🍂 چند نشانه شارلاتانیسم آكادمیك
✍️ #كاوه_لاجوردی
🔅اینها لابد نشانههای قطعیای نیست (و وجودشان هم لازمه شارلاتانیسم نیست)؛ اینقدر هست كه شاید وقتی بیش از سهتا را در كسی ببینیم، بشود در صداقت و بضاعتاش شك كرد.
🔅منظورم از شارلاتان كسی است كه با هر قصدی، مدعی داشتن دانشی است كه در واقع ندارد و میداند كه ندارد (یا دستكم در اوایل كارش میدانست كه ندارد). در اینجا با شارلاتانیسم در حیطههای نظری دانشگاهی سروكار دارم، نه مثلا با كسی كه به دروغ ادعا میكند، میتواند بیماری را درمان كند یا با روح الیزابت تیلر حرف بزند. عمدتا هم به شارلاتانیسم در بحث شفاهی و در سخنرانی نظر دارم شارلاتانیسم مكتوب پیچیدگیهای بیشتری دارد. بعضی از اینها كه فهرست میكنم شاید در شخص بسیار جوانی هم كه تازه با موضوعی آشنا شده و هیجانزده شده است و با معیارهای آكادمیك آشنا نیست بروز كند؛ اما به نظرم از كسی كه عنوان «استاد» و «دكتر» دارد (و حتی از دانشجوی بعد از لیسانس) پذیرفته نیست.
🔅1. در سخنرانی بهكرات میگوید كه وقت ندارد. حتی بخش متنابهی از وقتش را صرف این میكند كه بگوید، وقت ندارد كه همه حرفهایش را بگوید 50دقیقه فرصت دارد صحبت كند (و كسی هم قرار نیست حرفش را قطع كند) و در هفتدقیقه اول میگوید كه موضوع جدی و مهم است و حیف كه فرصت كم است. اهمیت و جدی بودن موضوع را هم توضیح نمیدهد؛ فقط میگوید كه موضوع بسیار عمیق است و وقت ندارد.
🔅2. زیاد اسمپرانی میكند. در نیمساعت، اسم 20-10 نفر از مشاهیر بحث را میآورد و به هیچكدام هم ارجاع دقیقی نمیدهد.
🔅3. از او «نمیدانم» یا «بلد نیستم» یا «نخواندهام» زیاد نمیشنویم (و «قطعا» و «حتما» زیاد میشنویم).
🔅4. در بحث و سخنرانی عبارات و جملات غامض بهكار میبرد و وقتی هم از او بخواهید كه درباره فلان عبارت كه ظاهرا چونان اصطلاحی فنی بهكارش میبرد (مثلا «پارادایم ذهنی متافیزیكی لاك سپینوزا») كمی توضیح بدهد، عملا میگوید كه اگر با این اصطلاح آشنا نیستید اصلا حق نداشتهاید كه وارد بحث بشوید. مدعا و طرح استدلالش را هم بهصراحت و بهاختصار نمیگوید، حتی اگر خواهش كنید.
🔅5. در بحثش حتی در كلاس درس فراتر از مقدمات نمیرود. مثلا عنوان سخنرانیاش میگوید كه ناسازگاری هست بین فلان ایده جان ستیوارت میل در فلسفه سیاسی (كه اسم مطنطنی هم دارد) و آرای اخیر جان رالز. برایمان از میل میگوید و از اینكه در كودكی چگونه بوده و زندگی خصوصیاش چه بوده و پدرخوانده راسل بوده و پدر معنوی جامعه مدرن لیبرال غرب است و از این قبیل. گریزی میزند به چند اصطلاح منطقی میل (و میگوید كه در این سخنرانی به جنبههای منطقی یا علمی میل كاری ندارد). بعد میگوید كه رالز در چه سالی مرده است و میگوید كه آدم مهمی بوده و كتابش چند بار چاپ شده و به نقل از دوستی خاطرهای از یكی از كلاسهای رالز میگوید. میگوید كه برای رالز انصاف مهم بوده. از علاقه شخصیاش به رالز میگوید. احتمالا مقداری كار «تطبیقی» میكند، در بیان اینكه متفكران ما هم البته قرنها پیش از رالز حرفهای مشابهی زدهاند. بعد از همه اینها، دو دقیقه درباره عدالت در نظر رالز میگوید، در حد چیزی كه هركسی میتواند در ابتدای مداخل ویكیپدیا بخواند. بعد ابراز تاسف میكند از اینكه وقتش تمام شده است.
🔅6. سعی میكند مكاتب و نظریههای مشهوری را فیالمجلس و در پنجدقیقه (یا در یك صفحه) بهكلی رد كند.
🔅7. بهجای استدلال منطقی، شعر میخواند و اقوال بزرگان را نقل میكند. نقلهایش از جنس چیزهایی است كه مثلا در سایتهایی پیدا میشود كه روزی یك جمله زیبا منتشر میكنند. خیلی كه عمیق بشود، میرسد به چیزی از جنس «خدا تاسبازی نمیكند»...
🌾 @Sedanet
✍️ #كاوه_لاجوردی
🔅اینها لابد نشانههای قطعیای نیست (و وجودشان هم لازمه شارلاتانیسم نیست)؛ اینقدر هست كه شاید وقتی بیش از سهتا را در كسی ببینیم، بشود در صداقت و بضاعتاش شك كرد.
🔅منظورم از شارلاتان كسی است كه با هر قصدی، مدعی داشتن دانشی است كه در واقع ندارد و میداند كه ندارد (یا دستكم در اوایل كارش میدانست كه ندارد). در اینجا با شارلاتانیسم در حیطههای نظری دانشگاهی سروكار دارم، نه مثلا با كسی كه به دروغ ادعا میكند، میتواند بیماری را درمان كند یا با روح الیزابت تیلر حرف بزند. عمدتا هم به شارلاتانیسم در بحث شفاهی و در سخنرانی نظر دارم شارلاتانیسم مكتوب پیچیدگیهای بیشتری دارد. بعضی از اینها كه فهرست میكنم شاید در شخص بسیار جوانی هم كه تازه با موضوعی آشنا شده و هیجانزده شده است و با معیارهای آكادمیك آشنا نیست بروز كند؛ اما به نظرم از كسی كه عنوان «استاد» و «دكتر» دارد (و حتی از دانشجوی بعد از لیسانس) پذیرفته نیست.
🔅1. در سخنرانی بهكرات میگوید كه وقت ندارد. حتی بخش متنابهی از وقتش را صرف این میكند كه بگوید، وقت ندارد كه همه حرفهایش را بگوید 50دقیقه فرصت دارد صحبت كند (و كسی هم قرار نیست حرفش را قطع كند) و در هفتدقیقه اول میگوید كه موضوع جدی و مهم است و حیف كه فرصت كم است. اهمیت و جدی بودن موضوع را هم توضیح نمیدهد؛ فقط میگوید كه موضوع بسیار عمیق است و وقت ندارد.
🔅2. زیاد اسمپرانی میكند. در نیمساعت، اسم 20-10 نفر از مشاهیر بحث را میآورد و به هیچكدام هم ارجاع دقیقی نمیدهد.
🔅3. از او «نمیدانم» یا «بلد نیستم» یا «نخواندهام» زیاد نمیشنویم (و «قطعا» و «حتما» زیاد میشنویم).
🔅4. در بحث و سخنرانی عبارات و جملات غامض بهكار میبرد و وقتی هم از او بخواهید كه درباره فلان عبارت كه ظاهرا چونان اصطلاحی فنی بهكارش میبرد (مثلا «پارادایم ذهنی متافیزیكی لاك سپینوزا») كمی توضیح بدهد، عملا میگوید كه اگر با این اصطلاح آشنا نیستید اصلا حق نداشتهاید كه وارد بحث بشوید. مدعا و طرح استدلالش را هم بهصراحت و بهاختصار نمیگوید، حتی اگر خواهش كنید.
