وبسایت فرهنگی صدانت
21.5K subscribers
784 photos
361 videos
75 files
2.5K links
صدانت؛ صدای اندیشه

آدرس وبسایت:
3danet.net

اینستاگرام صدانت:
instagram.com/3danet

کانال رسمی صدانت:
@Sedanet

صدانت تی‌وی:
@Sedanettv

بایگانی صدانت:
@sedanet1

آگاهی از نشست‌های فرهنگی:
@News_sedanet
Download Telegram
❄️ رویکردهای معاصر در معرفت شناسی دینی

✔️کتاب «رویکردهای معاصر در معرفت‌شناسی دینی»، (ترجمه هاشم مروارید/ نشر نی) ترجمه مجموعه منتخبی از مقالات در زمینه معرفت‌شناسی دینی است. این مجموعه ۶ بخش دارد. هر بخش رویکردی به توجیه باور دینی را بررسی می‌کند: خداناباوری؛ ایمان‌گرایی ویتگنشتاینی؛ معرفت‌شناسی اصلاح‌شده؛ الهیات طبیعی؛ مدافعه‌های محتاطانه از باور دینی؛ تجربه دینی و باور عقلانی. در هر بخش ابتدا سه مقاله رویکرد مورد نظر را توضیح می‌دهد و از آن دفاع می‌کند، سپس مقاله آخر از رویکرد مذکور انتقاد می‌کند. مقاله «مروری بر رویکردهای معاصر در معرفت‌شناسی دینی» به قلم مترجم در آغاز کتاب، دیدی کلی نسبت به این رویکردها ارائه می‌کند.

تصویری از جلد کتاب «رویکردهای معاصر در معرفت‌شناسی دینی»:
🏙 s8.picofile.com/file/8320740200/p6_88.jpg

📎این مقاله را در زیر عنوانهای زیر در سایت دین آنلاین بخوانید:
1. دلیل‌گراییِ دوران روشنگری
dinonline.com/doc/article/fa/7647/
2. ایراد دلیل‌گرایانه به خداباوری
dinonline.com/doc/article/fa/7648/
3. دلیل‌گرایان خداباور و الهیات طبیعی
dinonline.com/doc/article/fa/7649/
4. معرفت‌شناسی اصلاح‌شده
dinonline.com/doc/article/fa/7650/
5. ایمان‌گرایی ویتگنشتاینی و عمل‌گرایی
dinonline.com/doc/article/fa/7652/
Forwarded from سروش دباغ
«نه فلسفۀ زبان نسبتی با زبان شناسی دارد، که اولی پژوهشیِ عقلی- فلسفی است و دومی دانشی تجربی؛ نه فلسفۀ زبان، معادل و هم ارز فلسفۀ تحلیلی است، بلکه شاخه و دیسیپلینی است در میان دیگر رشته های سنت فلسفه تحلیلی، نظیر فلسفۀ دین، فلسفۀ اخلاق، فلسفۀ هنر و فلسفۀ ذهن و نسبت آن با فلسفه تحلیلی، « عموم خصوص مطلق» است، نه « تساوی»؛ نه فلسفۀ زبان با ویتگنشتاین متقدم آغاز می شود، بلکه پیش از او فرگه، راسل و مور در انتهای قرن نوزدهم و ابتدای قرن بیستم در این باب فتح باب کردند و زبان را به ابژۀ فلسفی بدل نموده و دربارۀ حدود و ثغورمعناداری نظریه پرداری کردند، چنانکه ویتگنشتاین در مقدمۀ « رساله منطقی- فلسفی» از دِین خود به فرگه راسل سخن می گوید ؛ نه مباحث فلسفی ویتگنشتاین در مقابل پوزیتیویسم منطقی طرح شد، بلکه در مقابل، پوزیتویست های منطقی عمیقا متاثر از آراء ویتگنشتاین متقدم بودند؛ نه آموزۀ محوری پوزیتیویسم منطقی ، « اصل تجربه پذیری» بود، بلکه « اصل تحقیق پذیری» است؛ نه اگوست کنت که ایده های خود را در دهه های نخست سدۀ نوزدهم طرح کرده و نیمۀ قرن نوزدهم از دنیا رفته، قاعدتا می توانسته منتقد ایده های پوزیتیویست های منطقی ای نظیر کارنپ و شلیک و رایشنباخ باشد که در دهۀ سوم قرن بیستم در شهر وین دور هم می نشستند و متاثر از تراکتاتوس ویتگنشتاین و علم تجربی زمانه، تاملات فلسفی خود را با یکدیگر به بحث می گذاشتند؛ پوزیتیویست هایی که بیانیۀ « نگرش علمی» خود را در سال 1931 منتشر کردند، هفتاد و اندی سال پس از وفات اگوست کنت. همچنین باید میان پوزیتیویسمِ اگوست کنتی قرن نوزدهم و پوزیتیویسم منطقیِ حلقۀ وینیِ قرن بیستم تفکیک کرد، امری که مغفول واقع شده و ازعدم آگاهی نویسنده در این باب و خلط میان پوزیتیویسم و پوزیتیویسم منطقی حکایت می کند.
در فقراتِ نقل شده از مقاله، اشتباهات فاحشی به چشم می خورد؛ اشتباهاتی که از سوی دانشجوی دورۀ لیسانسی که درس دو واحدیِ « فلسفه تحلیلی» را خوانده ، سر نمی زند؛ چه رسد به کسی که ادعای نظریه پردازی دارد و عنوان استادی دانشگاه را یدک می کشد. اسباب تاسف است که فردی با چنین درک مغشوش و معوجیّ از تاریخ فلسفۀ معاصر، بر مسند ریاست « مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران» تکیه زده است: جای آن است که خون موج زند در دل لعل
زین تغابن که خزف می¬شکند بازارش

در حیرتم، این اعتماد به نفس کاذب از کجا آمده و چگونه سربرآورده است. چطور کسی که به گواهی آثارش، مقدمات لازم برای پرداختن به چنین بحث فلسفی ای را ندارد، در این عرصه قلم می زند و آثاری با این کیفیت منتشر می کند و در منظر و مرئای دیگران قرار می دهد؟ » مقاله دکتر سروش دباغ تحت عنوان " در سرزمین قدکوتاهان"، منتشر شده در سایت « صدانت»: 👇🏻👇🏻👇🏻

3danet.ir/3VGwi

در سرزمین قد کوتاهان • صدانت
« من از سلالۀ درختانم/ تنفس هوای مانده ملولم می کند..../ نهایت تمامی نیروها پیوستن است، پیوستن/ به اصل روشن خورشید/ و ریختن به شعور نور/ طبیعی است/ که آسیاب های بادی می پوسند.../ در سرزمین قد کوتاهان/ همیشه معیارهای سنجش/ بر مدار صفر سفر کرده اند» فروغ فرخزاد اخیرا مجالی یافتم و مقالات منتشر شده در صفحۀ اندیشۀ
🔅هدف نداشتن یعنی امید و آرزو نداشتن، اینکه به هر چه داری راضی باشی، چیزی را که دنیا از این طلوع تا طلوع بعدی به تو ارزانی می دارد بپذیری، برای اینگونه زیستن باید زیاده نخواهی، یعنی همین که زنده باشی کافی ست...

📚 #سانست_پارک
✍️ #پل_استر

🌾 @sedanet
🏙 s9.picofile.com/file/8320027568/saN.jpg
❄️ نقدی بر ترجمه فارسی کتاب فلسفه فرانسوی و آلمانی
* قابل استفاده برای مترجمین متون فلسفی

✍️ #محمدمهدی_اردبیلی

🔅اخیرا کتابی منتشر شده است که بر جلد آن عنوان «فلسفه فرانسوی و آلمانی» اثر «رابرت چ. سولومون» با ترجمه محمدسعید حنایی‌کاشانی درج شده است. البته که رابرت سی. سالمن کتابی با چنین عنوانی ندارد، اما با اندکی دقت می‌توان دریافت که این کتاب همان مجلد هفتم از تاریخ فلسفه آکسفورد است که مترجم فارسی حدود ١٨ سال پیش، آن را با نام راستینش - اگر ایراد ترجمه continental philosophy به فلسفه اروپایی را نادیده بگیریم - یعنی «طلوع و افول خود در فلسفه اروپایی» منتشر کرده بود.

