🍁 عرفان اجتماعی بر بستر توحید اجتماعی-سیاسی
✍️ #محمد_قطبی

🔅مجموعه مقالات چهارگانه ضرورت تجدید حیات توحید اجتماعی-سیاسی که پیشتر در وبسایت فرهنگی صدانت انتشار یافته‌اند و مجموعه مقالات چهارگانه جدید که به صورت اسپین‌آف (Spin-Off) و مقالات فرعی مجموعه مقالات پیشین تحت عنوان عرفان اجتماعی در بستر توحید اجتماعی-سیاسی به تدریج در همین وبسایت انتشار خواهند یافت، مقدماتی در راستای تبیین یک نظریه الاهیاتی مبتنی بر آثار، بینش، منش و روش بزرگان مکتب نواندیشی دینی تحت عنوان “الهیات رهایی‌بخش تعاونی” خواهند بود که پس از پایان این مجموعه مقالات به آن پرداخته خواهد شد.

🔅در مقاله اول از مجموعه مقالات توحید اجتماعی-سیاسی به غبارزدایی از توحید اجتماعی-سیاسی و در سه مقاله بعدی به آرای نسل اول نواندیشان دینی (بازرگان،طالقانی و شریعتی) در این باب پرداخته‌ شد. در این مقالات توحید را به دو بخش توحید ذهنی-فلسفی و توحید اجتماعی-سیاسی تقسیم نموده و گفته شد که هدف رسالت پیامبران نه تنها رهایی‌بخشی در عرصه ذهن و اندیشه که رهایی‌بخشی از بندهای اجتماعی (و نه مبارزه برای تشکیل حکومت یا ارائه برنامه‌هایی اقتصادی، سیاسی و .. از دل دین) نیز بوده است.

🔅موحد چندساحتی، نه تنها در جهان شخصی خود و در ساحت اندیشه و اعتقادات موحد است و ذهن و وجودش را از شرک ذهنی-فلسفی و شریک قرار دادن برای خدا در “خدایی کردن” ( سایر انسان‌ها، اله‌ها و…) و همچنین از “خداوندی خود” (خودپرستی قدیم و اومانیسم سکولار جدید) پالوده است؛ در عرصه جهان پیرامونی و اجتماع نیز در پی رهایی‌بخشی از عوامل به بند کشاننده او (استبداد، استعمار، استثمار، استحمار و سلطه سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و دینی) می‌باشد تا با پذیرش سلطه و بندگی اربابان زر و زور و تزویر دچار شرک اجتماعی-سیاسی نشده باشد. از این رو موحد چندساحتی با جهان‌بینی توحیدی و مشی آگاهی رهایی‌بخش خود به مخالفت با نابرابری، تبعیض، بی‌عدالتی و هرگونه سلطه انسان بر انسان می‌پردازد.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/NBMvO
🌾 @sedanet

🍁 دستور زبان خیر، گفتگویی با فیلیپا فوت
مترجم: کسرا حاتم‌پوری

🔅فیلیپا فوت (۲۰۱۰-۱۹۲۰) از فیلسوفان اخلاق سرشناس معاصر است که در زمرۀ مدافعان اخلاق فضیلت‌گرا قرار دارد. او صاحب آثار متعددی در این حوزه است که فضایل و رذایل، معماهای اخلاقی و خیرطبیعی از آن جمله‌اند و کتاب خیر طبیعی، محور گفتگوی کنونی است. می‌توان خلاصۀ کلام او را، در این نظریۀ اخلاقی، چنین بیان کرد: خیر و شرّ اخلاقی ذیل مقولۀ خیر و شرّ طبیعی قرار دارد و چیزی مجزا نیست که بنیادی مجزا یا زبانی مستقل بطلبد. وقتی ما به موجودات زندۀ غیرانسانی، یعنی به گیاهان و حیوان‌ها می‌نگریم، می‌بینیم که برخی از ویژگی‌های نوعی آن‌ها ضروری است و اگر گیاه یا حیوانی فاقد آن باشد، ناقص و معیوب به‌حساب می‌آید.برای مثال، درخت بلندقامتی چون چنار به ریشه‌هایی عمیق نیاز دارد. همچنین، ضروری است که رنگ‌هایی خاص و جذاب دُم طاووس نر را مزین کرده باشد؛ درغیراین‌صورت، نمی‌تواند برای خود جُفت بیابد.