🔅5. در بحثش حتی در كلاس درس فراتر از مقدمات نمیرود. مثلا عنوان سخنرانیاش میگوید كه ناسازگاری هست بین فلان ایده جان ستیوارت میل در فلسفه سیاسی (كه اسم مطنطنی هم دارد) و آرای اخیر جان رالز. برایمان از میل میگوید و از اینكه در كودكی چگونه بوده و زندگی خصوصیاش چه بوده و پدرخوانده راسل بوده و پدر معنوی جامعه مدرن لیبرال غرب است و از این قبیل. گریزی میزند به چند اصطلاح منطقی میل (و میگوید كه در این سخنرانی به جنبههای منطقی یا علمی میل كاری ندارد). بعد میگوید كه رالز در چه سالی مرده است و میگوید كه آدم مهمی بوده و كتابش چند بار چاپ شده و به نقل از دوستی خاطرهای از یكی از كلاسهای رالز میگوید. میگوید كه برای رالز انصاف مهم بوده. از علاقه شخصیاش به رالز میگوید. احتمالا مقداری كار «تطبیقی» میكند، در بیان اینكه متفكران ما هم البته قرنها پیش از رالز حرفهای مشابهی زدهاند. بعد از همه اینها، دو دقیقه درباره عدالت در نظر رالز میگوید، در حد چیزی كه هركسی میتواند در ابتدای مداخل ویكیپدیا بخواند. بعد ابراز تاسف میكند از اینكه وقتش تمام شده است.
🔅6. سعی میكند مكاتب و نظریههای مشهوری را فیالمجلس و در پنجدقیقه (یا در یك صفحه) بهكلی رد كند.
🔅7. بهجای استدلال منطقی، شعر میخواند و اقوال بزرگان را نقل میكند. نقلهایش از جنس چیزهایی است كه مثلا در سایتهایی پیدا میشود كه روزی یك جمله زیبا منتشر میكنند. خیلی كه عمیق بشود، میرسد به چیزی از جنس «خدا تاسبازی نمیكند»...
🌾 @Sedanet
🍂 چرا فلسفه ؟
🗣 #محمدمهدی_اردبیلی | 19 مهر 96
پاسخ به انتقادات مخالفان فلسفه و امکانات و رسالت فلسفه در جهان امروز
صوت👇
✨ → 3danet.ir/k0H2W
🌾 @Sedanet | @PhilosophicalHalt
🗣 #محمدمهدی_اردبیلی | 19 مهر 96
پاسخ به انتقادات مخالفان فلسفه و امکانات و رسالت فلسفه در جهان امروز
صوت👇
✨ → 3danet.ir/k0H2W
🌾 @Sedanet | @PhilosophicalHalt
Audio
🎥 آنگونه که من شبستری را در این چهل سال شناختم
🗣 #عبدالکریم_سروش
🌾 @Sedanet
🌾 @DrSoroush
🌾 @mojtahedshabestari
🗣 #عبدالکریم_سروش
🌾 @Sedanet
🌾 @DrSoroush
🌾 @mojtahedshabestari
🍂 آرزو اندیشی
✍️ محمد صادقی
🔅1. مصطفی ملکیان در یکی از آخرین سخنرانیهایی که امسال و در دانشگاه زنجان (10 اسفند) انجام داده، به مفهوم و معنای «ناسیونالیسم» پرداختـه و برداشتها و تفسیرهایی از ناسیونالیسم را مطرح و نقد کرده که در پی آنچه در بحثها، گفتوگوها و میزگردهای یکی دو سال گذشته بیان کرده، بسیار جای اندیشیدن دارد. شوربختانه تاکنون هرچه او درباره این موضوع بیان کرده، به جای اینکه با نقدها و پاسخهایی مستدل مواجه شود (تا مسأله روشنتر شود) موجی از گفتهها و نوشتههای هیجانی را همراه با اتهامهایی همچون ایرانستیزی و... در پی داشته است! رفتارهایی غیراخلاقی و واکنشهایی خشونتآمیز که نه مسألهای را حل میکند و نه امکانی برای گفتوگو میگشاید و اینها گرفتاریهای بزرگی در فضای فرهنگی و روشنفکری ایران است.
🔅2. ملکیان در سخنرانی خود، به معناهای مختلفی از ناسیونالیسم اشاره کرده و آنها را توضیح میدهد و به موضوعهای بسیار مهمی هم میپردازد که یکی از آنها موضوع «آرزواندیشی» است. او با شناساندن مفهوم «وطندوستی» و سپس، شناساندن مفهوم «وطنپرستی» به تفاوتهایی میپردازد که این دو مفهوم با هم دارند. به نظر او، برای نمونه وقتی کسی در ایران، یونان، یا هر کشور دیگری به دنیا میآید، به طور طبیعی وطن خود را دوست دارد و همان گونه که به طور طبیعی یک انسان، مادر خود را دوست دارد و این موضوع پذیرفته شده است، علاقه و عشق به وطن هم موضوعی پذیرفته شده است. همچنین میگوید که در این باره نمیتوان ارزشداوری اخلاقی انجام داد زیرا عشق به مادر یا عشق به وطن در شمار امور ارادی و اختیاری قرار نمیگیرند (یعنی ما پس از محاسبهکردن و اندیشیدن تصمیم نمیگیریم که آنها را دوست داشته باشیم) و ما به طور غریزی و قبل از هر تأمل یا تفکری، مادر خود یا وطن خود را دوست داریم که البته این به لحاظ روانشناختی نشانه سالمبودن فرد است. اما گاهی معنای دومی از ناسیونالیسم برداشت میشود که به «وطنپرستی» تعبیر میشود. به نظر او، «وطندوستی» یک احساس، عاطفه و هیجان است اما «وطنپرستی» یا «شوینیسم» یک رأی، عقیده و باور است که بر اساس شیوهای از اندیشیدن (آرزواندیشی) همراه با مغالطه، شکل میگیرد. آرزواندیشی به این معنا است که فرد خوش دارد که «الف»، «ب» باشد، پس باور میکند که «الف»، «ب» است. بنابراین کسی که خوشحال میشود که «الف»، «ب» باشد و نتیجه میگیرد که «الف»، «ب» است، فردی آرزواندیش است. طبیعی است که هر فرد، مادر خود را از همه مادرهای جهان بیشتر دوست دارد اما اگر از این احساس نتیجه گرفته شود که هیچ مادری به اندازه مادر من، مهربان، زیبا، پارسا و... نیست و حکم داده شود که مادر من مهربانترین، زیباترین، پارساترین و... مادر جهان است، این نشانه آرزواندیشی است.
🔅 همچنین طبیعی است که هر فرد، وطن خود را دوست داشته باشد اما اگر از این احساس نیز نتیجه گرفته شود که وطن من و کشور من از همه کشورهای جهان برتر است و بگوییم که کشور من از هر کشوری در جهان برتر و درخشانتر است، احساس و عاطفه خود را به صورت باوری درآوردهایم و دچار آرزواندیشی هستیم. از دیدگاه ملکیان، نخستین مشکل در وطنپرستی آرزواندیشی است و میافزاید اگر به جای «استدلال»، پسند و خوشایند خود را مبنای یک باور قرار دهیم، این پرسش مطرح میشود که اگر یک ایرانی وطنپرست، یک یونانی وطنپرست و... کشور خود را بر اساس عشق و علاقهای که به وطن خود دارد، برترین کشور جهان بپندارد و وطنپرستی مبنا قرار گیرد، هنگامی که درگیری و جدال رخ دهد چه استدلالی راهگشا خواهد بود و به مناقشه پایان خواهد داد؟ در غیابِ سخن مستدل، چنین نتیجهگیریهایی که برآمده از آرزواندیشی است چه وضعیتی را پدید خواهند آورد؟ و آیا ترویج چنین اندیشهای به نفع بشریت است یا مرزبندیها را محکمتر و درجهبندی شهروندان جهان را تقویت خواهد کرد؟
🌾 @Sedanet
✍️ محمد صادقی
🔅1. مصطفی ملکیان در یکی از آخرین سخنرانیهایی که امسال و در دانشگاه زنجان (10 اسفند) انجام داده، به مفهوم و معنای «ناسیونالیسم» پرداختـه و برداشتها و تفسیرهایی از ناسیونالیسم را مطرح و نقد کرده که در پی آنچه در بحثها، گفتوگوها و میزگردهای یکی دو سال گذشته بیان کرده، بسیار جای اندیشیدن دارد. شوربختانه تاکنون هرچه او درباره این موضوع بیان کرده، به جای اینکه با نقدها و پاسخهایی مستدل مواجه شود (تا مسأله روشنتر شود) موجی از گفتهها و نوشتههای هیجانی را همراه با اتهامهایی همچون ایرانستیزی و... در پی داشته است! رفتارهایی غیراخلاقی و واکنشهایی خشونتآمیز که نه مسألهای را حل میکند و نه امکانی برای گفتوگو میگشاید و اینها گرفتاریهای بزرگی در فضای فرهنگی و روشنفکری ایران است.
