❄️ مقاله روان شناسی اخلاق از نگاه مولانا
✍️ #مصطفی_ملکیان

🔅همان گونه که پیشتر گفته ام در فرهنگ جهانی، چه در فرهنگ غرب که ریشه اش در یونان و رم و مصر باستان بوده است و چه در فرهنگ شرق که ریشه اش در چین و هند و ژاپن باستان بوده است، سه پدیده شناخته شده است که از هر سه پدیده کمابیش به عشق، محبت، مهر و امثال آن تعبیر می شود. اما این پدیده ها فقط نام شان یکی است و واقعاً با هم متفاوت اند و حکم هیچ کدام از این ها قابل تعمیم و تسری به دیگری نیست. برای این که عشق در نظر مولانا را بهتر بشناسیم، لازم است که با این سه رویکرد آشنا شویم. این سه رویکرد عبارت اند از: ۱) عشق اروتیک؛ ۲) عشق فیلیایی؛ ۳) عشق آگاپه ای. در ادامه هر کدام از این ها را به اختصار توضیح می دهیم...

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/vnMNY
🌾 @Sedanet
🌾 @Sepidehdanaei
🌾 @Mostafamalekian

❄️ مردم بی‌عقل؟
✍️ #محسن_زندی

🔅 برخی که رفتار حریصانه‌ی مردم در صف‌های شلوغ خرید گوشت و پراید، یا پر کردن باک در شب اعلام گرانی بنزین را نگاه می‌کنند، می‌گویند دقیقاً در کجای این مردم عقل قرار دارد؟ و برخی دیگر نیز می‌‌گویند اتفاقاً این رفتار بر اساس فرمول‌های رفتار اقتصادی کاملاً عقلانی است.

🔅 نظر شما به نوع نگاهتان به انسان بستگی دارد. دو نگاه زیر را ببینید:

نگاه اول
عقل کمترین کارکرد را در انسان دارد. رفتار انسان بیشتر از هر چیز دیگر، تحت تاثیر هیجانات و احساسات، ناهشیار، ژنتیک، طبقه‌‌ی اجتماعی، روح زمانه، تربیت، رسانه یا هزار چیز پیدا و ناپیدای دیگر است.
مردم مثل یک گله هستند که هر چوپانی می‌تواند آنها را به هر جایی ببرد. مثلاً می‌توان اشغالترین باورها یا اجناس را با تبلیغات بسیار به مردم غالب کرد حتی کاری کرد که فکر کنند زندگیشان بدون آن آشغال لنگ می‌ماند. مثلاً داستان کرم حلزون را در چندسال قبل به‌خاطر آورید.

نگاه دوم
رویکرد انتخاب عقلانی یا اختیار عاقلانه (در اقتصاد کلاسیک و نوکلاسیک) می‌گوید انسان‌ها موجودات هوشمندی هستند که گزینه‌های مختلف را بر اساس محاسبات منطقی وارسی کرده و سودمندترین آنها را برمی‌گزینند. میزان منطقی بودن این محاسبات بستگی به تعداد گزینه‌ها، دیتاهای در دسترس، و رسش مغزی آنها دارد. اما در هر حال، انسان‌ها جستجوگرانی منطقی هستند که به دنبال حداکثر کردن سود و کمینه کردن هزینه و ضرر خویشتن هستند.
رفتار آدمیان هدفدار و سنجش‌گرایانه است و حوادث اجتماعی حاصل جمع اعمال افراد زیادی است که بر اساس محاسبات عقلانی عمل می‌کنند.

🔅 برای نمونه، یکی از مصادیق عقلانی عمل کردن، رابطه‌ی بین مصرف و قیمت است.
به زبان ساده اگر هیچ عامل دیگری در کار نباشد، هر موجود عاقلی وقتی قیمت یک چیز بالا می‌رود آن را کمتر می‌خرد. یعنی با افزایش قیمت تقاضا پایین می‌آید (البته عوامل بسیاری هستند که باعث کاهش یا افزایش تقاضا می‌شوند). حالا اگر آن جنس ضروری باشد، به جنس جایگزین ارزانتر روی می‌آورد. مثلا اگر گوشت گوسفند گران شود بیشتر مرغ می‌خرد که ارزانتر است.


🔅 ممکن است گروه اول در پاسخ بگویند:
این قاعده تنها در کشورهای توسعه‌یافته که عقل و شعور مردم به خاطر سرانه‌ی مطالعه و سطح سواد و دانش بالا رفته، جاری است. برای همین وقتی یک چیز گران می‌شود مردمشان نمی‌خرند. اما کشور ما بالعکس است. وقتی یک چیز گران می‌شود هجوم می‌آوریم برای خریدن، حتی بیشتر از حد نیازمان. چراکه ما مردم ایران هنوز به رشد عقلانی مناسبِ ناشی از آموزش صحیح دست نیافته‌ایم، و این عامل با اختلال‌های اخلاقی مانند حرص و آز و تنبلی و بی‌اعتمادی‌های اجتماعی نیز مقرون شده است.


