وبسایت فرهنگی صدانت
21.5K subscribers
784 photos
361 videos
75 files
2.51K links
صدانت؛ صدای اندیشه

آدرس وبسایت:
3danet.net

اینستاگرام صدانت:
instagram.com/3danet

کانال رسمی صدانت:
@Sedanet

صدانت تی‌وی:
@Sedanettv

بایگانی صدانت:
@sedanet1

آگاهی از نشست‌های فرهنگی:
@News_sedanet
Download Telegram
🍂 شبستری و راه و رسم سقراطی
✍️ #یاسر_میردامادی

🔅پروژه‌ی فکری نواندیشان دینی (به ویژه نواندیشان دینیِ ایرانی) را به شیوه‌های مختلفی تبیین همدلانه کرده‌اند. شیوه‌ی رایج آن است که نواندیشی دینی را پروژه‌‌‌ای شبیه پروژه‌ی فکری روشنفکران عصر روشنگریِ قرن هجده‌ی اروپا، مثل دیدرو، ولتر، روسو، مونتسکیو، کانت و غیره دانست. این روشنفکران عصر روشنگری همگی به شیوه‌های مختلف به دنبال آزادی، پیشرفت، مدارا و حکومت قانون بودند و با انحصار کلیسا و درهم‌آمیختگی دین و سیاست مخالف بودند. مطابق این تبیین، نواندیشان دینی همان «روشنفکران» دینی‌اند که با روشنفکران عصر روشنگری تفاوت بنیادینی ندارند؛ تفاوتی اگر باشد تنها در تفاوت بستر ایرانی-اسلامی قرن بیستم-بیست ‌و یکم با بستر اروپای مسیحی قرن هجدهم است و نیز این‌که روشنفکران دینی ایرانی حالا نگاه نقادانه‌تری به توانایی‌های عقل بشری و آمال و آرزوهای تجددِ برخاسته از عصر روشنگری دارند.

🔅تبیین نواندیشی دینی بر اساس مدل روشنفکری عصر روشنگری، به بحث‌های دامنه‌داری حول این موضوع انجامیده است که آیا می‌توان پروژه‌ی فکری نواندیشان دینی را پروژه‌ای شبیه روشنفکران عصر روشنگری دانست یا خیر. منتقدان این تبیین می‌گویند روشنفکران عصر روشنگری «از دین رها» و حتی مخالف آن بودند، اما نواندیشان دینی ایرانی «از دین رها» نیستند، بلکه مدافع دین‌اند. از این رو برای تبیین پروژه‌ی فکری نواندیشان دینی نمی‌توان به مدل روشنفکری عصر روشنگری توسل جست. به نظرم پاسخ‌های قانع‌کننده‌ای به این گونه نقدها داده شده است. در پاسخ‌ها بر این نکته تأکید رفته است که نه روشنفکران عصر روشنگری تماما «رها از دین» و حتی مخالف تمام انحای دینداری بودند و نه کار و بار روشنفکری اصولا بر اساس رهایی از دین یا مخالفت با آن تعریف می‌شود.

🔅گرچه نواندیشان دینی را می‌توان بی هیچ مشکلی (چه مشکل مفهومی و چه مشکل تاریخی) روشنفکران دینی دانست و آن را بر اساس سنت روشنفکری (با تبار عصر روشنگری‌اش) تبیین کرد، تبیین بدیل (و مکمّل) دیگری نیز ممکن است: این‌که نواندیشان دینی راه و رسمی سقراطی در پیش گرفته‌اند. من در این نوشته می‌کوشم این تبیین بدیل را قدری توضیح دهم و از آن دفاع کنم. در ادامه، راه و رسم سقراطی نواندیشان دینی را با تمرکز بر یکی از برجسته‌ترین نمایندگان سنت نواندیشی دینی در ایران، محمد مجتهد شبستری (متولد ۱۳۱۵ خورشیدی، شبستر، اکنون در آذربایجان شرقی) نشان خواهم داد. در این نوشته، ابتدا قدری راجع به سقراط و راه و رسم سقراطی سخن خواهم گفت و سپس چیزی را ترسیم خواهم کرد که به نظرم راه و رسم سقراطیِ شبستری می‌رسد.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/zHDWY
🌾 @sedanet
🍂 کارگاه عزت نفس از #محمدرضا_شعبانعلی
صوت و متن - رایگان
✨ → 3danet.ir/l4WZg
🌾 @sedanet
🍂 #مصطفی_ملکیان و عزت نفس