🔅اگر چنار ریشۀ عمیق نداشته باشد یا طاووس دُم رنگی نداشته باشد، ناقص است و این فقدان برای او بد و شرّ محسوب می‌شود. در خصوص انسان هم حکایت همین است، منتها انسان به‌دلیل استعدادها، توانایی و امکانات بیشتری که دارد (مثل زبان، خیال، اراده)، ویژگی‌های ضروری پیچیده‌تری دارد که اگر فردی فاقد آن‌ها باشد، ناقص شمرده می‌شود. در نگاه فوت، فضایل اخلاقی در راستای همین ویژگی‌های خاص انسانی است. خصوصیاتی ضروری که بودشان فضیلت و نبودشان رذیلت به‌شمار می‌آید. بنابراین، فضایل و رذایل اخلاقی هم اموری طبیعی‌اند و نباید برای آن‌ها به‌دنبال مبنا و اساسی دیگر گشت.

🔅در این گفتگو، فوت ضمن بیان سرگذشت جالب و شنیدنی خود درباب ماجرای علاقه‌مندی‌اش به فلسفه و فلسفۀ اخلاق و بحث‌های مفصلش با الیزابت اَنسکم، ایدۀ خیرطبیعی در اخلاق را به‌زبانی ساده و جذاب توضیح می‌دهد و دستور زبان خیر را تقریر می‌کند.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/w4Dtv
🌾 @Doostanehekmatmarefat

🎙 نقد و بررسی کتاب ساختار انقلاب‌های علمی
👤 #مرتضی_مردیها - ۲۲ مهر ۱۳۹۷
دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
✨ همراه با پرسش و پاسخ
🌾 @Sedanet | @mardihamorteza

🎥 هم‌کلامی با صدای درون
✍️ حسین محمدی‌زاده

🔅 شگرد هم‌کلامی با صدای درون، شیوهٔ خاصی است که توسط دکتر هال استون و دکتر سیدرا استون در سال ۱۹۷۲ برای کشف جهان «خود» ها ابداع شده است. این شیوه، به دو شخص نیاز دارد. تسهیل‌گرِ تمرین و تمرین‌کننده. وظیفهٔ تسهیل‌گر، آن است که کمک کند تمرین کننده از وجود اگو که از «خود»ها جداست، آگاه شود و خودهای گوناگونش را در زندگی بشناسد و یاد بگیرد چگونه در حالت خودآگاهی که از طریق این روش تجربه می‌شود خودها را مورد استفاده قرار دهد.

🔅ضمن تشکر از دوستانی که ترجمهٔ این ویدئو به یاری آ‌نها صورت گرفت شما را به دیدن آن دعوت می‌کنم:
t.me/sedanet1/123
================
🔹کارهای بیشترِ حسین محمدی‌زاده در آپارات:
aparat.com/ARMG_Studies

🗞 گفت‌وگو ماهنامه قلم‌یاران با #موسی_اکرمی درباره سید #احمد_فردید
شمارۀ ۱۴، آذر ۱۳۹۷، صص. ۵۰-۶۱

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/MRo95
🌾 @sedanet | @musaakrami

🎙 قسمت پایانی سخنرانی #یوسف_اباذری (28 آذر 97) در نشست «بررسی انتقادی رابطۀ اقتصاد و فرهنگ در سپهرهای مختلف جامعۀ ایران»

فیلم این فایل صوتی👇
✨ → t.me/sedanet1/124

🗞 روایت گفتار مصطفی ملکیان در هشتمین همایش مهر مولانا درباره‌ی صلح درون از دید مولانا‎
صلح درون یگانه مقدمه گریزناپذیر صلح بیرون

