☘️ علم‌ورزی یا کتاب‌سازی ؟!
✍️ مریم‌السادات حسینی

🔅دکتر امیرحسین خداپرست در یادداشتی که در اواخر سال گذشته با عنوان «انتحال را بود آیا که عیاری گیرند؟» در صدانت منتشر شد و متن کامل آن نیز چندی پیش با عنوان «گر تو قرآن بدین نمط خوانی…» در همین سایت نشر یافت، با ذکر مصادیقی از برخی از آثار حجت‌الاسلام #عبدالحسین_خسروپناه ، ادعا کرد که وی مرتکب رونویسی از آثار خود و دیگران یا، به عبارت دیگر، خودانتحالی و سرقت علمی شده است. این ادعا مناقشه‌هایی برانگیخت و به طور خاص، برخی از مخاطبان در مورد معنا و اهمیت خودانتحالی (یا، به عبارت ایشان، سرقت علمی از خود) تردید کردند. خوشبختانه، آقای خداپرست در پاورقی‌های متن کامل مقاله خود قبح خودانتحالی را به‌روشنی توضیح داده است. این پدیده، به یک معنا، بیانگر همان پدیده رایج‌تر و آشناتر «کتاب‌سازی» است و ایشان نیز در چند جا از مقاله خود از این اصطلاح آشناتر استفاده کرده است. در این مقاله، ما نیز از همین اصطلاح آشناتر و در مواردی، اصطلاح «خودانتحالی» استفاده خواهیم کرد.

🔅انگیزه نگارش این مقاله وقتی در راقم این سطور پدید آمد که به منابع مذکور در مقاله دکتر خداپرست مراجعه کردم و با توجه به اینکه ایشان تصریح کرده بود فقط آثار مربوط به فلسفه دین و کلام جدید را بررسی کرده است، حدس زدم که ممکن است چنین اتفاقی در آثار دیگری هم رخ داده باشد. این حدس، متأسفانه، درست از آب درآمد و بنا بر آنچه خواهد آمد، و خوانندگان علاقه‌مند و منصف نیز خود می‌توانند صحت آن را بیازمایند، مشخص می‌شود که بخش قابل توجهی از آثار حجت‌الاسلام خسروپناه چیزی جز کتاب‌سازی نیست.

🔅احتمالاً برای ویتگنشتاین و امثال او کاری نداشت که مانند آقای خسروپناه، بیش از ۵۱ کتاب، ۲۶ جزوه، ۱۷۷ مقاله، ده‌ها سخنرانی و مصاحبه، و حدود ۲۰ نرم‌افزار تولید کند و راهنمایی و مشاوره و داوری چندصد پایان‌نامه را در عین داشتن چندده شغل و سمت داشته باشد. برای دریافتن موضوع به نحو دقیق‌تر، توجه کنید که آقای خسروپناه ۵۱ سال سن دارد و بیش از ۵۱ کتاب. یعنی اگر ایشان از بدو تولد سالی یک کتاب هم نوشته باشد (بعضی در چند جلد)، باز تعداد کتاب‌ها از طول عمرش تا اینجا بیشتر می‌شود؛ از تعداد مقاله‌ها و سخنرانی‌های علمی و جزوات و… بگذریم. ولی اگر این کارنامه علمی را پیش روی ویتگنشتاین یا هر متفکر قابل اعتنای دیگری می‌گذاشتیم، او احتمالاً با دیدن این آمار شک می‌کرد و می‌گفت انگار در اینجا مشکلی وجود دارد.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/4j8FC
🌾 @Sedanet

☘️ هین بفرما لقمه‌های باطنی
✍️ #یاسر_میردامادی

بار دیگر صدای پای رمضان می‌رسد. برای عده‌ای این صدا، یادآور تحمیل سبک زندگی ستبر متدینانه بر گُرده‌ی نحیف زندگی شخصی آدمیانی است که می‌خواهند به شیوه‌ی خود باشند؛ وقتی مجبورند عادی‌ترین بخش‌های سبک زیست‌شان، مثل خوردن لقمه نانی یا نوشیدن جرعه آبی را نیز در خفا و هراس انجام دهند. برای این عده، پیدا شدن سر و کله‌ی مزاحم و ملال‌آور ماه رمضان، که زود می‌آید و دیر می‌رود، خاطرات نیکی به دنبال ندارد. برای عده‌ای دیگر اما این ماه یادآور شیرینی حضور امر الوهی است، یادآور ربّنای شجریان، یادآور دورهمی‌های افطار، خلوت سحر، مویه‌های دل شب و شب‌زنده‌داری‌های قدر. برای عده‌ای دیگر اما چه بسا رمضان نه این باشد و نه آن، و شاید حتی هم این باشد و هم آن.
باری، صرف نظر از طرز فکر و سبک زیست‌تان اگر می‌خواهید در ماه رمضان، شیوه‌ی مطالعاتی خود را با حال و هوای این ماه تنظیم کنید (منظورم، البته، حال و هوای غیر تحمیلی این ماه است!) و نیز سبک موسیقی‌ای که گوش می‌دهید را قدری رمضانی کنید، من سیاهه‌ای از کتاب‌ها/مقالات و نیز آلبوم‌هایی تهیه‌ کرده‌ام که به نظرم همه حال و هوایی باطنی و در عین حال سنجشگرانه دارند. حالی اگر دست‌تان داد، به قول عین القضات همدانی، «ما را به دعا یادآر»...