🍁 تعاریف اشتباه از عزت نفس
متن - موسسه پرسش
✨ → 3danet.ir/kSwcf

🍁تفاوت عزت نفس با خودشیفتگی و تکبر
متن و صوت - موسسه پرسش
✨ → 3danet.ir/YnJ4U

🍁 عزت نفس و ویژگی های آن (یوتوب)
فیلم 7 دقیقه‌ای - موسسه پرسش
✨ → goo.gl/uEDbRQ
Audio
🎙 #مصطفی_ملکیان : ‍ اگر حسين بن على در زمان ما بودند به کدام منکر در جامعه ما اعتراض مى کردند؟

صوت و متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/M3gtD
🍂 مردمان بندگان دنیا یند ...
ترجمه‌ی منظوم سخنی از امام حسین‌ ـ‌ علیه ‌السلام

✍️ #محمدمهدی_مجاهدی

🔅پنج‌شنبه، دوم محرم، شصت و یک سال پس از هجرت، روزی بود که بنا بر روایات تاریخی امام حسین و جمعی از خانواده و یاران‌اش ـ علیهم السلام ـ که از راه کوفه باز داشته شده بودند، به اجبار حرّ بن یزید و نظامیان هم‌راه‌اش به کربلا وارد شدند. امام ـ علیه السلام ـ همان روز یا فردای آن برای حاضران خطبه‌ای خواندند.

🔅در بخشی از این سخن‌رانی، امام حسین سخنی تکان‌دهنده را درباره‌ی توده‌ی دین‌داران در میان می‌گذارد و با این سخن از جامعه‌شناسی دینی خود پرده بر می‌دارد. این بیان امام تعبیری کم‌نظیر از بصیرتی قرآنی است، ولی به‌مثابه‌ی تشخیصی جامعه‌شناختی درباره‌ی جامعه‌ی متدینان و عمق اندک نفوذ و رسوخ دین در زندگی اهل دیانت، هم‌چنان سخنی خلاف انتظار و درنگ‌برانگیز است، آن هم از زبان پیشوایی دینی که جان بر سر آرمان نهاد. این اولیای پاک‌باز رازدانانه و رازدارانه با وجود چنین تشخیصی جامعه‌شناختی که درباره‌ی عمق اندک نفوذ دین در زندگی اهل دیانت داشتند، باز جان بر سر آرمان احیای هدایت نبوی مردمان می‌نهادند.
طنین سنگین این سخن به‌ویژه به دلیل فاش گفتن رازی است که اهل دیانت آن را پوشیده می‌خواهند و نهان می‌کنند. آن سخن در اصل عربی چنین نقل شده است:

اِنَّ النّاسَ عَبيدُ الدُّنْيا
وَ الدِّينُ لَعْقٌ عَلى اَلْسِنَتِهِمْ
يَحوطونَهُ ما دَرَّتْ مَعائِشُهُمْ
فَاِذا مُحِّصوا بِالْبَلاءِ قَلَّ الدَّيّانونَ

🔅سالی و اندی پیش‌ از این، کوشیدم مضمون کم‌نظیر و شیوه‌ی شیوای این سخن را در ترجمه‌ا‌ی منظوم به قدر وسع تضمین کنم:

مردمان بندگان دنیا یند
دین‌شان بر سر زبان باشد

از دیانت سخن بسی گویند
تا که دنیای‌شان روان باشد

لیک از دین کناره می‌جویند
چون‌که هنگام امتحان باشد

سه‌شنبه، ۲ محرم ۱۴۳۸، ۱۳ مهر ۱۳۹۵

🌾 @sedanet | @MMojahedi
Audio
🎙اسطوره پردازی در عاشورا
🗣 #مصطفی_ملکیان
🌾 @sedanet
Audio
🎙انحرافات عاشورا
🗣 #مصطفی_ملکیان
🌾 @sedanet
Audio
🎙 سخنرانی کامل مرحوم #احمد_قابل با عنوان «بیم و امیدهای دین‌داری»
مراسم عاشورا 10 بهمن 85
🌾 @sedanet
Audio
🎙 برخلاف شریعتی نباید فکر کنیم هر روز عاشورا است و هر سرزمینی کربلا
🗣 #عبدالکریم_سروش
🌾 @sedanet
Audio
🎙 تیپ شخصیتی حسین بن علی و وضع جامعه شناختی جامعه اسلامی با تأکید بر شهر کوفه
🗣 #مقصود_فراستخواه
انجمن اسلامی مهندسین، شب عاشورای 1396
🌾 @sedanet
🍂 معرفی و بررسی کتاب مشرکی در خانواده پیامبر
جلسه 15 سلسله نشست های گفتار و اندیشه

صوت و متن سخنان #حسن_محدثی و نقد های #مهدی_کمپانی 👇
✨ → 3danet.ir/XdJ87
🌾 @sedanet | @Goftar_Andisheh
🍂 تفکرِ نقاد و اخبار تاریخی
✍️ محمدرضا #سرگلزایی

🔅وظیفه تفکر نقّاد این است که ما را در مقابل دروغ و فریب حفظ نماید. در دنیایی که اخبار چون باران بر سر ما فرو می بارند بهره مندی از تفکر نقّاد به ما کمک می کند که دارای "هویت" ، "استقلال فکری" و "حق رأی" باشیم، در غیر این صورت هویّت ما را روزنامه ای که در دست داریم تعیین می کند و حق رأی ما را سریالی که تماشا می کنیم غصب می نماید!
یکی از ابزارهای نقد این است که تضاد و تعارض را در اخباری که به ما می رسد کشف کنیم. مثلا اگر در اخباری به ما گفته می شود که فلان کس دزدی بزرگی کرده است و در همان حال هیچ پرونده قضایی برای او تشکیل نمی شود ما حق داریم این خبر را در فهرست اخباری قرار دهیم که باید مورد تشکیک و تدقیق بیشتر قرار گیرند.

🔅در اخبار تاریخی نیز ما با گزاره های متضاد زیادی سر و کار داریم. از آنجا که بسیاری از اخبار تاریخی مستند به عکس، صدا و فیلم نیستند اگر دارای تفکر نقّاد نباشیم به راحتی فریب می خوریم. همیشه هم آن کسی که اخبار دروغ تاریخی را به خورد ما می دهد فردی دروغگو یا فریبکار نیست بلکه ممکن است او دارد با نهایت صداقت دروغ می گوید! زیرا او تفکر نقّاد ضعیفی داشته و خبر دروغی را باور کرده است و دارد باور خودش را با کمال صداقت به اشتراک می گذارد!

🔅در این مقاله می خواهم با عینک نقد به یک خبر تاریخی نگاه کنم.
اغلب در کتاب های درسی فرزندان مان و نیز در کتبی که راجع به عظمت تمدن اسلام سخن می گویند فتح آندلس (جنوب اسپانیا) توسط مسلمانان را به عنوان یکی از مفاخر و افتخارات اقتدار اسلام مثال می زنند.

🔅اما این افتخار برای اسلام در چه زمانی به دست آمده است؟ طارق بن زیاد سردار بربر که جنوب اسپانیا (شبه جزیره اریبا) را به تصرف خود در آورد از افسران موسی بن نصیر فرمانروای اموی شمال آفریقا بود. این سردار مسلمان با فرمان خلیفه اموی وقت یعنی ولید ابن عبدالملک در سال 710 میلادی به اروپا حمله کرد. ولید ابن عبدالملک همان کسی است که امام سجاد (امام چهارم شیعیان) را با زهر مسموم کرد و به شهادت رساند! اگر این امویان غاصب خلافت و مردمانی عیاش و غیرمتدین و ظالم بودند آیا کشور گشایی که با فرمان خلیفه اموی غاصب جائر صورت گرفته جای افتخار دارد؟! و آیا اساسأ خلیفه ای که خود غاصب است و حکومت او فاقد مشروعیت است می تواند حکم جهاد صادر کند و برای ترویج و گسترش اسلام جنگ به راه بیاندازد؟!