🔅کتاب همان زمان از اقبال خوبی برخوردار شد و خود نگارنده این سطور نیز در آن مقطع آن را مشتاقانه خواند و از آن بهره برد، هرچند ابهامات و نواقص زیادی در طی مطالعه آن مشهود بود. سال‌ها بعد، زمانی که بنا به پیشنهاد ناشر دیگری اقدام به ترجمه مجدد این کتاب کردم، قاعدتا بخش‌هایی از ترجمه خود را با ترجمه آقای حنایی‌کاشانی مقابله کردم و نتیجه شگفت‌انگیز بود. ترجمه فارسی کتاب پُر بود از ایرادات نگارشی و ترجمانی ریز و درشت، تا جایی که شاید کمترصفحه‌ای را بتوان یافت که اغلاط فاحش در آن به چشم نخورد. البته ایرادات ترجمه، در آثار فلسفی اجتناب‌ناپذیر است و خود نگارنده این سطور نیز حتما ناخواسته مرتکب آنها شده است. برخی از ایرادات ناشی از بی‌دقتی و سهل‌انگاری است که باید با دقت مضاعف برطرف شود، و برخی ناشی از ضعف در فهم زبان مبدأ است که باید با ارتقای سطح زبان اصلاح شود.

🔅ایرادات نگارشی نیز عمدتا به عدم تسلط به زبان مقصد بازمی‌گردد. به‌هرحال از یک سو، از انتشار کتاب سال‌ها می‌گذشت و مدت‌ها بود که کتاب نایاب شده بود، در نتیجه، لزومی ندیدم که نقدی بر آن بنویسم و از سوی دیگر نیز به مترجم محترم دسترسی نداشتم که نکات انتقادی خود را منتقل کنم. پس از انتشار مجدد این اثر در زمستان ١٣٩٦، امیدوار بودم که نویسنده در طول این قریب به دو دهه، حداقل به بازخوانی و ویرايش تمام‌وکمال اثر مبادرت ورزیده و دست‌کم کل اثر را یک دور با متن انگلیسی مقابله کرده و ایرادات فاحش و ابتدایی را برطرف کرده باشد.

🔅اما پس از بررسی نسخه اخیر، دریافتم که هیچ‌کدام از این اتفاقات نیفتاده است. نویسنده، در بهترین حالت فقط چند اصطلاح منسوخ را با چند اصطلاح دیگر جایگزین کرده و ساختار اصلی اثر را ابدا مورد بازبینی قرار نداده است. حتی روی جلد کتاب هم نگارش غلط نام نویسنده «رابرت سالمن» را اصلاح نکرده و فقط حرف نخست نام میانی را، آن هم به غلط، تغییر داده است. شاهد این سخن نیز، این است که تمام ایرادات فاحش، اغلاط گرامری و حتی جاافتادگی‌ها - از یک کلمه گرفته تا یک جمله - متأسفانه هنوز در متن به چشم می‌خورد.

🔅در این یادداشت تنها و تنها به ذکر فاحش‌ترین این اغلاط گرامری و سهل‌انگاری‌ها بسنده خواهم کرد و از ذکر موارد مشکوک و حتی پیشنهاداتی برای بهبود متن اجتناب می‌کنم تا بهانه‌ای به دست ندهم که کل نقدم به سلیقه‌ای‌بودن یا مته به خشخاش گذاشتن متهم شود و در ذیل قسمی «نقد ترجمه»هایی قرار گیرد که لبریز از اغراض شخصی و جناحی و گروهی است. در نتیجه، یادداشت حاضر برخلاف نقدهای دیگرم در زمینه ترجمه کتاب، هیچ کاری با محتوای کتاب، نقد یا معرفی آن ندارد و صرفا در تلاش است نشان دهد که ترجمه فارسی اخیرالانتشار، مانند نسخه سابقش در اواخر دهه هفتاد، پرایراد و غیرقابل استفاده است.

🔅همچنین از نقد ترمینولوژی مترجم اجتناب خواهم کرد که بعضا از واژگانی بی‌ربط در ترجمه بهره برده است (مانند اروپایی به جای continental؛ اندیشه به جای idea در فلسفه هگل، اصلاح‌طلب به جای radical!، شبه‌مکانیکی به جای mechanistic، متجانس به جای organic، صحیح به جای ortodox، اقوام به جای people و...). البته در نهایت باید به جرئت ادعا کرد که حدود سی فقره منتخب زیر تنها مشتی است نمونه خروار ایرادات متعدد ترجمه. می‌شد تنها به اشاره به چند مورد معدود، بسنده کرد، اما آیا در آن صورت امکان نداشت که به بهانه طبیعی‌بودن برخی ایرادات در ترجمه، از زیر بار نقد شانه خالی کرد؟ با این همه، اغلاط زیر تنها بخش اندکی از کل ایرادات را دربر می‌گیرند و می‌توان ده‌ها مورد به آنها افزود. به منظور روشن‌ترشدن بحث، انتقادات را به سه دسته جاافتادگی‌ها، تبدیل مضامین و افعال مثبت به منفی و بالعکس، و سهل‌انگاری‌ها و اشتباهات نحوی تقسیم کرده‌ام...

متن کامل👇
✨→ 3danet.ir/7D0OW
🌾 @Sedanet | @philosophicalhalt
❄️ وقتی شعله‌ی احساس فروکش می‌کند، بی‌تفاوت نشویم

📍۸ اسفند۹۶ ، سرپل ذهاب

🌾 @sedanet | @NargesKalbasi
ساده‌اندیشی.pdf
1 MB
🗞مصاحبه #علی_ورامینی با #کاوه_بهبهانی
دربارۀ ساده‌اندیشی - روزنامۀ هم‌شهری
🌾 @Sedanet | @Sophia_Kaveh
❄️ «از رنج تا رهایی»، اثر جدید ساسان حبیب وند پژوهشگر و نویسنده حیطه «خودشناسی و فلسفه زندگی» وارد بازار کتاب شد.

🔅من کیستم؟ چرا اینگونه فکر می کنم؟ عقاید من تا چه حد نتیجۀ فرهنگ و محیط رشد من است؟ اگر در جای دیگری متولد می شدم آیا باز هم به آنچه امروز اصرار دارم، اصرار می ورزیدم؟ یا به چیزهای متفاوتی معتقد بودم؟ من در چه فرهنگی بزرگ شده ام و این فرهنگ، طرز فکر مرا چگونه شکل داده است؟ آیا نمی شد طور دیگری فکر کرد یا در زندگی، خوب و بدهای دیگری داشت؟ احساسات و تمایلات من چیست و چگونه این تمایلات، نگاه من را به دنیا شکل داده است؟ آیا در افکار و باورهای من تعارض و تناقض وجود ندارد؟ آیا طرز فکر و رفتارهای من برایم بیشتر عامل شادی و راحتی است یا مایۀ رنج و گرفتاری؟ چگونه می توانم خودم را از رنج افکار و احساسات مزاحم رها کنم؟ آیا مسیر زندگیم را خودم انتخاب کرده ام یا با تلقینات محیط به این راه کشانده شده ام..؟

🔅اینها سوالاتی است که در خودشناسی به آن می پردازیم. پاسخ دادن به این پرسش ها می تواند نگاه ما را به دنیا شفاف کند و به زندگی مان معنا و جهت بدهد. در خودشناسی، از رنج تردید و تناقض رها می شویم و در زندگی، مطمئن و آسوده گام بر می داریم. خودشناسی، جمع آوری دانش و اطلاعات نیست، خودشناسی رسیدن به بینش و خردمندی است.
در اینجا می خواهیم مطمئن شویم عیبی که در خیلی چیزها می بینیم ناشی از دید خودمان نیست، رنجی که می بریم از درون خودمان برنمی خیزد و غم یا رنجشی که تحمل می کنیم بخاطر اِشکال در قضاوت های خودمان نیست. چرا که روشن است اگر بقول مولانا "کبود دیدن دنیا از کبودی شیشه ای باشد که در پیش چشم خود ماست"، قضیه خیلی فرق می کند. آن وقت است که ما باید بجای خشم گرفتن به این و آن یا سعی برای اصلاح دنیا، دنیای درونمان را بازسازی کنیم. باید بجای رنگ کردن همه عالم، "شیشه کبود" را از جلو چشمان مان کنار بزنیم.
پیش چشمت داشتی شیشه ی کبود جمله عالم زان کبودت می نمود...