🔅 محسن آزموده: روزهای آغازین سال 2019 میلادی است. تقریبا خمس قرن بیست و یكم نیز گذشته و به هیچ عنوان بوی بهبود از اوضاع جهان به مشام نمی‌رسد. در همین دو دهه، دنیا به روی خود هم جنگ دیده، هم كشتار، هم قحطی، هم ترور و هم وحشت و تهدید. در چنین وانفسایی سخن از صلح به میان آوردن به آرزوی محال می‌ماند. با این‌ همه تمنای محال، محال نیست و از قضا در چنین شرایط اسفباری است كه باید امید خود را از دست نداد و به فكر راه چاره‌ای گشت. برای تحقق صلح جهانی، تاكنون نظریه‎پردازان و فیلسوفان و دانشمندان و سیاستمداران و جامعه‌شناسان و... بسیاری به ارایه راهكار پرداخته‎اند. هشتمین همایش مهر مولانا امسال به همت موسسه سروش مولانا در كتابخانه ملی، تلاشی بود برای چاره‎جویی برای مساله صلح جهانی از جلال‌الدین محمد بلخی رومی، عارف، شاعر، متفكر و فرزانه ایرانی. به نظر می‎رسد مولانا هم از منظر حیات تاریخی و هم از حیث اندیشه‌هایش حرف‌های قابل‌توجهی در زمینه صلح دارد. مصطفی ملكیان، پژوهشگر و نواندیش معاصر ایرانی نیز كه در سال‌های اخیر از ضرورت بازگشت به آموزه‌های معنویان و فرزانگان سخن می‎گوید، در این همایش به راه‌حل صلح بیرونی از دید جلال‌الدین پرداخت و مدعی شد كه از دید مولانا، صلح درونی یا صدق، مقدمه و پیش‌شرطی برای صلح بیرونی با دیگران است. ملكیان در این سخنرانی كه به طور ویدیوكنفرانس پخش می‌شد، سه تبیین برای توضیح این ادعا از دید مولانا عرضه كرد. آنچه می‌خوانید روایت ما از گفتار اوست كه به طور اختصاصی در اختیار روزنامه اعتماد قرار گرفته است...

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/hwJY6
🌾 @sedanet
🌾 @mostafamalekian
🌾 @zamaneyebarkhord

🎥 مدیتیشنِ فلسفی
✍️ حسین محمدی‌زاده

🔅 «مدیتیشنِ فلسفی» نام تکنیکی‌ست که «مدرسهٔ زندگی» مدعی‌ست آن را بر اساس سنت فلسفی غرب ابداع کرده است. هرچه هست برای سلامت ذهنی و روانی ما می‌تواند مفید باشد و بی‌شک متأثر از مکتب رواقی‌ست. از همین‌رو در ادامه‌ٔ مجموعهٔ «مکتب رواقی» این ویدئو را در اینجا نشر می‌دهم.

🔅 ضمن تشکر از دوستانی که این ترجمه به‌یاری آن‌ها صورت گرفت، شما را به دیدن آن دعوت می‌کنم:
t.me/sedanet1/125
================
🔹کارهای بیشترِ حسین محمدی‌زاده در آپارات:
aparat.com/ARMG_Studies

instagram.com/p/BsKxaKGnd6n/


➖ صدانت در اینستاگرام:
instagram.com/3danet
➖ صدانت در آپارات:
aparat.com/3danet
➖ صدانت در تویتر:
twitter.com/3danet_ir
➖ صدانت در تلگرام:
t.me/sedanet
➖ صدانت در فیسبوک:
fb.com/3danet

🗞 روشنفکری ایرانی و مرجعیت از دست رفته
👤 مباحثه احمد زیدآبادی، مراد ثقفی و مقصود فراستخواه
مجله اندیشه پویا، آبان 97 صص 52-59

فایل pdf👇
✨ → t.me/sedanet1/127

❄️ درباره ی جدیدترین اثر علی زاهد، «نظم و بی نظمی»
✍️ مسعود قربانی

🔅«نظم و بی نظمی» جدیدترین کتاب دکتر علی زاهد است که از منظری فلسفی به "واقعیت" و "لایه های در هم تنیده ی"آن پرداخته است. کسانی که با سیر نوشتاری جناب زاهد آشنا هستند می دانند که اولین کتاب ایشان «به سوی الاهیات غیر متافیزیکی» حول آن گفته ی ژرف علامه طباطبایی که : "واقعیتی هست" شکل یافت. می شود گفت این مساله از آن زمان تاکنون هم چنان گریبان مولف را رها نکرده و در هر نوشته و کتابی بعد از آن، ذهنش بدین موضوع مشغول بوده است.