🔅 اما گروه دوم چنین پاسخ می‌دهند:
ما از نظر تعداد فارغ‌التحصیلان بیشتر رشته‌ها از بیشتر کشورهای دنیا جلو زده‌ایم. بنابراین، مشکل تحصیلات و رشد عقلی نداریم. جدای از اینکه آدمیزاد حتی بدون سواد نیز بر اساس محاسبه‌ی دقیق سود و زیان رفتار می‌کند. به‌لحاظ اخلاقی نیز از دیگر کشورها عقب‌تر نیستیم.

در مورد رفتار مردم کشور ما نیز اصل رفتار عقلانی جاری است.
مشکل آن‌جاست که یک عامل مزاحم دیگر در آن اصل ساده‌ی قیمت و خرید دخالت می‌کند: بی‌ثباتی اقتصادی و پیش‌بینی‌ناپذیری اوضاع، بر اثر دخالت عوامل سیاسی.
این‌پیش‌بینی‌ناپذیری با یک تجربه‌ی تاریخی مقرون است: در مملکت ما هیچ چیز ارزان‌ نمی‌شود و قطعاً در آینده گرانتر می‌شود.

اگر این عامل را نیز حساب کنیم می‌بینیم که رفتار مردم ما نیز عقلانی است: جنسی که گران می‌شود را می‌خرم، چون می‌دانم در آینده گرانتر می‌شود و با نخریدن من ارزان‌تر نخواهد شد (تورم انتظاری).

برای نمونه، وقتی در جامعه به دلیل افزایش یکباره‌ی قیمت دلار یا افزایش نقدینگی، «تورم انتظاری» شکل می‌گیرد مردم انتظار دارند قیمت همه‌ی کالاها، بویژه کالاهایی که ویژگی سرمایه‌گذاری دارند، افزایش پیدا کند. لذا به سمت کالاهای سرمایه‌ای همانند خودرو هجوم می‌برند تا بتوانند از این افزایش قیمت‌ها سودی نصیب خود کنند.

🔅 لذا رفتار مردم در سطح خرد فردی بازهم عقلانی است. اما، مشکل جای دیگر است؛ یعنی در سطح کلان. چون این عقلانی عمل کردن فردی در بستر یک اقتصاد بیمار اجرا می‌شود، وضع را بدتر می‌کند. مثلاً همین افزایش تقاضا به‌طور پلکانی به افزایش قیمت مجدد می‌انجامد؛ اما بدون افزایش کیفیت، و در یک سیستم غیرپاسخگو. این عرضه‌کنندگان غیرپاسخگو، رندانه از این تورم انتظاری سوء استفاده می‌كنند.
بنابراین علت اصلي افزايش قيمت‌ها شكل گيرى تورم انتظاري بر اثر تجربه‌ی تاریخیِ ناشی از بی ثباتی اقتصادی است، نه اختلال در عرضه و تقاضا.

🌾 @Sedanet
🌾 @naghdehalema

❄️ کدام دیدگاهِ فلسفی پدیدۀ تنوع ادیان را بهتر تبیین می‌کند؟
✍️ #یاسر_میردامادی

🔅ما با پدیده‌ای به نام تنوّع ادیان رو در رو هستیم که البتّه پدیدۀ جدیدی نیست و در سده‌های میانه – و در کلّ – در جهان قدیم هم ما با این پدیده، بیش و کم، مواجه بوده‌ایم. در واقع بسیاری از تنوّع‌های دینی‌ای که امروزه در جهان مدرن با آن مواجه هستیم، ریشه در جهان قدیم دارد. تنوّع ادیان را چه در ادیان شرقی یا غربی و چه در ادیان قدیم و نوپدید شاهد هستیم. حاصل این تنوّع‌ها شکل‌گیری آیین‌هائی مانند آیین اسلام، آیین بهائی، آیین دائو (یا تائوئیسم)، آیین جین، آیین شینتو، آیین مسیحی، آیین یهود، آیین هندو، آیین بودا، آیین زرتشت و بسا ادیان دیگر است. امّا در جهان جدید است که با گسترش ارتباطات، پدیدۀ تنوّع ادیان رنگ و ابعاد متفاوتی به خود گرفته است.

🔅یکی از پرسش‌هائی که پدیدۀ تنوّع ادیان پیش روی محقّقان گذارده است، این است که چرا چنین تنوّعی در ساحت ادیان پدید آمده است؟ در میان انواع تبیین‌هائی که از چنین پدیده‌ای به دست داده شده است (مثل تبیین‌های روانشناختی، جامعه شناختی، انسان‌شناختی و غیره) در این بحث تمرکز من بر تبیین‌های فلسفی و به طور ویژه تبیین‌های فلسفی‌ای خواهد بود که در عصر مدرن از پدیدۀ تنوّع ادیان ارائه شده است. من در ادامه می‌کوشم پاسخ‌های فلسفی‌ای را که به پدیدۀ تنوّع ادیان داده شده است، دسته‌بندی کنم. سپس می‌کوشم به این پرسش پاسخ دهم که از میان آرای متنوّعی که در تبیین فلسفی پدیدۀ تنوّع ادیان ارائه شده، کدام یک از نظر فلسفی تبیین قابل دفاع‌تری است.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/YgrzZ
🌾 @Sedanet

