❄️ به یُمنِ نوروز
✍️ #مرتضی_مردیها

🔅سالی که در روزهای پایانی آن هستیم، به دلایلی که همه می‌دانند، تنگنای بیش‌تری بر معیشت مردم تحمیل کرد. ضرب‌المثلی محلی می‌گوید چه باران بیاید و چه برف، فشار و فروپاشی نصیب کلوخ است؛ که اشاره‌ای است به آسیب‌پذیری بیش‌ترِ بینوایان و آنان‌ که از سازوبرگ زندگی بهره‌ای کمتر دارند، در هنگامۀ مشکلات و مصائب. باوجود‌این، آنچه پیش آمد فقط لایه‌های پایین‌دست را در چنبره خود نفشرد. نه‌فقط به این سبب که بخش مهمی از لایه‌های میانی و بالا هم چون رونق کسب و کارشان افت کرد از آنچه پیش آمد ملول شدند، بلکه چون فارغ از تنگی معیشت و افول کاروبار، این وضعیت زرد یا قرمز، با افزودن ملالت‌های ملی و مبهم‌تر کردن افق آرزوهای فرهنگی و تمدنی، کام همه، ازجمله کامکاران را هم، تلخ کرد.

🔅حال با همه این اوصاف ما را چه می‌باید؟ این‌که زانوی غم در بغل گیریم و خونابۀ حسرت خوریم؟ اگر چنین کنیم بازی را به زمانه باخته‌ایم. این خطای رایجی است که گمان بریم برای نشان دادن این‌که مخالف بدی‌ها هستیم، باید از صبح تا شام هوشیارانه در رصد باشیم، و انگشت در خلل‌ها بگذاریم و دژم باشیم و عرض اعتراض کنیم، و درِ شادی را ببندیم مبادا دچار عذاب وجدان شویم.

🔅سهم آدمی از نشاط محدود است، و سهم‌ ما در این زمانه محدودتر. اقتضای این آن نیست که ته‌ماندۀ این سفره را هم درهم‌ پیچیم و همه را یک‌جا به حریف وانهیم. ازقضا چون‌که زمانه بر مراد نیست و کامکاری‌ِ انبوه نصیب نمی‌کند، بهتر است بر خرده‌شادی‌ها بیش مواظبت کنیم. به باور من، نوروز را برای همین تدبیر کرده‌اند. تا در میانۀ ساعت‌های دروس سخت تاریخ، اعلامِ زنگ تفریح کنیم. حتی اگر انگیزه‌ها و اسباب طرب چنان که باید مهیا نیست، باری، کامشادی را تمرین و تظاهر کنیم. شادی جز احساسِ شادی و اظهار آن نیست، از هیچ‌یک از این دو شرم نکنیم. به‌ویژه از دومی، که اظهار شادمانی ایجاد شادمانیِ بیش‌تر است.

🔅برخی بر این طعنه می‌زنند که برای ماهی مملکت در کما رفت! اگر اخبار این است که هست، لابد یک‌ماه تعطیل یعنی اندکی خلاف کمتر. از چه می‌هراسیم؟ وانگهی، ما برای کار به این دنیا نیامده‌ایم. برای بهجت و سرور اینجاییم؛ تولید، توزیع و مصرف آن. کار و سیاست و مبارزه و اخلاق همه برای این، وجه ابزاری دارد. مقصد را نمی‌توان در پای ابزار فروکشت.

🔅به یمن نوروز رخت خود را نو کنیم؛ با تبسم آشتی نماییم و او را به مجلس منحنی‌های درهم‌رفته قیافه‌های اخمو و قلب‌های غمگین میهمان کنیم. اگر زیان دیدیم باکی نیست، از فردای فروردین دوباره اخم و غم و اخبار و انتقاد و اعتراض را از نو در آغوش می‌فشاریم و رسالت خود بازمی‌گزاریم. اصلاً گمان بریم این فرجه‌ای است تا با توانی تمام‌تر دوباره به برشمردن علی‌الدوام سختی‌ها و سیاهی‌ها و فریاد دادخواهی و محاکمه بازآییم. تا آن زمان‌که چند روزی بیش نیست، روزۀ شادی و بی‌خیالی را بشکنیم و جشن نوروز را همچو عید فطر افطار کنیم. واگویۀ هزاربارۀ خرابی‌هایی که همه می‌دانیم و بازگفتش چیزی از آن نمی‌کاهد را نقل محافل عید نکنیم. اگر سرگرمی است، بدیل بهتری هست، و اگر تلقین حس مبارزه و مسئولیت است، کمی کافی است؛ به‌جای اینها فراغت کنیم و شادمانی.

🔅کاستی البته فراوان است؛ ولی ما هم گاهی در میزان آن اغراق می‌کنیم. همین مقدار از اسباب طرب هم که، گاه به‌رغم‌ همت بزرگان، برای بیش‌ترینۀ مردم هست، هرچند به‌قدر کافی نیست اما به اندازۀ لازم هست. به گمان‌من، مادامی که صدای گلوله نیست و نانی بر سفره هست بهانه برای شادی هست. بیایید به‌رغم شرارت‌ها و نابخردی‌ها، با همین نواله مختصری که بر سفره‌های بسیط ما هست بساط کنیم، و شعلۀ فروخفته در خاکستر را دوباره به رقص آوریم.

🔅به بهانۀ نوروز با امید و آرزو آشتی کنیم و از قناعت‌پیشگیِ طربناک حصاری در برابر کسری‌ها بسازیم. این‌که ما شایستۀ بیش از اینیم شکی نیست؛ این‌که بسا حق‌ها و سهم‌ها که به جور از مردم دریغ شده است شکی نیست؛ باری، نو شدن‌ نوروزی، به‌رغم همه اینها، نشان رندی و زیرکی است.

🔅نیز از سهم شادی خود، هرقدر هم کم، حصه‌ای در دامن دیگران بگذاریم.‌ بهسازی و برخورداری را بالکل به احقاق سیاسی حقوق واننهیم. ممکن است دیر دست دهد. تا آن زمان، کمی از مشکل را با توزیع مهربانی و لذت جبران کنیم؛ به یُمنِ نوروز.

🌾 @Sedanet
🌾 @mardihamorteza

❄️ خشونت دینی: واقعیت یا توهم؟
✍️ #ابوالقاسم_فنائی

🔅 پرسش اصلی این مقاله این است: «آیا خود دین نقشی در خشونت سیاسی بازی می‌کند؟». در آغاز اصطلاحات مربوط و رایج در ادبیات این بحث، مانند ”دین“؛ ”خشونت دینی“؛ ”خشونت سکولار“؛ ”خشونت سیاسی“ و ”فعل اختیاری“ را تعریف می‌کنم. سپس به بررسی دو استدلالی خواهم پرداخت که می‌توان به سود ادعای اینکه خود دین یگانه علت به اصطلاح نوع دینیِ خشونت سیاسی است، اقامه کرد، و از این بحث نتیجه خواهم گرفت که این دو استدلال در معرض نقد قرار دارند و هیچیک قادر به تأیید ادعای مذکور نیستند. در پایان تبیین مورد قبول خود از علت و ریشه اصلی خشونت سیاسی به نحو عام و راه‌حل درست آن را پیشنهاد خواهم کرد. همچنین از بحث خود نتیجه خواهم گرفت که تفکیک مشهور میان خشونت دینی و خشونت سکولار قابل دفاع نیست.