متن کامل این نوشتار👇
✨ → 3danet.ir/SqNiS
🌾 @sedanet

☘️ خیام؛ برگرفتن فلسفه شخصی از سنت فلسفی
(به مناسبت 28 اردیبهشت یادروز خیام)
✍️ #علی_غزالی‌فر

🔅عموم مردم خیام (440-536 ه.ق) را شاعری بزرگ می‌دانند و خواص او را دانشمندی سترگ. هر دو گروه درست می‌گویند، اما ناقص. خیام فیلسوف هم هست و آثار فلسفی متعددی دارد، اما جنبه فلسفی او به محاق رفته است. دو چیز به این امر دامن زده. اول این‌که خیام انسان منزوی و گوشه‌گیری بود و مایل نبود که درس و بحث رسمی فلسفی مفصلی داشته باشد. او از پذیرفتن شاگردان امتناع می‌کرد و نمی‌خواست خلوت خود را از دست بدهد. دوم این‌که سرشت تفکر فلسفی خاص او اقتضا می‌کرد که در فلسفه رسمی به‌طور جدی شلوغ‌کاری نکند. فلسفه‌های رسمی در دوران پیشامدرن غالبا باید محکم، بلندپروازانه، یقینی و با جنگ و دعوا همراه باشند تا جدی گرفته شوند. فلیسوفی که در شناخت حقایق عالم ادعاهای بلندپروازانه نداشته باشد، مشتری پیدا نمی‌کند و صد البته خود چنین فیلسوفی پیشاپیش از مرید و مشتری فرار می‌کند. خیام نیز شاگرد نمی‌پذیرفت و به این چیزها اعتقادی نداشت و لذا طبیعی است که وارد نزاع و کارزار فلسفی نشود.

🔅با وجود این، او هم به سنت رسمی و تاریخی فلسفه توجه کرد و هم فلسفه خاص خود را داشت، و البته این دو در ارتباط با یکدیگر. این مطلب درسی است که می‌توان از خیام آموخت. از این جهت او یک الگوی حقیقتا خوب برای اهل فلسفه است؛ چراکه هم یک نسبت وثیق با سنت فلسفی بزرگ روزگار خود داشت و هم بهره خاص خویش را از آن گرفت. بیشتر اهل فلسفه فراموش می‌کنند که داد خود را از فلسفه بستانند. آنان همه آگاهی فلسفی خود را وقف یک جریان فلسفی می‌کنند و در نهایت فلسفه‌دانی می‌شوند مبلغ فلان فیلسوف و بهمان فلسفه و عمر خود را در دوستی و دشمنی واهی با این و آن تلف می‌کنند.

خیام متعلق به سنت فلسفی مشاء است. به‌طور مشخص او به فلسفه مشائی ابن‌سینا (370-428 ه.ق) گرایش داشت و نه، مثلا، فلسفه مشائی فارابی (259-339 ه.ق). چند شاهد برای این مدعا وجود دارد: 1-خیام فلسفه ابن‌سینا را تدریس می‌کرد. 2-خیام برخی از رساله‌های ابن‌سینا را شرح کرده است. 3- او دست‌کم یکی از رساله‌های ابن‌سینا را ترجمه کرد.

🔅به‌نظر نگارنده فلسفه شکاکانه خیام از فلسفه ابن‌سینا نشأت می‌گیرد. فلسفه سینوی علی‌رغم عقل‌گرایی، منطقی بودن و اهتمام فراوان به برهان، بذرهای یک شکاکیت رادیکال را در دل خود دارد. خیام نیز این رگه را دنبال کرد و به نتایج نهایی رساند. چه بسا بتوان ادعا کرد که در دل هر فلسفه‌ای رگه‌ای از شکاکیت هست که اگر دنبال شود، باعث می‌شود کل آن فلسفه ترک بخورد و در نهایت بشکافد. همچنین، هیچ فلسفه‌ای یک امر تمام‌شده نیست. نظام‌های بزرگ فلسفی چارچوب‌های بسته و نهایی نیستند، بلکه افقی باز به روی امکان‌های متعددی هستند. اما چگونه اندیشه فلسفی خیام از فلسفه ابن‌سینا سرچشمه می‌گیرد؟

سخت‌گیری‌های معرفت‌شناختی ابن‌سینا در منطق که شرایط بسیار دشوار و پیچیده‌ای را در دو مبحث تعریف و استدلال بنیان گذاشت، سبب شد که برای برخی این مطلب محرز شود که اساسا حد تام و برهان دست‌یافتنی نیست و لذا باید از یقین دست شست و همه معرفت‌های بشری را ظنی به‌شمار آورد. خیام در این‌باره می‌نویسد: «فیلسوفان به ادله عقلی صرف در قوانین منطقی طلب شناخت کردند و هیچ‌گونه به ادله اقناعی قناعت نکردند. لیکن ایشان نیز به قوانین منطق وفا نتوانستند کرد و از آن عاجز آمدند.» این مطلبی است که نه‌تنها کسانی همچون خیام به آن رسیدند، بلکه حتی خود ابن‌سینا نیز در برخی از آثار خود، همچون "التعلیقات"، صریحا آن را اعلام می‌کند؛ چیزی که بیشتر اهل فلسفه اسلامی نمی‌خواهند بپذیرند یا حتی آن را ببیند. فلسفه‌های سفت و سخت و بلندپروازانه غالبا به ضد خود بدل می‌شوند. از این روی می‌توان گفت که فلسفه خیام یکی از بسط‌های ممکن فلسفه سینوی است و رباعیات او نیز یکی از محصولات فلسفه شخصی او.

🔅با این همه، همین معرفت ناقص، محدود و ظنی تنها و حداکثر چیز ارزشمندی است که انسان می‌تواند به آن دست پیدا کند، آن هم با تلاش فراوان. خیام نیز به همین امر باور داشت.

🔅در تذکره‌ها به نقل از داماد خیام گفته‌اند که او مشغول تدریس کتاب الهیات شفای ابن‌سینا به جمع کوچکی از علاقمندان بود. در حین تدریس نیز خلال دندانی را به دهان گرفته بود. در بحث وحدت و کثرت بود که یک‌باره خلال را از دهان بیرون کشید و لای صفحات نهاد. کتاب را بست و دست‌ها را گشود. دعا کرد: «اللهم انی عرفتك علی مبلغ امکانی، فاغفر لی. فان معرفتی ایاك وسیلتی الیك.»** گفت و درگذشت.

🔅**ترجمه: «بار خدایا، من تو را به اندازه توانایی‌ام شناختم، پس مرا بیامرز؛ چراکه شناختم از تو راه من به سوی توست.»