🎥 گفتگویی درباره شعر با #هوشنگ_ابتهاج (ه. ا سایه)
🌾 @Sedanet

instagram.com/p/BuS9p-EHOH6/


➖ اطلاع‌رسانی نشست‌های فرهنگی و علوم انسانی در تلگرام:
@News_sedanet

➖ صدانت در اینستاگرام:
instagram.com/3danet

➖ صدانت در آپارات:
aparat.com/3danet

➖ صدانت در تویتر:
twitter.com/3danet_ir

➖ صدانت در تلگرام:
@Sedanet

➖ صدانت در فیسبوک:
fb.com/3danet

❄️ سه دهه همنشینی دین و نولیبرالیسم در ایران
✍️ یوسف اباذری و آرمان ذاکری

🔅 توضیح کانال #یوسف_اباذری : این مقاله احتمالا از نظر کسانی که سال‌هاست درگیر مطالعه‌ی سیاست‌های نولیبرالی در جهان و ایران هستند، بدیهی جلوه کند اما آنها مخاطب این مقاله نیستند. مخاطب این مقاله همه‌ی کسانی هستند که مدام می‌پرسند «نولیبرالیسم چیست؟» و «چرا برای توصیف تحولات جامعه ایران پس از جنگ از عنوان نولیبرالیسم استفاده می‌کنید؟» این مقاله متنی آموزشی برای آنانی است که می‌خواهند با تناقضات سیاست ایران آشنایی پیدا کنند. ما مدعی هستیم که توجه اکثر مردم به عوامل ثانوی متأثر از این تناقضات دوخته شده است و آنان از ماهیت این تناقضات اطلاع چندانی ندارند، تا جایی که اجرایی شدن چنین سیاست‌هایی در جامعه‌ی ما با توسل به قیاس‌های نادرست و تجزیه و تحلیل‌های کارشناسانه‌ی فیس‌بوکی و تلویزیونی هنوز مورد تردید واقع می‌شود.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/nccU9
🌾 @Sedanet | @yousefabazari

❄️ گزارش محسن آزموده از سخنرانی #مصطفی_ملکیان در باب اعتماد

محسن آزموده: اعتماد بزرگ‌ترین غایب مناسبات اجتماعی این روزهای ما است. این جان کلام سخنان مصطفی ملکیان در گفتار پیش روست. البته شاید آگاهی و اذعان به این سخن، چندان بر بقیه پوشیده نباشد. همه ما متاسفانه شاهدیم که چطور در کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین روابط اعتماد از دست رفته است و افراد و نهادها با سوءظن به یکدیگر نظر و رفتار می‌کنند و به ندرت در بده‎بستان‎ها صداقت و روراستی دیده می‎شود. ملکیان در این گفتار البته درباره علل و عوامل از دست رفتن این سرمایه اجتماعی سخن نگفت، اما درباره عقلانیت اعتماد حرف زد و مواردی را بر شمرد که در آنها اعتماد کردن عقلانی و در نتیجه اخلاقی است. او با همان رویکرد تحلیلی- فلسفی شناخته‎شده‎اش به اعتماد از منظر روان‎شناسی اجتماعی نظر کرد و مواردی را بر شمرد که در آنها اعتماد کردن عقلانی است و تاکید کرد که در غیر این موارد، اعتماد کردن اگرچه می‎تواند به لحاظ روان‎شناختی و درونی موثر باشد، اما به لحاظ بیرونی مضر است و در نتیجه عاقلانه نیست. آنچه می‎خوانید، روایت منقح و ویراسته سخنان او در گردهمایی سالانه گفت‌وگو در تالار ایوان شمس است که عصر شنبه ۴ اسفند به همت کانون گفت‌وگوی انجمن خیریه موسسات امام موسی صدر برگزار شد.

متن کامل+pdf👇
✨ → 3danet.ir/pKjYp
🌾 @Sedanet
🌾 @mostafamalekian
🌾 @zamaneyebarkhord

❄️ عنصر فعال هستی و رفیق رهگشا: عرفان اجتماعی در بینش، روش و منش #هدی_صابر
✍️ #محمد_قطبی

🔅 در سه مقاله اول از مجموعه مقالات عرفان اجتماعی در بستر توحید اجتماعی-سیاسی که اسپین‌آف (Spin-Off) و مقالات فرعی مجموعه مقالات چهارگانه ضرورت تجدید حیات توحید اجتماعی-سیاسی محسوب می‌شوند، به مباحثی نظیر اهمیت عرفان اجتماعی در مقاله اول، مسلمان تمام و تثلیث “خدا، خلق، خود” و اهمیت نقش “خود” انسانی در سلوک معنوی در آموزه‌های عرفانی شریعتی-اقبال در مقاله دوم و در مقاله سوم به بررسی عرفان اجتماعی شریعتی-اقبال در بینش، روش و منش مصطفی چمران و اهمیت نقش “خلق” در سلوک معنوی او پرداخته شد. در آخرین مقاله از این مجموعه مقالات به عرفان اجتماعی در بینش، روش و منش هدی صابر و به نقش “خدا” در سلوک معنوی او و در مثلث خدا، خلق، خود می‌پردازیم.

