازیِ خود از جامعه و فرهنگ خویش است. او فرهنگِ خویش را که ذاتی‌ترین وجه شخصیتی‌اش را برساخته، مورد انتقاد قرار می‌دهد، اما آن را نه به عنوان امری ذاتی و درونی، بلکه به عنوان امری عَرَضی و بیرونی به سخره می‌گیرد. او با نقد فرهنگِ خویش، به جای نقدِ خویش، در واقع به دنبال فرار از خود است.

🔅از نمونه‌های رایج دیگرِ این فاصله‌گذاریِ غیرانتقادی، تجربه بیماری است. بیمار حاضر نیست با خود به مثابه فردی ذاتاً بیمار مواجه شود. او توهمی از سلامتی (یا «خودِ سالم») را در ذهن دارد و همواره می‌کوشد تا به آن پناه ببرد. فردی را تصور کنید که دچار یک بیماری مزمنِ لاعلاج است و بناست تا آخر عمر با این بیماری سر کند. او اما همواره به جای مواجهه با خودِ بیمارش، به توهم نوعی خودِ سالمِ ناممکن پناه می‌برد. کل زندگی این فرد تا دم مرگ، تلاشی است برای خودفریبی (یا آنچه هایدگر مواجهه غیراصیل می‌نامد). او از دردش ناله می‌کند و به نحوی با اطرافیان سخن می‌گوید که گویی درد یا بیماری‌اش چیزی غیر از خود اوست. او از اطرافیان جویای ترحم است، اما نه برای خودش، بلکه برای خودِ آرمانیِ سالمِ ناموجود و احتمالاً ناممکن‌اش. او همواره دنبال چیزی دیگر است، دنبال خودی دیگر، حیاتی دیگر، جهانی دیگر، اما در خواب و خیال.

🔅می‌توان این مثال را به کل جامعه تعمیم داد. این وضعیت، «دقیقاً!» وضعیت همۀ ماست. همۀ ما دچار توهمات آرمانی از خویش هستیم. توهم سلامتی، توهم عشق، توهم زیبایی، توهم خوشبختی، توهم آرامش و .... ما همواره به نحوی از خود سخن می‌گوییم که گویی چیزی غیر از این خودِ رنجورِ افسردۀ مفلوکی هستیم که آن را زیست می‌کنیم. استهزای فرهنگ‌مان (که همان‌گونه که اشاره شد، با نقد درونیِ آن متفاوت است)، دقیقاً بخشی از این تلاش برای فرار است. نمونۀ مهاجرت نمونۀ بسیار روشنی است (که البته با مهاجرت اجباری یا فرار برای نجات جان و نمونه‌های مشابه آن متفاوت است و بیشتر مربوط به افرادی است که با توهم زندگی در بهشتِ از پیش‌‌آماده اقدام به مهاجرت می‌کنند). ما از وضعیت خویش در جامعه‌مان بیزاریم و به جای اینکه این بیزاری را به کنشی انتقادی و فعالانه در راستای تغییر بنیادین خود یا جامعه‌مان بدل سازیم، نوعی تصور موهوم آرمانی از خود ایجاد می‌کنیم که مثلاً اکنون در جامعه‌ای نامطلوب زندگی می‌کند و در چنگ همان دیو گرفتار است. گویی تمام مشکلات و مسائل ما ناشی از جامعه، فرهنگ، دولت و مردمی است که مطلقاً با ما بیگانه‌اند. آنگاه خودِ خیالی‌مان را در جامعۀ خیالیِ دیگری تصور می‌کنیم که فاقد این مشکلات است و همه چیز در آنجا عالی است. ما رنجوران افسردۀ مفلوک و بیمار، خود را موجودی شاد و خوشحال و خوشبخت و سالم تصور می‌کنیم که لابد به دلیل «جبر جغرافیایی» گرفتار این جامعۀ بیمار و فلاکت‌زده شده‌ایم و به همین دلیل بهترین راه این است که از محبسِ این دیو خلاص شویم و به جایی برویم که در «سطح» خود ماست و «قدرِ ما را می‌دانند».

🔅همان‌گونه که بیماریِ مزمنِ لاعلاج را نمی‌توان با تغییرِ اتاق‌های بیمارستان درمان کرد، سرخوردگی و رنجوری انسان‌ها را نیز نمی‌توان با تغییر محل زندگی از بین برد. صرف نظر از ویترینِ توریستی جذاب تحریف‌شده از سوی مهاجران و مسافران، تجربه واقعیِ سرخوردگی بخش اعظم مهاجران موید ادعای فوق است.