🔅«از رنج تا رهایی» در قطع رقعی و در ۲۴۰ صفحه توسط نشر «سایه سخن» منتشر شده است . «سایه سخن» کتاب ها را به صورت خرید حضوری یا پستی، در اختیار علاقمندان قرار می دهد.
نشانی های تماس و سفارش:
خ. انقلاب. خ. ۱۲ فروردین. ک بهشت آیین، پ ۱۹، ط. همکف
۶۶۹۶۲۴۵۶ ۶۶۴۹۵۲۸۰ ۶۶۴۹۶۴۱۰
(اثر دیگر ساسان حبیب وند «بندباز» نام دارد که پیشتر توسط صدانت معرفی شده است. «بندباز» یک رمان است که با زبانی ساده و صمیمی، نگاهی کم سابقه را به مساله شناخت خویش و آزادی درونی و فلسفه زندگی پیش چشم خواننده علاقمند می گذارد.)


🌾 @sedanet | @sasanhabibvand
🏙 s8.picofile.com/file/8320868584/i8_.jpg

معرفی کتاب از رنج تا رهایی👇
✨→ 3danet.ir/87lg5
معرفی کتاب بندباز👇
✨→ 3danet.ir/pNIib
❄️ بهشت را به بهانه دهند به بها ندهند!
✍️ #مرتضی_مردیها

🔅روزنامه تازه تاسیس سازندگی چند روز پیش در صفحه اول خود عکسی از اقای روحانی رییس جمهور در کنار عکسی از رضا داوری اردکانی رییس فرهنگستان علوم منتشر کرد و کنار آن نوشت: حکیم و حاکم. و در ادامه عنوان کرد که این هردو در مورد اسلامی بودن علم به یک نتیجه رسیدند که علم، اسلامی و غیراسلامی ندارد.

🔅اینکه آقای داوری را بتوان حکیم نامید هنری است که فقط از باند مطبوعاتی مهرنامۀ مرحوم برمی‌آید. آقای داوری در سال ۱۳۶۳ در دانشگاه تهران در میان دانشجویانی که من هم‌از جمله آنان بودم میگفت که من یک معلم فلسفه‌ام که درد دین دارم. سوابق فکری‌ و رفتاری‌ ایشان صحت هیچ کدام از این دو دعوا را نشان نمیداد. واقعیت این بود که ایشان دریافته بود که فقط با وارونه‌خوانی شانس پیشرفت دارد؛ خصوصاً دریافته بود که با اشغال موضع دشمنی با کسی که به واقع هم معلم فلسفه بود هم درد دین داشت و هم درد علم، شرایطی فراهم میشود که هرجا میرود ایشان هم به عنوان کنتراست دعوت باشد.

🔅چنان‌که بعد هم معلوم شد این دستاویزی برای بالا آمدن در زمانه‌ای بود که از دانشگاهیان کمتر کسی چنین سخنانی میگفت و کسانی در قدرت به شدت به چنین صدایی نیاز داشتند.‌ سرتاسر دهه شصت ایشان با تکیه بر مخالفت با لیبرالیسم و علم تجربی، خود را در کانون توجه بساطی قرار داد‌ که بسط می‌یافت. حتی در این دوره اخیر که جنبش زنان موفق ترین حرکت اجتماعی و فرهنگی در ایران بود، جایی گفت فمینیسم یعنی فقدان حیا.

🔅دارایی ایشان، بیش از همه چیز، بخت بیدار و میانه گ‌ل‌آلود با اخلاق بوده است. به یمن همین، در فردای دولت اصلاحات، او که به سبب سوابق فکرستیزاش شایسته بود به بازنشستگی برود، به یمن هم‌ولایتی بودن با آقای خاتمی (و دلایلی دیگر) بر کرسی ریاست فرهنگستان علوم تکیه زد؛ یعنی جایی که بیش از یک دهه با بنیان آن یعنی علم تجربی مدرن دشمنی کرده بود، و البته انس او با "علوم" به اندازه دانش من از زبان چینی بود. در طول سه دهه ایشان، به رغم سخنانی عموماً مبهم و مجوّف، اما به میمنت دشمنی با دشمنان، قدر بسیار و صدر بسیار دید که فقط مؤید این ضرب‌المثل بود که بهشت را به بهانه دهند به بها ندهند.

🔅در سالهای اخیر ایشان که در سنین کهولت است و گویا دیگر حلقۀ اقبال ناممکن نمی‌تواند جنباند، دریافته است که بد نیست کمی از بدنامی خود بکاهد؛ که البته ماموریت ناممکنی به نظر می‌آید. لذا از فیلسوفی دفاع میکند که درد ایران دارد. و لابد این بار خود ایشان هم یک معلم فلسفه است که درد وطن دارد. بازهم بعید می‌نماید صحت هر دو ادعا.

🔅من نه به دفاع از کسی این را مینویسم (چرا که فعلاً عزادار "نولیبرالیسم مسلح" هستم) نه دشمنی خاصی با دیگری دارم. ولی این هم از عجایب روزگار است که کسی بیش از سه دهه در دولتهایی تا این حد متفاوت، کرسی‌هایی را اشغال کرده باشد که شاید در تمامی هشتاد میلیون جمعیت ایران از آخرین نفرهایی باشد که تناسبی با آن داشته است. از او البته انتظاری نیست، از امثال آقای طباطبایی غریب است که فکر میکند از حمایت چنین کسی برای ایشان آبی گرم میشود. از آقای خاتمی گله است که با چه مبنایی او را به این سمت گماشت. و از برخی مطبوعاتیان عجیب است که مردم را سیب زمینی تلقی کرده‌اند.

—---------------------
* این مطلب را هفته قبل نوشتم. در گذاشتن آن تردید داشتم. ولی سرانجام بر شک خود غلبه کردم.

🌾 @sedanet | @mardihamorteza
🏙 s8.picofile.com/file/8320868550/gh_ou.jpg
❄️تأمّلی دربارهٔ «انفعال» و «انقلاب» و نسبت آنها با «تفرّد» و «تفکّر»

✍️ مسعود #زنجانی

🔅امانوئل کانت، فیلسوف بزرگ آلمانی عصر روشنگری اروپا، «روشنگری» را عبارت از «برون‌رفت آدمی از وضعیتِ صغارت به تقصیر خویش» می‌داند. بدین معنا، «روشنگری» توانایی دستیابی به بلوغ فکری و فرهنگی است.

🔅اگر تحقّق هر امری، به لسان حکمای قدیم، آنگاه ممکن می‌شود که هم «موانعش مفقود» باشند، و هم «مقتضیاتش موجود»، آنگاه باید پرسید: «موانع و مقتضیاتِ روشنگری کدام‌اند؟» کانت دو چیز را صراحتاً مانع روشنگری برشمرده است: «ترسویی» و «تنبلی». از سوی دیگر، با نظر به شعارِ روشنگری که کانت آن را در قالب جملۀ دستوری «در به‌کارگیری فهمِ خویش شهامت داشته باش!» صورت‌بندی کرده است، می‌توان به دو مقتضی برای روشنگری اشاره کرد: «تفرّد» و «تفکّر».

🔅از این منظر، ریشهٔ تمامی مصائب و فجایع آدمی، گریزِ کاهلانه و فرارِ بزدلانهٔ او در به عهده گرفتن مسؤولیتِ خویش است که در گروِ رنج «تفکّر» ـ یعنی توانایی تردید کردن، پرسش افکندن و شعور خود را به کار گرفتن ـ و رنج «تفرّد» ـ یعنی توانایی تابع نبودن، تقلید نکردن، و از خویش فرمان بُردن ـ است.