متن کامل قسمت چهارم👇
✨ → 3danet.ir/fF2Fp
متن کامل قسمت سوم👇
✨ → 3danet.ir/tX5dP
متن کامل قسمت دوم👇
✨ → 3danet.ir/Adfr8
متن کامل قسمت اول👇
✨ → 3danet.ir/NBMvO

❄️ جهان غرب چه چیزی از بقیه‌ی دنیا می‌تواند بیاموزد؟
برگردان: شهاب بیضایی

🔅جولین باگینی، فیلسوف و نویسنده، در جدیدترین اثرش، جهان چگونه می‌اندیشد: تاریخ جهانی فلسفه (گرانتا)، می‌خواهد این واقعیت را به ما یادآوری کند که هرچند جهانی‌شدن جابه‌جایی کالاها و مردم را افزایش داده اما در انتقال اندیشه‌ها به آن سوی مرزها دستاورد ناچیزی داشته است.

🔅او می‌گوید: «این یک خطای فاحش فرایند جهانی‌سازی است که امروزه با غذاهای ملل آشنایی بیشتری داریم تا با اندیشه‌هایشان. امروزه مردم با کُمرا (نوعی خوراک هندی) آشناترند تا مفهوم حقیقی کارما.»

🔅«ارزش بی‌طرفی را در نظر بگیرید. به قول جرمی بنتام، “نظر همه به یک میزان اهمیت دارد و هیچ کس بالاتر از دیگری نیست.” ممکن است که این حرف به نظر ما بدیهی بیاید زیرا اخلاقیات وابسته به آن است. اما در بسیاری از نقاط جهان این طرز فکر که بیاییم و همه را یکسان ببینیم بی‌معنی است.»

🔅«در آیین کنفوسیوس‌، مسئولیت‌های پدران و پسران، شوهران و زنان، فرمانروایان و فرمانبران با هم فرق می‌کنند. دانشور نامدار فلسفه‌ی چینی، راجر اِیمس، آیین کنفوسیوس‌ را اخلاقیاتی مبتنی بر نقش‌ها می‌داند زیرا می‌گوید تعهدات شما بر اساس نقش‌تان در جامعه تغییر می‌کند. بسیاری از جوامع چنین رویکرد گسترده‌ای را برمی‌گزینند.»

🔅«وقتی که فلسفه‌های گوناگون جهانی را با هم مقایسه می‌کنیم باید توجه کنیم که غلو نکردن درباره‌ی تفاوت‌های آن‌ها همان قدر مهم است که نادیده گرفتن‌شان. به ندرت اندیشه‌ای را در فرهنگی پیدا می‌کنید که با فرهنگ‌های دیگر بیگانه باشد. تفاوت بیشتر در میزان تأکید است. همان گونه که تام کاسولیس، متخصص فلسفه‌ی ژاپنی، می‌گوید: “چیزی که در یک فرهنگ نقشی محوری دارد شاید در فرهنگی دیگر در حاشیه باشد.”»

🔅«ملاحظه‌ی این که چگونه اخلاق کنفوسیوسی بر اخلاقیات مبتنی بر نقش‌ها تأکید دارد ما را متوجه دو نکته می‌کند: اول اینکه تعهد ما به بی‌طرفی چقدر غیرمعمول است و دیگر آنکه در عین حال بی‌طرفی آن قدرها هم که به نظر می‌رسد روشن و مشخص نیست. در عمل، مردم معتقدند که باید با خانواده‌ی خود به گونه‌ای متفاوت از غریبه‌ها رفتار کنند. بسیاری خود را به شهروندان کشورشان متعهدتر می‌دانند تا سایر ملت‌ها.»

🔅«گردش آزاد عقاید باید نیروی محرک جهانی‌سازی باشد نه نیروی محرک سلطه. در عمل، جهانی‌شدن به غربی‌سازیِ جهان تبدیل شده است: مک‌دونالد در میدان سرخ وجود دارد، استارباکس در شانزه‌لیزه و کوکاکولا تقریباً در همه جا. جهانی‌سازی در عرصه‌ی اندیشه‌ها نیز از چنین الگویی پیروی می‌کند. اندیشه‌های غربی در دانشگاه‌های چین و ژاپن بیشتر مطالعه می‌شوند تا اندیشه‌های شرقی در اروپا و آمریکای شمالی.»

🔅«به هر حال، گاهی تلاش برای تغییر ۱۸۰ درجه‌ایِ فکرِ مردم هوشمندانه نیست. برای این که در کنار هم زندگی کنیم لازم نیست بر سر همه چیز اتفاق نظر داشته باشیم. فقط همان قدر لازم است که بتوانیم در کنار هم با خوبی و خوشی زندگی کنیم.»

🔅«وقتی به سایر سنت‌ها نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که در بطن خود مایه‌هایی دارند که بعضی به افراط‌گرایی می‌انجامد و بعضی به آزادی اندیشه. برای مثال، اسلام در طول تاریخ خود هم جوامعی بسیار دموکراتیک را به وجود آورده و هم جوامعی به‌شدت متعصب را. بهترین راه برای اجتناب از “برخورد تمدن‌ها” این نیست که بخواهیم جهان اسلام دینش را کنار بگذارد یا نوعی روشنگری غربی را از سربگذراند بلکه این است که سنت‌های خود در عرصه‌ی تکثرگرایی و مدارا را بازسازی کند.»