🔅ما دارای رابطه‌ای ذاتی با جامعه‌مان هستیم ‌و رنج‌های ما بخشی لاینفک از خودِ ما هستند که درمانشان را باید نه در تغییر سطحی وفیزیکی محل سکونت، بلکه در تغییرات بنیادینِ خود و جهانمان بجوییم.

🌾 @Sedanet | @PhilosophicalHalt
🌅 s9.picofile.com/file/8307616150/sA_6.jpg
🍂 نردبان استنتاج: چرا ما به‌سرعت نتیجه‌گیری می‌کنیم؟
✍️ #فرزاد_مینویی

🔅حتماً شما هم در شرایطی قرار گرفتید که گفتار یا رفتار شما به‌گونه‌ای برداشت شده که مدنظرتان نبوده و یا قضاوتی در مورد دیگران کردید که صحیح نبوده است. واقعیت آن است که ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که بر اساس تصورات و باورهایمان شکل‌گرفته است، باورهایی که درستی بسیاری از آن‌ها را هیچ‌گاه آزمایش نمی‌کنیم. ما این باورها را قبول داریم چراکه بر اساس نتایجی هستند که از مشاهدات و تجربیات گذشته ما به‌دست‌آمده‌اند.

🔅ما فکر می‌کنیم باورهایمان همان واقعیت‌ها هستند و این واقعیت‌ها بسیار واضح و روشن هستند. ما فکر می‌کنیم باورهایمان بر اساس داده‌های واقعی به‌دست‌آمده‌اند و داده‌هایی که ما برای رسیدن به نتایج، انتخاب می‌کنیم همان داده‌های واقعی هستند!

🔅نردبان استنتاج، برای اولین بار توسط روانشناس سازمانی کریس آرگریس (Chris Argyris) ارائه شد و در کتاب پنجمین فرمان پیتر سنگه (Peter Senge) مورد تأکید قرار گرفت. این مدل بیان می‌کند که هر یک از ما برای تصمیم‌گیری در ذهن خود از نردبانی بالا می‌رویم که البته در بسیاری از موارد به شکل ناخودآگاه صورت می‌گیرد...

متن کامل این نوشتار👇
✨ → 3danet.ir/KWrM0
🌾 @sedanet | @Analica
🍂 عاشورا، مقاومت در برابر تحقیر
✍️ #علی_زمانیان

🔅عاشورا و آن واقعه ی دردناک، اینک چه نسبتی با زندگی ما برقرار می کند؟ این رویداد حزین، می خواهد چه درسی به ما بدهد؟ و ما در مواجهه ی با آن، چه باید بکنیم؟

🔅کسانی که بر پیام های عاشورا انگشت تاکید نهاده اند، می خواسته اند بگویند که عاشورا، به منزله ی درسی است که می توانیم از آن بیاموزیم. اما چه چیزی می توانیم و باید بیاموزیم؟ عاشورا چه درس فراتاریخی و پیام فرافرهنگی دارد که پس از قرن ها می توانیم و باید در باره اش تامل کنیم؟

🔅کسانی پیام ها و درس های عاشورا از منظرهای مختلف بیان کرده اند، اما از نظر نگارنده، عاشورا، یک پیام دارد. پیامی به ارزش همه ی تاریخ و انسانیت. پیام عاشورا این است: زندگی، شریف است. زیستن، زیباست. اما ارزش زندگی به خوب زیستن آن است. و رکن و پایه اصلی خوب زیستن و شرط اصلی خوب زیستن آن است که آدمی بتواند در کمال آزادگی بزیید.

🔅خوب زیستن، در وقتی که حاکمیت و قدرت مستقر، آدمی را به تحقیر می کشاند، ممکن نیست. از این رو امام حسین، برای خوب زیستنش، لاجرم باید در برابر تحقیر دستگاه حکومت، مقاومت می کرد. او زندگی اش را بر سر آن نهاد تا تحقیر نشود، او در برابر تحقیر مقاومت کرد. ایستادگی کرد و گردن فراز و آزاده، مرگ را به زندگی تحقیرشده برگزید. برای حسین، آزادگی، فضیلت بی بدیل بود. او حتی از دشمنانش می خواهد آزاده باشند. "آزادگی"، در برابر تحقیر و زندگی حقیرانه و سرکوب شده، تاب تحمل ندارد. زندگی شیرین را با شیرینی آزادگی در آمیخت.