🔅تفکر نقّاد می گوید یا گزاره بد بودن و غاصب بودن و جائر بودن امویان را حذف کنید یا به کشورگشایی امویان افتخار نکنید!

🔅نکته جالب دیگر در خصوص این ولید ابن عبدالملک این است که مسجد جامع اموی دمشق به دستور او ساخته شده است. زمانی که سوریه صحنه زورآزمایی قدرت های خارجی نشده بود و زائران ایرانی برای زیارت مرقد حضرت زینب به دمشق برده می شدند یکی از اماکن زیارتی آنها "مقام رأس الحسین" بود. مقام رأس الحسین گوشه ای از مسجد اموی بود که ادعا می شد سر امام حسین در آن جا دفن شده است. از آن جا که ساخت مسجد اموی حدود ده سال بعد از واقعه ی عاشورا آغاز شده است چگونه می توان باور کرد که یک خلیفه اموی دستور ساخت بزرگترین مسجد دنیای اسلام را در جایی بدهد که "سند جنایت امویان" در آن جا دفن شده است و همان خلیفه دستور قتل فرزند امام حسین را صادر کند؟!
جالب این جاست که حتی این که حضرت زینب هم در زینبیه دمشق دفن شده باشد محل تردید است. دکتر عطاءالله مهاجرانی در کتاب پیام آور عاشورا می نویسد که درباره محل دفن حضرت زینب سه روایت تاریخی وجود دارد: مصر، سوریه و مدینه که از بین آن ها معتبرترین اخبار به نفع این هستند که مصر مدفن حضرت زینب است.

🔅برای من جالب است که ده ها هزار زائر ایرانی در طی ده ها سال به سوریه سفر می کردند بدون این که این سوالات ذهن آن ها را درگیر کند!
گرچه این اخبار تاریخی مربوط به قرن ها پیش هستند اما بی گمان در شکل گیری "طرحواره های ما" تأثیر عمیقی دارند.

🔅تصمیم گیری های "این جا و اکنون" ما بر اساس "طرحواره هایمان" شکل می گیرند، طرحواره هایی که روایات و اخبار تاریخی چارچوب های جمعی آن را می سازند. بسیاری از دوستی ها و دشمنی های جمعی ما بر اساس همین اخبار تاریخی صورت گرفته اند و ما برای این دوستی ها و دشمنی ها هزینه های هنگفتی می پردازیم!

🌾 @sedanet | @drsargolzaei
🍂 درس‌گفتار آشنایی با میشل فوکو از #سید_جمال_سامع
4 جلسه - صوت👇
✨ → 3danet.ir/ae5F0
🌾 @sedanet | @nedayeandishe
🍂 معرفی کتاب «تسلی بخشی های فلسفه»
✍️ مجتبی اعتمادی نیا

🔅«تسلی بخشی های فلسفه» (Consolations of Philosophy) اثر الن دو باتن، فیلسوف معاصر سوئیسی، کتابی خوشخوان و دلنشین است که مطالعه آن، لحظات دلپذیری را برای شما رقم خواهد زد. برای مطالعه این اثر که شما را با جهانِ شش تن از فیلسوفان بزرگ تاریخ آشنا خواهد کرد، نیازمند هیچ گونه اطلاعات پیشینی در باب فلسفه نخواهید بود.

🔅در این کتاب:

🔺از «سقراط» می‌آموزیم‌ که‌ عدم‌ محبوبیت‌ را نادیده‌ انگاریم‌.

🔺«سنکا» به‌ ما کمک‌ می‌کند تا بر احساس‌ یأس‌ و ناامیدی‌ غلبه‌ کنیم‌.

🔺«اپیکور» بی‌پولی‌ ما را چاره‌ می‌کند.

🔺«مونتنی» راهنمای‌ مناسبی‌ برای‌ درمان‌ ناکارآیی‌های‌ ماست‌.

🔺عشاق دلشکسته‌ می‌توانند با خواندن‌ آثار «شوپنهاور» تسلی‌خاطر یابند.

🔺و بالاخره کسانی‌ که‌ در زندگی‌ با سختی‌های‌ زیادی‌ روبرو هستند، با «نیچه» همذات‌پنداری‌ خواهند کرد.