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/EOiQ9
🌾 @Sedanet

❄️ معرفی رمان عیار ناتمام نوشته‌ی هادی معصوم‌دوست و خسرو شکوری‌فر
✍️ سید رضا شکراللهی

🔅“صدای تلویزیون را از توی حمام می‌شنید. یکی از شبکه‌های ماهواره‌ای تظاهراتِ دیروزِ مردم را نشان می‌داد و شعارهای مردم را. خون بود که از تنش شسته می‌شد و راه می‌کشید سمتِ چاهک. این تصویر را هم توی خیلی از فیلم‌ها دیده بود. فکر کرد دنیا دیگر هیچ حرفِ تازه‌ای برای گفتن ندارد.

🔅حوله را پیچید دورِ تنش و همین‌که از حمام بیرون آمد، در تلویزیون چهره‌ی دختری را دید خون‌آلود که مردی سرش را در بغل گرفته بود. صدای کسی را شنید که شوکه شده بود و وای وای می‌گفت.

🔅کانال را زد روی بی‌بی‌سی. پارازیت روی تصاویر بازی می‌کرد. باز هم چهره‌ی همان دختر بود و صدای گزارشگری که او را ندا آقاسلطان معرفی می‌کرد. دختری که امروز در خیابانِ امیرآباد با یک گلوله کشته شده بود. مجریِ بی‌بی‌سی که از دیدنِ تصویرِ دختر بغض کرده بود، اخبار را با صدای لرزانی ادامه داد. علی هم‌چنان با چشم‌های خیس به تلویزیون نگاه می‌کرد که حالا دیگر چیزی جز پارازیت نشان نمی‌داد.

🔅محسن از روی میز یک فندک و نخ سیگار برداشت و رفت توی بالکن. سیگار را گذاشت گوشه‌ی لبِ دردآلودش و آتش زد. هنوز در دهانش طعمِ خون را حس می‌کرد. دود را بلعید. طعمِ خون و دود پیچید توی هم. بغضش ترکید. به دیوارِ بالکن تکیه داد. پشتش از جای ضربه‌ها تیر می‌کشید. به هق‌هق افتاد. لبش دوباره به خون افتاد و طعمِ خون در کامش نشست.”

🔅این پاره‌ای از رمانِ عیار ناتمام نوشته‌ی هادی معصوم‌دوست و خسرو شکوری‌فر است که چند روز پیش در نشر نیلوفر منتشر شده. رمانی بر بستری از سیاست و تاریخِ دیروز و امروزِ ما. عیار ناتمام از دورانِ سخنرانی‌های آتشینِ دکتر علی شریعتی شروع می‌شود. آدم‌های قصه را، از مارکسیست‌های دهه‌ی چهل تا انقلابی‌های دهه‌ی پنجاه، به اوجِ حوادثِ انقلابِ ۵۷ می‌کشاند، در بخش‌هایی مفصل رشته‌ی زندگی‌هایشان را در جبهه‌های جنگ و اردوگاه اسیران ایرانی در عراق پاره‌وپوره می‌کند تا برسد به سالِ تلخ و تاریخیِ ۸۸ و رویارویی یک سردارِ سپاهیِ بازمانده از جنگ با جوانانی از نسلی که همه‌ی چشم‌شان به انتخابات است.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/d3RKY
🌾 @Sedanet | @khabgard

❄️ گزارش روزنامه اعتماد از دوازدهمین همایش سالانه انجمن علوم سیاسی ایران + صوت
ایران و رخداد آینده
ایران آینده: دشواره‌ها و تصمیمات حیاتی

🔅 محسن آزموده: دشواره‎‌ها و تصمیمات حیاتی زیرعنوان دوازدهمین همایش سالانه انجمن علوم سیاسی ایران است که روز پنجشنبه ۹ اسفندماه با سخنرانی قریب به ۴۰ نفر از اساتید و پژوهشگران برجسته علوم اجتماعی و سیاسی ایران در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. دغدغه محوری و عنوان اصلی این همایش آینده ایران بود و قدر مشترک سخنرانی‌ها نیز آنکه ایران امروز دچار مشکلات و مصایبی اساسی است و در نتیجه نیازمند اتخاذ تصمیم‌هایی جدی.

🔅در این همایش محمدجواد کاشی، بر ضرورت چرخشی بنیادین در نگرش ما به سیاست تاکید کرد، محمدرضا تاجیک از رخداد آینده سخن گفت، سعید مدنی بر راه‌حلی نهادی برای برون رفت از دشواری‌ها اصرار داشت، محمد مالجو معضلات ساختار اقتصاد سیاسی ایران را برشمرد و بر ضرورت بازتعریف دولت و بازگرداندن آن به کارویژه‌های اساسی‌اش تاکید کرد. شروین وکیلی و جواد حیدری نیز از منظری نظری، یکی با اشاره به تمایز دو سنت تمدنی ایرانی و غربی، به میراث خودی بازخواند و دیگری با مروری بر راهکارهای ارایه شده در سنت مشروطه‌خواهی غربی، از امکان ترکیبی میان امنیت و دریافت‌های متفاوت از برابری سخن گفت. در ابتدای این همایش علی اسمعیلی اردکانی، دبیر اجرایی همایش و سید عبدالامیر نبوی، رییس انجمن علوم سیاسی بر ضرورت این همایش در روزگار فعلی سخن گفتند. آنچه می‌خوانید، گزارشی از سخنرانی‌های پنل نخست این همایش است که دغدغه‌هایی عمومی‌تر را طرح می‌کند لازم به ذکر است آنچه این پژوهشگران درباره سیاست امروز ایران مطرح می‌کنند از منظری علمی و آکادمیک است و در نتیجه باب اظهار نظر و انتقاد بر آن گشوده.