▪️ زبان نهان و پیام پنهانش به همه ی ما این است: زندگی تحقیر شده، ارزش زیستن ندارد.

🔅امام حسین قیام نکرد. قصد جنگ و جدال هم نداشت. این را می شود از رفتارشان در همراهی خانواده و تعداد اندک همراهان فهمید. او مردی کارآزموده و جنگاوری بود و می دانست قیام و جنگ، قانون خودش را دارد. کسی که می خواهد وارد جنگ شود، به جای زنان و فرزندان، ساز و برگ نظامی تمهید می کند. از این رو نمی توان عاشورا را قیام معرفی کرد. تاریخ عاشورا هم این را تایید می کند. به ویژه آن جایی که امام حسین با پیشنهادهای متعدد به اردوگاه مقابلش، می خواهد از بروز جنگ جلوگیری کند. و البته اردوگاه مقابلش، آمده بود تا با جنگ، کار را یکسره کند.

▪️ اما امام حسین آمده تا بگوید: زندگی بدون عزت، زندگی لگدمال شده، ارزش زیستن ندارد.

🔅تحقیر و به خفت کشاندن، چنان کشنده است که از میان دو اتهام بزرگی که خداوند بر فرعون می زند، یکی از آن ها، این است که تو ملت را به استضعاف کشانده ای و تحقیرشان کرده ای و به خفت شان کشانده ای. حکومت یزیدی هم همان حکومت فرعونی بود زیرا همین روش را در پیش گرفته بود.

🔅 تحقیر را دست کم می توان در دو ناحیه صورتبندی کرد:

1. تحقیر زبانی.
فروکوفتن و دشنام دادن و کسی را از شان انسانی به زیر کشاندن

2. به رسمیت نشناختن و نادیده گرفتن دیگری و اساسا او را مادون خود قرار دادن.

🔅 نادیده گرفتن و به رسمیت نشناختن دیگران، از دو مولفه ی بسیار اساسی و بنیادین تشکیل می شود:

1. ابزاری دیدن دیگران. (ابزار انگاری انسان)
دیگران را از مرتبت انسانی به پایین کشاندن و آنها را به منزله ی ابزار و وسایل خویش تلقی کردن.

2. نادیدن گرفتن حق انتخاب و اختیار دیگران

🔅دستگاه و قدرت مستقر می خواست کسی رادر هم شکند که نه اختیار و نه انتخابش را که همانا عزت انسانی اش بود، واگذار نمی کرد. می خواست نخبه ی زمانه ی خود را بر خاک مذلت بنشاند. درخواست بیعت از سوی قدرت مستقر، برای امام حسین چیزی نبود جز این که از او می خواستند خود را نادیده بگیرد و در برابر حاکم، کرنش کند و زانوی عزتش را در پای میز قدرت، پی نماید. حسین اما آزادگی را فضیلتی برتر و برترین فضیلت می دانست. شکسته شدن در برابر قدرت را برنمی تافت، بیعت را که به معنای فرومایگی می دانست، رد کرد و برپای استوار عزت و آزادگی اش ایستاد.

🔅انسان بی اختیار و مجبور که زبونانه در پای قدرت فرو می افتد و قامت زندگی را در مزبله ی عفن روزمرگی آلوده می کند و می شکند، چه می داند که فریاد آخرین حسین چیست، وقتی گفت:

اگر دین ندارید، آزاده باشید

🌾 @sedanet | @kherade_montaghed
🍂 شبستری و راه و رسم سقراطی
✍️ #یاسر_میردامادی

🔅پروژه‌ی فکری نواندیشان دینی (به ویژه نواندیشان دینیِ ایرانی) را به شیوه‌های مختلفی تبیین همدلانه کرده‌اند. شیوه‌ی رایج آن است که نواندیشی دینی را پروژه‌‌‌ای شبیه پروژه‌ی فکری روشنفکران عصر روشنگریِ قرن هجده‌ی اروپا، مثل دیدرو، ولتر، روسو، مونتسکیو، کانت و غیره دانست. این روشنفکران عصر روشنگری همگی به شیوه‌های مختلف به دنبال آزادی، پیشرفت، مدارا و حکومت قانون بودند و با انحصار کلیسا و درهم‌آمیختگی دین و سیاست مخالف بودند. مطابق این تبیین، نواندیشان دینی همان «روشنفکران» دینی‌اند که با روشنفکران عصر روشنگری تفاوت بنیادینی ندارند؛ تفاوتی اگر باشد تنها در تفاوت بستر ایرانی-اسلامی قرن بیستم-بیست ‌و یکم با بستر اروپای مسیحی قرن هجدهم است و نیز این‌که روشنفکران دینی ایرانی حالا نگاه نقادانه‌تری به توانایی‌های عقل بشری و آمال و آرزوهای تجددِ برخاسته از عصر روشنگری دارند.