🌾 @Sedanet | @philosophicalmeditation

☘️ روزه داری و سکوت
✍️ ایرج رضایی

🔅اگر قول عارف بزرگ مسیحی " مایستر اکهارت" را بپذیریم آنجا که گفت: "شبیه ترین چیز به خداوند، سکوت است."
در این صورت می توان گفت: روزه داری و دهان بستن از خوردن و نوشیدن، بیش از هر عبادت و طاعت دیگری، سرگشته و سالک راه حق را به مقام سکوت واصل و در نهایت به خداوند مانند می سازد. اما پرسش این جاست که چه نسبتی میان روزه و سکوت می توان قائل شد؟

🔅پیش از پرداختن به این پرسش، بایسته است تا درنگی نماییم در معنا و مراتب سکوت و خاموشی. چنانکه گفته اند، سکوت از فضیلت های فراموش شده و از یاد رفته ی روزگار ماست. روزگار ما، به راستی روزگار بانگ و هیاهوی بی هوده و ژاژخواهی ها و یاوه گویی های دراز دامن و بی حاصل و بی پایان است. در این میان، مصلحت وقت اهل سود و سیاست که رسانه ها و بنگاهای بانگ و رنگ را جهت پیشبرد مقاصد خویش در عنان اختیار گرفته اند، بیش از هر چیزی ایجاب می کند تا با تعرض بر ساحت قدسی سکوت بر دامنه ی هیاهو و بانگ و مشغله و فریاد بیافزایند. زیرا سکوت آدمی را فرامی خواند تا همواره در محضر خویش باشد و با تامل در احوال وجودی خود به درک ژرف و اصیلی از خویشتن خویش نایل آید. طبعا این امر، معرفت و آگاهی بصیرت بخش و نکته آموز و غفلت ستیزی را با خود به همراه می آورد که با سود و سودای ارباب قدرت و منافع ایشان سازگار نمی نماید. از همین رو، می بینیم که صاحبان رسانه ها که به مراکز قدرت متصل اند و سررشته ی امور در دستان ایشان است با انحا و شیوه های مختلف و با توسل به انواع حیله ها و رنگ و نیرنگ های گونا گون می کوشند تا ذهن و ضمیر آدمیان، یک دم به حال خود آسوده نماند و پیوسته در معرض هجوم و بمباران اقسام نازل خبرها و آواها و نواهای بی محتوا و عاری از معنا قرار گیرد. بی تردید، شرط اول قدم جهت شنیدن و تفکر و تعمق راستین و ژرف، و نظر دوختن نقادانه به احوالات درون و بیرون، آرامش ذهنی و خاموشی و سکوت است. سکوت، به آدمی مجال می دهد تا فارغ از ارزشداوری های ایدئولوی زده ی تحمیلی و تحمیقی حاکم، در جهان درون و بیرون و پیرامون خویش نظر بدوزد و از این رهگذر، گامی برای تعالی و رهایی خویش از زنجیرهای مرئی و نامرئی که بر بال و پر ذهن و جان او بسته شده است بردارد. امری که شیفتگان قدرت را در عبا و قبای پرتزویر و دروغین طاعت و خدمت خوش نمی آید.

🔅از این مقدمه که بگذریم، سکوت چنانکه استاد ملکیان از عارفی اسپانیایی نقل می کند، سه مرتبه دارد:
سکوت دهان، سکوت ذهن و در نهایت سکوت اراده. اجتناب از سخن لغو دشوار است، خاموش ساختن وراجی های حافظه و تخیل بسیار دشوارتر است؛ دشوارتر از همه آرام کردن آوای تمنا و ندای نفرت در ساحت اراده است" ( ملکیان، سیری در سپهر جان، ص ۱۵۰)

🔅با این توصیف، روزه گرفتن در معنای حقیقی و باطنی خود، راهی برای رسیدن به معنای سکوت در معنای عمیق و ژرف آن یعنی خاموشی خواهش ها و تمناهای خودخواهانه ی درون است. در این مقام است که آدمی گویی با نائل شدن به مرگ پیش از مرگ و زایش دوباره به صفات خداوندی که عاری از هرگونه آز و نیاز است تشرف و تقرب یافته است. آری، خداوند صمد است و صمد یعنی موجودی که جوف و شکم ندارد و از همین رو بی نیاز از خوردن و آشامیدن است. روزه دار نیز با اجتناب از طعام تو گویی به صفت صمدیت اتصال می یابد.
باری، با عنایت به آنچه گفته شد به نظر می رسد، روزه از این ‌منظر بیش از هر طاعت دیگری حتی طاعتی چون نماز بنده را به حق، شبیه و ‌مانند و متصف می سازد.

🌾 @sedanet | @irajrezaie

🎥 بررسى دو ديدگاه درباره گناه
ترجمه و صدا: ايمان فانى
🌾 @sedanet
🌾 @persianschooloflife

🎙 نشست «روانکاوی و دین» با سخنرانی دکتر #میترا_کدیور (روانکاو، عضو انجمن جهانی روانکاوی و رییس انجمن فرویدی ایران) به همت انجمن علمی فلسفه دانشگاه شهید بهشتی


صوت و متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/XHG0F
🌾 @sedanet

☘️ آفات جامعه دینی از نگاه #مصطفی_ملکیان

🔅یكی از این آفات این است كه دین، كه فی‌الواقع شامل سه بخش اعتقادیّات، اخلاقیّات و عبادیّات است، منحصر در عبادیّات مثلاً: نماز و روزه و حج شود و این چیزی است كه اگرچه نظراً كسی بدان قائل نشده است، اما عملاً بسیاری از متدیّنان به آن مبتلایند. بدین معنا كه متدیّن بودن را منحصر در رعایت احكام عبادی می‌دانند. این تلقّی از دین، علاوه بر اینكه دو بخش مهم دین یعنی: اعتقادیّات و مخصوصاً اخلاقیّات را به‌دست فراموشی می‌سپارد، در مورد عبادیّات هم دستخوش توهم عظیمی است و نمی‌داند كه عبادیّات فقط و فقط تا آنجا ارزشمندند كه دو كاركرد داشته باشند:

🔅یکی اینكه در خدمت اخلاقی شدن و اخلاقی ماندن انسان باشند، یعنی مقدّمه و وسیله‌ای باشند برای اخلاقی زیستن انسان. قرآن درباره نماز می‌گوید: «انّ الصّلوة تنهی و عن الفحشاء و المنكر» نماز خاصیّتش این است كه نمازگزار را از كارهای زشت و ناپسندیده باز می‌دارد یعنی اگر مرتكب كار زشت و ناپسندیده می‌شوی، درواقع، نماز به‌جا نیاورده‌ای، در فیلم نماز به‌جا آوردن اجرای نقش كرده‌ای، همین و بس. درباره روزه می‌گوید: «كتب علیكم الصّیام كما كتب علی الّذین من قبلكم لعلّكم تتّقون»، یعنی روزه واجب شده است تا بلكه از طریق روزه‌داری پارسایی حاصل شود، و الا از گرسنگی و تشنگی كشیدن چه سودی حاصل می‌آید؟ به‌گفته حضرت علی(ع): چه بسیار كسانی كه از نماز شب به‌جای آوردنشان جز بیدارخوابی و خستگی عایده‌‌ای ندارند و چه بسیار كسانی كه از روزه داشتن‌شان فقط گرسنگی و تشنگی عاید می‌آید. باز قرآن پس از اینكه مناسك و شعائر حج را توضیح می‌دهد می‌گوید: «لن ینال الله لحومها و لادماءها و لكنّ یناله التّقوی منكم» یعنی گوشت‌ها و خون‌های گوسفندان و گاوان و شترانی كه در مراسم حج قربان می‌كنید هرگز به ساحت الوهی راه نمی‌یابند؛ فقط اگر از این راه قربان كردن‌ها، تقوایی در شما پدید آید این تقواست كه به خدا می‌رسد و شما را نفعی می‌رساند. غرض از این‌گونه سخنان توجّه دادن به این معناست كه عبادیّات باید در خدمت اخلاقی شدن و اخلاقی ماندن ما باشند.

🔅كاركرد دیگر عبادیّات كاركرد رمزی (Symbolic) آنهاست. یعنی در عبادات آدمی اعمال و افعال ظاهری و جوارحی خود را اشاره‌ای رمزی تلقّی می‌كند به حالت باطنی كه نسبت به خدا دارد و آنها را نمی‌تواند جز با كارهای بدنی نمایش دهد و ابراز كند. حال اگر حالت باطنی و جوانحی مورد نظر اصلاً وجود نداشته باشد عمل و فعل ظاهری و جوارحی برای چه انجام گیرد؟ مثالی بزنم. من اگر در كوی و برزن و كوچه و خیابان وقتی به شما برمی‌خورم كلاهم را از سرم بردارم این كلاه از سر بر داشتن یك كار سمبلیك و رمزی است و معنای رمزی بودنش این است كه من با این كار می‌خواهم احساس حرمت و بزرگداشتی را كه در خود نسبت به شما دارم و نمی‌توانم آن را، به‌هیچ طریقی جز از طریق یك عمل ظاهری و بدنی نشان دهم و ابراز كنم با كلاه از سر بر گرفتن نمایش دهم. حالا اگر در باطن من ذرّه‌ای احساس حرمت نسبت به شما وجود نداشته باشد كلاه از سر برداشتن من كاركرد رمزی خود را از دست خواهد داد و سودی نخواهد داشت. بلی، در مورد ارتباط دو انسان می‌توان گفت كه اگر مثلاً من نسبت به شما احساس حرمتی در دل ندارم كلاه از سر برداشتنم، اگرچه ارزش رمزی خود را از دست می‌دهد، لااقل نفع دیگری دارد و آن اینكه من با این كار می‌توانم شما را بفریبم و دلتان را به‌دست آورم و از قِبَل شما به چیزی دست یابم. ولی در مورد ارتباط انسان و خدا، چون خدا را نمی‌توان فریفت، این شق هم منتفی است و بنابراین، اگر احساس حرمت و خشیت و محبت و ستایش و امثال اینها را نسبت به خدا در خود نداشته باشم وضو و نماز و روزه و حج دیگر هیچ كاركردی نخواهد داشت.

🔅خلاصه اینكه ما، علاوه بر اینكه می‌توانیم به این آفات مبتلا شویم كه دین را در عبادیّات منحصر كنیم، ممكن است به این خطای دیگر هم در افتیم كه دو كاركرد عبادیّات را فراموش كنیم و در نتیجه عبادیّات را به جای اینكه وسیله بدانیم، هدف قلمداد كنیم و به دامان نوعی سطحی‌نگری و شكل گرایی (Formalism) بلغزیم...

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/gTuNo
🌾 @sedanet | @mostafamalekian

☘️ می‌توانیم هركاری برای بهبود وضع انجام دهیم، می‌توانیم همه چیز را بفهمیم و بعد بر همه چیز مسلط شویم. اما هرگز نمی توانیم آن عشقی را كه برای همیشه از ما گرفته‌اند دوباره بیابیم یا دوباره برای خودمان خلق كنیم...

📚 آلبر كامو، یادداشتها، جلد دوم، ترجمه خشایار دیهیمی، تهران: نشر ماهی، ١٣٨٧ صفحه ١٩٧

🌾 @sedanet
bit.ly/2rXTayU

☘️ الهیات سنتی و گونه های مسلمانی
✍️ #محرم_برهانی

🔅1_نمیدانم شمار نمازگزاران مساجد دیگر در بقیه ایام سال چقدر است.امامسجد محله ی ما در طول سال معمولا نمازگزاران قلیل و ثابتی دارد(چنتایی حاجی و حاجیه خانم امثال مادرم و...) که درماه رمضان گرم و پر رونق میشود.کسانی از در و همسایه را می شناسم که از 365 روز سال فقط این ایام خاص را به مسجد میروند.شاید به خاطر فضیلت این ماه یا هر دلیلی دیگر.