🔅2. ملکیان در سخنرانی خود، به معناهای مختلفی از ناسیونالیسم اشاره کرده و آنها را توضیح میدهد و به موضوعهای بسیار مهمی هم میپردازد که یکی از آنها موضوع «آرزواندیشی» است. او با شناساندن مفهوم «وطندوستی» و سپس، شناساندن مفهوم «وطنپرستی» به تفاوتهایی میپردازد که این دو مفهوم با هم دارند. به نظر او، برای نمونه وقتی کسی در ایران، یونان، یا هر کشور دیگری به دنیا میآید، به طور طبیعی وطن خود را دوست دارد و همان گونه که به طور طبیعی یک انسان، مادر خود را دوست دارد و این موضوع پذیرفته شده است، علاقه و عشق به وطن هم موضوعی پذیرفته شده است. همچنین میگوید که در این باره نمیتوان ارزشداوری اخلاقی انجام داد زیرا عشق به مادر یا عشق به وطن در شمار امور ارادی و اختیاری قرار نمیگیرند (یعنی ما پس از محاسبهکردن و اندیشیدن تصمیم نمیگیریم که آنها را دوست داشته باشیم) و ما به طور غریزی و قبل از هر تأمل یا تفکری، مادر خود یا وطن خود را دوست داریم که البته این به لحاظ روانشناختی نشانه سالمبودن فرد است. اما گاهی معنای دومی از ناسیونالیسم برداشت میشود که به «وطنپرستی» تعبیر میشود. به نظر او، «وطندوستی» یک احساس، عاطفه و هیجان است اما «وطنپرستی» یا «شوینیسم» یک رأی، عقیده و باور است که بر اساس شیوهای از اندیشیدن (آرزواندیشی) همراه با مغالطه، شکل میگیرد. آرزواندیشی به این معنا است که فرد خوش دارد که «الف»، «ب» باشد، پس باور میکند که «الف»، «ب» است. بنابراین کسی که خوشحال میشود که «الف»، «ب» باشد و نتیجه میگیرد که «الف»، «ب» است، فردی آرزواندیش است. طبیعی است که هر فرد، مادر خود را از همه مادرهای جهان بیشتر دوست دارد اما اگر از این احساس نتیجه گرفته شود که هیچ مادری به اندازه مادر من، مهربان، زیبا، پارسا و... نیست و حکم داده شود که مادر من مهربانترین، زیباترین، پارساترین و... مادر جهان است، این نشانه آرزواندیشی است.
🔅 همچنین طبیعی است که هر فرد، وطن خود را دوست داشته باشد اما اگر از این احساس نیز نتیجه گرفته شود که وطن من و کشور من از همه کشورهای جهان برتر است و بگوییم که کشور من از هر کشوری در جهان برتر و درخشانتر است، احساس و عاطفه خود را به صورت باوری درآوردهایم و دچار آرزواندیشی هستیم. از دیدگاه ملکیان، نخستین مشکل در وطنپرستی آرزواندیشی است و میافزاید اگر به جای «استدلال»، پسند و خوشایند خود را مبنای یک باور قرار دهیم، این پرسش مطرح میشود که اگر یک ایرانی وطنپرست، یک یونانی وطنپرست و... کشور خود را بر اساس عشق و علاقهای که به وطن خود دارد، برترین کشور جهان بپندارد و وطنپرستی مبنا قرار گیرد، هنگامی که درگیری و جدال رخ دهد چه استدلالی راهگشا خواهد بود و به مناقشه پایان خواهد داد؟ در غیابِ سخن مستدل، چنین نتیجهگیریهایی که برآمده از آرزواندیشی است چه وضعیتی را پدید خواهند آورد؟ و آیا ترویج چنین اندیشهای به نفع بشریت است یا مرزبندیها را محکمتر و درجهبندی شهروندان جهان را تقویت خواهد کرد؟
🌾 @Sedanet
🍂 پشت تجربههای نزدیک به مرگ چه چیزی است؟
✍️ تیم نیومن
مترجم: خدیجه حسینی
🔅پدیدهای را که اینقدر به گستردگی و در سراسر جهان تجربه میشود، بدون شک نمیتوان دروغ تلقی کرد، عاملی (یا عواملی) زیستشناختی باید در کار باشد تا شیوع آن را تبیین کند. پارهای از صاحبنظران ادعا می کنند که تجربههای نزدیک به مرگ خدشهای بر نظریهی عصبشناختی رایج وارد میکنند و در واقع ابعاد اسرارآمیز دیگری از وجود را نشان میدهند. آیا علم عصبشناسی میتواند پرده از راز تجربههای نزدیک به مرگ بردارد؟
بسیاری عقیده دارند که باید یک بار و برای همیشه ذهن (روح) را از کارکردهای مغز جدا کنیم. اما این نوع تفکر برای تبیین تجربههای نزدیک به مرگ ضرورتی ندارد؛ به جای توسل به ریشههای ماوراءطبیعی، حوزهی علوم عصبشناختی به این موضوع پرداخته و این پدیده را بهمثابه “خروجی مغز” تبیین کرده است. تاکنون تبیینهای احتمالی متعددی از این پدیده ارائه شده است.
🔅تجربههای خروج از بدن بهطور مشترک بخشی از تجربههای نزدیک به مرگ هستند و گاهی شامل دیدن بدن خود از بالا میشوند. هرچند این شبیه رویدادی آنجهانی (ماوراء طبیعی) به نظر میرسد، اما دانشمندان علوم عصبشناختی میدانند که تجربههای خروج از بدن نیز در شرایطی غیر از شرایط نزدیک به مرگ اتفاق میافتند. برای مثال تجربههای خارج از بدن در طی حالت فلج خواب (Sleep paralysis) که قریب به ۴۰ درصد از افراد در طول زندگی خود گاهی دچار آن میشوند – شایع است. فلج خواب هنگامی رخ میدهد که شخص هنوز در واقع در خواب Rem (همراه با حرکات سریع چشم) اما مغز او تا حدودی بیدار است. در طول خواب Rem مغز بدن را از کار میاندازد تا نتواند رویاها را بروز دهد. مغز – که هنوز باور دارد شخص خواب است – این حالت قفل بدن را حفظ میکنند، و فرد را در معرض کابوسهای وحشتناک قرارمیدهد. این تجربه اغلب موجب احساس شناور شدن بدن و دیدن اتاق از چشمانداز سقف میشود.