🔅تبیین نواندیشی دینی بر اساس مدل روشنفکری عصر روشنگری، به بحث‌های دامنه‌داری حول این موضوع انجامیده است که آیا می‌توان پروژه‌ی فکری نواندیشان دینی را پروژه‌ای شبیه روشنفکران عصر روشنگری دانست یا خیر. منتقدان این تبیین می‌گویند روشنفکران عصر روشنگری «از دین رها» و حتی مخالف آن بودند، اما نواندیشان دینی ایرانی «از دین رها» نیستند، بلکه مدافع دین‌اند. از این رو برای تبیین پروژه‌ی فکری نواندیشان دینی نمی‌توان به مدل روشنفکری عصر روشنگری توسل جست. به نظرم پاسخ‌های قانع‌کننده‌ای به این گونه نقدها داده شده است. در پاسخ‌ها بر این نکته تأکید رفته است که نه روشنفکران عصر روشنگری تماما «رها از دین» و حتی مخالف تمام انحای دینداری بودند و نه کار و بار روشنفکری اصولا بر اساس رهایی از دین یا مخالفت با آن تعریف می‌شود.

🔅گرچه نواندیشان دینی را می‌توان بی هیچ مشکلی (چه مشکل مفهومی و چه مشکل تاریخی) روشنفکران دینی دانست و آن را بر اساس سنت روشنفکری (با تبار عصر روشنگری‌اش) تبیین کرد، تبیین بدیل (و مکمّل) دیگری نیز ممکن است: این‌که نواندیشان دینی راه و رسمی سقراطی در پیش گرفته‌اند. من در این نوشته می‌کوشم این تبیین بدیل را قدری توضیح دهم و از آن دفاع کنم. در ادامه، راه و رسم سقراطی نواندیشان دینی را با تمرکز بر یکی از برجسته‌ترین نمایندگان سنت نواندیشی دینی در ایران، محمد مجتهد شبستری (متولد ۱۳۱۵ خورشیدی، شبستر، اکنون در آذربایجان شرقی) نشان خواهم داد. در این نوشته، ابتدا قدری راجع به سقراط و راه و رسم سقراطی سخن خواهم گفت و سپس چیزی را ترسیم خواهم کرد که به نظرم راه و رسم سقراطیِ شبستری می‌رسد.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/zHDWY
🌾 @sedanet
🍂 کارگاه عزت نفس از #محمدرضا_شعبانعلی
صوت و متن - رایگان
✨ → 3danet.ir/l4WZg
🌾 @sedanet
🍂 #مصطفی_ملکیان و عزت نفس

🍁 تعاریف اشتباه از عزت نفس
متن - موسسه پرسش
✨ → 3danet.ir/kSwcf

🍁تفاوت عزت نفس با خودشیفتگی و تکبر
متن و صوت - موسسه پرسش
✨ → 3danet.ir/YnJ4U

🍁 عزت نفس و ویژگی های آن (یوتوب)
فیلم 7 دقیقه‌ای - موسسه پرسش
✨ → goo.gl/uEDbRQ
Audio
🎙 #مصطفی_ملکیان : ‍ اگر حسين بن على در زمان ما بودند به کدام منکر در جامعه ما اعتراض مى کردند؟

صوت و متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/M3gtD
🍂 مردمان بندگان دنیا یند ...
ترجمه‌ی منظوم سخنی از امام حسین‌ ـ‌ علیه ‌السلام

✍️ #محمدمهدی_مجاهدی

🔅پنج‌شنبه، دوم محرم، شصت و یک سال پس از هجرت، روزی بود که بنا بر روایات تاریخی امام حسین و جمعی از خانواده و یاران‌اش ـ علیهم السلام ـ که از راه کوفه باز داشته شده بودند، به اجبار حرّ بن یزید و نظامیان هم‌راه‌اش به کربلا وارد شدند. امام ـ علیه السلام ـ همان روز یا فردای آن برای حاضران خطبه‌ای خواندند.