🔅2_ امروز که برای انجام کارهای سند و تعویض پلاک ماشین بین دفتر تعویض پلاک و اداره راهنمایی چندباری در رفت و آمد بودم ،بدون اینکه متوجه باشم کارت ملی و گواهینامه و چند عابربانک و در مسیر از کیفم افتاده بودند که بعد ازچند ساعت شخصی ناشناس زنگ زد و گفت شماره ام را از دفتر پلیس گرفته . رفتم تا مدارک را محل کارش تحویل بگیرم.این شخص شخیص و دوست داشتنی، مکانیک خودرو بود.صحبت شیرینی و مژدگانی شد. گفت همراه دو شاگردش روزه است و قرار شد بجای شیرینی یک افطاری مختصر مهمانم باشند.راستش هر چه به ظاهر استاد و شاگردها وصدای ترانه ای که انتهای کارگاه والبته با ولوم ضعیفتری پخش میشد نگاه کردم ،به قیافه شان نمی خورد اهل نماز و روزه باشند.طاقت نیاوردم همانجا و بالحنی میان شوخی و جدی گفتم "به گروه خون تون نمیاد اهل نماز و روزه باشید ولی به روی چشم..."یکی از شاگردها گفت:" آقا راستش من طول سال نماز نمی خونم ولی با روزه یه جورایی "حال" میکنم ".از صداقتش خوشم آمد.گفتم می فهمم چی میگی افطار که خدمتتون بودم بیشتر صحبت میکنیم.

🔅در مسیر برگشت به این فکر میکردم که آیا میشود مسلمان باشی و تا این حد مقید که 17 ساعت گرسنگی و تشنگی را تحمل کنی ،اما طاقت پنج دقیقه دولا و راست شدن را نداشته باشی؟! آیا میشود روزه بگیری،اما نماز نخوانی؟! اصلا آیا میشود" نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَ نَكْفُرُ بِبَعْضٍ" باشی؟ آیا ترک پاره ای فروع دین میتواند مصداقی از بی ایمانی محسوب شود؟به گمانم پاسخ الهیات و فقه سنتی به این سوالات روشن است.جایی ندیده و نخوانده ام که فقیهی واز منظری فقهی در قبال چنین دینداری و سلوک دینیِ نصفه نیمه موضعی همدلانه داشته باشد و یا دست کم سکوت کند .خیلی که اهل مدارا باشند می گویند انشالله که خدا قبول کنه ولی به هیچ وجه از نمازت نمی گذره.باید اون رو بخونی". به نظرم پیشفرض چنین نگاهی مبتنی بر گونه ای انسان شناسی و روان شناسی است که انسان ها(و حتی خدا) را در قالب های پیش ساخته تعریف و تفسیر میکند.گویی مسلمانی قالبی پیش ساخته است که تمامی اضلاع، زوایا و کنج هایش به گونه ای میلیمتری و دقیق برش خورده که هر مؤمن و مسلمانی که ادعای اسلام و ایمان کند یا در آن قالب می گنجد و یا نمی گنجد.این قالب پیش ساخته البته لباس ضخیمی چون فروعات فقهی را بر تن کرده.اگر کسی نماز خواند و به جای پنج وعده،چهار یا شش وعده خواند قالب را به هم زده و نیز اگر کسی روزه گرفت و نماز نخواند باز از قالب خارج شده است.این پیشفرض با نادیده گرفتن تفاوت های فردی و به رسمیت نشناختن تیپ های مختلف روانی و شخصیتی،در تفسیر گونه های بی شمار مسلمانی عاجز بوده،خود را در دوراهی دشواری قرار داده است.یا باید دایره ایمان و اسلامش را همچنان تنگ ومحدود به همان قالب های پیش ساخته کند و چنین افرادی که فصلی و موسمی اهل تقیدات و تعبدات هستند را خارجی ،التقاطی ،آنارشیست،سطحی نگر،عافیت طلب،سوسول و...بداند و یا با این طیف از در ِ صلح درآمده ،ایمان و اسلام شان را به رسمیت بشناسد و بپذیرد که امکان دارد کسی مسلمان باشد اما انعکاس و تبلور مسلمانی اش آن چیزی نباشد که رایج است و ماانتظار داریم و بلکه سلوک دینی او بوی خاص خودش را بدهد ،با تیپ روانی مختص به خودش سازگار باشد و لزوما تابع آن الگویی که فقه و الهیات سنتی ترسیم کرده است،نباشد.

🔅الهیات لیبرال رویکردی روا دارانه و مداراجویانه با گونه های متنوع دینداری دارد.اساس این رویکرد،اصالت دادن به همان " حال کردن " و تجربه ی دینی است.چنین رویکردی می گوید دینداری و تدین تجلی آن شور و حال و شوق و ذوق درونی توست.این شور و شوق و این تجربه ی قدسی وصل شدن به یک " مطلق" البته می تواند جامه های مختلف و رنگارنگی را بر تن کند.می توان دیندار بود و با خدا و امر مطلق، ارتباط برقرار کرد.می شود امر قدسی را تجربه کرد ،اما به شیوه ی خودت تجربه کنی.گوهر چنین رویکردی همان رخداد ِ نوعی اتصال اگزیستانسیال و وجودی بین مؤمن و خدای اوست.ظرف ها و قالبها را اصالت نمی دهد.

🔅گمان می کنم زمان آن رسیده که روحانیت ما الگوها ومعیارهایی را که تا کنون برای اسلام و ایمان تعریف کرده،آپدیت کند.تفاوتهای فردی را به رسمیت بشناسد و بامسلمانان روزه گیر اما نماز نخوان،از در ِ صلح درآید والبته بنا را برهمان تجربه ی دینی در راستای تحکیم اخلاقیات قرار دهد که اگر چنین کند می توان امیدی داشت که او " برای وصل کردن آمده..."