دانلود فایل pdf (به زبان انگلیسی)👇
✨ → 3danet.ir/tOiCZ
🌾 @Sedanet
🌾 @Abolghasemfanaei

🎙 فلسفه در عصر زوال
👤 #محمدمهدی_اردبیلی
کانون فکر آرکه - اسفند 97
🌾 @Sedanet
🌾 @Sophia_Kaveh
🌾 @PhilosophicalHalt

❄️ امکان اومانیسم اسلامی به روایت #محمد_لگنهاوزن

🔅محسن آزموده| مفهوم كلیدی و اساسی اومانیسم در تصور رایج ما به معنای انسان‌محوری به جای خدامحوری است و بر این اساس سخن گفتن از «اومانیسم اسلامی» عجیب به نظر می‌آید. محمد لگنهاوزن اما به جنگ این تصور رایج اما به زعم او غلط می‌رود. او در گفتار پیش رو كه در دانشگاه شریف ارایه شده با نشان دادن معناهای متكثر و متنوع مفهوم اومانیسم نشان می‌دهد كه اتفاقا آن تصور رایج سخت غلط است و تنها اشاره به برخی از خوانش‌ها از این مفهوم دارد. به عبارت دیگر از نظر این پژوهشگر برجسته فلسفه غرب و فلسفه اسلامی با بازخوانی قرائت‌های مختلف از مفهوم اومانیسم درمی‌یابیم كه شمار قابل توجهی از تفسیرها از مفهوم اومانیسم، آن را همراه و سازگار با دین و دیانت می‌یابند. محمد(گری كارل) لگنهاوزن، استاد منطق و فلسفه و بنیانگذار انجمن دانشجویان مسلمان دانشگاه تگزاس جنوبی و عضو هیات علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی در سال 1990 به دعوت انجمن حكمت و فلسفه به ایران سفر كرد و اكنون قریب به 3 دهه است كه در دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی ایران به تدریس فلسفه و منطق جدید می‌پردازد. او در سال 1389 به عنوان چهره ماندگار فلسفه انتخاب شد.

متن کامل + pdf👇
✨ → 3danet.ir/IvGM1
🌾 @Sedanet
🌾 @zamaneyebarkhord

🎙 چگونه فلسفه‌ی اسلامی نخوانیم؟
👤 نصرالله موسویان
دانشگاه مفید | 97.12.21
🌾 @Sedanet

☘️ نیایشی برای سال نو
✍️ #صدیق_قطبی (۱۳۹۷/۱۲/۲۸)

🔅خدای کریم
یکی از عاشقان خوب تو با ما گفته است: «با کریمان کارها دشوار نیست». دل‌مان به کَرَم تو گرم است. به بارش ابرِ خطاپوش تو که قادر است تیرگی‌ها و کاستی‌های ما را بشوید و از میان ببَرَد. آنچه در نخستین آیات قرآن خود را به آن وصف کرده‌ای کرم است: اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ. تو بزرگوارترینی و بزرگواری آمرزش بی‌حساب و عطای فراگیر است. به بزرگواری تو که بیش از هر چیز در خطابخشی و جرم‌پوشی نمود یافته، پشت‌گرمیم. در عین حال که مراقبیم نگریستن به کریمیِ تو ما را فریفته نسازد و از عمل باز ندارد. بیدارباش تو را به یاد می‌آوریم که با ما گفته‌ای: يَا أَيُّهَا الْإِنْسَانُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ

🔅خدای کریم
بهار آمده و سال، نو شده است. دل‌های‌ ما اما خسته و خزان‌دیده است. بهار، رمزی از حضور توست. در دل های مجروح ما جوانه بزن و در ما سبز شو. در ما گُل کُن و شکوفه بزن. در ما قد بکش و سایه بگستران. چه فایده که خاک و باغ از نَفَس بهاران حیاتی تازه یابند و ما همچنان در بندِ زندگی‌های پریشان خود باشیم. بهار، بوسه‌های زندگی‌بخش توست که بر پیشانی دل می‌نشیند. ما را ببوس. همچنانکه شاخه‌های جوان درختان را می‌بوسی. در ما بدَم، همچنانکه در هوای این‌روزها دمیده‌ای. دلتنگی، درد مهیبی است، دلتنگی‌های‌مان را بنواز.

🔅خدای کریم
نامُرادی‌ها و جفاکاری‌ها ما را به پرتگاه نفرت و خشونت کشانده‌اند. مزاج روزگار گاهی چنان تباه می‌شود که یکپارچه آتش خشم می‌شویم و یکدیگر را به ناروا می‌آزاریم. به ما وسعت نگاه و انشراح دل و فراخی جان عطا کن تا با مروّت و مدارا رفتار کنیم، از کلمات‌مان پرستاری کنیم تا کمتر گزنده باشند و دل‌مان را دریابیم تا از ملایمت و انعطاف بیشتری برخوردار گردد.

🔅خدای کریم
از دریای فیض و نور خویش، بادی برانگیز که رخوت و خواب‌زدگی ما را چاره کند و به چشم‌های ما بیداری ببخشد. گاهی چنان در دام روزمرگی و اندوه معاش غوطه‌وریم که از یاد می‌بریم چشم‌های‌مان را شستشو دهیم و دل‌‌های‌مان را هر بار تازه کنیم. در قحط‌سالی‌های دمشقی، یاری‌مان کن تا حرمت عشق را پاس داریم و مهربانی را از یاد نبریم.

🔅خدای کریم
گشایشی بر ما ارزانی کن تا از باورهای جزمی و خودخواهانه‌ی خود دست برداریم و پیام‌های قُدسی تو را در جهت منافع فردی و گروهی خویش معنا نکنیم. عنایتی بر ما روانه دار تا پیام‌های تو را چنان فهم کرده و زندگی کنیم که درون ما را از معنا و دیگردوستی بیاکند و به وصل و خویشاوندی نوع بشر راهبر باشد. قلب ما را به جانب همه‌ی آفریدگان بگشا و از تنگنای خودپرستی برهان.

🔅خدای کریم
«همای اوج سعادت»، نظر لطف‌باری است که تو بر ما می‌کنی و آبادانی جان، از تابش مهربان توست. همین که احساس کنیم در ما می‌نگری و روی برنمی‌گیری، آراسته می‌شویم. نگاهت را می‌خواهیم تا آراسته شویم.

🔅خدای کریم
ما را ببخش که صداها و نشانه‌های تو را در گستره‌ی طبیعت و در قلب‌های آدمیان نشنیدیم. ما را ببخش که علائم راه‌گشای تو را نادیده گرفتیم. ما را ببخش که سبکسرانه و بی‌اعتنا از کنار کلام‌های مقدس گذشتیم. ما را ببخش که انسان‌های آسیب‌دیده و محروم را نادیده گرفتیم. ما را ببخش که سنگدلانه به قضاوت نشستیم. ما را ببخش که بزرگ‌ترین سرمایه‌ی زندگی‌ خود را که روحمان است آلودیم. ببخش و یاری‌مان کن دریچه‌های جانمان را به جانب هر چیز پاک و روشن بگشاییم و در وقت جان دادن، دست‌هایمان در دست تو باشد.