🔅در واقع، آدمیان آماده‌اند که هر رنجی را ببرند اما رنج به عهده گرفتن خویش را نبرند؛ غافل از آنکه اگر این رنجِ ضروری را نبرند، رنجهای بیشتری را خواهند برد. ‌به عبارت دیگر، آدمیان ترجیح می‌دهند که پروندهٔ سهمگین‌ترین پرسش‌های زندگانی خود را با پذیرش دربسته و سربستهٔ نزدیک‌ترین و حاضر و آماده‌‌ترین پاسخ‌های محیط خویش، ‌مختومه کنند؛ البته تا روزی ‌که آن پاسخ‌ها آنها را با انبوهی از پرسش‌های پاسخ‌ناپذیر و چالش‌های پرهزینه‌ و فوق طاقت‌‌شان مواجه نمایند و عملاً زندگانیِ حداقلی را هم از آنها سلب کنند.

🔅اما، در شرایط احتضار و استیصال، مؤمنانِ دیروز کفر پیشه خواهند کرد و شورمندانه به ضدّیت و ستیزِ مطلق و قهرآلود با همان بُت‌های خودساخته می‌پردازند و بدین‌سان با نمایشی مضحک و مصیبت‌بار به نام آزادی، به گونه‌ای دیگر و احیاناً جدّی‌تر، به ازخودبیگانگی و خود‌فریبیِ خویش، ادامه ‌دهند.

🔅رهایی از هیچ ایده و پدیده‌ٔ مخرّبی، با واکنشِ انفعالی (احساسی و هیجانی) ممکن نیست. تلاش‌ها و خیزش‌های انقلابی اگر همراه یک کنشِ انتقادی (خلّاقانه و متٲمّلانه) نباشند، تنها یک تقلّای مذبوحانه خواهند بود که هم عِرضِ انقلابیون را می‌بَرند و هم نسل‌های متمادی زحمتِ دیگران می‌دارند. «ضدّیت» یا ستیزِ مطلق با هر چیزی، گونه‌ای «تبعیت» یا پیرویِ پنهان از همان چیز است. به عبارت دیگر، «ستیزه» با یک ایده یا پدیده، نهایتاً به نقضِ غرضِ خویش منتهی می‌شود و به جایِ غلبه و فراروی از آن، به آغشتگی و هم‌هویتی با آن منجر می‌گردد! به قول لیشنتنبرگ: «کاملاً مخالف چیزی بودنْ تقلید از آن است»‌.

🔅آنجاکه فعالیت‌ها «هدف» دارند اما «معنا» ندارند، آنجاکه فعّال‌بودن، به‌خودی‌خود، مبدّل به یک هدف گشته است و هیچ‌کس به عاقبت اَفعال و اَعمال نمی‌اندیشد و از غایت آن نمی‌پرسد، آنجاکه همه برای دونده‌ای که سریعتر بدود سوت و کف می‌زنند ولو اینکه او به سوی پرتگاه برود، آنگاه باید گفت نه تنها موضع انقلابی داشتن و رادیکال‌بودن ارزشمند نیست، بلکه دقیقاً برعکس، موضعِ انفعالی داشتن و خوددار بودن فضیلت است؛ خوددار بودن از آنچه غیرضروری است، چراکه «آنچه که غیرضروری است، ضرورتاً، ضرر است».

🔅در واقع، آنجا که کنش‌ها فاقدِ تأمّل هستند، آنها نه یک کنش، بلکه یک واکنش هستند و باید به مثابهٔ انفعالِ واقعی بازشناخته شوند، ولو اینکه کنش‌پذیران دربارهٔ خود سوء تفاهم داشته باشند و در خیال خام خویش خود را کنش‌گر و انقلابی بخوانند.

🔅فرانسیسکو گویا، نقاش شهیر اسپانیایی، به گویاترین شکل به ما می‌گوید: «خواب عقل هیولا می‌آفریند» بنابراین، در شرایطی که حماقت حاکم است و خردورزی به اغماء رفته است، انقلابیون واقعی اندیشوران و خردورزانی هستند که آگاهانه انفعال پیشه می‌کنند و با فاجعه هم‌دست نمی‌شوند، ولو آنکه جماعت آنها را مرتجع و واپس‌گرا بخوانند. در واقع، انفعال‌های متأمّلانه و نقّادانه، نه تنها، باید به مثابهٔ فعالیت، بلکه می‌بایست به مثابهٔ بالاترین گونهٔ فعالیت و انقلابی‌ترین شکل کنش به رسمیت شناخته شوند.

🔅هر عزم و عملِ انقلابی برای تغییرِ عالَم و آدم، قبل از یک تغییرِ بنیادین و رادیکال در تصویر و تغییرِ انقلابیون از عالَم و آدم، تنها به تثبیت و تحکیمِ وضعیت موجود، و حتی بازتولید آن در سطحی پایدارتر و مخرّب‌تر، می‌گردد. اراده‌های آهنی و جوشن‌پوش، در خلٲ ایده‌های نورانی و روشن‌بخش، حتّی اگر با هزار نیّتِ خیر همراه باشد، نه تنها هیچ بهشتی را به ارمغان نخواهد آورد، بلکه تنها راه‌های جهنّم را سنگفرش خواهد کرد. باری، شورها بدون شعور شَرَربار و شُرورآفرین خواهند شد.

✨→ 3danet.ir/2YPtX
🌾 @vivaphilosophy | @sedanet
❄️ است یا هست؟!
✍️ محمد کاظم کاظمی (شاعر، نویسنده و منتقد ادبی افغان)

🔅 استفاده نابه‌جا از فعل "هست" در زبان گفتاری و نوشتاری به یکی از عادت‌های غلط در میان فارسی‌زبانان تبدیل شده است. به خاطر می‌آورم معمایی شوخی‌گونه را كه گاهی در محافل دوستانه یا مسابقات هوش صدا و سیما در كابل مطرح می‌شد:
كدام عبارت درست است‌؟ زردی تخم مرغ سفید "است" یا زردی تخم مرغ سفید "هست"؟

🔅كسی كه در برابر این معما قرار می‌گرفت‌، نگران بود كه در تشخیص معنای "است" و "هست" دچار اشتباه شود و بالاخره با تفكر و تردید، یكی از این دو را بر می‌گزید كه مثلاً "زردی تخم مرغ سفید است" و آن گاه خنده جمع بلند می‌شد كه "زردی تخم مرغ كه سفید نیست‌، زرد است."

🔅ولی از همان هنگام‌، برایم این مطرح بود كه بالاخره "است‌؟" یا "هست‌؟" و این تردید وقتی افزوده می‌شد كه كسی می‌گفت "من در خانه استم" و من نمی‌دانستم كه چرا نمی‌گوید "من در خانه هستم." ولی بعدها دیدم كه قضیه به آن پیچیدگی هم نیست و به واقع پیچیده به نظر می‌آید. حال كه یكی از دوستان خواسته است تا در این موضوع روشنی بیندازم‌، عرض می‌كنم که:

🔅پیش از همه باید گفت كه "هست" خود یك فعل مستقل است‌، از مصدر "هستن"، به معنی "وجود داشتن" و بنابراین‌، به تنهایی قابل استفاده است‌. ولی "است" فقط یك رابطه است در جملات اسنادی و اسناد دادن چیزی به چیزی دیگر را نشان می‌دهد. مثلاً ما می‌گوییم "خدا هست" یعنی "خدا وجود دارد." و این جمله كامل است. فعل و فاعل خود را دارد. اما اگر بگوییم "خدا است." عبارت ناقص به نظر می‌آید و این پرسش را به میان می‌كشد كه‌ خدا چه چیزی است‌؟ یا در كجا است‌؟ این‌جا مثلاً باید گفت "خدا كریم است." یا "خدا با ما است."

🔅از سوی دیگر، "هست" بر "وجود" چیزی دلالت می‌كند و "است" بر "چگونگی" آن. وقتی می‌گوییم "آب هست." یعنی این‌جا آب وجود دارد. اما وقتی می‌گوییم "آب سرد است." دیگر بحث از وجود آب نیست‌، از چگونگی آن است. اما این قضیه گاهی كمی پیچیده می‌شود، وقتی كه از عبارت‌، هم وجود چیزی را بتوان استنباط كرد و هم چگونگی آن را. به‌راستی كدام ‌یك از این دو عبارت درست است‌؟ "آب در كوزه هست" یا "آب در كوزه است."