🔅پارهای از پژوهشگران نیز نشان دادهاند که با تحریک سمت راست بخش TPJ مغز میتوانند بهطور مصنوعی موجب تجربههای خروج از بدن شوند. TPJ بخشی از مغز است که اطلاعات را از غده تالاموس (تنظیم کنندهی خودآگاهی، خواب و هشیاری)، دستگاه لیمبیک (مربوط به احساسات و عواطف، رفتار، انگیزش و حافظهی بلندمدت) و دریافتهای حسی فرد جمعآوری و تلفیق میکند. بنابراین صرف نظر از اینکه اوتوسکوپی (مشاهدهی بدن خود از بیرون) تا چه حد واقعی به نظر میرسد، میتوان آن را در چارچوب قوانین علوم عصبشناختی تبیین کرد.
🔅بدون شک تجربهی نزدیک به مرگ پدیدهای پیچیده با ساز و کارهای بسیاری در ورای آن است. از کمبود اکسیژن (که سیستم بینایی را مختل می)کند تا چالش مغز برای درک معنای احساسات و عواطفی عجیب، از ترشح ناگهانی و شدید پارهای از غدههای مغزی دارومانند تا انبوهی از امیدها و آرزوها و پیشزمینههای فرهنگی. نزدیک مرگ بودن (یا باور به نزدیک به مرگ بودن) تجربهی فیزیولوژیکی و روانشناختی منحصر به فردی است . تعجیب زیادی ندارد که این پدیده موجب چنین آشفتگیها و اختلالاتی در تصاویر و صداها شود.
🔅ماهیت دقیق هر تجربهی نزدیک به مرگ تا سالها روشن نخواهد شد. با وجود این، درک درست آن در هنگام وقوع، در یکی از بحرانیترین مراحل زندگی یک فرد، کار آسانی نیست, جنبههای اخلاقی مداخلات آزمایشی میتوانند غامض و دشواریاب باشند.
🔅یک چیز مسلم است، و آن اینکه تجربههای نزدیک به مرگ جذاب و فریبندهاند و (احتمالاً) ربطی به زندگی پس از مرگ ندارند...
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/89Qwo
🌾 @Sedanet | @neeloofaran
✍️ تیم نیومن
مترجم: خدیجه حسینی
🔅پدیدهای را که اینقدر به گستردگی و در سراسر جهان تجربه میشود، بدون شک نمیتوان دروغ تلقی کرد، عاملی (یا عواملی) زیستشناختی باید در کار باشد تا شیوع آن را تبیین کند. پارهای از صاحبنظران ادعا می کنند که تجربههای نزدیک به مرگ خدشهای بر نظریهی عصبشناختی رایج وارد میکنند و در واقع ابعاد اسرارآمیز دیگری از وجود را نشان میدهند. آیا علم عصبشناسی میتواند پرده از راز تجربههای نزدیک به مرگ بردارد؟
بسیاری عقیده دارند که باید یک بار و برای همیشه ذهن (روح) را از کارکردهای مغز جدا کنیم. اما این نوع تفکر برای تبیین تجربههای نزدیک به مرگ ضرورتی ندارد؛ به جای توسل به ریشههای ماوراءطبیعی، حوزهی علوم عصبشناختی به این موضوع پرداخته و این پدیده را بهمثابه “خروجی مغز” تبیین کرده است. تاکنون تبیینهای احتمالی متعددی از این پدیده ارائه شده است.
🔅تجربههای خروج از بدن بهطور مشترک بخشی از تجربههای نزدیک به مرگ هستند و گاهی شامل دیدن بدن خود از بالا میشوند. هرچند این شبیه رویدادی آنجهانی (ماوراء طبیعی) به نظر میرسد، اما دانشمندان علوم عصبشناختی میدانند که تجربههای خروج از بدن نیز در شرایطی غیر از شرایط نزدیک به مرگ اتفاق میافتند. برای مثال تجربههای خارج از بدن در طی حالت فلج خواب (Sleep paralysis) که قریب به ۴۰ درصد از افراد در طول زندگی خود گاهی دچار آن میشوند – شایع است. فلج خواب هنگامی رخ میدهد که شخص هنوز در واقع در خواب Rem (همراه با حرکات سریع چشم) اما مغز او تا حدودی بیدار است. در طول خواب Rem مغز بدن را از کار میاندازد تا نتواند رویاها را بروز دهد. مغز – که هنوز باور دارد شخص خواب است – این حالت قفل بدن را حفظ میکنند، و فرد را در معرض کابوسهای وحشتناک قرارمیدهد. این تجربه اغلب موجب احساس شناور شدن بدن و دیدن اتاق از چشمانداز سقف میشود.
🔅پارهای از پژوهشگران نیز نشان دادهاند که با تحریک سمت راست بخش TPJ مغز میتوانند بهطور مصنوعی موجب تجربههای خروج از بدن شوند. TPJ بخشی از مغز است که اطلاعات را از غده تالاموس (تنظیم کنندهی خودآگاهی، خواب و هشیاری)، دستگاه لیمبیک (مربوط به احساسات و عواطف، رفتار، انگیزش و حافظهی بلندمدت) و دریافتهای حسی فرد جمعآوری و تلفیق میکند. بنابراین صرف نظر از اینکه اوتوسکوپی (مشاهدهی بدن خود از بیرون) تا چه حد واقعی به نظر میرسد، میتوان آن را در چارچوب قوانین علوم عصبشناختی تبیین کرد.
🔅بدون شک تجربهی نزدیک به مرگ پدیدهای پیچیده با ساز و کارهای بسیاری در ورای آن است. از کمبود اکسیژن (که سیستم بینایی را مختل می)کند تا چالش مغز برای درک معنای احساسات و عواطفی عجیب، از ترشح ناگهانی و شدید پارهای از غدههای مغزی دارومانند تا انبوهی از امیدها و آرزوها و پیشزمینههای فرهنگی. نزدیک مرگ بودن (یا باور به نزدیک به مرگ بودن) تجربهی فیزیولوژیکی و روانشناختی منحصر به فردی است . تعجیب زیادی ندارد که این پدیده موجب چنین آشفتگیها و اختلالاتی در تصاویر و صداها شود.
🔅ماهیت دقیق هر تجربهی نزدیک به مرگ تا سالها روشن نخواهد شد. با وجود این، درک درست آن در هنگام وقوع، در یکی از بحرانیترین مراحل زندگی یک فرد، کار آسانی نیست, جنبههای اخلاقی مداخلات آزمایشی میتوانند غامض و دشواریاب باشند.
🔅یک چیز مسلم است، و آن اینکه تجربههای نزدیک به مرگ جذاب و فریبندهاند و (احتمالاً) ربطی به زندگی پس از مرگ ندارند...
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/89Qwo
🌾 @Sedanet | @neeloofaran
صدانت
تجربههای نزدیک به مرگ: واقعیت یا تخیل؟ • صدانت
خدیجه حسینی: مقالهای که در پیش رو دارید، پدیدهی تجربههای نزدیک به مرگ را از دیدگاه علم عصبشناسی تحلیل میکند و از عوامل احتمالی فیزیولوژیکی و ...
🍂 رشکِ فلسفه
✍️ ریچارد رورتی
ترجمه: بعثت علمی
🔅هنگامی که فیلسوفانی همچون اُرتگا ایی. گاسِت می گویند که ما انسان ها نه یک طبیعت که یک تاریخ داریم، منظورشان این نیست که ما الواحی سپید (Tabula Rasa) هستیم. [چنین فیلسوفانی] شک ندارند که زیست شناسان سرانجام عوامل ژنتیکی [دخیل] در اُتیسم، استعداد موسیقایی، محاسبات [ریاضی] برق آسا و بسیاری دیگر ویژگی هایی که انسان ها را از هم متمایز می سازند را کشف خواهندکرد. آنها همچنین شک ندارند که طی زمانی که گونه ی ما در دشت های آفریقا در حال تکامل بود برخی از ژن ها غربال و برخی دیگر حفظ شدند. [این فیلسوفان] شادمانه با دانشمندی همچون استیون پینکر موافق اند که ژن ها ی متأخر، بدون در نظر گرفتن[فرایند] فرهنگ پذیری، تبیین گر بسیاری از انواع رفتار های مشترک میان تمام انسان ها هستند.