🔅خدای کریم
کبوتر ایمان، در حال گریختن از بام زندگی ماست. رنج‌ها و آلامی که در جهان می‌بینیم و معنایی برای آن نمی‌یابیم، سبب مهم گریختن اوست. روزنی بگشا تا در رنج‌های جان‌فرسایی که می‌بَریم معنایی پیدا کنیم و در دل تاریک‌ و تارترین شب‌ها، بشارت نوری را شاهد باشیم. انگار در غیاب این کبوتر، زندگی ما چیزی کم دارد. آتشی در میان رنج‌ها و تلخ‌کامی‌های ما برافروز تا همچنان راهی به سوی ایمان پیدا کنیم. کبوترانه بر بام عمر ما بنشین.
کوتاه کنم:
عشق درآمد از درم، دست نهاد بر سرم
دید مرا که بی‌توام گفت مرا که وای تو!

🌾 @Sedanet | @sedigh_63

🎙 روز جهانی فلسفه
👤 حمید وحید دستجردی
سالن اجتماعات گروه فلسفه علم دانشگاه شریف - چهارشنبه 23 آبان 97
فایل pdf مربوط به این سخنرانی
🌾 @Sedanet | @philsharif

☘️ تیپ‌شناسی شخصیت
👤 #محمدرضا_سرگلزایی

🔅در مجموعه چهارده فایل صوتی تیپ‌شناسی شخصیت، دکتر محمدرضا سرگلزایی بر اساس اسطوره شناسی هلنی (که یک نوع تیپ شناسی قصه محور به شمار می‌آید) به توضیح تیپ‌های شخصیتی انسان‌ها می‌پردازد. منبع این گفتارها کتاب‌های «نمادهای اسطوره‌ای و روانشناسی زنان» و «نمادهای اسطوره ای و روانشناسی مردان» است.

صوت کامل👇
✨ → 3danet.ir/Rb20E
🌾 @Sedanet |@Drsargolzaei

☘️ مصاحبه مجله مترجم با #مصطفی_ملکیان در باب ترجمه

🔅عموم روحانیان و طلاب حوزه‌های علوم دینی، چه در گفتار و چه در نوشتار، از زبان فارسی درست، رسا و شیوا برخوردار نیستند. و این عیب و نقص، به گمان من، معلول چند علت است: نخست اینکه یگانه آموزش زبانی که اینان می‌بینند آموزش زبان عربی، آن هم زبان عربی قدیم (نه زبان عربی امروز) و باز هم زبان عربی که بیشتر روحانیان و عالمان دینِ فارسی‌زبان (و نه عرب‌زبان) به کار می‌برده‌اند و می‌برند. اینان مطلقا آموزش زبان فارسی نمی‌بینند. حتی تدریس کتاب‌هایی مانند گلستان سعدی، کلیله و دمنه، و انوار سهیلی نیز، که روزگاری معمول بود، اینک دیری است که در حوزه‌های علوم دینی، متروک و منسوخ شده است. به طریق اولی، هرگز سطری از متون نثر و نظم جدید فارسی‌نویسان و فارسی‌سرایان تعلیم داده نمی‌شود.

🔅دوم اینکه خود نظام آموزشی این حوزه‌ها، به‌هیچ روی، مقتضی این نیست که روحانیان و طلاب به متونی که، مثلا در حوزه‌های معرفتی منطق، فلسفه، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، اقتصاد، سیاست، مدیریت، تعلیم و تربیت، اخلاق، حقوق، تاریخ، دین و مذهب، عرفان، و ادبیات، به زبان فارسی نوشته یا ترجمه می‌شوند رجوع کنند و در نتیجه، روحانیان و طلاب ناچار از خواندن کتاب‌های فارسی نیز نیستند تا به حکم اضطرار و ضرورت، ضمناً، زبان فارسی نیز بیاموزند.

🔅سوم اینکه پرورش طلاب، در این حوزه‌ها، چنان است که آنان را، درست چنان‌که نسبت به هنرهای غیر مکتوب، مانند موسیقی، نقاشی، عکاسی، تئاتر و سینما بدگمان و خیال‌اندیش می‌کند، نسبت به هنر مکتوب، یعنی ادبیات، نیز سست‌مهر و بی‌باور بار می‌آورد، به‌نحوی که طلاب نه فقط کتاب‌های شعر، رمان، داستان کوتاه، نمایش‌نامه، و مانند اینها را نمی‌خوانند، بل، اگر این‌گونه کتاب‌ها را در دست یا روی میز یا در کتابخانه شما ببیند در راست‌اندیشی و صحت عقائد شما شک می‌کنند.

🔅چهارم اینکه دانش‌آموختگان این حوزه‌ها مخاطبان خود را بیشتر عامه مردم می‌دانند و می‌خواهند و شک نیست که طرف خطاب قرار دادن عامه مردم مقتضی برخورداری از زبانی رسا، شیوا، زنده و زیبا نیست.

🔅پنجم اینکه خزانه لغات متون دینی و مذهبی عالمان این متون بسیار تنگ‌دامنه است و چنان‌که همه می‌دانند، هرچه خزانه لغات گوینده گسترده‌تر باشد، زبانش رساتر و شیواتر است. و ششم اینکه زبان روحانیان، زبان قطع و یقین و همه‌چیزدانی و امر و نهی و حکم و فتوی است. در گفتار و نوشتار روحانیان «شاید»، «بسا بتوان گفت که...»، «چه بسا که...»، «ظاهراً»، «شک دارم که...»، «چنین به‌نظر می‌رسد که...»، «دقیقا نمی‌دانم که...»، «تقريبا»، «دليل من ممكن است ضعیف باشد»، «سخن من مخالفان جدی دارد...»، «چندان يقين ندارم که...»، «حدس می‌زنم که...»، و «نمی‌دانم» تقریبا هیچ‌گاه به‌کار نمی‌رود. چنین زبانی برای تردیدها، رفت و باز‌گشت‌ها، نوسانات و تزلزل‌های فکری، عقیدتی، و معرفتی جایی باز نمی‌گذارد، چه رسد به اینکه به افت و خیزها، ظهور و افول‌ها، فراز و نشیب‌ها، و پیچ‌و‌خم‌های احساسات و عواطف و خواسته‌ها و آرمان‌ها و آرزوها مجال بيان دهد و پیداست که زبانی تا این حد خشک، بی‌روح، تصنعی، و غیر واقعی نمی‌تواند دل‌انگیز و تأثیر‌گذار باشد.

🔅من ترجمه را نه فقط سازگار با تفکر می‌دانم، بل، وسیلهٔ گریزناپذیر رسیدن به مرحله تفكر تلقی می‌کنم و از این رو، نهضت ترجمه را برای افزایش کمی و کیفی تفکر، نه تنها مفيد، بل، ضروری می‌بینم.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/TB0hJ
🌾 @Sedanet |@mostafamalekian
🏞 instagram.com/Motarjemjournal

☘️ در ستایش جزییات
✍️ حسن اسلامی اردکانی

🔅رِد: «امید چیز خطرناکی است، دوست من! #امید می‌تواند آدم را بکشد!»
اندی: «امید چیز خوبی است و شاید بهترین چیزها باشد و هرگز چیز خوب نمی‌میرد.»

🔅بن‌مایه اصلی فیلم رهایی از شاوشنگ (The Shawshank Redemption) امید است. دارابابونت، کارگردان فیلم، بخش قابل توجهی از آن را صرف نشان دادن تقابل دو دیدگاه در این زمینه می‌کند. رِد (با بازی مورگان فریمن) که بیست سال است در زندان مانده است، امیدورزی را خطرناک می‌داند و خطاب به زندانی جوان‌تری که تازه به زندان آمده است،‌ یعنی اَندی (با بازی تیم رابینز) می‌گوید:
«امید چیز خطرناکی است، دوست من! امید می‌تواند آدم را بکشد!»
اندی پاسخ می‌دهد: «امید چیز خوبی است و شاید بهترین چیزها باشد و هرگز چیز خوب نمی‌میرد.»