🔅به‌واقع هر دو عبارت درست است‌، ولی هر یك در جای خود و معنای خود. در جمله "آب در كوزه هست." هدف این است كه وجود آب را روشن كنیم. گویا كسی صرف بودن یا نبودن آن را از ما پرسیده است و ما به این پرسش پاسخ می‌دهیم كه "در كوزه‌، آب هست‌؟" یعنی "آب وجود دارد؟" اما وقتی می‌گوییم "آب در كوزه است." به‌واقع موقعیت آب را روشن می‌كنیم و به این پرسش پاسخ می‌دهیم كه "آب در كجاست‌؟" گویا پرسش‌گر خود می‌داند كه آبی در كار هست. می‌خواهد بداند آن آب در كجاست. پس وجود و عدم در كار نیست‌، بلكه چگونگی یا موقعیت مهم است. این‌جاست كه "است" به كار می‌آید.

🔅در گویش و حتی نگارش بعضی مردم‌، گاه چنین عبارتی می‌بینیم: "من در خانه استم." به‌راستی این درست است یا نه‌؟ این‌جا باید توضیح دهیم كه اگر تكیه اصلی بر "بودن" باشد، باید گفت "من در خانه هستم." یعنی "خاطرجمع باش كه من در خانه حضور دارم." اما اگر تكیه اصلی بر "خانه" باشد، یعنی صرفا بخواهیم موقعیت خود را بیان كنیم‌، باید گفت "من در خانه‌ام." یعنی مثلا "در مغازه یا خیابان نیستم." اما این شكل دوم را در بعضی از مناطق‌، به صورت "خانه‌ام." نمی‌گویند، بلكه به صورت "خانه استم." بیان می‌كنند، چون شكل اول‌، در گویش محلی آن‌ها قابل بیان نیست. به طور كلی در گویش كابل و اطراف آن‌، و نیز در گویش مناطق مركزی و شمال افغانستان‌، "است" همانند یك فعل‌، برای همه ضمایر صرف می‌شود و مثلا می‌گویند "خوب‌ است‌، خوب استند، خوب استی‌، خوب استید، خوب استم‌، خوب استیم" در حالی كه در مناطق غربی افغانستان گفته می‌شود (به (شكل محاوره‌ای) "خوب است‌، خوب‌اند، خوبی‌، خوبید، خوبم‌، خوبیم." در مناطق مختلف ایران نیز همین گونه است و "استم" و "استیم" و امثال این‌ها را نداریم.

🔅چون در گویش كابل و اطراف آن‌، "استم" و "هستم" هر دو رایج است‌، میان این‌ها گاه اشتباه نیز رخ می‌دهد و طرف در حالی كه می‌خواهد حضور در خانه را برساند، می‌گوید "من در خانه استم." یعنی "من در خانه هستم." و این درست نیست. در مناطق غربی افغانستان به جای این‌، می‌گویند "خونه‌‌یم" و در ایران می‌گویند "خونه‌م" و به همین لحاظ، این اشتباه در آن‌جاها بسیار رخ نمی‌دهد.

🔅خوب‌، بالاخره "زردی تخم مرغ سفید است‌؟" یا "هست‌؟" با آن چه تا كنون گفته شد، روشن می‌شود كه سخن از وجود داشتن زردی نیست‌، بلكه سخن از چگونگی آن است‌، پس حال با آرامش خاطر می‌توانیم بگوییم "زردی تخم مرغ سفید است." نه‌، ببخشید، "زردی تخم مرغ‌، زرد است!"

🌾 @sedanet | @mkazemkazemi
❄️ پاسخ خسروپناه به انتقادات اخیر
✍️ #عبدالحسین_خسروپناه

🔅همانگونه که در درخواست آمده این حمله ها از سنخ نقد علمی نیستند بل پروژه سیاسی است و اهل فن توجه دارند در طول این چند سال استادان حوزه و دانشگاه نسبت به دیدگاههای بنده از جمله فلسفه فلسفه اسلامی، وجود انضمامی انسان به عنوان موضوع فلسفه، اصالت وجود و ماهیت، الگوی حکمی اجتهادی و علم دینی نقدهایی نگاشته و گفته اند و پاسخ ها شنیده اند و هیچ حاشیه ای شکل نگرفت و این نقد و پاسخ ها در نشریه های علمی منتشر شد. اما این قصه اخیر هیچ حکایت و دلالتی بر نقد علمی ندارد چون این پروژه از سنخ انشاء است؛ نه اخبار.

🔅 دعوای اصلی بر سر لحاف ملا یعنی منصب ریاست موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران است و اعتراض بر اینکه چرا این جایگاه در اختیار یک نیروی انقلابی است! لذا برخی از کسانی که فرق حسن و قبح ذاتی و عقلی را نمی دانند وارد این گود شده و به عنوان نقد، تخریب میکنند و عده ای هم از مهندسان و داروسازان دیروز که امروز ردای فلسفه بر تن کرده اند و قصد طریقت در حکمت را دارند؛ بدون اینکه فرق نسبیت هستی شناختی با نسبیت معرفت شناختی را بدانند فریاد میزنند که مطالب خسروپناه غیر دقیق است و فهم نادرست و مملو از بد فهمی خود را به پای بنده مینویسند.

🔅 جالب اینکه در این نقدها به نوشته های ده بیست سال پیش بنده تمسک میکنند و حتی اطلاع ندارند که آن مباحث به صورت چندین کتاب با تفصیل بیشتری منتشر شده است. قصه هفته ای که گذشت و ادامه هم خواهد داشت؛ پروژه ای است تا بتوانند مسئولیتی را بردارند که هشت ماه وزارت علوم دولت اسبق اصرار داشت تا بنده بپذیرم و وزارت علوم دولت سابق و فعلی هم تصمیم بر استمرار آن گرفت.

🔅حال چرا با ریاست بنده مخالفت میکنند آیا به جهت نقدهای نادرست و غیر علمی منتقدان مهندسان و داروسازان دیروز و دانش آموختگان فلسفه تحلیلی امروز است؟ حاشا و کلا اینها مخالفتشان که به صراحت گفته اند این است که چرا یک معتقد و مدافع تئوری های نظام جمهوری اسلامی بر منصب موسسه ای نشسته که زمانی دیگران بر آن تکیه زدند.

🔅 اگر خسروپناه رئیس موسسه حکمت و فلسفه نبود باز اینگونه تخریب میکردند؟!!! آیا اگر خسروپناه، شخصیتی سکولار بود همین تخریبها صورت میگرفت؟ اینها تنها رئیس اپوزیسیون بر منصب موسسه می خواهند؛ نه حتی شخص بی تفاوت. همین امر باعث شده که عده ای با دروغ و دغل اخراج افرادی مثل جناب شهرام پازوکی ( مدیر فعلی گروه عرفان و ادیان موسسه) را شایع کنند و اخراج اعضای خارج نشین از موسسه توسط وزارت علوم را مکرر به رخ بکشند. کدام مرکز علمی در دنیا عضو هیات علمی که بدون مجوز وزارت علوم سالها در کشور دیگری زندگی میکند نگه می دارد.

🔅 مخالفت عده دیگر با مدیریت موسسه، پیگیری های جدی این مدیریت برای اجرایی کردن مصوبات وزارت علوم جهت انجام موظفی و حضور اعضای هیات علمی در موسسه است که عده ای به عللی نه دلایل نمی پسندند و همچون باور جناب منصوری معاون پژوهشی وزارت علوم در دولت اصلاحات اجرایی کردن این مصوبات را خطا میپندارند.

🔅 نگرانی دیگر اپوزیسیون که برای تخریب مدیریت موسسه بسیج شده اند این است که می بینند موسسه ای که از سال 52 تا 90 فقط یک استاد تمام و سه دانشیار داشت با تلاش فراوان که تکمیل پرونده علمی اعضای موسسه طی شش سال به سه استاد و شش دانشیار رسید.