🔅در بخشی از این کتاب از قول نیچه می خوانیم:
«لذت و رنج چنان به هم وابسته اند که اگر کسی قصد حداکثر بهره مندی از لذت را داشته باشد ناگزیر است بیش ترین مقدار ممکن از رنج را بچشد. انتخاب با شماست: یا کم ترین رنج ممکن و به عبارت دیگر، نداشتن درد و غم... یا بیش ترین رنج ممکن به عنوان تاوان خوشی ها و شادی های مفرط که تا امروز به ندرت کسی لذت آن را چشیده است! اگر راه اول را انتخاب می کنید؛ یعنی اگر می خواهید رنج های انسانی را کاهش دهید، بسیار خوب! باید همین طور توان شادمانی خود را هم کاهش دهید!»

🔅«تسلی بخشی های فلسفه» (Consolations of Philosophy) اثر الن دو باتن/ نشر ققنوس.

🌾 @Sedanet | @m_etemadinia
🌅 s8.picofile.com/file/8308000750/IU.jpg
🍂 فراتر از اجتهاد در اصول و فروع
✍️ #محمدمهدی_مجاهدی

🔅زادروز دکتر #محمد_مجتهد_شبستری فرصتی است مغتنم برای یادآوری و حق‌گزاری یک عمر حیات فکری مبارک این استاد گرامی و کم‌نظیر. چنان که حیات مادی ما از جمله در گرو ضربان قلب و تداوم دم و بازدم است، حیات معنوی و فکری ما هم در گرو روانیِ مدامِ روح و روان و ذهن و فکر است، ضربانی مستلزمِ نوشدنِ مستمرِ پرسش‌های حیاتی و روشن‌تر‌ شدنِ دامنه‌ی مسأله‌های بنیادین. اندیشه‌وران پیش‌رو و هنرمندان مبدع و سالکان پایا و پویای وادی معرفت رکنِ کانونیِ تداومِ ضربانِ روح و روان و ذهن و فکر اند، نه تنها در مقیاس فردی، بلکه در مقیاس اجتماعی و نسلی. به این معنا، اندیشه‌ورانِ پیش‌گام بر گردن جامعه حق حیات دارند. محمد مجتهد شبستری از جمله‌ی چنین اندیشمندانی است.

🔅کارنامه‌ی فکری محمد مجتهد شبستری در نیم قرن اخیر بخشی برجسته و چشمگیر از کارنامه‌ی بازاندیشی بی‌دریغ در دین و اجتهاد بی‌زنهار در فقه و اصول در جهان اسلام معاصر است، بازاندیشی و اجتهادی که دامنه‌ی آن گستره‌ای گسترده‌ از اصول دین گرفته تا اصول فقه و حقوق دین‌بنیاد را فرا می‌گیرد، و تیغ بی‌دریغ آن تا اعماق پرسش از پدیدار وحی و مواجهه‌ی بشر و خدا و نیز تا امکان و امتناع فقه و اصول در دنیای مدرن متأخر را ژرف می‌کاود. با دامنه‌ای چنین گسترده‌ و اعماقی چنین ژرف، اجتهادی که مجتهد شبستری نماینده و بلکه پیش‌گام آن است، از او متفکری اصیل ساخته است که نه‌تنها دامنه‌ی پاسخ‌های قابل تصور به پرسش‌های الهیاتی و مسائل معطوف به دیانت را گسترش داده است، بلکه مهم‌تر از آن، افق‌هایی نو از پرسش‌های دقیق و مسأله‌هایی دشوار را فرا روی زیستِ اندیشیده و سنجیده‌ی مسلمانی و الهیاتِ فلسفی و کلام و فقه و اصول گشوده است.