🔅در بخشی از این سخن‌رانی، امام حسین سخنی تکان‌دهنده را درباره‌ی توده‌ی دین‌داران در میان می‌گذارد و با این سخن از جامعه‌شناسی دینی خود پرده بر می‌دارد. این بیان امام تعبیری کم‌نظیر از بصیرتی قرآنی است، ولی به‌مثابه‌ی تشخیصی جامعه‌شناختی درباره‌ی جامعه‌ی متدینان و عمق اندک نفوذ و رسوخ دین در زندگی اهل دیانت، هم‌چنان سخنی خلاف انتظار و درنگ‌برانگیز است، آن هم از زبان پیشوایی دینی که جان بر سر آرمان نهاد. این اولیای پاک‌باز رازدانانه و رازدارانه با وجود چنین تشخیصی جامعه‌شناختی که درباره‌ی عمق اندک نفوذ دین در زندگی اهل دیانت داشتند، باز جان بر سر آرمان احیای هدایت نبوی مردمان می‌نهادند.
طنین سنگین این سخن به‌ویژه به دلیل فاش گفتن رازی است که اهل دیانت آن را پوشیده می‌خواهند و نهان می‌کنند. آن سخن در اصل عربی چنین نقل شده است:

اِنَّ النّاسَ عَبيدُ الدُّنْيا
وَ الدِّينُ لَعْقٌ عَلى اَلْسِنَتِهِمْ
يَحوطونَهُ ما دَرَّتْ مَعائِشُهُمْ
فَاِذا مُحِّصوا بِالْبَلاءِ قَلَّ الدَّيّانونَ

🔅سالی و اندی پیش‌ از این، کوشیدم مضمون کم‌نظیر و شیوه‌ی شیوای این سخن را در ترجمه‌ا‌ی منظوم به قدر وسع تضمین کنم:

مردمان بندگان دنیا یند
دین‌شان بر سر زبان باشد

از دیانت سخن بسی گویند
تا که دنیای‌شان روان باشد

لیک از دین کناره می‌جویند
چون‌که هنگام امتحان باشد

سه‌شنبه، ۲ محرم ۱۴۳۸، ۱۳ مهر ۱۳۹۵

🌾 @sedanet | @MMojahedi
Audio
🎙اسطوره پردازی در عاشورا
🗣 #مصطفی_ملکیان
🌾 @sedanet
Audio
🎙انحرافات عاشورا
🗣 #مصطفی_ملکیان
🌾 @sedanet
Audio
🎙 سخنرانی کامل مرحوم #احمد_قابل با عنوان «بیم و امیدهای دین‌داری»
مراسم عاشورا 10 بهمن 85
🌾 @sedanet
Audio
🎙 برخلاف شریعتی نباید فکر کنیم هر روز عاشورا است و هر سرزمینی کربلا
🗣 #عبدالکریم_سروش
🌾 @sedanet
Audio
🎙 تیپ شخصیتی حسین بن علی و وضع جامعه شناختی جامعه اسلامی با تأکید بر شهر کوفه
🗣 #مقصود_فراستخواه
انجمن اسلامی مهندسین، شب عاشورای 1396
🌾 @sedanet
🍂 معرفی و بررسی کتاب مشرکی در خانواده پیامبر
جلسه 15 سلسله نشست های گفتار و اندیشه

صوت و متن سخنان #حسن_محدثی و نقد های #مهدی_کمپانی 👇
✨ → 3danet.ir/XdJ87
🌾 @sedanet | @Goftar_Andisheh
🍂 تفکرِ نقاد و اخبار تاریخی
✍️ محمدرضا #سرگلزایی

🔅وظیفه تفکر نقّاد این است که ما را در مقابل دروغ و فریب حفظ نماید. در دنیایی که اخبار چون باران بر سر ما فرو می بارند بهره مندی از تفکر نقّاد به ما کمک می کند که دارای "هویت" ، "استقلال فکری" و "حق رأی" باشیم، در غیر این صورت هویّت ما را روزنامه ای که در دست داریم تعیین می کند و حق رأی ما را سریالی که تماشا می کنیم غصب می نماید!
یکی از ابزارهای نقد این است که تضاد و تعارض را در اخباری که به ما می رسد کشف کنیم. مثلا اگر در اخباری به ما گفته می شود که فلان کس دزدی بزرگی کرده است و در همان حال هیچ پرونده قضایی برای او تشکیل نمی شود ما حق داریم این خبر را در فهرست اخباری قرار دهیم که باید مورد تشکیک و تدقیق بیشتر قرار گیرند.