🔅آنچه که برای این فیلسوفان محل شک است این است که مشخص کردن نقش ژن ها در متفاوت ساختن ما از همدیگر و[یا] ردیابی اشتراکات ما به نیاز های تکاملی اجدادمان چیزی به عنوان «نظریهی طبیعت بشری» به دست خواهد داد. زیرا که این چنین نظریه هایی می بایست هنجاری باشند—[بدین معنا که] رهنمود هایی فراپیش نهند. [این نظریه ها] باید به ما بگویند که با خود چه کنیم. آنها باید [بتوانند] تبیین کنند که چرا برخی از [گونه های] زندگی برای انسان ها بهتر از گونه ها ی دیگرند و چرا برخی جوامع برتر از دیگر جوامع اند. نظریه ای در باب طبیعت بشری باید به ما بگوید که می بایست تبدیل به چه انسان هایی شویم.
🔅نظریه های فلسفی و دینی در باب طبیعت بشری از آن روی که از جزئیات تجربی دوری گزیدند شکوفا شدند. [این نظریه ها] به احتمال ابطال از طریق رویداد های [تجربی] تن در نداند. نظریه ها ی افلاطون و ارسطو در باره ی اجزای نفس از این قبیل نظریه ها بودند، و همچنین اند نظریه ی مسحیَت [ مبنی بر این] که ما همه فرزندان خدایی مُحب هستیم، نظریه ی کانت که ما مخلوقانی نمودی هستیم تحت سیطره ی بود یا شی فی نفسه (Noumena) و روایت ها ی طبیعی سازنده ی (Naturalizing) هابز و فروید درباره ی خاستگاه جامعه پذیری و اخلاق. چنین نظریه ها یی، به رغم ابطال ناپذیر بودن و نداشتن قدرت پیش بینی، بسیار سودمند بودند—نه ازآن جهت که روایت هایی بسنده از آنچه که انسان ها حقیقتاً در ذات خود بودند ارائه می دادند، بلکه بدین دلیل که این نظریه ها مخاطراتی برای اجتناب و آرمان هایی برای خدمت فراپیش [مردم] می نهادند. [این نظریه ها] نصایح مفید اخلاقی و سیاسی را در قالب بسته بندی ای پر طمطراق و قا بل عرضه بازاریابی می کردند.
🔅استیون پینکر سعی دارد این قالب را بازیافت کند، بدین گونه که به جای بسته بندی کردن آن با تصوّری [ یا آرمانی] از زندگی و یا جامعه ی نیک، با توسل به مجموعه ای از حقایق تجربی این کار را می کند. اما مشکل بتوان دریافت که چگونه ترکیب و یا برهم نهادی از رشته های تجربی گوناگون که خود را علوم شناختی می نامند، بتواند در خدمت اهدافی باشد که زمانی دین و فلسفه در کار خدمت به آنها بودند. این ادعا که آنچه که فیلسوفان به طرزی پیشینی و ناشایست انجام می دادند اکنون می تواند به طرز پسینی و شایسته تری توسط علوم شناختی انجام شود تا زمانی که طرفداران [این ادعا] مایل به خطرپذیری [ریسک] نباشند، صرفا خطابه ای میان تهی و پوچ خواهد بود. برای محقق ساختن نوید عبارت « نظریه ای علمی در باب طبیعت بشری» آنها [دانشمندان علوم شناختی] می بایست با ارائه ی توصیه ای مبنی بر اینکه چگونه ممکن است که ما، چه به طور فردی و یا جمعی، انسان های بهتری شویم شروع کنند. سپس باید استنباط هایی که آنها را از اکتشافات تجربی جزئی [موردی] درباره ی ژن ها و یا مغز های ما به این توصیه های عملی جزئی سوق داده اند را آشکارا بیان کنند.
🔅ایی.اُ. ویلسون، پینکر و دیگرانی که بر این باورند که زیست شناسی و علوم شناختی می توانند حداقل قسمتی از نقش فرهنگی فلسفه را بر عهده گیرند تمایلی به شروع این چنین سیرِ [استدلالی ای] ندارند. آنها سرانجامِ جنبش بهنژادی (Eugenics) را [خوب] به یاد دارند—که مدعی بود «به طرزی علمی ثابت کرده است» که ازدواج های بین نژادی و یا افزایش مهاجرت منجر به زوال فرهنگی خواهد شد. یادآوری این نمونه ی پیشینِ قبیح آنها را از اینکه حیثیت رشته ی خود را به پیامد توصیه های عملی گره بزنند بر حذر می دارد. در عوض، آنها پیوسته تکرار می کنند که همچنان که ما دانش بیش تری درباره ی ژن ها و مغزهایمان کسب می کنیم، فهم بهتری از آنچه که ما انسان ها ذاتا هستیم به دست خواهیم آورد.
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/UPI7P
🌾 @Sedanet
✍️ ریچارد رورتی
ترجمه: بعثت علمی
🔅هنگامی که فیلسوفانی همچون اُرتگا ایی. گاسِت می گویند که ما انسان ها نه یک طبیعت که یک تاریخ داریم، منظورشان این نیست که ما الواحی سپید (Tabula Rasa) هستیم. [چنین فیلسوفانی] شک ندارند که زیست شناسان سرانجام عوامل ژنتیکی [دخیل] در اُتیسم، استعداد موسیقایی، محاسبات [ریاضی] برق آسا و بسیاری دیگر ویژگی هایی که انسان ها را از هم متمایز می سازند را کشف خواهندکرد. آنها همچنین شک ندارند که طی زمانی که گونه ی ما در دشت های آفریقا در حال تکامل بود برخی از ژن ها غربال و برخی دیگر حفظ شدند. [این فیلسوفان] شادمانه با دانشمندی همچون استیون پینکر موافق اند که ژن ها ی متأخر، بدون در نظر گرفتن[فرایند] فرهنگ پذیری، تبیین گر بسیاری از انواع رفتار های مشترک میان تمام انسان ها هستند.
🔅آنچه که برای این فیلسوفان محل شک است این است که مشخص کردن نقش ژن ها در متفاوت ساختن ما از همدیگر و[یا] ردیابی اشتراکات ما به نیاز های تکاملی اجدادمان چیزی به عنوان «نظریهی طبیعت بشری» به دست خواهد داد. زیرا که این چنین نظریه هایی می بایست هنجاری باشند—[بدین معنا که] رهنمود هایی فراپیش نهند. [این نظریه ها] باید به ما بگویند که با خود چه کنیم. آنها باید [بتوانند] تبیین کنند که چرا برخی از [گونه های] زندگی برای انسان ها بهتر از گونه ها ی دیگرند و چرا برخی جوامع برتر از دیگر جوامع اند. نظریه ای در باب طبیعت بشری باید به ما بگوید که می بایست تبدیل به چه انسان هایی شویم.
🔅نظریه های فلسفی و دینی در باب طبیعت بشری از آن روی که از جزئیات تجربی دوری گزیدند شکوفا شدند. [این نظریه ها] به احتمال ابطال از طریق رویداد های [تجربی] تن در نداند. نظریه ها ی افلاطون و ارسطو در باره ی اجزای نفس از این قبیل نظریه ها بودند، و همچنین اند نظریه ی مسحیَت [ مبنی بر این] که ما همه فرزندان خدایی مُحب هستیم، نظریه ی کانت که ما مخلوقانی نمودی هستیم تحت سیطره ی بود یا شی فی نفسه (Noumena) و روایت ها ی طبیعی سازنده ی (Naturalizing) هابز و فروید درباره ی خاستگاه جامعه پذیری و اخلاق. چنین نظریه ها یی، به رغم ابطال ناپذیر بودن و نداشتن قدرت پیش بینی، بسیار سودمند بودند—نه ازآن جهت که روایت هایی بسنده از آنچه که انسان ها حقیقتاً در ذات خود بودند ارائه می دادند، بلکه بدین دلیل که این نظریه ها مخاطراتی برای اجتناب و آرمان هایی برای خدمت فراپیش [مردم] می نهادند. [این نظریه ها] نصایح مفید اخلاقی و سیاسی را در قالب بسته بندی ای پر طمطراق و قا بل عرضه بازاریابی می کردند.