🔅رِد و اندی هر دو محکوم به حبس ابد هستند و دیوارهای بلند زندان یکسان آن‌ها را محاصره کرده است. رِد منطقی و خونسرد تن به واقعیت داده است و فرار از زندان را ناممکن می‌داند، حال آنکه اندی لحظه‌ای از اندیشه فرار از زندان فارغ نیست و به خروج از زندان امیدوار است. اوج تقابل این دو و این دو نگرش جایی است که رِد در پاسخ به ضرورت امیدواری که از طرف اندی پیش کشیده شده است،‌ می‌گوید که زندانیان در آغاز از دیوار بلند زندان متنفر هستند، به تدریج آن را تحمل و سپس به آن عادت می‌کنند. در نهایت بدون آن می‌میرند! این واقعیت را بروکس که پس از نیم قرن از زندان آزاد شده است، نشان می‌دهد. وی که تحمل آزادی را ندارد خودکشی می‌کند.

🔅هنگامی که همه چیز بر وفق مراد است، معمولاً امیدواریم. اما زمانی که شرایط دشوار می‌شود و سختی‌ها چنگ و دندان نشان می‌دهند، معمولاً امید از کف می‌دهیم و نام آن را واقع‌گرایی می‌گذاریم و به تعبیر مارتین سلیگمن دچار «درماندگی آموخته شده» می‌شویم. در چنین احوالی امیدوار بودن را به غایت دشوار و چه بسا نامعقول می‌پنداریم و کسانی را که در این شرایط همچنان امیدوار می‌مانند، خیالباف و سودازده تصور می‌کنیم. اما حق با کیست؟ مرز بین خیالبافی و امید چیست؟ یا به تعبیر سنت اسلامی تفاوت بین «رجاء» و «اَمَل» کدام است؟

🔅واقعیت آن است که ما غالباً بر رخدادهای تلخ و ناخوشایند توجه بیشتری می‌کنیم و برای آن‌ها اهمیت بیشتری قائل می‌شویم تا برای حوادث خوشایند. همین باعث می‌شود که معمولاً در تحلیل‌های خود جنبه منفی واقعیت را برجسته‌تر ببنییم. به تعبیر روان‌شناسان شناختی، ذهن ما نوعی منفی نگری یا سوگیری منفی (negativity bias) دارد که باعث می‌شود بدبینی را با واقع‌گرایی یکی بدانیم. از سوی دیگر، نادیده گرفتن واقعیت‌ها و به دامان خیال پناه بردن و امید عبث و طمع خام داشتن نیز نوعی بیماری است. لذا برای یافتن نقطه تعادل میان سوگیری منفی نگرانه و خوش‌بینی خودفریبانه، نیازمند فضیلتی هستیم که امید نام دارد. فضیلتی دشوار در زمانه عسرت که ضرورت بسیار هم دارد.

🔅امید تنها یک حالت روانی خوش‌بینی و پندار «همه چیز بر وفق مراد است» نیست! امید نوعی فضیلت است. فضیلت عادتی ریشه‌دار است که به ما کمک می‌کند دست به اقدامات درست و کنش‌های مناسب بزنیم. هنگامی که صرفاً باور داریم اوضاع بر وفق مراد می‌شود و دست بر دست می‌گذاریم، دچار خیالبافی شده‌ایم و رفتاری بیمارگونه در پیش گرفته‌ایم. زمانی می‌توانیم خود را امیدوار بدانیم که با اطمینان به آن که در دشوارترین شرایط هم راه برون‌شدی هست، دست به اقدام مناسب بزنیم و راهی بجوییم. اندی به این معنا همواره امیدوار بود. وی از طریق همین رِد چکش بسیار ظریفی تهیه کرده و آن را در کتاب مقدس جاسازی کرده بود و هر شب، درست هر شب، به مدت بیست سال تمام با آن به دیوار سلولش آرام ضربه می‌زد، آن را می‌تراشید و می‌خراشید تا آنکه موفق شد نقبی به رهایی بزند و خود را از آن زندان نجات دهد. این است امید؛ حس عاملیت خود را حفظ کردن، چکش خود را یافتن، و با همه وجود دیوارهای تلخ و بن بستها را خراشیدن.

(به مناسبت نوروز ۱۳۹۸)
صفحه آخروز روزنامه اعتماد، ۲۸ اسفند ۱۳۹۷

🌾 @Sedanet | @Hassan_eslami
🏞 t.me/sedanet1/161

☘️ فلسفه اخلاق و عقل
مترجم: فاطمه سنقر كلایه
✍️ Michael LeBuffe

🔅 دكارت، اسپینوزا، و لایب نیتس به‌طور معمول و به درستی متعلق به مكتب خاص تفكر در علوم ماوراء الطبیعه و معرفت‎شناسی شمرده می‌شوند. اگرچه آن‎ها نتایج متفاوتی از این علوم ارائه می‌دهند، اما در مجموعه‌ای از دغدغه‌ها و اصول روش‌شناسانه مشترك هستند. هر كدام به طور جداگانه اثبات وجود خداوند و توصیف ارتباط خداوند با جهان و نیز ارائه گزارشی از نوع انسان؛ و توصیف سرشت و محدودیت‌های دانش را مورد توجه قرار می‌‌دهند. دكارت، اسپینوزا و لایب‎نتیس در مورد این كه اجزای اصلی منطق چه هستند و چگونه به طرز صحیحی به كار می‌روند اختلاف نظر دارند، به هر حال به طور كلی این درست است كه هر یك از آن‎ها به این موضوعات به عنوان مسئله‌ای می‌نگرد كه به‌وسیله عقل انسان بهتر فهمیده می‌شود تا به وسیله اعتماد غیر نقادانه به حواس.

🔅 پس به خاطر این اهداف (اهداف مذكور)، برچسب «عقل گرایی» دقیق، مفید و قابل پذیرشی است.شاید این عنوان در فلسفه اخلاق آن‌چنان مفید نباشد. دكارت، اسپینوزا و لایب‎نیتس در برخی دیدگاه‌های اخلاقی با یكدیگر مشتركند. به علاوه، برخی از مهم‎ترین تفاوت‌ها از مواضع آن‎ها در منازعات مابعد الطبیعی و معرفت شناسانه ناشی می‌شود.این اهداف و تأثیرات فلاسفه در حوزه اخلاق از بسیاری جهات متفاوتند و تأكید كمتر بر این نكته می‌تواند گمراه كننده باشد. نظریه اخلاقی دكارت تأثیر فلسفة رواقیون را نمایان می‌سازد و نیز دیدگاه‌های قدیمی دربارة انفعالات (هیجانات) و كنترل آن‎ها در پرتو گزارش خود او از انسان، فیزیولوژی انسانی و روانشناسی را از نو طرح می‌كند.ا دیدگاه‌هایی كه دكارت بیان داشته است به واسطة تكریم نسبت به مرجعیت توأمان كلیسایی و مدنی همراه با اهتمامی موجه به اینكه دشمنان وی به احتمال زیاد در یك نظریة اخلاقی كامل و بطور خاص در یك اخلاق هنجاری تفصیلی وسایل مؤثری برای تخریب شهرت و ثبات او خواهند یافت تعدیل شده است.