🔅به نظرم در «نظم و بی نظمی» باز آن "زخمِ ذهنی!" به گونه یی عینی تر، سر باز کرده و از روزن های گوناگون بر وجود زاهد سر ریز نموده است! واقعیت محور می نشیند و اندیشه ی زاهد، متمرکز در موضوع به هزار سو سرک می کشد؛ هرچند «اندیشیدن، شنا کردن خلاف جریان رودخانه است» (ص7) با این حال، در نظم و بی نظمی تلاشی زیبا را شاهدیم از فیلسوفی که نورافشانی به موضوعی عمیق و شاید دور از دست رس را به جذاب ترین شکل به قلم می راند و چهره یی تازه از آن را به ما نشان می دهد:

🔅«اندیشه ی فلسفی با خم شدن بر خویش، مفاهیم خود را به نقطه یی بحرانی می کشاند و آن ها را کج و کوله و اوراق می کند و بدین سان زبان خود را الکن می سازد. اما تنها همین لکنت زبان و مفاهیم کج و معوج شده و از ریخت افتاده است که شاید بتواند ما را به سوی امر دست نایافتنی اشارت دهد. شاید لکنت زبان در ناتوانی خویش در ارسال پیام بتواند به گونه یی نامتعارف پیام رسانی کند.» (ص36) «فلسفه چیزها را دگرگون نمی کند، اما شیوه ی نگرش ما به چیزها را دگرگون می کند و این شاید بزرگ ترین انقلاب است.» (ص78) و این "انقلاب" تنها هدف غایی است که به واقع در این کتاب و عمده نوشته های زاهد می توان یافت.

🔅نویسنده با "زبان" شروع می کند و به تشریحش می پردازد: «من زبانی دارم... با میانجی گری زبان است که من هم چون انسانی شعورمند در جهان واقع شده ام... زبان رابط من و جهان من است...» (صص8 و 9) زاهد در این پرداخت ها، گویی با چالشی بزرگ در افتاده باشد با "زبان" به "هستی" می رسد و تناقض های پیش روی این دو را می بیند:

🔅 «... اگر خود و جهان دو وجهه ی نسبتا تمایز یافته از هستی نامعّین در نظر گرفته شوند؛ آنگاه انسان در رابطه ی با خود و جهان، پیوسته در کشاکش و تضادی برای در زبان فکندنِ هستی و در زبان آمدنش را شاهد هستیم. «در زبان فکندن هستی» بر اراده و آزادی انسان در دگرگون کردن واقعیت تاکید می کند و در «زبان آمدنش» بر ضرورت و تسلیم آدمی به آن پای می فشارد.»(ص10)

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/Rpypm
🌾 @sedanet
🌾 @MasoudQorbani7

🎙 چه شد که متافیزیک به فلسفه تحلیلی بازگشت؟
👤 دکتر حمید وحید دستجردی
دوره‌های فلسفه تحلیلی
🌾 @sedanet

❄️ آیا مقدسات را می‌توان به طنز کشید؟

🔅 آن‌چه از نظرتان می‌گذرد گفت‌وگوی رؤیا صدر، طنزپرداز و طنزپژوه ایرانی با #یاسر_میردامادی در باب نسبت طنز و الهیات اسلامی است. این‌گفت‌وگو به همراه دوازده گفت‌وگوی دیگر در کتابی با عنوان «سیزده گفت‌وگو: اندیشیدن با طنز» از سوی نشر مروارید به سال ۱۳۹۵ خورشیدی در تهران منتشر شده است...

متن کامل + pdf👇
✨ → 3danet.ir/MXYon
🌾 @sedanet

❄️ اسلام، اخلاق، و همجنسگرایی، نقدی بر آرش نراقی
✍️ #حسین_سوزنچی

🔅امروزه موج ‌هم‌جنس‌گرایی و ترویج لواط در غرب، دامن برخی از کسانی که خود را روشنفکر دینی می‌نامند، نیز آلوده کرده است. آقای آرش نراقی در چند مقاله به دفاع از ‌هم‌جنس‌گرایی پرداخته، و معتقد است که اجازه دادن به رواج رفتارهای ‌هم‌جنس‌گرایانه نه‌تنها به لحاظ اخلاقی موجه است، بلکه هر تفسیری از قرآن که چنین امری را برنتابد نارواست و یک مسلمان حتما باید بکوشد که درک خود از قرآن را به طوری شکل دهد که با جواز رفتارهای ‌هم‌جنس‌گرایانه سازگار باشد!