🔅استیون پینکر سعی دارد این قالب را بازیافت کند، بدین گونه که به جای بسته بندی کردن آن با تصوّری [ یا آرمانی] از زندگی و یا جامعه ی نیک، با توسل به مجموعه ای از حقایق تجربی این کار را می کند. اما مشکل بتوان دریافت که چگونه ترکیب و یا برهم نهادی از رشته های تجربی گوناگون که خود را علوم شناختی می نامند، بتواند در خدمت اهدافی باشد که زمانی دین و فلسفه در کار خدمت به آنها بودند. این ادعا که آنچه که فیلسوفان به طرزی پیشینی و ناشایست انجام می دادند اکنون می تواند به طرز پسینی و شایسته تری توسط علوم شناختی انجام شود تا زمانی که طرفداران [این ادعا] مایل به خطرپذیری [ریسک] نباشند، صرفا خطابه ای میان تهی و پوچ خواهد بود. برای محقق ساختن نوید عبارت « نظریه ای علمی در باب طبیعت بشری» آنها [دانشمندان علوم شناختی] می بایست با ارائه ی توصیه ای مبنی بر اینکه چگونه ممکن است که ما، چه به طور فردی و یا جمعی، انسان های بهتری شویم شروع کنند. سپس باید استنباط هایی که آنها را از اکتشافات تجربی جزئی [موردی] درباره ی ژن ها و یا مغز های ما به این توصیه های عملی جزئی سوق داده اند را آشکارا بیان کنند.
🔅ایی.اُ. ویلسون، پینکر و دیگرانی که بر این باورند که زیست شناسی و علوم شناختی می توانند حداقل قسمتی از نقش فرهنگی فلسفه را بر عهده گیرند تمایلی به شروع این چنین سیرِ [استدلالی ای] ندارند. آنها سرانجامِ جنبش بهنژادی (Eugenics) را [خوب] به یاد دارند—که مدعی بود «به طرزی علمی ثابت کرده است» که ازدواج های بین نژادی و یا افزایش مهاجرت منجر به زوال فرهنگی خواهد شد. یادآوری این نمونه ی پیشینِ قبیح آنها را از اینکه حیثیت رشته ی خود را به پیامد توصیه های عملی گره بزنند بر حذر می دارد. در عوض، آنها پیوسته تکرار می کنند که همچنان که ما دانش بیش تری درباره ی ژن ها و مغزهایمان کسب می کنیم، فهم بهتری از آنچه که ما انسان ها ذاتا هستیم به دست خواهیم آورد.
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/UPI7P
🌾 @Sedanet
🍂 لااَدری کیست؟
✍️ #برتراند_راسل
ترجمۀ امیر کشفی
🔅این رساله مشتمل است بر پاسخهای برتراند راسل به ۲۰ پرسش درباب لااَدری گرایی، خداناباوری، و دین . . .
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/Z3BxP
🌾 @Sedanet
✍️ #برتراند_راسل
ترجمۀ امیر کشفی
🔅این رساله مشتمل است بر پاسخهای برتراند راسل به ۲۰ پرسش درباب لااَدری گرایی، خداناباوری، و دین . . .
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/Z3BxP
🌾 @Sedanet
Audio
🎙 آیا فیزیکِ مدرن به دنبال یافتن ماهیت هستی است؟
🗣 #رضا_منصوری (استاد کیهان شناسی دانشگاه شریف)
نقدی بر نظریات مهدی گلشنی و عبدالله جوادی آملی در باب علم اسلامی
🌾 @sedanet
🗣 #رضا_منصوری (استاد کیهان شناسی دانشگاه شریف)
نقدی بر نظریات مهدی گلشنی و عبدالله جوادی آملی در باب علم اسلامی
🌾 @sedanet
☘️ آیا هر عقیدهای محترم است؟
کالبدشکافی مفهوم عقیده و احترام
✍️ #ساسان_حبیب_وند
🔅آیا عقیده هر کس محترم است؟ آیا باید به هر عقیدهای هر چه که باشد، احترام گذاشت؟ یا میتوان به بعضی عقاید بی احترامی کرد؟ حرمت یک عقیده در چیست...؟ به گمان من یک سخن بی معنا در فرهنگ و زبان ما (و شاید در همه زبان های دنیا) رواج دارد که میگویند: عقیده هر کس محترم است. یا: باید به عقاید همدیگر احترام گذاشت و سخنانی مانند آن. خیلی ها هم استدلال میکنند که: هر عقیدهای محترم نیست و فقط عقاید درست (!) محترم هستند و غیره. و شاهد هستیم که بر سر آنچه مردم آن را احترام یا بیاحترامی به عقاید یکدیگر تلقی می کنند چه بحث ها و جنجال ها و دشمنی ها و حتی جنگ ها و کشتارهای هولناکی به راه افتاده است. به گمان من «احترام به عقیده» هم از جمله حرف های بی معنا و فکر نشده است که همه آن را تکرار می کنیم و هیچکدام به آن فکر نمی کنیم. عقیده محترم نیست؛ انسان محترم است. به عقیده احترام نگذاریم؛ به همدیگر احترام بگذاریم...
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/8QRLi
🌾 @sedanet | @sasanhabibvand
کالبدشکافی مفهوم عقیده و احترام
✍️ #ساسان_حبیب_وند
🔅آیا عقیده هر کس محترم است؟ آیا باید به هر عقیدهای هر چه که باشد، احترام گذاشت؟ یا میتوان به بعضی عقاید بی احترامی کرد؟ حرمت یک عقیده در چیست...؟ به گمان من یک سخن بی معنا در فرهنگ و زبان ما (و شاید در همه زبان های دنیا) رواج دارد که میگویند: عقیده هر کس محترم است. یا: باید به عقاید همدیگر احترام گذاشت و سخنانی مانند آن. خیلی ها هم استدلال میکنند که: هر عقیدهای محترم نیست و فقط عقاید درست (!) محترم هستند و غیره. و شاهد هستیم که بر سر آنچه مردم آن را احترام یا بیاحترامی به عقاید یکدیگر تلقی می کنند چه بحث ها و جنجال ها و دشمنی ها و حتی جنگ ها و کشتارهای هولناکی به راه افتاده است. به گمان من «احترام به عقیده» هم از جمله حرف های بی معنا و فکر نشده است که همه آن را تکرار می کنیم و هیچکدام به آن فکر نمی کنیم. عقیده محترم نیست؛ انسان محترم است. به عقیده احترام نگذاریم؛ به همدیگر احترام بگذاریم...
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/8QRLi
🌾 @sedanet | @sasanhabibvand
صدانت
آیا هر عقیدهای محترم است؟ • صدانت
حرف اول: جنجال! آیا عقیده هر کس محترم است؟ آیا باید به هر عقیدهای هر چه که باشد، احترام گذاشت؟ یا میتوان به بعضی عقاید بی احترامی کرد؟ حرمت یک عقیده در
☘️ آفت های شعائرگرایی در دین
✍️ #مجتبی_اعتمادی_نیا
🔅آنچه در ادامه ملاحظه می کنید، خلاصه و سرفصل مباحث ارائه شده در یکی از جلسات سوگواری ایام محرم است. در این سخنرانی به هفت نمونه از برجسته ترین آفات شعائرگرایی در دین پرداخته ام.]