🔅 خلاصه سخن: اپوزیسیون بداند اولا هیچ تلاشی برای این پست نداشتم و به شدت پرهیز کردم و ثانیا تا زمانی که وزارت علوم صلاح بر استمرار خدمت بداند با تمام قوت در اجرایی سازی مصوبات آن وزارت تلاش خواهم کرد و این بازیهای کودکانه در انجام وظایف قانونی و شرعی خللی وارد نمی سازنند.


🌾 @sedanet | @khosropanah_ir
❄️ درس‌گفتار فلسفه کانت از دکتر سید حمید طالب‌زاده
صوت - 24 جلسه - دانشگاه تهران - ۱۳۸۹👇
✨→ 3danet.ir/x2Neb
🌾 @sedanet
Audio
🎙گزارشی از طرح پژوهشی «تأثیر فضای محیطی بر تحولات فرهنگی؛ مورد ایران پساجنگ» در گردهمایی معرفی برترین‌های پژوهش فرهنگی در وزارت ارشاد
👤 #مرتضی_مردیها
🌾 @Sedanet | @mardihamorteza
سلبرییتی‌ها و روشنفکران.pdf
346.3 KB
🗞مصاحبه #علی_ورامینی با #محمدمهدی_اردبیلی
سلبریتی‌ها و روشنفکران - بهمن ۱۳۹۶
ماهنامه مدیریت ارتباطات شماره ۹۳
🌾 @Sedanet | @philosophicalhalt
❄️ «انتحال» را بود آیا که عیاری گیرند؟
✍️ #امیرحسین_خداپرست

🔅تقلب علمی از خود به معنای استفاده از آثار قبلی خود در سیاقی جدید بدون اشاره به انتشار آن‌ها در گذشته است. انتحال نیز استفاده از بخش‌هایی قابل ملاحظه از متون دیگران است به گونه‌ای که تلقین اصالت کند. حتی اگر در متن جدید ارجاعاتی وجود داشته باشد، در صورتی که بیان مطلب تغییر چندانی نکند یا مطلب نقل‌شده داخل گیومه گذاشته نشود، متن جدید مصداق انتحال و تقلب علمی است. گرچه هنوز آیین‌نامه‌ی اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه‌ی آثار علمی ابلاغ نشده است، این دو مورد پیشاپیش در برخی نشریات علمی کشور سوءرفتار علمی به شمار آمده است. در این نشریات، یکی از موازین اخلاقی عدم «کپی‌برداری یا تکرار بخش‌های قابل توجهی از مقاله‌ی دیگر» است «حتی اگر مقاله‌ی کپی‌شده مربوط به یکی از نویسندگان مقاله‌ی جدید باشد». یکی از نشریاتی که این عبارات را به‌صراحت در بخش راهنمای نویسندگان خود آورده است نشریه‌ی جاویدان خرد، متعلق به مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه‌ی ایران است که در حال حاضر عبدالحسین خسروپناه رییس آن است.

🔅 متأسفانه به نظر می‌رسد برخی از آثار #عبدالحسین_خسروپناه ، رییس مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه‌ی ایران، نشان‌دهنده‌ی هر دو گونه سوءرفتار علمی‌اند. نخست اینکه فصل‌ها و قسمت‌هایی از آثار خسروپناه با تغییرهایی اندک در کتاب‌های متفاوت او بازنشر شده است، به گونه‌ای که نحوه‌ی بیان مطلب و محتوای آن در یک اثر با نحوه‌ی بیان و محتوای همان مطلب در آثار دیگر، به‌رغم برخی پس و پیش کردن‌ها و تغییر واژه‌ها، چنان مشابه است که شائبه‌ی تقلب علمی از خود و کتاب‌سازی را تقویت می‌کند.

🔅تأسف‌بارتر از رونویسی و تقلب از آثار خود رونویسی و تقلب از آثار دیگران است. این اتفاق دست‌کم در یک مورد در آثار مرتبط با فلسفه‌ی دینِ خسروپناه رخ داده است. بخش قابل توجهی از فصل چهاردهم مسائل کلامی جدید و فلسفه‌ی دین، در واقع، تلخیص و رونویسی از فصل چهارم کتاب جاودانگی (قم: بوستان کتاب قم: ۱۳۸۲)، نوشته‌ی دکتر رضا اکبری، استاد دانشگاه امام صادق(ع)، است. فصل پانزدهم کتاب خسروپناه خلاصه‌ای از بخشی از مباحث فصل دوم کتاب جاودانگی است. در فصل چهاردهم اما این تلخیص با رونویسی همراه شده است. ممکن است خسروپناه بگوید در مواضعی از این فصل به نوشته‌ی اکبری ارجاع داده است. اما، اولاً، در چنین حجمی از خلاصه‌نویسی، صِرفِ ارجاع دادن در پایان یک جمله یا پاراگراف کفایت نمی‌کند و نویسنده باید به‌صراحت بگوید که مطالب را اصولاً بر اساس فلان منبع نوشته است. به‌علاوه، اگر یک ارجاع به کتاب اکبری را ملاکِ امانتداریِ خسروپناه در خلاصه‌نویسی و رونویسی از آن کتاب بگیریم، با ارجاعات گاه و بی‌گاه به آثار دیگر چه کنیم که خسروپناه ذیل مطالبی می‌آورد که در واقع اکبری آن‌ها را نوشته است؟ ثانیاً، از قضا در مواردی که مطلب به طور کامل یا با دخل و تصرفی اندک رونویسی شده است هیچ ارجاعی وجود ندارد...

متن کامل👇
✨→ 3danet.ir/jwzVE
🌾 @sedanet
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 تصورات و برداشت‌های نادرست درباره‌ی تکامل
🌾 @sedanet | @vidoal
❄️ گیاهخواری یه مثابۀ عکس العملی منفی نسبت به وضعِ موجود
✍️ #بهنام_خداپناه

🔅در جایی از قول دوستی شنیدم که میگفت گیاهخواریِ من یا شما، و عدم مصرف گوشت از ناحیۀ چندین نفر اصولن گره ای از مشکلاتِ رنج حیوانی حل نخواهد کرد، زیرا این رنج رنجِ سیستماتیکی است که اصولن با گیاهخواریِ من و شما رخت برنخواهد بست. به تعبیر دیگر، ما با سیستمِ غول پیکرِ صنعتی یی مواجهیم که کنشهای فردی چندان تاثیر مشخص و معتنابهی روی آن بر جای نخواهد گذاشت و چه ما گوشت بخوریم یا نه آن سیستم مصرف کنندۀ خود را به شکل دیگری فراهم خواهد کرد.

🔅اینکه گیاهخواریِ من و شما تاثیری بر رنجِ سیستماتیکی که بر حیوانات می رود نخواهد گذاشت یک چیز است و عکس العمل تک تکِ ما انسانها نسبت بدان چیز دیگری است. بیایید به منطقِ این استدلال نگاهی بیاندازیم:

🔅آیا از این مطلب که، به فرضِ این دوستان، گیاهخواریِ من و شما تاثیرِ چندانی بر فرایند رنجِ سیستماتیکی ندارد که دامداری صنعتی بر حیوانات وارد میکند میتوان نتیجه گرفت که ما هم باید با این رویه همراه شویم و در بهترین حالت به نوعی از بی عملی فرو افتیم؟ به تعبیر دیگر، آیا از اینکه کنشهای کوچک من و شما نمیتواند، به فرض این دوستان، تغییری در رویۀ بهره کشیِ جهانیِ حیوانات ایجاد کند میتوان نتیجه گرفت که ما باید دست روی دست بگذاریم و با این سیستم همراه شویم، و به تعبیر این دوستان تنها در این باتلاق همراه با دیگران دست و پا بزنیم؟ اینطور فکر نمیکنم. منطقِ این نگاه به نظر کمیتش لنگ میزند. مثالی میزنم: از اینکه در یک جامعه دروغ به شکلی سیستماتیک و نظام مند وجود دارد آیا نتیجه میشود که چون زورِ من به مثابۀ یک فرد به این نظامِ سیستماتیک از دروغ و ریا نمیرسد، در بهترین حالت تنها باید تنها نظاره گر باشم و به نوعی از بی عملی فرو لغزم؟ یعنی من هم مثل همه در باتلاقِ ریا و دروغگویی دست و پا بزنم و هیچ تلاشی هم برای برون رفت از آن نکنم؟ پرسش اساسی اینجاست که "دقیقن، عکس العمل من به مثابۀ یک فرد نسبت به وضعِ موجود چه باید باشد؟"