🔅این همه پرواز بلند در آسمانِ اندیشیدن به خداوند و شناگری در ژرفای دریای زیست دینی حاصل تجربه‌ی امیدوارانه و سنجیده و آزموده‌ی او ست، تجربه‌ی سر نهادن در پی آوای «حقیقت دینی» و «بانگ جرسی» که هم‌چنان به گوش او می‌رسد، همان بانگ و نوایی که در این عصر یخ‌بندان روح و شام غیبت الوهی و خاموشی آسمان و سکوت کر کننده‌ی کویر بی‌سایبان هستی و غربت بشری در مصاف توفان تکنولوژی و همهمه‌ی توده‌های مسخ‌شده‌ی روان در پی پیامبران پرگوی و پرخاش‌جوی عصر پساحقیقت، به کمتر گوشی و دلی (خوش) می‌نشیند و کمتر افق امیدی را نوید می‌دهد.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/4iJov
🌾 @sedanet | @MMojahedi
🍂 پیش‌درآمدی به «الاهیاتِ تعزیت»
✍️ #یاسر_میردامادی

🔅در این نوشته‌ می‌کوشم پس از تعیین مراد از «الاهیات تعزیت» (theology of lament/lamentation) به دو پرسش‌ مهم از میان پرسش‌های فراوانی اشاره کنم که مناسب است الاهیات تعزیت به آن‌ها بپردازد؛ هدف نهایی این نوشتار، گشودن، و یا باز نگاه داشتنِ، باب تأملِ سنجش‌گرانه‌ی الاهیاتی درباره‌ی سوگواری است.

🔅 ...پروراندن الاهیات تعزیتی که در آن خداوند در غم آدمیان شریک است و با آن‌ها اشک می‌ریزد، به ویژه پس از فاجعه‌ی هولوکاست (۱۹۴۵-۱۹۴۱ میلادی) در الاهیات یهودی اتفاق افتاد. حادثه‌ی هولوکاست برای قوم یهود که در طول تاریخ خود (تا قبل از تشکیل دولت اسراییل) تقریباً همیشه قومی مظلوم و سرکوب‌شده بود، حادثه‌ای با پیامدهای الاهیاتی سهمگین بود: «هنگامی که میلیو‌ن‌ها یهودی در هولوکاست رنج می‌کشیدند، خدا دقیقاً کجا ایستاده بود؟ چرا به داد انسان‌های رنج‌کشیده نرسید؟» الاهیات تعزیت (به معنای خدای عزادار و اشک‌ریزان) یکی از رایج‌ترین پاسخ‌های الاهیات یهودی به فاجعه‌ی هولوکاست بود: «خدا هم آن گوشه ایستاده بود و اشک می‌ریخت». با این حال، مسأله‌ی غیبت یا اختفای خداوند پرسش دیگری است که در این‌جا بی درنگ سر بلند می‌کند: «پس چرا ما اشک‌های او را نمی‌بینیم و ناله‌هایش را نمی‌شنویم؟ او اگر نمی‌خواست دخالت کند، دست کم اشک‌هایش را نمایان می‌کرد تا تسلای دل‌مان باشد. آیا این کار نیز از او بر نمی‌آمد؟»...

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/bzfId
🌾 @sedanet
Audio
🎙 سخنرانى #عبدالکریم_سروش به‌مناسبتِ عاشورا تحت عنوان «ادب شهادت و اخلاق مقاومت» | محرم 96
🌾 @sedanet | @DrSoroush
🌱 درس‌گفتار های به‌روز شده صدانت


💫 درس‌گفتارهای فلسفه علم از دکتر مهدی نسرین
صوت و متن - 10 جلسه - 🔺پایان یافت👇
✨→ 3danet.ir/yX1PU

💫 درس‌گفتار آشنایی با میشل فوکو از سید جمال سامع
صوت - 4 جلسه - 🔺پایان یافت 👇
✨→ 3danet.ir/ae5F0

💫 درس‌گفتارهای «جبر و اختیار» از کاوه بهبهانی
صوت - 3 جلسه تا کنون - ادامه دارد... 👇
✨→ 3danet.ir/VwWCd

💫 درس‌گفتارهای کربن‌شناسی از انشالله رحمتی
صوت - 14 جلسه تا کنون - ادامه دارد... 👇
✨→ 3danet.ir/xp8sW