🌾 @sedanet

☘️ چگونه روشن‌فکران و حکومت‌ها همدیگر را به اشتباه می‌اندازند؟
✍️ #فریاد_ناصری

🔅هر متنی را نگاه کنیم که سعی در روشن کردن معنای روشنفکر دارد با محدوده‌ای از مفاهیم روبه رو می‌شویم: خرد، عقلانیت، شناخت، انتقاد، بر قدرت بودن و... به این معنا روشنفکر همیشه چون چشم بینا و بی‌خوابی‌ست که دست بر نادرستی‌ها می‌گذارد. هر جا و هر کس به هر شکل که بخواهد حقیقت را بپوشاند و ناحقیقت را به‌جایش بنشاند روشن‌فکر باید ماجرا را برملا کند و حقیقت را آشکار سازد. حقیقتی که پنهان شدنش به ضرر اکثریت و جامعه است و آشکار شدنش خیر کثیر است.

🔅در این میان بیشترین مواجهه‌اش پس با نهادهای دارای قدرت است. قدرت هم که لزومن سیاسی نیست. به‌طور نمادین کم‌کم روشنفکر در جایگاهی می‌ایستد که همیشه نمیه‌ی خالی لیوان را می‌بیند به‌خصوص در جوامعی که توسعه نیافته‌اند و صاحبان قدرت عادت به شفافیت ندارند. این جایگاه نمادین در برابر اهل قدرتی که مدام می‌خواهند نیمه‌ی پر لیوان را در معرض نمایش بگذارند. نا خواسته حقیقت و میدان بازی را دوپاره و دوگانه می‌کند. در سویی صاحبان قدرت که حقیقتی را پنهان و جعل می‌کنند: سویه‌ی شر، و در سمتی دیگر روشنفکران که "وجدان بیدار" و چشم بینای جمع و جامعه‌اند که دروغ و فریب‌های قادران را برملا می‌کنند.

🔅اما این میدان دوگانه و دوپاره خودبه‌خود در خود غلطی را حمل می‌کند. غلطی که قدرت روشنفکران را ناسپاسانی می‌داند که آب به آسیاب دشمن می‌ریزند و هیچ از پیشرفت و نکات مثبت قدرت آنها نمی‌دانند و نمی‌بینند و نمی‌گویند.

🔅و روشنفکران صاحبان قدرت را مردمانی دروغ‌گو و کلاش که برای منافع خود و حفط قدرت در اختیار خود دست به نمایش‌های پوشالی می‌زنند.

🔅واقعیت این است که نه تاریک خالص است و نه روشنی. با تأسی به سهروردی می توان گفت تاریکی حد روشنی است یا هیئت روشنی را تاریکی آشکار می‌کند. بارها از دوستانم پرسیده‌ام که آیا هر حکومت فاسدی به تمامی تاریکی است. ظلمت و غواسق است. هیچ نقطه‌ی روشنی در آن نیست؟ می‌بینیم روشنفکرانی را که زمانی علیه حکومت پهلوی مشت گره کرده بودند بعدها در بازنگری بر اعمال و رفتار خود از نقاط مثبت آن یاد می‌کنند و اعمال خود را اغراق‌آمیز می‌دانند.

🔅نمایش قدرت حاکمان حقیقت‌طلبی روشنفکران را به اشتباه می‌اندازد و حقیقت‌طلبی روشنفکران حاکمان را به خطا می‌برد. و اگر جامعه‌ای در این دوسویه بماند و گیر بیفتد مدام در چرخه‌ی کوفتن و برساختن خواهد افتاد.

🔅و در جوامع در حال توسعه زحمت روشنفکر بیشتر است که در بازی قدرت به اشتباه نیفتد که به خاطر نقد هیچ نقطه‌ی روشنی در حکومت نبیند.

🔅وضعیتی که امروز بر ما حاکم است شدیدترین حالت این دوگانه است. منتقدان حکومت را نماینده‌ی تمام پلیدی‌ها می‌دانند و حکومت منتقدان را به ناپسندترین نام‌ها خطاب می‌کنند و این خود اوج افول است.

🔅می‌شود حد و آستانه‌ای تعریف کرد. حد و آستانه ای که هر حکومتی تا آن حد هنوز مشروعیت داشته باشد و بعد از آن هر چه که در درونش روشنی هم باشد باز حد و آستانه‌ی مشروعیت را ندارد. به زبانی دیگر این‌که با پذیرفتن نکات مثبت احتمالی‌اش روشنفکر خود را به خطای تمام بد دیدن نمی اندازد اما این را هم اضافه می‌کند که با همه ی این‌ها این حکومت دیگر مشروعیت بر سرکار بودن را ندارد...

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/sibRe
🌾 @sedanet

☘️ ماشین کشتار: چه گوارا
از کمونیست دو آتشه تا مارک کاپیتالیستی
✍️ آلوارو وارگاس یوسا
ترجمه سیاوش جمادی

🔅چه گوارا، مردی که بی‌وقفه برای نابودی سرمایه داری تلاش می‌کرد، اکنون تبدیل به یکی از مارک‌های بسیار پرفروش سرمایه داری شده است. شمایل او زینت بخش لیوان‌، پلیور، فندک، جا کلیدی، کیف پول، کلاه لبه دار، سر بند، تاپ دخترانه، کیف دستی، شلوار لی، چای گیاهی، و البته تی شرت‌ها است. تمام این محصولات حامل عکس معروف آلبرت کوردا از چه گوارای خوش تیپ در دوران اولیه انقلاب با کلاه گرد معروفش هستند. عکسی که بیش از سی و هشت سال پس از مرگ او تبدیل به آرم شیک پوشی انقلابی (یا کاپیتالیستی) شده است. حتی شان اوهاگان در نشریه آبزرور از یک پودر رختشویی با شعار “چه سفیدتر می شوید” خبر داده است.