🔅در نتیجه حتی كامل‎ترین اثر اخلاقی او یعنی «انفعالات نفس» این حس را در انسان باقی می‌گذارد كه بعضی از نتایج مهم این تئوری نانوشته مانده است. اسپینوزا در تبیین خود از انفعالات و كنترل آن‎ها در كتاب اخلاق به دكارت و رواقیان می‌پردازد.و اما اسپینوزا به روشنی به تعدادی از نویسندگان مخصوصاً هابز، ابن میمون و ارسطو نیز می‌پردازد. مضامین دكارتی نیز در نظریه اخلاقی اسپینوزا وجود دارد اما فقط به عنوان بخش مهمی از كل دیدگاه او. به علاوه اسپینوزا دیدگاه خود را در یك رساله جسورانه، سازش‎ناپذیر و مستقیم این‌گونه بیان می‌كند كه نظریة اخلاقی او بسیار پخته‌تر از دیدگاه‌های دكارت یا لایب‎نتیس است. اگرچه ملاحظات او در مورد اخلاقیات توجه دقیق او را به اسپینوزا و دكارت نشان می‌دهد، سنت‌های دیگر به خصوص سنت نظریة قانون طبیعی را به همان اندازه مورد خطاب قرار می‌دهد. لایب‎نتیس، برداشتی از فضیلت، سعادت و كمال را ارائه می‌دهد در حالی‌كه كوتاه و غیر منظمند اما به وضوح پاسخگوی دل‎مشغولی‌هایی از این نوع هست كه محرك دكارت و اسپینوزا بوده است.

🔅 در عین حال مهم‎ترین و متفاوت‌ترین تفكرات اخلاقی او و تصور نیكوكاری در اذهان عقلانی جامعه را كه او آن را شهرخدا می‌نامد یك نقطة اخلاقی را مورد خطاب قرار می‌دهد كه ما در مقابل دیگران چگونه عمل كنیم، این مسأله فقط یك نكته گذرا برای اسپینوزا و چیزی است كه دكارت در مورد قدرت‌های برتر به آن تكیه می‌كند. بنابراین یك مجموعه مشتركی از زمینه‌ها وجود دارد كه در این تئوری‌ها نشان داده می‌شود. در عین حال، این نكات و چشم اندازهای گوناگون (امور مهم) نویسنده این مسأله را كه این میزان مشابهت برای پیشرفت قابل توجه سنت اخلاقیات فضیلت بیش از یك مكتب تعریف شده تفكر اخلاقی عقل گرا پیشنهاد می‌كند.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/5PeaD
🌾 @Sedanet
🌾 @Doostanehekmatmarefat

🔅 در این وضعیتی که همه اندوه‌زده و منقبضیم، اجازه دادن به این که نگرانی و التهاب ما را چنان تحت‌تاثیر قرار دهد که به سهم خودمان با تحلیل‌های غیر تخصصی و تکرار ادعاهایی که در موقعیتی چنین بحرانی امکان راست‌آزمایی‌شان نیست، بر خشم و دلخوری عمومی اضافه کنیم؛ جز نفت بر آتش بحران‌ریختن حاصل دیگری ندارد. وقتی خانه آتش می‌گیرد زمان فریاد بر سر هم زدن و انگشت اتهام به سمت یکدیگر گرفتن نیست؛ وقت خاموش کردن آتش است به گمانم. لابد زمان مقصر یافتن و تسویه حساب هم می‌رسد، اما شاید حالا که به ذره ذره توان‌مان برای کاستن از دامنه ویرانی نیاز داریم، زمان مناسبی برای این‌کار نباشد. تا جایی که می‌شود کاش آرام بمانیم و قبل از بازنشر هر مطلبی از خودمان بپرسیم این الان به بهبود اوضاع کمکی می‌کند؟

✍️ امیرحسین کامیار

🌾 @Sedanet
🌾 @Amirhkamyar

🔅«ارغوان
این چه رازی است که هر بار بهار
با عزای دل ما می‌آید؟
که زمین هر سال از خون پرستوها رنگین است
وین چنین بر جگر سوختگان
داغ بر داغ می‌افزاید‌؟»
(هوشنگ ابتهاج)

🔅رازی ندارد. «جهانِ پیر رعنا را مروت در جبلّت نیست.». از این دقیق‌تر؟ به گفته‌ی حافظ اصلاً سرشت و سیرت جهان، مبتنی بر مروّت نیست. مروّت و مردمی از موجودات اخلاقی انتظار می‌رود وگر نه همه می‌دانیم وقتی در برابر شیر گرسنه‌ای قرار می‌گیریم هر چه ترانه و غزل بخوانیم، باز شیر لامروّت ما را خواهد درید. هر چه با باران مغازله کنی و در ستایش مادرِمان خاک بگویی، باز گاهی بی‌اعتنا به ما می‌لرزد، خانه بر سرمان خراب می‌کند و ما را در کام می‌کشد. همین آفتابِ نورافشان هم گاه چنان بی‌رحمانه می‌تابد که کشتزاران را تباه می‌کند و زندگی‌ها را ویران.

🔅می‌بینی؟ آفتاب و باران و دریا و رودخانه، در ذهنیتِ شیرین شاعران، دوستانه رفتار می‌کنند، اما واقعیت تجربه‌شده و زیسته‌ی ما می‌گوید که آنچه زیباست، به وقت خویش بی‌رحم هم است. البته تعبیر بی‌رحمی را مسامحتاً به کار می‌بَرم. آفتاب و باران و زمین و دریا، اصلاً دلواپس ما نیستند. آنها کار خود را می‌کنند و ما نیز رؤیاهای خود را می‌بافیم. گاهی رام و مهربانند و دستمایه‌ی شعر و شادی ما می‌شوند گاهی ویرانگرند و همه‌چیزمان را بر باد می‌دهند.

🔅خوب، چه باید کرد؟ شاید، راه حل سیمون وی، راهگشا باشد. شاید:

«خدا با خلق کردن عالم برای خود حد و مرز می‌گذارد. عالم مادی اجازه می‌یابد که مطابق با ذاتی که برایش مقرر شده است عمل کند. خدا به شیوه‌ای در این عالَم مداخله نمی‌کند که سازوکارهای آن فقط به سودِ پارسایان و فقط به زیان غیرپارسایان باشد... خدا اِعمال قدرت خود را محدود می‌کند تا عشق و اخلاق ما را به خود جلب کند، زیرا نمی‌خواهد ما صرفاً به این علت از او تبعیت کنیم که گویا طبیعت و امور بشری چنان نظمی دارد که همواره به نفع ما یا کسانی است که از او تبعیت می‌کنند...

🔅می‌توانیم اعتقاد بیاوریم که عالمِ بی‌اعتنا میان ما و خدا حایل شده است و ما باید با طی کردن این فاصله خدا را دوست بداریم. بدی و بلا، که هم نتیجه‌ی آزادی و اختیار بشر است و هم نتیجه‌ی بی‌اعتنایی طبیعت، بهایی است که خدا می‌پردازد تا دل‌سپردگی ما را بخرد. طبیعت و امور بشری را به حال خود می‌گذارد تا پارسایی و ناپارسایی به صورتی پاداش و مکافات زمینی نیابند که ما مجبور به اطاعت از خدا شویم...
تا جایی که امکان دارد باید از بلایا کاست و علل آن را مرتفع کرد، خواه مادی باشد و خواه بشری. اما چیزی که باید به آن اعتقاد پیدا کنیم این است که بلا و بدی فقط به این علت مجال بروز یافته است که خدا از سرِ عشق امور دنیا را به دنیا واگذاشته است...