متن کامل + صوت کامل👇
✨ → 3danet.ir/IHfgI
🌾 @Sedanet
🌾 @mmaljoo
🌾 @javadkashi
🌾 @sherwin_vakili
🌾 @khaveh_shnasi
🌾 @zamaneyebarkhord

🎙 ده دقیقه درباره آب
👤 #محمد_فاضلی
13 اسفند 97
🌾 @Sedanet | @fazeli_mohammad

لب کلام در “ذهن و عالم”
✍️ #توماس_نیگل
مترجم: #یوسف_ملکی

این مقاله خلاصه نقطه نظراتی است که از آنها به طور مشروح تری در کتابم “ذهن و عالم: چرا درک ماده گرایانه نئو داروینی از طبیعت تقریبا به طور حتم خطا است،” که سال گذشته توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر شد، دفاع کرده ام. از آن زمان، این کتاب توجه انتقادی قابل ملاحظه‌ای را به خود جلب کرده است، امری که با عنایت به عمق جا افتادگی جهان بینی که این کتاب به آن حمله می‌کند تعجب آور نیست. به نظرم مفید آمد که خلاصه کوتاهی از دلایل محوری مورد بحث در این کتاب را ارائه کنم.

متن کامل (انگلیسی و فارسی)👇
✨ → 3danet.ir/YPaWB
🌾 @Sedanet

❄️ علم و سواد، میل و عمل
✍️ #مرتضی_مردیها

🔅پس سه‌گونه پرسش قابل تفکیک است: این‌که آیا این اساساً علم است؛ این‌که با فرض علم بودن آن، بهرۀ فلان از آن چه قدر است؛ و دیگر این‌که، با فرض هم علم بودن آن و هم عالِم بودن این، آن علم در این عالِم، یا از طریق این عالِم در این عالَم، به چه شکلی و به چه قدری به بار نشسته است.

🔅بر این قرار، چندان بر خطا نیستیم حتی اگر دعوا کنیم که عنصر فایده در مفهوم علم لحاظ شده است. چنان‌که اگر کسی گوید من تعداد برگ‌های هر درختی، و وزن شن‌های ته هر رودباری، و تواتر زاد و رود فلان، و تحول دار و ندار بهمان، و نحو زبان‌های از یاد رفته و صرف ثروت‌های بربادرفته، و از این دست، می‌دانم، بسا که شنوندۀ عاقل گوید این اصلاً علم نیست؛ و مقصودش این باشد که علم نه به وصف کاشفیت که به صفت فایده‌مندی است که شکوه می‌گیرد و سرنهش به بار می‌آورد؛ ورنه از این دست علم، چه کسی قرار است چه طرفی بربندد؟

🔅بالاتر از این، بسا که علمی نه به وصف بی‌فایدگی که به وصف زیان‌بارگی موصوف شود؛ چه به‌خودی‌خود، چه در دست کسی؛ و نیز البته از پس همۀ اینها، برای علم نافع هم ماجرای مانندگی دارنده آن به زنبور بی‌عسل دغدغه‌آور است. پس خاکی و پاکی را به علم هم برسنجیم ریزه‌کاری‌ها دارد، و این‌سان آسان راست نشود.

🔅وقتی اطوار نامیمون از کسی صادر شد می‌توان پرسید که این به یمن دانش او بوده است یا به رغم آن. اگر اولی است که پس از آن علم هر چه در چنته کمتر بهتر؛ و اگر دومی است دیگر هر چه باشد، باری، نشان فخر نیست. نیز جهان علم و عمل را شکافی شگرف است. کمیاب که عالمی باریک‌بین مدیری کارساز شود، یا به عکس. آن‌که به هر دو نامبردار شد، بسا که لااقل در یکی نابه‌کار شود. از این رو سنجش مرد عمل در ترازوی علم چندان که می‌نماید روا نیست؛ مگر از علم، مراد اطلاعات و تجارب و فهم ذووجوه و زیر و زبر امور باشد. مدرک هم در این میانه نشان درک البته نیست...

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/MsGPS
🌾 @Sedanet | @mardihamorteza

❄️ در عیب و هنر روشنفکران محیط‌زیستی
✍️ #محمد_علی_طباطبائی ( #مهرداد )


🔅مصطفی ملکیان در مقالۀ بسیار آموزندۀ «عیب و هنر روشنفکری» پس از اشاره به تعریف روشنفکری، اخلاق و آداب و آفات آن را با دقت خاص خودش برمی‌شمارد و توضیح می‌دهد. آنچه من در اینجا درصدد بیانش هستم، اشاره به طیفی نوظهور از روشنفکران، با عنوان روشنفکران محیط‌زیستی، است که ویژگی‌هایی که تا کنون از خود نشان داده تا حدی با همان اوصافی که ملکیان در تعریف روشنفکران بیان کرده، همخوان است. اینان دسته‌ای از متخصصان یا پژوهشگران در عرصۀ محیط‌زیست هستند که فراتر از حرفه/شغل یا علقه‌پردازی‌هایشان و از سر نوعی رایگان‌بخشی، یعنی یک احساس مسئولیت اخلاقی و فراتر از وظایف سازمانی/دانشگاهی و مبتنی بر حس دلسوزی برای انسان و طبیعت، وقت و انرژی‌شان را در کنار دانش تخصصی‌شان صرف اطلاع‌رسانی برای بهبود حال «حیات زمینی» می‌کنند.