🔅محصولات چه توسط کمپانی‌های بزرگ و کوچکی مانند کارخانه لباس برلینگتون که در آگهی بازرگانی خود جوانی را با شلوار گشاد و تی-شرت چه گوارا به تصویر می‌کشد به بازار عرضه می‌شوند؛ یا توسط بوتیک فلامینگو در یونیون سیتیِ ایالت نیوجرسی، که صاحبش در پاسخ به خشم کوبایی‌های تبعیدی این پاسخ دندان شکن را داد که: “من هر چه را مردم بخرند می‌فروشم.” انقلابیون نیز به این سیل بازاریابی پیوسته‌اند-از فروشگاه اینترنتی چه، که “پاسخگوی تمام نیازهای انقلابی شما است”، تا نویسنده ایتالیایی جیانی مینا که حق ساخت فیلمی برمبنای دفتر خاطرات نوجوانی چه شامل سفرهای ۱۹۵۲ او در آمریکای جنوبی را به رابرت ردفورد فروخت و در قبالش اجازه حضور در مراحل ساخت فیلم “خاطرات موتور سیکلت” را پیدا کرد و توانست فیلمی مستند برای خود تهیه کند. البته آلبرتو گرانادو را نیز نباید از قلم انداخت؛ کسی که در طول آن سفرهای دوران جوانی چه را همراهی می‌کرد و اکنون به مستند سازان مشاوره می‌دهد. به گفته نشریه ال پائیس او اکنون در مادرید هنگام صرف غذاهای سنتی اسپانیا شکایت می‌کند که به دلیل تحریم‌های آمریکا بر کوبا، او نمی‌تواند بسیاری از حق امتیازات خود را دریافت کند. اگر بخواهیم طنز ماجرا را اندکی بیشتر دنبال کنیم، می‌بینیم که خانه زادگاه چه گوارا در روزاریو آرژانتین، که یک بنای زیبا از معماری اوایل قرن بیستم در تقاطع خیابان‌های اورکویزا و آنتره ریوز است، تا همین اواخر در اختیار شرکت بیمه خصوصی ماکزیما قرار داشت، شرکتی که محصول خصوصی‌سازی بیمه اجتماعی آرژانتین در دهه ۱۹۹۰ بود.

🔅دگردیسی چه گوارا به یک مارک کاپیتالیستی امر تازه‌ای نیست، اما به تازگی روح دوباره ای در این مارک دمیده شده است که قابل توجه است؛ چون این تجدید قوا سال‌ها پس از شکست سیاسی و ایدئولوژیک تمام آنچه چه گوارا نمادشان بود اتفاق افتاده است. این ثروت بادآورده تا حد زیادی مدیون فیلم خاطرات موتور سیکلت به تهیه‌کنندگی رابرت ردفورد و کارگردانی والتر سالس است. (این فیلم تنها یکی از سه فیلم بزرگ ساخته شده یا در حال ساخت دو سال اخیر درباره چه گوارا است؛ دو فیلم دیگر توسط جاش اوانز و استیون سودربرگ کارگردانی شده‌اند.) فیلم پر از مناظر زیبا و بکری است که مشخصا از آلودگی کاپیتالیسم در امان مانده‌اند، و در آن چه جوان که سفری برای خودیابی را آغاز کرده است به تصویر کشیده می‌شود. وجدان اجتماعی نونهال او با استثمارهای اقتصادی و اجتماعی روبرو می‌شود که این امر در نهایت زمینه ساز موج جدیدی از خودشناسی در مردی که سارتر او را کامل ترین انسان عصر ما نامید می‌شود...

متن کامل انگلیسی و ترجمه فارسی👇
✨ → 3danet.ir/03DvC
🌾 @sedanet

🎥 آیا می‌توانید به برداشت اول خود اعتماد کنید؟
🌾 @sedanet | @vidoal

☘️کدام امید؟
✍️ #صدیق_قطبی

می‌توان از دو نوع امید سخن گفت. امید آنگاه که به چیزی یا کسی تعلق می‌گیرد(امید به) و امیدواریِ مطلق که تعلق به چیز یا کسِ خاصی ندارد. امید از نوعِ «امید به» را می‌شود «خوش‌بینی» نامید. محاسبات و پیش‌بینی‌هایی می‌کنیم و خوش‌بین هستیم که محاسبات ما درست از آب دربیایند و نتیجه‌ی دلخواه ما حاصل شود. در این سطح، امید در چارچوبِ محاسبات جای می‌گیرد، می‌تواند رخوت‌آور باشد و ما را گرفتارِ خیالات خام و آرزوهای تباه کند. چنان به امکانِ خاص و معیّنی دل‌بسته و خوش‌بین می‌شویم که از تجربه‌ی امکان‌های دیگر چشم می‌پوشیم و ممکن است سرآخر، این خوش‌بینیِ محاسباتی ما را به فرجامی تلخ برساند. خوش‌بینی و «امید به» در این وضع و حال، همسایه‌ی انسداد است تا گشودگی. مستلزم محروم کردن خود از امکان‌های دیگر و خرج کردنِ تمام نیروی فردی در مسیری نامطمئن و ناپیدافرجام است.

اما می‌توان از ضرورتِ امیدواری به مثابهِ حال و کیفیتی روحی دفاع کرد. امیدواری، به معنای آنکه آینده مقهور و اسیرِ گذشته نیست و واقعیتی که هم‌اکنون تجربه کرده‌ام، واقعیت نهایی نیست. در این سطح از امید، ما همچنان به امکان‌های ناشناخته و هنوز پیدانشده‌ی هستی امیدواریم، بدون آنکه وضعیت و یا فرجام خاصی را مدنظر داشته باشیم.

امیدواری به این معنا روحیه‌ای خاص و طرزی از رویارویی با جهان است که در آن امکان‌های موجود در هستی را بسی فراتر از امکان‌هایی می‌دانیم که تاکنون به محاسبات ما درآمده و یا در گذشته تجربه کرده‌ایم. فعال، سنجیده و آگاه به پیش می‌رویم و وضعیت فعلی‌مان را وضعیتِ فرجامین تلقی نمی‌کنیم.

امیدواری به وضعیت، چیز یا کسِ خاصی اگر مبتنی بر محاسبات سنجیده نباشد، غیرعقلانی و نکوهیدنی است، اما امیدواری مطلق (به معنای گشودگی و آمادگیِ فعال در برابر امکان‌های ناپیدای جهان)، همیشه مطلوب است.