▫️ وی سه مقاله درباره این موضوع نوشته است:

🔅مقاله اول با عنوان «درباره اقلیت‌های جنسی» را در ۲۵ نوامبر ۲۰۰۴ (۵ آذر ۱۳۸۳) نوشته و در آن ادعا کرده می‌خواهد «مهمترین دلایل عقلی را که مستند تقبیح اخلاقی آن گونه رفتارها بوده مورد ارزیابی قرار دهد».

🔅مقاله دوم با عنوان «قرآن و مسأله حقوق اقلیتهای جنسی» را در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۰ (۷ دی ۱۳۸۹) نوشته و در آن، با تکیه بر آنچه در مقاله نخست، آورده، می‌کوشد این مساله که قرآن کریم در داستان حضرت لوط، روابط ‌هم‌جنس‌گرایانه را مردود شمرده، زیر سوال ببرد؛ و بر همین اساس، مدعی می‌شود که: «هر تفسیری از قرآن که تبعیض بر مبنای هویت و گرایش جنسی را بربتابد از منظر اخلاقی نارواست» و «یک مسلمان خردورز لاجرم باید بکوشد درکی از آیات قرآنی بیابد که با نفی تبعیض بر مبنای هویت و گرایش جنسی سازگار باشد».

🔅و مقاله سوم با عنوان «مسئله ‌هم‌جنس‌گرایی در اندیشه شیعی ایران معاصر» در فصلنامه ایران‌نامگ (سال۳، ش۱، بهار ۱۳۹۷، ص۸۷-۱۱۹) منتشر شده؛ و مروری است بر دو ادعای فوق، با نیم‌نگاهی به مواضع برخی از روحانیون و روشنفکران ایرانی معاصر.

🔅بحثهای وی را می‌توان در دو فراز مورد توجه قرار داد: فراز اول آنجایی که می‌کوشد از منظر برون‌دینی، دفاع از ‌هم‌جنس‌گرایی را مصداق عدالت‌خواهی و اخلاقی زیستن جلوه دهد؛ و فراز دوم آنجا که می‌کوشد به مخاطب خویش القا کند که شخص می‌تواند مسلمان باشد اما به رفتارهای ‌هم‌جنس‌گرایانه احترام بگذارد! و مقاله حاضر است نقدی است بر آرای او در هر دو فراز.

متن کامل👇

✨ → 3danet.ir/Y3gCT
🌾 @Sedanet
🌾 @Souzanchi

❄️ دیدار دو فیلسوف تحلیلی در گفت‌وگو با حسین شقاقی

🔅محسن آزموده: تصور عمومی ناآشنایان با فلسفه تحلیلی آن است كه اندیشمندان این سنت فكری یك كلیت منسجم و یكنواخت را تشكیل می‌دهند. اما نگاه جزئی‌نگر و دقیق به آرا و اندیشه‌های ایشان واقعیت دیگری را آشكار می‌كند و از اختلاف‌نظرها و دیدگاه‌های متفاوت و بلكه متضاد پرده برمی‌دارد. در میان فیلسوفان نحله تحلیلی در سده بیستم، برای مخاطبان عمومی فلسفه و كتاب‌خوان‌ها، لودویگ ویتگنشتاین در كنار برتراند راسل، گوتلوب فرگه و وایتهد نامی آشنا و شناخته شده است و معمولا علاقه‌مندان غیرحرفه‌ای فلسفه نام او را شنیده‌اند و احیانا با امهات دیدگاه‌های او آشنا هستند.