🔅اینان طی چند سال گذشته، با مقالات، کتاب‌ها، سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها و فیلم‌هایی که تهیه و تولید کردند، سطح آگاهی ما را از «بحران محیط‌زیست» و مخصوصا «بحران آب» بسیار بالا بردند. به ما هشدار دادند که ما گرچه اقلیمی خشک و نیمه‌خشک داریم، بسیار بسیار فراتر از آنچه سرزمین‌های سبز و پرباران از منابع آبی‌شان برداشت می‌کنند، به منابع آبی‌مان فشار آورده و رمق زمین را تا آخرین حدش کشیده‌ایم؛ چون به جای 20 درصد برداشت، حدود 100 درصد از منابع آبی تجدیدپذیرمان برداشت کرده و می‌کنیم و این یعنی مادرکشی؛ یعنی خودکشی دسته‌جمعی. چون نه‌تنها سفره‌های آب‌های زیرزمینی‌مان را تهی کردیم، بلکه باعث شدیم کار به فاجعۀ «فرونشست زمین» برسد و سفره‌های زیرزمینی‌مان برای همیشه با خروارها خاک پر شوند و به همین دلیل دیگر هر چه هم باران ببارد، ذخیره‌ای نخواهیم داشت و این منجر به بحران مهاجرت خواهد شد.

🔅به ما گفتند که متأسفانه کار ما از «بحران آب» گذشته و به «ورشکستگی آبی» یا «خشکیدگی سرزمینی» و «وضعیت پسانرمال» رسیده‌ایم و بنابراین دیگر راهی برای بازگشت نیست؛ فقط اگر هنر کنیم بتوانیم کمی همین وضعیت فعلی را مدیریت کنیم. پس باید باور کنیم که «50 سال دیگر آب نداریم، نه سطحی و نه آب زیرزمینی»؛ پس «آب کم نیست؛ نیست». بنابراین بخش‌های بزرگی از ایران به‌زودی سومالی می‌شود و در اثر خشکسالی و قحطی میلیون‌ها ایرانی آوارۀ کشورهای همسایه می‌شوند؛ درحالی‌که هیچ کشوری در آن وضعیت حاضر نخواهد بود مرزهایش را به روی ما بگشاید و این یعنی وضعیتی هزاران برابر بدتر از «قحطی بزرگ» صد سال پیش؛ چراکه این بار این قحطی می‌آید که بماند، نه اینکه فقط یک دو سال مهمان ما باشد؛ این یعنی تمدن چندهزارسالۀ ایرانی تا چند صباح دیگر برای همیشه به تاریخ خواهد پیوست و دیگر هیچ نام و نشانی از کشور و فرهنگی زنده با نام «ایران» بر روی نقشۀ جهان نخواهد بود.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/RCabc
🌾 @Sedanet

❄️ آیا نسبی‌گرایی امری است خودمتناقض؟
✍️ صدرا معصوم‌زاده

🔅شاید یکی از بیش‌ترین پاسخ‌هایی که در مقابل عبارت‌های نسبی‌گرایانه (و به تبع آن پلورالیستیک و تکثرگرایانه) مطرح می‌شود را بتوان چنین صورت‌بندی کرد:"عبارات مزبور اگرچه امور دیگر را از مقام مطلق بودن خارج می‌کنند اما خود در همین جای‌گاه می‌نشینند و علی‌رغم سلب اصالت از سایرین، ردای اصیل بودن را بر تن می‌کنند. این مسأله موجب می‌شود تا نتیجه‌‌ی کار نسبی‌گرایان خلاف ادعای اولیه‌ی‌شان باشد و ایشان را به ورطه‌ی تناقض بکشاند."

🔅این نوع نقد اگرچه در طول تاریخ از شایع‌ترین معارضه‌ها علیه جریان مزبور بوده است، اما آمیخته با مغالطه‌ای می‌باشد که آگاهانه یا ناآگاهانه مورد استفاده‌ی منتقدین (بالاخص منتقدین جریان سنتی) قرار می‌گیرد. لذا نیازمند ارائه‌ی پاسخی است که در همان دستگاه فکری مطرح گردد...