زین قدَحهای صُوَر کمباش مست
تا نگردی بتتراش و بتپرست
از قدَحهای صُوَر بگذر مَایست
باده در جامست لیک از جام نیست
🔅«شعائر» (جمیع شِعارَه) در لغت به معنی «نشانه ها» و «علامت ها» است. وجود شعائر در دین، یکی از مشترکات همه ادیان به شمار می رود، چنانکه برخی از دین پژوهان(نظیر دین پژوه مشهور اسکاتلندی، نینان اسمارت) یکی از ساحات مشترک میان ادیان را ساحت شعائری و مناسکی آنها به شمار آورده اند. شعائر در متون اسلامی عبارت است از اشیاء و پدیده هایی محترم نظیر صفا و مروه، ماه های حرام و قربانی حج و یا بخشی از احکام و دستورات خداوند نظیر حج که بروز و ظهور بیرونی دارد و عمدتاً به صورت جمعی برگزار می شود. بر این اساس، شعائر جنبه سخت افزاری فرهنگ دینی است و از این رو همواره با اجرای اعمال و آداب دینی پیوند می یابد. از این منظر، التفات به شعائر و مراعات و پاسداشت آنها «طریقیت» دارد و نه «موضوعیت»؛ به این معنا که مراعات شعائر از این حیث مهم و لازم شمرده شده است که خود، مقدمه رسیدن و تحقق امر دیگری است و آن معرفتِ ذی شِعارة یا ذی علامَة است.
🔅بر اساس این نحوه تلقی از شعائر، شعائرگرایی(ritualism) یعنی به فراموشی سپردن «طریقیت» پاسداشت شعائر الهی و «موضوعیت» یافتن آنها. به عبارت دیگر، در شعائرگرایی یا شعائرزدگی، شعائر ماهیت نشانه ای و شِعاری خود را از دست می دهند و خود، موضوعیت و اَصالت می یابند.
🔅در پی بروز شعائرگرایی در یک دین
1️⃣ غایت و مقصود شریعت به محاق می رود؛ یعنی آنچه شریعت به واسطه مراعات شعائر در پی تحقق آن بود، دیگر محقق نمی شود. به عبارت دیگر، شعائر دیگر کارکرد اصلی خود را از دست می دهند.
2️⃣ دین به تدریج از روح اخلاق و معنویت تهی می شود و التزام به برخی کنش های جوارحیِ عقیم (یعنی بی ابتنا بر کنش های جوانحی) معادل دینداری حقیقی انگاشته می شود. در پی بروز شعائرگرایی در یک دین، ضرورت ابتنای کنش های جوارحی بر کنش های جوانحی به تدریج به فراموشی سپرده می شود.
3️⃣ انحرافاتی در خود شعائر پدید می آید. این انحرافات عمدتاً برای رخنه پوشی اخلاق و معنویتِ از دست رفته در اجرای شعائر پدید می آیند تا به ایجاد جذابیت های کاذب در اجرای شعائر منجر شود و دغدغه فقدان روح اخلاق و معنویت را التیام بخشند. در مواردی ابزارمحور شدن اجرای مناسک و شعائر یکی از این انحرافات است. گاهی بهره گیری از ابزار، جذابیت های دیداری و شنیداری کاذبی ایجاد می کند که کارکرد اصلی و مقصد و مقصود اجرای شعائر را به محاق می برد.
4️⃣ سستی در اجرای شعائر (حتی در مواردی که اجرای برخی از این شعائر از باب استحباب توصیه شده باشد) معادل سست دینی و یا بی دینی انگاشته می شود. علت بروز این وضعیت آن است که شعائر دیگر طریقیت ندارند و خود به تنهایی موضوعیت یافته اند. در چنین وضعیتی، جامعه دینداران دچار جابجایی و یا وارونگی و باژگونگی نظام ارزش ها می شود.
5️⃣ به تدریج نوعی فرسودگی و دلزدگی در میان دینداران دغدغه مند و کنجکاو پدید می آید. این فرسودگی و دلزدگی گاهی اوقات با پیوستن به گروه ها و نحله های مدعی عرفان و معنویت جبران می شود و گاهی به ایجاد تغییراتی خود خواسته در اجرای مناسک و شکل گیری شعائر و مناسک التقاطی می انجامد که چه بسا با روح حاکم بر شریعت ناسازگار باشد.
6️⃣ نوعی تسلی خاطر کاذب در باب رستگاری برای دینداران فراهم می آید و اجرای شعائر با هر وضعیتی، بَراتِ رستگاری و نجات انگاشته می شود.
7️⃣ بستری مهیا برای رشد ریاکاری و ابراز وفاداری صوری به تعالیم دینی فراهم می آید، چرا که در چنین محیطی، پایبندی به اجرای شعائر، اصلی ترین ملاک پایبندی به آموزه های یک دین انگاشته می شود.
🌾 @sedanet | @m_etemadinia
✍️ #مجتبی_اعتمادی_نیا
🔅آنچه در ادامه ملاحظه می کنید، خلاصه و سرفصل مباحث ارائه شده در یکی از جلسات سوگواری ایام محرم است. در این سخنرانی به هفت نمونه از برجسته ترین آفات شعائرگرایی در دین پرداخته ام.]
زین قدَحهای صُوَر کمباش مست
تا نگردی بتتراش و بتپرست
از قدَحهای صُوَر بگذر مَایست
باده در جامست لیک از جام نیست
🔅«شعائر» (جمیع شِعارَه) در لغت به معنی «نشانه ها» و «علامت ها» است. وجود شعائر در دین، یکی از مشترکات همه ادیان به شمار می رود، چنانکه برخی از دین پژوهان(نظیر دین پژوه مشهور اسکاتلندی، نینان اسمارت) یکی از ساحات مشترک میان ادیان را ساحت شعائری و مناسکی آنها به شمار آورده اند. شعائر در متون اسلامی عبارت است از اشیاء و پدیده هایی محترم نظیر صفا و مروه، ماه های حرام و قربانی حج و یا بخشی از احکام و دستورات خداوند نظیر حج که بروز و ظهور بیرونی دارد و عمدتاً به صورت جمعی برگزار می شود. بر این اساس، شعائر جنبه سخت افزاری فرهنگ دینی است و از این رو همواره با اجرای اعمال و آداب دینی پیوند می یابد. از این منظر، التفات به شعائر و مراعات و پاسداشت آنها «طریقیت» دارد و نه «موضوعیت»؛ به این معنا که مراعات شعائر از این حیث مهم و لازم شمرده شده است که خود، مقدمه رسیدن و تحقق امر دیگری است و آن معرفتِ ذی شِعارة یا ذی علامَة است.
🔅بر اساس این نحوه تلقی از شعائر، شعائرگرایی(ritualism) یعنی به فراموشی سپردن «طریقیت» پاسداشت شعائر الهی و «موضوعیت» یافتن آنها. به عبارت دیگر، در شعائرگرایی یا شعائرزدگی، شعائر ماهیت نشانه ای و شِعاری خود را از دست می دهند و خود، موضوعیت و اَصالت می یابند.
🔅در پی بروز شعائرگرایی در یک دین
1️⃣ غایت و مقصود شریعت به محاق می رود؛ یعنی آنچه شریعت به واسطه مراعات شعائر در پی تحقق آن بود، دیگر محقق نمی شود. به عبارت دیگر، شعائر دیگر کارکرد اصلی خود را از دست می دهند.
2️⃣ دین به تدریج از روح اخلاق و معنویت تهی می شود و التزام به برخی کنش های جوارحیِ عقیم (یعنی بی ابتنا بر کنش های جوانحی) معادل دینداری حقیقی انگاشته می شود. در پی بروز شعائرگرایی در یک دین، ضرورت ابتنای کنش های جوارحی بر کنش های جوانحی به تدریج به فراموشی سپرده می شود.