🔅ویلارد ون اورمن كواین، فیلسوف برجسته امریكایی اما به این شهرت نیست و با وجود اهمیت و اصالت اندیشه‌اش در فلسفه تحلیلی معاصر، تنها متخصصان و پژوهشگران جدی فلسفه تحلیلی با او آشنا هستند. با این همه كواین یكی از اثرگذارترین و مهم‌ترین فیلسوفان این سنت فكری است كه همچنان اندیشه‌هایش در دپارتمان‌ها و گروه‌های فلسفه مورد نقد و ارزیابی قرار می‌گیرد. كتاب «ویتگنشتاین و كواین» نوشته جمعی از متخصصان فلسفه تحلیلی با ویراستاری رابرت ال. آرینگتون و هانس. یوهان گلاك به تازگی توسط حسین شقاقی به فارسی ترجمه و توسط انتشارات امید صبا منتشر شده است. این كتاب، شامل مقالات و جستارهایی در مقایسه تفاوت‌ها و شباهت‌های اندیشه‌های این دو فیلسوف، با رویكرد انتقادی و تخصصی است. بر این اساس تصمیم گرفتیم، با مترجم كتاب كه خود پژوهشگر حوزه فلسفه تحلیلی است و در این زمینه مقالات متعددی نوشته است، درباره‎ كواین و نسبتی كه با ویتگنشتاین دارد، گفت‌وگویی صورت دهیم كه از نظر می‌گذرد.

متن کامل + pdf👇
✨ → 3danet.ir/4yAcL
🌾 @Sedanet
🌾 @zamaneyebarkhord

❄️ درس‌گفتار «عناصر فلسفه حق» از #حسام_سلامت
20 جلسه | صوتی

دریافت فایل ها👇
✨ → 3danet.ir/893s2
🌾 @Sedanet
🌾 @prolegomena

instagram.com/p/BsYi_5TH3j7



➖ صدانت در اینستاگرام:
instagram.com/3danet
➖ صدانت در آپارات:
aparat.com/3danet
➖ صدانت در تویتر:
twitter.com/3danet_ir
➖ صدانت در تلگرام:
t.me/sedanet
➖ صدانت در فیسبوک:
fb.com/3danet

🎥 چگونه زبان ها تکامل می‌یابند؟
👤 الکس گندلر
ترجمه: محسن حیدری

🔅 در طی تاریخ زندگی بشر هزاران زبان از تعداد کمی ریشه گرفتند و توسعه یافتد ولی این سوال مطرح است که چرا تعداد و تنوع زبان های تا این حد زیاد است و ما چگونه می توانیم رد پای آن ها را در سیر تاریخ دنبال کنیم؟ الکس جندلر برای ما توضیح خواهد داد که زبان شناسان چگونه زبان ها را به خانواده های زبانی طبقه بندی می کنند..

🌾 @Sedanet

🎙 حرمت نفس و اعتماد به نفس
👤 #فرهنگ_هلاکوئی
🌾 @sedanet

❄️ پدیده «طب اسلامی»
✍️ سید حسن اسلامی اردکانی

🔅در سفری به تبریز، درست در مرکز شهر بنری چندمتری به چشمم خورد که بر آن تصویری بود و زیر آن تیتری به این مضمون داشت «پدر طب اسلامی ایران»، از چشم‌بندی خدا حیرت کردم که چگونه در روز روشن کسانی در این بازار مکاره هر کالای بنجلی را عرضه می‌کنند و تازه به نام دین می‌نویسند.

🔅ستیز با طب مدرن و تلاش برای بی‌اعتباری آن داستان بلندی دارد. در کودکی پدرم کتابی داشت به نام «راهنمای نجات از مرگ مصنوعی» (نوشته مرحوم علی‌اکبر سقاباشی). این کتاب، در کنار مفاتیح و یکی دو کتاب دعای دیگر، جزو کتاب‌های بالینی او به شمار می‌رفت و همواره به آن‌ استناد می‌کرد. مضمون کلی این کتاب کمابیش آن بود که کل پزشکی مدرن و تغذیه امروزین خطا است و بیماری‌ها را می‌توان با دوغ وگل سرخ و چیزهایی از این دست درمان کرد. لذا از همان موقع گوشم از این سخنان پر بود و آرام آرام آموختم به این ادعاها توجه نکنم. اما وقتی که به شکل علنی و فراگیر از طب اسلامی سخن گفته می‌شود و آن را بدیل طب مدرن یا تنها گزینه درست قلمداد می‌کنند، بد نیست کمی درنگ کنیم و ببینیم واقعا آنچه طب اسلامی نامیده می‌شود بنیادش چیست.