🔅از نظرِ سیمون وی، نمونه‌ی عشق کامل همان عشقی است که عیسی بر صلیب نشان می‌دهد. به عقیده‌ی مسیحیان او مثل دزدان و جانیان می‌میرد، دادگاه‌های شرعی و غیرشرعی محکومش کرده‌اند، و مورد تمسخر و تحقیر قرار گرفته است. نه تنها همه‌ی نیکی‌های زمینی از او گرفته شده است، بلکه حتی به عشق خدا هم وقوف ندارد. زار می‌زند که: «خدای من، خدای من، چرا فراموش کرده‌ای؟» با این حال، باز هم پدر را دوست دارد و به او اطمینان می‌ورزد، و این عشق کامل است. آخر، بدون آن‌که هیچ نیکی و حسنی وجود داشته باشد تا به آن عشق بورزد، او همچنان به پدر عشق می‌ورزد. فقط کسانی که به رنج و بلا می‌افتند، کسانی در موقعیت عیسی، فرصت می‌یابند که در زندگی‌شان خدا را کامل دوست بدارند...»(سه آستانه‌نشین، دایا جینیس الن، ترجمه رضا رضایی،‌ نشر نی)

✍️صدیق قطبی

🌾 @Sedanet
🌾 @Sedigh_63

☘️ دوران بازنشستگی عالمان خلاف
✍️ #مرتضی_مردیها

🔅قدیم‌ها چیزی وجود داشت به نام علم خلاف. علم خلاف در قدیم عبارت بود از آگاهی تفصیلی از اختلافات دو صاحب‌نظر بزرگ رقیب؛ در چیزهایی که آن زمان علم محسوب می‌شد، مثلاً در نحو یا فقه یا فلان. صاحب چنین علمی تمام عمر و استعداد خود را مصروف این می‌کرد که اختلاف نظر این دو تن در جزء‌جزء موارد چیست.‌ در مورد یکی از مشاهیر این علم، مثلاً ابوالفلان، که تخصصش گویا اختلاف نظرات امام شافعی و احمد‌بن‌حنبل بود، به طنزی که خالی از حقیقت هم‌ نبود، گفته بودند اگر این دو (یعنی حنبل و شافعی) با هم آشتی کنند، تمامی علم ابوالفلان یک‌مرتبه دود می‌شود و به هوا می‌رود؛ و از فردای آن به‌کلی بیکار می‌شود.

🔅الغرض، منظورم از آوردن این مقدمۀ نیمه‌طنزآمیز این بود که بگویم من هم متوجه هستم که کردار سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان و مدیران یک کشور می‌تواند تأثیرات مهمی بر میزان خسارات و تلفات سوانح طبیعی داشته باشد؛ متوجه هستم که به‌ویژه در کشور ما، انواع سیاست‌ها و بی‌سیاستی‌ها (اعم از ایدئولوژیک یا صرفاً بی‌کش و پیمانی) خاصه در زمینۀ محیط‌زیست، چه فجایعی به‌بار آورده و هنوز هم کلی در آستینش ذخیره دارد (از شما چه پنهان چندباری از بابت تأسف از این موضوع گریه هم‌ کرده‌ام). با همهٔ این احوال، با دیدن وفور حیرت‌ناک موضع‌گیری‌ها و اظهار نظرهایی که از هر بهانه‌ای برای بند کردن (یا گیر دادن) به حکومت و سیاست و حتی تحقیر نیروهای فنی و مدیران انتخابی استفاده می‌کنند، این به ذهنم خطور می‌کند که اگر زمانی حکومت خوب شد یا جایش را به حکومتی خوب سپرد، این همه‌ نبوغ و قدرت تحلیل در این قبیل دوستان چه خواهد شد، و از آن پس از صبح تا شب چکار خواهند کرد. فکر نمی‌کنید ذهنیت و دغدغه‌های‌شان به قدر عالِم علمِ خلاف بودن در تهدید نابودی یا کم‌خاصیتی است؟

🔅البته ممکن است بگویند بگذار این اتفاق بیفتد، آن‌قدر فرخنده است که اصلاً جا ندارد به بعدش فکر کنیم. بعدش سربه‌سر شادی است و خشنودی. من نمی‌دانم "تا چه حد" این‌گونه خواهد شد، ولی فرض کنیم که‌ چنین باشد، به گمان من باز هم برای کسانی که عمری را از صبح تا شب، فقط به علم خلاف و خلاف‌ورزی و انگشت در خلل‌گذاشتن گذرانده‌اند، چندان‌که اصل موج‌های متناوبِ گرما و سرما و بارش و خشکی و زلزله و غیره را هم از حکومت، و فقط از حکومت، می‌دانند و تبلیغ لحظه‌به‌لحظه آن را وظیفۀ اخلاقی و سیاسی خود، در چنان فرضی به بیکاری وحشتناکی دچار می‌شوند.

🔅شاید هم‌ هیچ حکومتی در نظر آنها خوب نباشد و شغل منتقد بودن آنها مادام‌العمر تضمین شده است، و انگشت پطرس‌وار آنان بالاخره سوراخی در دیوار مدیریت پیدا خواهد کرد. شاید هم بخشی از آن دکان است؛ برای اظهار لحیه و جلب شهرت به ارزان‌ترین قیمت و آسان‌ترین روش و بی‌خاصیت‌ترین شکل؛ که در این‌صورت بعداً به راحتی موضوع و موضع دیگری برخواهند گزید. شاید هم سرگرمی است؛ کار دیگری بلد نیستند و این راحت‌ترین و درضمن مقبول‌ترین (لایک‌خورترین) سرگرمی است.

🔅هرچه باشد، توصیه‌ام این است که، به جهت احتیاط و ایمنی، کمی هم کارهای دیگر بکنند و حرف‌های دیگر بزنند، و به فکر دوران بیکاری و بازنشستگی از این حرف‌ها باشند. این‌هم‌ مثل مسیل دروازه‌قرآن است‌؛ این‌که سی سال سیل نیامد معنی‌اش این نیست که هیچ‌وقت نمی‌آید. بالاخره اوضاع عوض می‌شود؛ این پان‌انتقادیسم یعنی مسیل فکر غیرتخریبی را پرکردن و روی آن خانه ساختن. سیل تحول اگر بیاید برای کسانی که جز گفتن این‌که مدیران دزد و بی‌کفایت‌ و فلان و فلان‌اند، هیچ کار دیگر بلد نیستند، راهی برای هضم و جذب تحول باقی نخواهد ماند. لیک حتی اگر تحولی هم‌ نباشد بازهم خلاصه‌شدن همه هنر کسی در بدزبانی به مسئولان و مدیرانِ بد، مثل علم خلاف ابولفلان موجب مضحکه است. در پان‌انتقادیسم خطرِ غرقاب هست، حتی پیش از سیل. توصیه‌های ایمنی را جدی بگیریم.