🔅به نظرم، گیاهخواری یک عکس العمل اخلاقی علیه رویۀ موجود است: اینکه آیا من و شما باید با سیستمِ موجود همراه شویم یا نه یک پرسش اخلاقی است که برآیند خود را در قالب عملِ ما نشان میدهد. گیاهخواریِ من و شما، ولو هیچ تاثیری هم بر رویۀ رنج سیستماتیک حیوانات برجای نگذارد، که البته میگذارد، پاسخِ قاطع من و شما خواهد بود نسبت به یک رویه: موجه دانستنِ رویۀ موجود و همراهی با آن، یا ناموجه دانستنش و عدم همراهی با آن، خواه در هر دو شکل نظر و عمل باهم، یا نظرِ صرف و نه عمل. همچون زمانیکه در جامعه ای دروغ نهادینه شود، عکس العمل منفیِ من و شما نسبت به دروغگویی، درواقع عبارتست از پاسخ منفی ما به رویه ای که میدانیم نادرست و ناموجه است. این دستکم، تنها چیزی است که به مثابۀ افراد از من و شما بر می آید. و البته، ویژگیهای روانشناختیِ آدمها چه بسا باعث شکل گیری رویکردهای متفاوت در دو حوزۀ نظر و عمل نسبت به یک امر خطا میشود:

🔅کسانیکه نسبت به یک مشی خطا هم در عمل و هم در نظر پاسخ منفی میدهند، کسانیکه نسبت بدان در نظر پاسخ منفی میدهند اما آن میزان از کفِّ نفس و خود-داری را در خود نمی بینند تا آن را نسبت به عمل تسری دهند.

🌾 @sedanet | @BeKhodnotes
🏙 s8.picofile.com/file/8321119026/vegetarianism.jpg
❄️ موافقان و مخالفان حجاب اجباری چه استدلال‌هایی دارند؟
✍️ #علی_زمانیان


🔅استدلال مخالفان اجباری شدن حجاب را می توان در سه گروه تقسیم کرد:

🔹1.گروه اول، کسانی هستند که با رویکرد پیامدگرایی، پایه استدلالشان بر پیامدها و نتیجه ها استوار می کنند. اینان بر این باورند که:
🔸الف) حجابِ دستوری و اجباری به سست شدن خود حجاب می انجامد.
🔸ب) حجابِ دستوری و اجباری به نارضایتی بخش بزرگی از بانوان منجر می گردد.
🔸ج) اجباری شدن تکالیف دینی و منجمله حجاب، به ریاکاری در جامعه دامن می زند

🔹2.گروه دوم، افرادی هستند که نظر به ناممکن بودن اجباری شدن حجاب دارند. در نظرگاه ایشان، پایه ی اجباری بودن حجاب سخت لرزان و سست است. حتی اگر حجاب، امرمطلوبی باشد اما اجباری شدنش غیر ممکن است. هم چنان که رضا شاه نتوانست بی حجابی را بر جامعه تحمیل کند، جمهوری اسلامی هم نمی تواند حجاب را (دست کم به صورت دایمی)، بر زنان اجبار کند.

🔹3. و در نهایت گروه سوم هستند که نظر به اختیار انسان می کنند. برای این گروه، دین، امری اختیاری است. ایمان نیز امری است که باید انتخاب شود. دین اجباری،‌دین نیست. حجاب اجباری هم معنای اصلی خود را از دست می دهد و از این رو نمی توان نام حجاب بر آن نهاد.


🔅موافقان اجباری بودن حجاب، چگونه از نظراتشان دفاع می کنند؟

🔹عموم کسانی که با تحمیل شدن حجاب موافق هستند، به خود حجاب به مثابه ی تکلیف دینی و شرعی باور دارند. بنابراین اینان اولا حجاب را واجب شرعی می دانند و ثانیا، بر این باورند که دیگران حتی اگر به حجاب باور ندارند، باید تن به حجاب اجباری بدهند. موافقان اجباری بودن حجاب، چه دلیلی بر سخن شان ارائه می دهند؟

به نظر می رسد که این گروه نیز به چهار زیر گروه قابل تقسیمند:

🔹1. رویکرد پیامدگرایانه ی دفاع از اجباری بودن حجاب: این گروه که پایه موافقت شان را با حجاب اجباری، بر پیامدها و نتایج آن بنا می کنند، نیز به دو زیر گروه تقسیم می شوند

🔸الف)کسانی که به آثار و پیامدهای اجتماعی حجاب و بی حجابی نگاه می کنند. در نظر اینان، بی حجابی بانوان ثمرات و نتایج ناگواری بر جامعه بار می کند. بی حجابی، به فساد اخلاق در جامعه دامن می زند و به ارکان خانواده و ارتباطات دینی جامعه صدمه وارد می شود.

🔸ب)کسانی دیگر با عطف نظر به نتایج فردی حجاب، آشکار و پنهان، عفت و سلامت اخلاقی را با "حجاب"، برابر می گیرند. به نحوی که در نزد اینان اگر کسی حجاب را رعایت نکند، سلامت اخلاقی اش را از دست خواهد داد. حجاب، سپری است در برابر دست اندازی های تجاوزگرایانه ی مفسدان. به طور کلی، این گروه بر این باورند که سلامت بانوان و سلامت جامعه در گرو حفظ و رعایت حجاب است.

🔹2. رویکرد وظیفه گرایانه ی دفاع از اجباری بودن حجاب: گر چه ممکن است نتایج و آثار فردی و اجتماعی حجاب برای وظیفه گرایان دینی مهم باشد اما آنان در دفاع از حجاب اجباری، از موضع دیگری وارد می شوند. اینان بر این باورند که دفاع و گسترش شریعت دینی و منجمله حجاب، وظیفه ی شرعی و الهی دینداران است. در این نظرگاه، حجاب، فرمان خداوند است. تکلیفی که باید به آن تن داد.

🔹3. رویکرد هویت گرایانه ی دفاع از اجباری بودن حجاب، هویت گرایان، از حجاب این گونه دفاع می کنند که:

🔸الف) حجاب، چهره ی دینی جامعه ی مسلمانی است. نشانگر هویتی است که باید برای حفظ آن تلاش کرد. در این منظر، اگر حجاب از جامعه رخت بربندد، گویی جامعه، هویت دینی اش را از دست داده است و با جوامع دیگر تفاوتی نخواهد کرد. تاکید بیش از حد بر حجاب و هویت سازی مسلمانی با مولفه ی حجاب، اینان را به سمت اجباری شدن حجاب می کشاند. در واقع برای این گروه، حجاب، همان مرز اصلی میان دین و سکولاریسم محسوب می شود.

🔸ب)گروه دیگر ی از هویت گرایان، حجاب را از امر دینی و یا هویت دیندارانه به امر سیاسی و هویت سیاسی تبدیل می کنند. حجاب در چشم انداز هویت سیاسی، نوعی مقابله و مقاومت در برابر دشمنان و برنامه های تجاوزگرایانه ی نظام های سرمایه داری است که بر دیگران سلطه دارند.

🔹 4.رویکرد اخلاقی دفاع از اجباری بودن حجاب: بنیان رویکرد اخلاقی در اجباری بودن حجاب بر این نکته استوار است که هر یک از ما آدمیان در قبال رستگاری دیگران مسئول هستیم و اگر قدرت و توانایی لازم داشته باشیم باید همگان را از جاده ی انحراف و سقوط در چاه، نجات دهیم.