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/PF8JJ
🌾 @Sedanet

❄️ درآمدی بر هستی شناسی جلال الدین محمد بلخی
✍️ #ساسان_حبیب_وند

🔅علیرغم شهرت فزاینده‌ی مولانا جلال الدین محمد بلخی ، شخصیت و اندیشه‌ی راستین این عارف بزرگ، اغلب در هاله‌ای از پندار و تقدس‌گرایی پنهان بوده است. این کاستی، به‌خصوص امروزه با گسترش فضای مجازی که در آن اقسام داستان‌ها، آموزه‌ها و اشعار به نام مولانا بازنشر می‌گردد، شتابی محسوس یافته است. یک مشکل اساسی بخصوص در شناخت عمومی از چهره مولانا آن است که اغلب، به عمد یا به سهو، ابعاد عرفانی و عاشقانه شخصیت او بزرگ نمایی شده و در مقابل، جنبه های فکری، فلسفی و عقلانی اندیشه او مغفول مانده است.

🔅احساس نیاز به رفع چنین خلأی انگیزه‌ی آن شد که جستاری محققانه برای معرفی جهان‌بینی این متفکر مهم سده‌ی هفتم ارائه شود. از دید این قلم، چنین تحقیقی برای به دست دادن تصویری کم و بیش واقع‌نگرانه از اندیشه و پیام مولوی، بخصوص به مخاطب عام، گامی ضروری است. این گفتار، تلاش دارد تا طرحی فشرده از مدل هستی شناسانه‌ی مولانا و مهم‌ترین عناصر تشکیل دهنده آن به اختصار ارائه کند تا ضمن ابهام‌زدایی از شخصیت و افکار این اندیشمند بزرگ، مبنایی باشد برای شناختی حتی الامکان مستند و قابل اعتماد از پیام او. بدون شک، ترسیم شاکله‌ای هر چند فشرده از هستی‌شناسی حکیمی چون مولوی در نوشتاری چنین کوچک، گنجاندن بحر در کوزه است، و طبیعتا جستار حاضر را باید با چشم‌پوشی از این تنگنای ناگزیر خواند. روش‌ این مقاله، تتبع در مستندات موجود و نیز تحلیل فلسفی و زبان‌شناسانه‌ی پاره‌هایی از مثنوی معنوی، مهم ترین اثر حکمی و آموزشی مولاناست.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/ZNRwp
🌾 @sedanet | @sasanhabibvand

🎙 فریب دادن خود
👤 دکتر فرهنگ هلاکویی
🌾 @Sedanet

🎥 #عبدالکریم_سروش و جایگاه شورای نگهبان
منبع: قسمت دوم برنامه پرگار با عنوان "مناظره‌های انقلاب، دو مهمان، چهل سال بعد"
فیلم قسمت اول | فیلم قسمت دوم

❄️ سیری در تاریخ فلسفه دین، عقل و اعتقاد دینی

🔅محسن آزموده: دین به عنوان راه و روش فراروی انسان از این حیات ظاهری مادی برای ارتباط برقرار کردن با امر غیبی و معنابخشی و هویت‌بخشی به خود و جهان خود و سامان‌دهی به زندگی روزمره در ابعاد فردی و جمعی، واقعیت و حقیقتی همراه و هم‌دوش بشر است و وجوه و سویه‌های متکثری دارد، از عقاید و باورها گرفته تا مناسک و آداب، از جنبه‌های حقوقی و قضایی تا وجوه نهادی و مادی. مطالعه و تفکر درباره این سویه‌های متکثر نیز از دیرباز از سوی اندیشمندان صورت گرفته است. اگرچه حدود ۱۵۰ سال اخیر، مطالعات دینی صورتی غیرتئولوژیک یافته است، یعنی تحقیق درباره دین صرفا از منظر باورهای باورمندان دینی شکل نمی‌گیرد و جامعه‌شناسان و انسان‌شناسان و روانشناسان و مورخان و باستان‌شناسان و عالمان علم سیاست و… نیز هر یک با دستگاه مفهومی و ابزارهای علم خود به پژوهش راجع به دین می‌پردازند. فیلسوفان در این میان از جدی‌ترین تامل‌گران دین بوده‌اند و در طول تاریخ فلسفه همواره نسبتی وثیق میان تامل فلسفی و باورهای دینی وجود داشته است. البته این نسبت در دوره‌های مختلف به شکل‌های گوناگون بوده است.

🔅از حدود ۵۰-۴۰ سال اخیر، مطالعه صرف فلسفی راجع به دین به‌ویژه در دانشگاه‌های آنگلو-آمریکن با عنوان مشخص «فلسفه دین» شناخته می‌شود، اگرچه تا پیش از آن نیز فیلسوفان برجسته‌ای به مطالعات غیرتئولوژیک درباره دین پرداخته بودند. #امیر_اکرمی فارغ‌التحصیل فلسفه دین از دانشگاه مک گیل کانادا و استاد مطالعات تطبیقی و اسلام‌شناسی در دانشگاه‌های ییل و ایسترن منونایت امریکا و پژوهشگر و استاد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه بیرمنگام در گفتار پیش رو به روند شکل‌گیری مطالعات دین و به‌ویژه فلسفه دین می‌پردازد. این متن، صورت منقح و ویراسته گزیده‌ای از سخنرانی او در اولین نشست از سلسله نشست‌های فلسفه دین در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است که به همت دانش‌آموختگان فلسفه دین این پژوهشگاه برگزار شده و توسط صفحه اندیشه اعتماد تنظیم شده است.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/yDnMx
🌾 @Sedanet
🌾 @zamaneyebarkhord