🔅در اخبار تاریخی نیز ما با گزاره های متضاد زیادی سر و کار داریم. از آنجا که بسیاری از اخبار تاریخی مستند به عکس، صدا و فیلم نیستند اگر دارای تفکر نقّاد نباشیم به راحتی فریب می خوریم. همیشه هم آن کسی که اخبار دروغ تاریخی را به خورد ما می دهد فردی دروغگو یا فریبکار نیست بلکه ممکن است او دارد با نهایت صداقت دروغ می گوید! زیرا او تفکر نقّاد ضعیفی داشته و خبر دروغی را باور کرده است و دارد باور خودش را با کمال صداقت به اشتراک می گذارد!

🔅در این مقاله می خواهم با عینک نقد به یک خبر تاریخی نگاه کنم.
اغلب در کتاب های درسی فرزندان مان و نیز در کتبی که راجع به عظمت تمدن اسلام سخن می گویند فتح آندلس (جنوب اسپانیا) توسط مسلمانان را به عنوان یکی از مفاخر و افتخارات اقتدار اسلام مثال می زنند.

🔅اما این افتخار برای اسلام در چه زمانی به دست آمده است؟ طارق بن زیاد سردار بربر که جنوب اسپانیا (شبه جزیره اریبا) را به تصرف خود در آورد از افسران موسی بن نصیر فرمانروای اموی شمال آفریقا بود. این سردار مسلمان با فرمان خلیفه اموی وقت یعنی ولید ابن عبدالملک در سال 710 میلادی به اروپا حمله کرد. ولید ابن عبدالملک همان کسی است که امام سجاد (امام چهارم شیعیان) را با زهر مسموم کرد و به شهادت رساند! اگر این امویان غاصب خلافت و مردمانی عیاش و غیرمتدین و ظالم بودند آیا کشور گشایی که با فرمان خلیفه اموی غاصب جائر صورت گرفته جای افتخار دارد؟! و آیا اساسأ خلیفه ای که خود غاصب است و حکومت او فاقد مشروعیت است می تواند حکم جهاد صادر کند و برای ترویج و گسترش اسلام جنگ به راه بیاندازد؟!

🔅تفکر نقّاد می گوید یا گزاره بد بودن و غاصب بودن و جائر بودن امویان را حذف کنید یا به کشورگشایی امویان افتخار نکنید!

🔅نکته جالب دیگر در خصوص این ولید ابن عبدالملک این است که مسجد جامع اموی دمشق به دستور او ساخته شده است. زمانی که سوریه صحنه زورآزمایی قدرت های خارجی نشده بود و زائران ایرانی برای زیارت مرقد حضرت زینب به دمشق برده می شدند یکی از اماکن زیارتی آنها "مقام رأس الحسین" بود. مقام رأس الحسین گوشه ای از مسجد اموی بود که ادعا می شد سر امام حسین در آن جا دفن شده است. از آن جا که ساخت مسجد اموی حدود ده سال بعد از واقعه ی عاشورا آغاز شده است چگونه می توان باور کرد که یک خلیفه اموی دستور ساخت بزرگترین مسجد دنیای اسلام را در جایی بدهد که "سند جنایت امویان" در آن جا دفن شده است و همان خلیفه دستور قتل فرزند امام حسین را صادر کند؟!
جالب این جاست که حتی این که حضرت زینب هم در زینبیه دمشق دفن شده باشد محل تردید است. دکتر عطاءالله مهاجرانی در کتاب پیام آور عاشورا می نویسد که درباره محل دفن حضرت زینب سه روایت تاریخی وجود دارد: مصر، سوریه و مدینه که از بین آن ها معتبرترین اخبار به نفع این هستند که مصر مدفن حضرت زینب است.

🔅برای من جالب است که ده ها هزار زائر ایرانی در طی ده ها سال به سوریه سفر می کردند بدون این که این سوالات ذهن آن ها را درگیر کند!
گرچه این اخبار تاریخی مربوط به قرن ها پیش هستند اما بی گمان در شکل گیری "طرحواره های ما" تأثیر عمیقی دارند.

🔅تصمیم گیری های "این جا و اکنون" ما بر اساس "طرحواره هایمان" شکل می گیرند، طرحواره هایی که روایات و اخبار تاریخی چارچوب های جمعی آن را می سازند. بسیاری از دوستی ها و دشمنی های جمعی ما بر اساس همین اخبار تاریخی صورت گرفته اند و ما برای این دوستی ها و دشمنی ها هزینه های هنگفتی می پردازیم!

🌾 @sedanet | @drsargolzaei