▪️پیوست:

📌«خوش‌بینی متعلق به قلمرو ترس و میل است، زیرا پیامدی مطلوب را متصور می‌شود و پیش‌بینی می‌کند. اما ماهیت امید این نیست که «امید داشته باشیم الف اتفاق بیفتد»، بلکه تنها این است که «امید داشته باشیم...» شخصی که امید دارد وضعیت فعلی را به عنوان وضعیت نهایی نمی‌پذیرد. با این حال، شرایطی را هم که رهایی‌بخش او از گرفتاری‌اش است تخیل یا پیش‌بینی نمی‌کند، بلکه تنها امید رهایی دارد. هر چه بیشتر امید از هر گونه پیش‌بینی درباره‌ی شکل رهایی فراتر رود، کمتر در معرض این ایراد قرار می‌گیرد که در بسیاری مواقع آن رهایی که به آن امید بسته بودیم محقق نمی‌شود. اگر میل من این باشد که بیماری‌ام با فلان عمل جراحی علاج شود، امکان زیادی وجود دارد که این میل با مانع روبه‌رو شود. اما اگر فقط امیدوارم بمانم، هیچ اتفاق خاصی(یا عدم اتفاقی) الزاماً امید مرا سست نمی‌کند.

ولی این بدان معنا نیست که امید رخوتناک یا منفعل است. امید رواقی‌گری نیست. رواقی‌گری صرفاً حالت وادادن و تسلیم در آگاهی‌ای منزوی است. امید نه وامی‌دهد و نه انزوا می‌جوید. «امید یعنی اعلام این‌که در قلبِ هستی، ورای همه‌ی داده‌ها، فراتر از همه‌ی فهرست‌ها و حساب و کتاب‌ها، اصلی رازورانه هست که با من همکار است.»

.... یأس، به بیان مارسل، در حکم آن است که بگوییم در سرتاسر واقعیت چیزی نیست که بتوانم به آن اعتبار ببخشم، چیزی نیست که ارزنده باشد... در جایی که یأس انکار می‌کند که واقعیت در نهایت نشان خواهد داد که درخورِ اعتماد و اعتباری نامتناهی و درگیری و آمادگی تام و تمام من است.»(گابریل مارسل، برایان ترینور، ترجمه‌ی سید حسین حسینی، نشر ققنوس)

📌«امید، در واقع، چیزی است که می‌توان گشودگی‌ای عظیم در رویارویی با راز نهایی هستی‌اش خواند...
نومید شدن تصدیق به بیوفایی عالم واقع است و از منظرِ «خودِ» در خود فرونشسته جارزدن که: آینده هیچگاه نخواهد توانست از یوغِ جبر و جبّاریتِ گذشته برهد. نومیدی سنجیدن امور مقدور و میسور است به سنجه‌ی مقولات پیشساخته و تعیین حدودی که انسان عاقل نباید به فراتر از آنها امید بندد. فقط آنجا که وسوسه‌ی تسلیم به نومیدی هست امید می‌تواند جوانه زند و «خود»، آزادانه، سربپیچد از اینکه آن مقولاتی را که فقط وعده‌ی نابودی روح آدمی را می‌دهند به مرتبه‌ی اطلاق برکشد....
امید مقتضی امتناع از محاسبه‌ی حدّ و مرزهای امور مقدور و میسور است. این امتناع متکی است بر اطمینان از اینکه عالَم واقع در قالب تنگ مقولات و دسته‌بندی‌های فهم و تخیل ما در نمی‌گنجد و شکوفایی روحِ آدمی را می‌خواهد، نه ناکامی آن را.»(گابریل مارسل، سم‌کین، ترجمه مصطفی ملکیان، نشر نگاه معاصر)

🌾 @sedanet
🌾 @sedigh_63
🌾 @parse_channel

🎙 سخنرانی #عبدالکریم_سروش در شب قدر رمضان 1381
صوت - 4 فایل صوتی - همراه با پرسش و پاسخ👇

قسمت اول سخنرانی #عبدالکریم_سروش در شب قدر سال 1381 (19 رمضان)
🌾 @sedanet

قسمت دوم سخنرانی #عبدالکریم_سروش در شب قدر سال 1381 (19 رمضان)
🌾 @sedanet

قسمت اول پرسش و پاسخ از #عبدالکریم_سروش در شب قدر سال 1381 (19 رمضان)
🌾 @sedanet

قسمت دوم پرسش و پاسخ از #عبدالکریم_سروش در شب قدر سال 1381 (19 رمضان)
🌾 @sedanet

☘️ معرفی کتاب «دام های اجتماعی و مسئله اعتماد» توسط دکتر محمد فاضلی | جلسه 22 سلسله نشست های گفتار و اندیشه


#محمد_فاضلی: بسیار خوشبختم که در این جمع حضور دارم و این فرصت هست که در مورد کتاب «دام‌های اجتماعی و مساله‌ اعتماد» حرف بزنم. برای من این بحث بیش از آنکه معرفی کتابی باشد، ادامه‌ی پروژه‌ای فکری است. پروژه‌ی فکری‌ای که در اسفند ماه سال گذشته، با سخنرانی‌ای که دکتر محسن رنانی با عنوان «افسانه‌ی پیل و پراید» از آن یاد کرد به نوعی عمومی شد. بحث امروز البته ایجابی‌تر از آن است. ابتدا مفاهیم و تعاریفی را که در کتاب مطرح شده بیان می‌کنم و بعد از آن به پروژه‌ی فکری خودم می‌پردازم...


متن سخنرانی محمد فاضلی 👇
✨ → 3danet.ir/ELzEY

سخنرانی افسانه پیل و پراید 👇
✨ → t.me/sedanet/3341


🌾 @sedanet
🌾 @Goftar_Andisheh
🌾 @fazeli_mohammad

🎥 گفتگوی حسین دهباشی با آیت الله سید کمال حیدری
خشت خام - نوبت چهلم و یکم
🌾 @sedanet
🌾 @tarikhonline
🌾 @alhaydarii_fa