🌾 @Sedanet | @Mardihamorteza
🏞 t.me/sedanet1/162

☘️ انتقاد كنيم يا نكنيم؟
✍️ نعمت الله فاضلی

🔅 شبکه های اجتماعی بویژه تلگرام باعث رونق حوزه عمومی و گرمی بازار بحث و گفتگو شده اند. در این بازار گاهی سَر می شکنند و گاه دل! سه گروه در این بازار حضور فعال دارند: «منتقدان»، «مدافعان»، و «میانجیان». روزهای اخیر در برخی گروه های تلگرامی شاهد گفتگوی این سه گروه بوده ام. فکر کنم قدر این سه گروه و بازار گرم بحث و گفتگویی را که خلق کرده اند باید پاس بداریم. می پرسید چرا؟ اجازه دهید برای تان بگویم!

🔅 این روزها که سیل آمده است مثل روزهایی که زلزله می آید، برخی تلاش می کنند تا سیاست ها و حکومت را نقد کنند و نشان دهند که چه سیاست هایی احتمالا باعث پیامدهای تلخ فجایع طبیعی شده اند. فارغ از این که نقدهای این منتقدان را بخواهم روایت کنم، می توان منطق آنها برای نقد کردن را توضیح داد.

🔅استدلال و منطق منتقدان این است که اولا سیاست های نادرست یکی از علل خسارت ها و پیامدهای زیانبار حوادث طبیعی است. از این دیدگاه حوادث، طبیعی هستند اما خسارت های آن طبیعی نیستند. از اینرو، منتقدان معتقدند مسوولیت اجتماعی آنها ایجاب می کند که سیاست ها و حکومت و حاکمان را نقد کنند.

🔅دوم این که این منتقدان معتقدند در زمان وقوع حوادث، جامعه هوشیار و حساس است و افکار عمومی آمادگی بیشتری دارد تا درباره حوادث و سیاست ها بشنود. خدا را چه دیدی شاید اهل سیاست هم گوش شنوایی در این میانه پیدا کرد! در نتیجه، منتقدان معتدند نباید «فضای اجتماعی حوادث» را از دست داد.

🔅سوم این که به نظر این منتقدان، حوادث با تخریب ها و ویرانی های شان «پرسش طرح می کنند»، فجایع ما را استیضاح می کنند، و نوعی عاملیتِ طبیعت را ممکن می سازند. در موقع سیل و زلزله و حوادث طبیعی، همه ما از شهروندان تا مدیران و سیاستمداران، از مردم عادی تا متخصصان و دانشمندان، همه در معرض این پرسش قرار می گیریم که چرا پیشگیری های لازم را نکردیم؟ چرا در مدیریت بحران موفق نبودیم؟ کجای کار می لنگد که با هر حادثه ای طبیعی چنین آسیب پذیر می شویم؟

🔅منتقدان معتقدند اینها پرسش هایی است که حوادث می آفرینند و البته از زبان مسوولانه آنها جاری می شود و به سخن در می آید!

🔅 خب، تا اینجا موضع منتقدان را گفتم. حال برویم به سراغ «مدافعان»، همان هایی که مخاطب منتقدان هستند، یا این که به هر دلیلی خود را در برابر منتقدان ساکت نمی یابند و نمی توانند سکوت کنند!

🔅برخی مدافعان کار منتقدان را بیهوده، غیراخلاقی و گاهی نیز نومیدکننده و نادرست می دانند. اینها می گویند زلزله و سیل امر طبیعی است و اجتناب ناپذیر؛ بنابراین، جای نقد و گلایه نیست!

🔅برخی هم معتقدند همه مردم مقصرند و نباید حکومت و سیاست را محاکمه کرد. از دیدگاه اینها خود کرده را تدبیر نیست! برخی دیگر از مدافعان هم به تلاش های حکومت اشاره می کنند و معتقدند حکومت خوب عمل کرده و منتقدان یا بی انصافی می کنند یا مغرض اند.

🔅برخی هم می گویند نیمه پر لیوان را ببینید و به کارهای سازنده و خوب حکومت هم توجه کنیم. از دیدگاه این گروه آدم نجیب و شریف به کسی می گویند که بجای نقد کردن برود به کمک آسیب دیدگان؛ اگر کسی کاری از دستش بر نمی آید لااقل زبان درازی هم نکند!

🔅 در این درگیری ها و دعواها طبیعتا گروهی به میانجی گری و مصالحه می پردازند. آنها را میانجیان می نامیم. خب، طبیعی است که برخی بخواهند کخدا منشانه میانجی گری کنند! اینها موضع «موعظه گرایانه ای» دارند و همه را به دوستی و محبت با یکدیگر دعوت می کنند.

🔅به منتقدان نصیحت می کنند که منصف و متین باشید و با زبانی آرام بدون رنجاندن دیگران سخن بگویید. به طرف دیگر هم نصیحت می کنند که به منتقدان انگ و برچسب سیاسی نزنید و اجازه دهید همه با هم در این فضا زندگی و گفتگو کنیم! گاهی هم حق را به هر دو طرف می دهند! خلاصه، خود را به هر آب و آتش می زنند تا بحث با مسالمت ادامه یابد.

🔅از نظر من هر سه گروه (منتقدان؛ مدافعان؛ و میانجیان) حق دارند که سخن بگویند و هر سه گروه هم کمک می کنند تا فضای گفتگوی جمعی در حوزه ی عمومی شکل بگیرد و جامعه سخن بگوید. هیچ يك کاری عبث نمی کنند، زیرا اگر اینها نباشند اساسا گفتگویی نخواهد بود. کار عبث را آنهایی می کنند که احتمالا می خواهند صرفا «تماشاگر» باشند و هیچگونه احساس مسوولیتی در این فضا نمی کنند و نمی پذیرند. اگر قرار بر سرزنش باشد، باید کسانی را سرزنش کنیم که بیرون گود ایستاده اند و ظاهرا تلاش می کنند تنها گلیم خودشان را از آب بیرون بکشند! باری، بیاییم انتقاد کنیم ولی نه از خودمان بلکه از این جمعیت تماشاچی!

🌾 @Sedanet
🌾 @DrNematallahFazeli

☘️ مکاتب اخلاقی از نگاه #مصطفی_ملکیان

🔅در زمینۀ اخلاق می‌توان سه رتبۀ «مکاتب»، «نظام‌ها» و «نظریات» را که در طول تاریخ فرهنگ بشری پدید آمدند از یکدیگر متمایز کرد. یعنی در طول تاریخ فرهنگ بشری مکاتب فراوانی در اخلاق ظهور کرده‌اند، در دل هر مکتب نیز نظام‌های فراوانی پدید آمدند و در دل هر نظامی نیز نظریات فراوانی متحقق شدند. در بحث کنونی صرفاً به مکاتب می‌پردازم. به گمان من در طول تاریخ به حصر عقلی سه مکتب اخلاقی بیشتر ظهور پیدا نکرده است که عبارتند از: ۱- مکتب وظیفه‌نگر، ۲- مکتب نتیجه‌نگر یا پیامدنگر ۳- مکتب فضیلت‌نگر. یعنی محل توجه هر فیلسوف اخلاقی یا وظیفه است یا نتیجه یا فضیلت.

🔅ما در زندگی در دو حوزه نیاز به اخلاق داریم: نخست در حوزۀ «تصمیم» یا به تعبیر رایج‌تر تصمیم‌گیری و دوم در حوزه داوری. حوزه اول راجع به این است که خود فرد چه تصمیمی می‌گیرد تا کاری را انجام دهد و در حوزه دوم کاری انجام شده، اعم از اینکه خود فرد آن را انجام داده یا دیگری، و فرد می‌خواهد داوری کند که آیا این کار به لحاظ اخلاقی قابل دفاع است یا توجیهپذیر نیست.