💫 درس‌گفتارهای «فلسفه هنر هگل» از حامد صفاریان
صوت - 10 جلسه تا کنون - ادامه دارد... 👇
✨ → 3danet.ir/tLwA6
وبسایت فرهنگی صدانت
🍂 ایجاد آرمانشهر حقی از حقوق بشر است (قسمت اول) ✍️ #احمد_فعال 🔅اندیشه‌ها نیز مانند کالاهای اجتماعی تحت تآثیر مُد قرار می‌گیرند. توماس کوهن از واژه «مُد» استفاده نمی‌کند، اما تفسیری که از مفهوم «پارادایم» به دست می‌دهد، به نظر همان معنای «مُد ِاجتماعی» را…
🍂 ایجاد آرمانشهر حقی از حقوق بشر است (قسمت دوم)
✍️ #احمد_فعال

🔅پایان آرمان‌شهر نتایج بسیار مهمی به بار ‌آورد. مهترین نتیجه پایان آرمان‌شهر یا یوتوپیا، دگرگونی اساسی در زبان و ادبیات است. مفاهیمی مانند «عدالت اقتصادی»، «برابری»، «مقاومت»، «مبارزه»، «فداکاری و گذشت»، «کیفیت‌گرایی»، «رادیکالیزم»، «بشریت»، «انسانیت»، «حقیقت»، «حقوق ملی»، «وجدان عمومی»، «اهتمام دست‌جمعی»، «رویارویی حق و ناحق»، «اخلاق متعالی»، «امر متعالی»، «امر سیاسی»، «اصالت‌گرایی»، «پای‌بندی به اصول»، «تنزه‌گرایی»، «مسئولیت‌پذیری»، «ازخودبیگانگی»، «امتناع از قدرت»، «عدم هژمونی»، «انسان‌دوستی»، «رادیکالیزم» و «رفراندم» از حوزه زبان و ادبیات سیاسی و حتی از حوزه علوم اجتماعی رخت می‌بندند.

🔅هرگونه استفاده از این مفاهیم تحت عنوان «رمانتیسیسم انقلابی» و یا «فانتزیای دست نیافتنی» تفسیر می‌شود. این تغییر از حوزه زبان و ادبیات، به سطوح تحلیلی و نظریه‌سازی‌ها در علوم سیاسی و علوم اجتماعی تسرّی پیدا می‌کنند. نظام بوروکراسی و علوم کاربردی اهمیت پیدا می‌کنند و این رشته تغییرات سایه سنگینی بر نظم اجتماعی می‌گستراند. به ظاهر تلاش می‌شود از واژه‌ها و مفاهیم «قداست‌زدایی» شود، اما در پرتو قداست‌زدایی از واژه‌ها حرمت واژه‌هایی که محصول آزادی و تعالی بشری هستند، از میان می‌روند و در ارائه دوگانه‌سازی و ثنویت‌گرایی، مکمّل رفتارها و اندیشه‌های توتالیتاریستی می‌شوند.

🔅نیک می‌دانیم یکی از ویژگی‌های جنبش‌های توتالیتر ایجاد ‌دوگانه‌سازی و مطلق کردن دوگانه‌ها و ثنویت‌ها در جامعه است: خودی و غیرخودی، حق و باطل، دوست و دشمن، خیر و شر، اینها رشته‌ای از دوگانه‌سازی‌های توتالیتاریستی است. باورمندان به پایان یوتوپیا نیز از همین ویژگی توتالیتاریستی بهره می‌برند. استفاده از دوگانه‌هایی مانند: «اخلاق نتیجه» در برابر «اخلاق وظیفه»، مصلحت در برابر حقیقت، واقعیت در برابر آرمان، اصلاحات در برابر انقلاب، تسلیم شدن در برابر مقاومت کردن، نسبی در برابر مطلق، «حداقل‌گرایی» در برابر «حداکثرگرایی»، قانون‌گرایی در برابر ساختارشکنی، امنیت در برابر آزادی، استقلال در برابر آزادی و توسعه اقتصادی در برابر توسعه سیاسی مجموعه دوگانه‌هایی هستند که باورمندان به پایان یوتوپیا از آن‌ها بهره می‌برند. استفاده از مفاهیمی که پیشتر در قاموس «یوتوپیاگرایی» از آن یاد کردم، تابویی نابخشودنی است که بکاربرنده را به «رمانتیسیسم انقلابی» و دور بودن از واقعیت محکوم می‌کند.

متن کامل این نوشتار👇
✨ → 3danet.ir/guCOu
🌾 @Sedanet | @BayaneAzadi