3️⃣ انحرافاتی در خود شعائر پدید می آید. این انحرافات عمدتاً برای رخنه پوشی اخلاق و معنویتِ از دست رفته در اجرای شعائر پدید می آیند تا به ایجاد جذابیت های کاذب در اجرای شعائر منجر شود و دغدغه فقدان روح اخلاق و معنویت را التیام بخشند. در مواردی ابزارمحور شدن اجرای مناسک و شعائر یکی از این انحرافات است. گاهی بهره گیری از ابزار، جذابیت های دیداری و شنیداری کاذبی ایجاد می کند که کارکرد اصلی و مقصد و مقصود اجرای شعائر را به محاق می برد.
4️⃣ سستی در اجرای شعائر (حتی در مواردی که اجرای برخی از این شعائر از باب استحباب توصیه شده باشد) معادل سست دینی و یا بی دینی انگاشته می شود. علت بروز این وضعیت آن است که شعائر دیگر طریقیت ندارند و خود به تنهایی موضوعیت یافته اند. در چنین وضعیتی، جامعه دینداران دچار جابجایی و یا وارونگی و باژگونگی نظام ارزش ها می شود.
5️⃣ به تدریج نوعی فرسودگی و دلزدگی در میان دینداران دغدغه مند و کنجکاو پدید می آید. این فرسودگی و دلزدگی گاهی اوقات با پیوستن به گروه ها و نحله های مدعی عرفان و معنویت جبران می شود و گاهی به ایجاد تغییراتی خود خواسته در اجرای مناسک و شکل گیری شعائر و مناسک التقاطی می انجامد که چه بسا با روح حاکم بر شریعت ناسازگار باشد.
6️⃣ نوعی تسلی خاطر کاذب در باب رستگاری برای دینداران فراهم می آید و اجرای شعائر با هر وضعیتی، بَراتِ رستگاری و نجات انگاشته می شود.
7️⃣ بستری مهیا برای رشد ریاکاری و ابراز وفاداری صوری به تعالیم دینی فراهم می آید، چرا که در چنین محیطی، پایبندی به اجرای شعائر، اصلی ترین ملاک پایبندی به آموزه های یک دین انگاشته می شود.
🌾 @sedanet | @m_etemadinia
🍂 امیلی اصفهانی اسمیت: زندگی چیزی بیش از خوشبخت بودن است
12 دقیقه | TED
فیلم همراه با متن انگلیسی و فارسی👇
✨ → 3danet.ir/7O96M
🌾 @sedanet
12 دقیقه | TED
فیلم همراه با متن انگلیسی و فارسی👇
✨ → 3danet.ir/7O96M
🌾 @sedanet
Audio
🎙همایش صد سال پس از انقلاب ۱۹۱۷ روسیه
🗣 #محمدمهدی_مجاهدی
انجمن علوم سیاسی ایران
🌾 @sedanet | @MMojahedi
🗣 #محمدمهدی_مجاهدی
انجمن علوم سیاسی ایران
🌾 @sedanet | @MMojahedi
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 گفتگو با سیدمحمدبهشتی تحت عنوان «هویت و معماری اسلامی-ایرانی» | تلویزیون اینترنتی معماری TV
🌾 @sedanet
🌾 @seyedmohammadbeheshti
🌾 @sedanet
🌾 @seyedmohammadbeheshti
🍂 مهاجرت ؛ عامل توسعه سياسی- اجتماعی
مصاحبه روزنامه اعتماد با #مقصود_فراستخواه
🔅مهاجرت نخبگان تنها مساله ایران نیست و به یك موضوع جهانی بدل شده است؛ امروزه صاحبنظران در حوزههای برنامهریزی اجتماعی و جامعهشناسی مدلهای مختلفی برای تبیین مهاجرت نخبگان طراحی كردهاند بطوریكه هماكنون این اتفاق نظر از سوی آنها به وجود آمده كه تعبیر فرار مغزها تا حد زیادی منسوخ شده است و دیگر قدرت تبیین مهاجرت نخبگان از كشورهای در حال توسعه به توسعه یافته را ندارد.
🔅به همین خاطر در این گفتوگو مقصود فراستخواه الگوهای متاخر مهاجرت نخبگان را بازگو و هریك از آنها را با توجه به وضعیت فعلی مهاجرت نخبگان در ایران بازگو میكند. وی در گفتوگوی خود از الگوی چرخش نخبگان، الگوی كسب نخبگان و در نهایت دیازپورا نام برد و قابلیت هریك از این مدلها را برای تشریح شرایط كنونی ایران مورد ارزیابی قرار داد.
🔅او همچنین در گفتوگوی خود با ارایه مثالهایی از تاریخ معاصر ایران و الگوهای تبیینی در جهان مساله مهاجرت نخبگان را در طول تاریخ مورد ارزیابی قرار داده و در نهایت از مهاجرت نخبگان به عنوان یكی از عوامل جدی توسعه ایران یاد میكند.
🔅او در جمعبندی گفتوگوی خود یادآور شد: «به طور قطع مهاجرت منجر به توسعه سیاسی و اجتماعی ایران در طول تاریخ شده است. الان هم باید توسعه مهاجرت داشته باشیم. ما باید امكان مهاجرت ایرانیان را به كشورهای توسعهیافته فراهم كنیم و این فرصت را برای شهروندان كشور ایجاد كنیم كه بینالمللی بشوند و با جهانی متكثر مراوده داشته باشند.»
متن کامل به همراه pdf 👇
✨ → 3danet.ir/bicRO
🌾 @sedanet | @mfarasatkhah
مصاحبه روزنامه اعتماد با #مقصود_فراستخواه
🔅مهاجرت نخبگان تنها مساله ایران نیست و به یك موضوع جهانی بدل شده است؛ امروزه صاحبنظران در حوزههای برنامهریزی اجتماعی و جامعهشناسی مدلهای مختلفی برای تبیین مهاجرت نخبگان طراحی كردهاند بطوریكه هماكنون این اتفاق نظر از سوی آنها به وجود آمده كه تعبیر فرار مغزها تا حد زیادی منسوخ شده است و دیگر قدرت تبیین مهاجرت نخبگان از كشورهای در حال توسعه به توسعه یافته را ندارد.
🔅به همین خاطر در این گفتوگو مقصود فراستخواه الگوهای متاخر مهاجرت نخبگان را بازگو و هریك از آنها را با توجه به وضعیت فعلی مهاجرت نخبگان در ایران بازگو میكند. وی در گفتوگوی خود از الگوی چرخش نخبگان، الگوی كسب نخبگان و در نهایت دیازپورا نام برد و قابلیت هریك از این مدلها را برای تشریح شرایط كنونی ایران مورد ارزیابی قرار داد.
🔅او همچنین در گفتوگوی خود با ارایه مثالهایی از تاریخ معاصر ایران و الگوهای تبیینی در جهان مساله مهاجرت نخبگان را در طول تاریخ مورد ارزیابی قرار داده و در نهایت از مهاجرت نخبگان به عنوان یكی از عوامل جدی توسعه ایران یاد میكند.
🔅او در جمعبندی گفتوگوی خود یادآور شد: «به طور قطع مهاجرت منجر به توسعه سیاسی و اجتماعی ایران در طول تاریخ شده است. الان هم باید توسعه مهاجرت داشته باشیم. ما باید امكان مهاجرت ایرانیان را به كشورهای توسعهیافته فراهم كنیم و این فرصت را برای شهروندان كشور ایجاد كنیم كه بینالمللی بشوند و با جهانی متكثر مراوده داشته باشند.»
متن کامل به همراه pdf 👇
✨ → 3danet.ir/bicRO
🌾 @sedanet | @mfarasatkhah
صدانت
مصاحبه روزنامه اعتماد با مقصود فراستخواه: «مهاجرت؛ عامل توسعه سياسی- اجتماعی» • صدانت
در این گفتوگو مقصود فراستخواه الگوهای متاخر مهاجرت نخبگان را بازگو و هریك از آنها را با توجه به وضعیت فعلی مهاجرت نخبگان در ایران بازگو ...