🔅بخشی از این طب همان طبایع یا مزاج‌های چهارگانه است که طبق آن افراد به صفراوی، بلغمی، سوداوی و دموی مزاج تقسیم می‌شوند. فارغ از اعتبار این تقسیم‌بندی و مزاج‌شناسی، مساله آن است که کل این تقسیم‌بندی از یونان باستان، یعنی غرب آن روز، آمده است. و کسانی که مقصودشان از «طب اسلامی» طبی است که مستقیماً برآمده از تعالیم اسلامی باشد، نمی‌توانند به آن استناد کنند و آن را بنیاد کار خود قرار دهند. از قضا بخش گسترده‌ای از طب سنتی ما و تقسیم غذا به گرم و سرد بر همین مزاج‌شناسی یونانی استوار است.

🔅اما مهم‌ترین بخش این طب اسلامی، احادیثی است که به پیامبر و ائمه (ع) نسبت داده می‌شود و گاه در کتاب‌هایی مانند طب الرضا و طب الائمه منتشر می‌‌شود. درباره اعتبار این احادیث کافی است به سخن شیخ صدوق (درگذشته 381 ق.) توجه کنیم. وی بیش از هزار سال قبل در مقام تبیین، معرفی و دفاع از آموزه‌های اصلی شیعی کتاب اعتقادات را نوشت که مدافع نوعی تشیع راست‌کیش بود. در این کتاب بابی را به احادیث طبی اختصاص می‌دهد و با اختصار و صراحت تکلیف مخاطب را با آنها روشن می‌کند و تقریبا کنارشان می‌گذارد. در اینجا ترجمه عین سخنان او آورده می‌شود تا تکلیف‌مان با مدعیان طب اسلامی روشن شود:

🔅«اعتقاد ما در باب احادیث وارد شده در طب آن است که آنها وجوهی دارند. برخی مناسب هوای مکه و مدینه صادر شده است و جایز نیست در جاهای دیگر به کاربرده شود؛ برخی را عالم [امام] متناسب با شناختی که از طبع پرسشگر داشت بیان کرد و نباید از آن تجاوز شود، زیرا وی به طبع پرسشگر آشناتر از خودش بود.

🔅برخی را نیز مخالفان، برای زشت کردن چهره مذهب نزد مردم تدلیس کرده و در کتاب‌ها گنجانده‌اند، در برخی اخبار نیز توهم و سهو از سوی ناقل رخ داده است، و در برخی احادیث قسمت‌هایی حفظ و بخشی فراموش شده است.» (کتاب الاعتقادات، شیخ صدوق، ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین بن‌بابویه قمی، تحقیق موسسه الامام الهادی، 1389ش.، ص 371)

🔅سپس برخی احادیث را که مضمون مقبولی دارد، مانند آنکه امام علی (ع) فرمود عسل درمان هر بیماری است، قید می‌زند و می‌گوید مقصود هر بیماری برآمده از سردی است. (همان)
یعنی با تفسیری بر اساس مزاج‌های یونانی این حدیث را تفسیر می‌کند.

🔅سید کاظم طباطبایی، رییس پژوهشگاه‌دارالحدیث، در مقام گزارش آخرین بررسی‌های انجام‌شده در عرصه سندشناسی احادیث طبی نتیجه می‌گیرد که تنها 5 درصد آنها اعتبار دارد و این احادیث هم درباره فواید میوه‌ها و خوردنی‌ها است، نه ناظر به درمان. (سایت صدای پزشکان) «medvoice»، 2 شهریور 1396

🔅یازده قرن قبل عالمی شیعی و مقبول جامعه علمی تکلیف تقریبا همه احادیث طبی را روشن می‌کند، حال نمی‌دانم بعد از یک هزاره در این آشفته بازار چگونه برخی چنین آشکارا به ریش خلق‌الله می‌خندند و به نام دین این سخنان را ترویج می‌کنند.

یادداشت «پدیده طب اسلامی»
صفحه آخر روزنامه اعتماد، سه‌شنبه 18 دی 1397
🌾 @sedanet
🌾 @hassan_eslami
🔖 t.me/sedanet1/135