🌾 @sedanet
t.me/kherade_montaghed/262
❄️ معمای مخاطب در متون دینی
✍️ #رضا_بابایی - ۹۶/۱۲/۱۴

🔅اصلاح باورهای دینی جز از راه تغییر جایگاه متن در دین‌شناسی ممکن نیست. تا آنگاه که الفاظ و عبارات، یگانه‌منبع شناخت دین است، روزآمدسازی دین در حد امور جزئی و پس از طی زمان‌های طولانی و تحمل هزینه‌های سنگین است. «دین‌شناسی متن‌محور»، مقتضی دین‌داری ظاهرگرا است و این نوع دین‌داری بیش از آنکه گره‌گشا باشد، خود کلافی سردرگم است. تعبیرهایی مانند «درد دین» از همین‌جا پدید آمده‌اند. علی‌القاعده دین باید درمان باشد نه درد؛ یار شاطر باشد، نه بار خاطر و موضوع نزاع.

🔅تغییر جایگاه متن در دین‌شناسی اسلامی، دشوار و زمان‌بر است؛ چون در نزد مسلمانان، متون اسلامی بر خلاف متون مقدس ادیان دیگر، عین یا هم‌وزن سخن خدا است و نیز فراتر از زمان و مکان. این تلقی از متن دینی، اقتضایی جز محوریت قاهرانۀ آن در فهم دین ندارد. مشکل دیگر، چیستی و اعتبار محورهای جایگزین است که اکنون موضوع این نوشتار نیست. در اینجا قصدم اشاره به یکی دیگر از مشکلات دین‌شناسی متن‌محور است؛ چنانکه پیشتر نیز دربارۀ برخی دیگر از این مشکلات نوشته بودم.

🔅هر متنی از حیث مخاطب با دو مشکل بالقوه رو‌به‌رو است:
۱. بحران مخاطب؛ یعنی متن بدون مخاطب یا دچار کمبود مخاطب باشد.
۲. معمای مخاطب؛ یعنی طیف مخاطبان متن چنان گسترده، متنوع، متعدد و گاه متناقض باشد که مخاطب واقعی از خودمخاطب‌پندار قابل تشخیص نباشد و هر شنونده یا خواننده‌ای بتواند خود را مخاطب آن بپندارد.

🔅متون دینی، به‌شدت با مشکل دوم مواجه است. مثلا در مقطعی از تاریخ اسلام، هم خوارج خود را مخاطب «یا ایها الذین آمنوا» می‌‌دانستند و هم پیروان امیرالمؤمنین و هم سپاهیان شام و هم اهل جمل در بصره. هر چهار گروه نیز تا آخرین نفس جنگیدند. همچنین همۀ قرائن و شواهد نشان می‌دهد که بیشتر کسانی که در روز عاشورا برای کشتن امام حسین(ع) به کربلا آمده بودند، خود را «مجاهد فی سبیل الله» می‌دانستند و به قول منسوب به امام سجاد: «یتقرّبونَ الی اللهِ بدمِهِ؛ قرب خدا را در ریختن خون حسین می‌جستند.»
همچنین هر کس که نماز می‌خواند و روزه می‌گیرد و انگشتر عقیق می‌پوشد و تسبیح می‌گرداند و چشم از نامحرم می‌بندد، با شنیدن «یا ایها الذین آمنوا»، شاخک‌های احساسش می‌جنبد؛ اما همو نصیب دیگران را یا «المغضوب علیهم» می‌داند یا «الضّالین». اگر در راهی باشد که بیشتر مردم همان راه را می‌روند، می‌گوید «ید الله مع الجماعة» و اگر بیشتر مردم را در مقابل خود ببیند، می‌گوید: «اکثرهم لایعقلون». وقتی در قرآن می‌خواند که حزب الله پیروز است، مشت‌های خود را گره می‌کند و بر سر احزاب دیگر می‌کوبد، و وقتی به او می‌گویی چرا شیوۀ گفت‌وگو و مذاکره را بر تندی و خشم برگزیده‌ای، آیۀ «محمدٌ رسولُ الله والذین مَعَهُ اشدّاءُ علی الکُفار» را قرائت می‌کند. اگر از او بپرسند که چرا خود را مصداق «الذین معه» می‌شماری، حجت‌هایی می‌آورد که اولا همگی از جنس ظواهر است و ثانیا برخی مخالفان او نیز می‌توانند همان حجت‌ها را بیاورند، و بلکه بیشتر از او. خودمخاطب‌پنداری در متون دینی به قدری آسان و رایج است که هر کسی می‌تواند دربارۀ دیگری هر چه می‌خواهد بگوید و بی‌انصافی کند و در مقابل اعتراض دیگران بگوبد: «لا یحب اللهُ الجهرَ بالسوء من القول الا من ظلم.» (نساء/148) یعنی مظلوم اجازه دارد که صدای خود را بلند کند و فریاد بزند و غیبت کند. آیا شما می‌توانید به او ثابت کنید که مظلوم دیگری است، نه او؟ از امام رضا(ع) نقل شده است که پیامبران آنگاه نبوت خویش را فهم می‌کردند که خود را ناچیزترین و پست‌ترین بندگان خدا می‌یافتند(در محضر علامه طباطبایی، چاپ سوم، ۱۳۸۸، ص۱۹۸). اما مدعیان پیروی از ایشان، همواره خود را در جایگاهی برتر و نزدیک‌تر از دیگران به خدا می‌بینند.

🔅هیچ راهی برای گشودن معمای مخاطب در متون دینی وجود ندارد. یعنی شما از هیچ راهی نمی‌توانید به هیچ مسلمانی ثابت کنید که حزبُ اللهِ قرآن هیچ ربطی به جناح سیاسی تو ندارد و بلکه ممکن است حزب الله همان گروهی باشد که تو در نابودی آن به‌جان می‌کوشی. حتی اگر مفسر و راهنمای متن در نزد دو مسلمان یکی باشد و مثلا هر دو مرجعیت علمی اهل بیت(ع) را پذیرفته باشند، اگرچه بخشی از اختلافاتشان فروکش می‌کند، دچار همان مقدار اختلاف و نزاع در بخش‌های دیگر می‌شوند؛ مانند نزاع اصولیان و اخباری‌های شیعی که تا تکفیر یک‌دیگر پیش رفته‌اند.

🔅حل معمای مخاطب در متون دینی، اگر راهی داشته باشد، استمداد از مؤلفه‌های برون‌متنی است؛ مؤلفه‌هایی همچون خرد جمعی، تجربه‌های تاریخی بشر، عقل خودبنیاد، مشی مشترک ادیان، اعتباربخشی به داورهای بی‌طرف، روح دیانت، بسندگی به قدر متیقن‌ها و احتیاط متقیانه. هر یک از این مؤلفه‌ها شرحی مستوفا می‌طلبد.

🌾 @sedanet | @rezababaei43
🏙 s8.picofile.com/file/8321125250/R2b.jpg
❄️ «حجابِ کامل»؛ اسلامی یا ایمانی
✍️ #رضا_دشتی

🔅یادداشت پیش رو از منظری قرآنی و تاریخی، به بررسی آنچه بعنوان «حجابِ کامل» شناخته می شود، پرداخته است. این نوشته در پی پاسخگویی به دو سوال اساسی می باشد؛ یکی اینکه آیا «حجابِ کامل»، امری اسلامی است یا ایمانی؟ و آیا «حجابِ کامل» بایستی در تنظیم قوانین حکومت اسلامی در نظر گرفته شود؟ به منظور پاسخ به این دو سوال، در نظر گرفتن دو فرض مهم است؛ اولاً تمایز اسلام و ایمان با یکدیگر و ثانیاً قانونگذاری در حکومت اسلامی مبنی بر انتخاب های ارادی مردم مطابق با شریعت اسلام. تشریح این دو فرض و پاسخ به دو سوال مطرح شده مبتنی بر قرآن، احادیث، روایات، اندیشه علمای شیعه و بهره مندی از استدلال ها و استنباط های عقلانی می باشد. در نوشته پیش رو پس از بررسی حجاب کامل در قرآن و روایات معتبر، به تشریح تمایز دو مقوله ایمان و اسلام و معیار قانونگذاری در اندیشه شیعه پرداخته شده تا مشخص شود که آیا آنچه امروز بعنوان پدیده برخورد با بدحجابی در جامعه می بینیم، اتفاقی دینی و مبارک است یا خیر؟

متن کامل👇
✨→ 3danet.ir/UnF2y
🌾 @sedanet