🔅بنابراین تصمیم قبل از عمل و داوری بعد از عمل صورت می‌گیرد. شرط اول برای اینکه تصمیم و داوری ما از نظر اخلاقی قابل دفاع باشند، این است که یک معیار یا ترازو یا ملاک و نوعی وحدت رویه داشته باشیم، در غیر این صورت یک بام و چند هوا (به نظر من سه هوا) می‌شویم. این یک بام و چند هوایی چند عیب فلسفی و یک عیب روانشناختی دارد، عیب روانشناختی این است که به نوعی بوالهوسی اخلاقی منجر می‌شود.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/w6YHE
🌾 @Sedanet | @Mostafamalekian

🎙 کار غلط، رابطه غلط را باید تمام کرد. درد می‌کشید، رنج می‌کشید، باید بکشید...
👤 دکتر فرهنگ هلاکویی
🌾 @Sedanet

☘️ ما همه زنگی‌ایم آیا؟ و یا کمی بدتر!
✍️ #اردشیر_منصوری

🔅در سال‌های اخیر ماجرای زلزلۀ لیسبون و حواشی آن بارها در جراید و سایت‌ها منتشر شد، اینک یادآوری آن و مرور درس‌آموخته‌هایش خالی از لطف نیست.در تاریخ چنین ثبت شده است که ساعت حدود 9 صبح اول نوامبر 1755 که مصادف با یک روز تعطیل بود و بسیاری مؤمنان در کلیساها به عبادت مشغول بودند، در لیسبون (پایتخت کشور پرتغال) زلزلۀ شدیدی رخ داد که ابتدا در اثر آن، و سپس در اثر امواج مهیبی که از اقیانوس هجوم آوردند (که بعدها به سونامی موسوم شد)، بیش از 80 هزار انسان به طرز فجیعی کشته شدند و 80 درصد این شهر نابود شد.

🔅فاجعه بود و بسیار دردناک. شدت حیرت و اندوه، ذهن روشنفکر فرانسوی آن روزگار، جناب ولتر را چنان به درد آورده بود که منظومه‌ای سرود و طی آن به فیلسوفان وقت که به «نظام احسن در جهان» قایل بودند و نیز به خداوند قادر و خیرخواه باور داشتند تسخر زد و به نوعی آنان را به محاجه فرا خواند: اگر بلاهای طبیعی، چنانکه دستگاه دینی کاتولیک در آن زمانه ترویج می‌کرد، عقوبت و کیفر گناهان انسان‌اند که خداوند از سر عدل نازل می‌کند، چرا در لیسبون که در آن روز تعداد پرشماری از مؤمنان در کلیسای باشکوه آن شهر به عبادت مشغول بودند، و نه در پاریس، که به تعبیر طنزآلود ولتر در شهوت غرق بود، و چرا با آن ابعاد گسترده که شامل کودکان شیرخواری می‌شد که پستان مادر به دهان کشته شده بودند، و نه فقط محدود به گناهگاران؟ چرا در ساعت 9 صبح که زمان عبادت بود و نه مثلاً شامگاهی که فجوری رخ می‌داد و ...

🔅منظومۀ ولتر که منتشر شد، روسو، دیگر متفکر عصر روشنگری که از قضا هم خداباور بود و هم تمدن‌ستیز و طبیعت‌گرا، بدان پاسخی داد: «خداوند مقرر ساخته است كه آدميان روی زمین زندگي كنند. چه چيزي مرگ و رنج را در زلزله باعث مي‌شود؟ شهرها؛ شدت تجمع آدمیان در شهر. پس نظم فيزيكي جهان به ما چه مي‌گويد؟ كه آن مراكز فساد و محروميت مكان‌هايي نيستند كه انسان‌ها قرار بود در آنجا به‌سر برند. آدمي را مقرر است كه در مجاورت طبيعت بزيد. زمين‌لرزه كلام خدايي است كه از طريق نظم فيزيكي، نظم اخلاقي را به ياد ما مي‌آورد.»

🔅فارغ از داوری در بارۀ ابعاد مناقشۀ بین ولتر و روسو، درسی که از سخن روسو (متفکر متمرکز بر اخلاق و تعلیم-تربیت) می‌توان گرفت ژرف است و درخور تأمل: مصائب ناشی از رخدادهای طبیعی، نه بلای الهی، بلکه ناشی از خطای انسانی‌اند که در فاجعۀ لیسبون و آنچه در دروازه‌قرآن شیراز رخ داد، محرز است: سازه، بدون در نظر گرفتن رفتارهای گهگاهی طبیعت، تراکم انسانی! عوامل بحران‌ساز متعدداند، اما ام‌المشکلات در این حوادث «جمعیت» است، «جمعیت انسانیِ بیش از ظرفیت زمین»...

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/O1dBW
🌾 @Sedanet | @Ardeshirmansouri

🎥با استناد به فلسفه‌های علم که همگی برای تبیین نگرش ریاضی محض به جهان شکل گرفته‌اند و تمام تلاششان توضیح و تبیین این نگرش است، نمی‌توان از تأسیس علم دینی سخن گفت...

👤 #حمید_طالب‌زاده

🌾 @Sedanet | @gnoe_ir

☘️ سخنرانی #مصطفی_ملکیان در جلسه‌ی بررسی کتاب «شمس تبریز» نوشته مهدی سالاری نسب

🔅در ابتدای امر، پیش از پرداختن به کتاب شمس تبریز به نویسندگی آقای سالاری ­نسب، به نکته‌ای کوتاه اشاره می‌کنم مبنی بر این‌که به نظر می‌آید روشی که برای معرفی و شناساندن متفکران در ایران متعارف است، روشی نیست که با آخرین دستاوردهای اندیشه‌نگاری سازگار باشد و چون پرداختن به آن، در این مقال نمی‌گنجد از آن عبور می‌کنم.

🔅در باب نوشته‌های آقای سالاری نسب، به گمان من، هر کس که کتاب ایشان را مدنظر قرار دهد، آینده درخشانی را از جهت ادب و خصوصاً ادب عرفانی، برای ایشان تصور می‌کند. در ارتباط با کتاب شمس تبریز، چند نکته قابل‌تأمل است. این نکات اگرچه کلی‌اند اما، به نظر من کلی بودن این نکات، وضوح آن‌ها را کم نمی‌کند و نکات بسیار واضحی هستند.

🔅نکته اول که باید لحاظ کرد این است که در بررسی یک متفکر اول باید نوع متفکر را احراز کرد. درواقع بر مبنای یک تقسیم‌بندی کلی که شامل پنج دسته است، تمامی افرادی که در طول تاریخ فرهنگ بشری سخنی گفته‌اند یا اثری از خود به یادگار گذاشته‌اند (متفکر)، دریکی از این پنج دسته که به شرح آن می‌پردازم جای می‌گیرند؛ بنابراین حائز اهمیت است که بدانیم متفکری که در مقام معرفی او هستیم جزو کدام‌یک از این پنج دسته است و در کدام دسته می‌گنجد؛ زیرا بر مبنای این دسته‌بندی بهتر می‌توانیم سخن متفکر را فهم کنیم؛ پیش‌فرض‌های سخن او را دریابیم و بتوانیم لوازم سخن او را بر دوش وی بگذاریم...

صوت و متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/qybth
🌾 @Sedanet | @Mostafamalekian