🎥 فیلم و صوت جلسه سوم درس‌گفتار متافیزیک مرگ از آرش نراقی اضافه شد.

از مرگ چرا هراسم؟ بحثی درباره برهان تقارن علیه هراس از مرگ. در این جلسه «برهان تقارن» (The Symmetry Argument) بر علیه هراس از مرگ بررسی شده است. تقریر اولیه این برهان توسط لوکریشس (Lucretius) از شاگردان اپیکور حکیم یونانی مطرح شده است. او می کوشد با طرح این برهان نشان دهد که هراس از مرگ امری نامعقول است...

فیلم و صوت تمام جلسات👇
✨→ 3danet.ir/FqXvr
🌾 @Sedanet | @Arash_naraghi

☘️ درس‌گفتارهای نظریه‌های جامعه‌شناسی
👤 #حسین_کچوئیان | سال 1389 | 19 جلسه

🔅نظریه‌های جامعه‌شناسی چهارچوب‌های نظری پیشنهادی جامعه‌شناسان برای توضیح و تحلیل فعالیت‌ها، فرایندها و ساختارهای اجتماعی است. در دوره‌ی درسی پیش‌رو ابتدا بحث کلی در باب موضوع بحث می‌آید، این که نظریه چیست؛ نظریه‌ی جامعه شناسی چیست؟ و دست آخرجامعه شناسی چیست؟ بحث دیگر راجع به رویکرد تاریخی و مطالعاتی اتخاذ‌شده‌ی ناظر به نظریه‌های جامعه‌شناسی است. در ادامه هم بحثی در باب دوره‌ی تاریخی یا نوع نگاه سنت و پس از آن نوع نگاه تجدد به این مقولات گشوده می‌شود.

🔅پس از این بحث‌های مقدماتی، بحث اصلی سیر تاریخی پیدایش جامعه‌شناسی از نقطه‌ی شکل گیری در نوزایی تا گسست از فکر سنت به جهان مدرن و علل و عوامل آن روایت می‌شود. در نهایت هم تطورات بعدی آن را تا دنیای جدید و این که اندیشه‌ی جامعه شناسی چه شکل های دیگری پیدا کرده مرور می‌شود.

🔅دکتر حسین کچوئیان (زاده ۱۳۳۸ در تهران) جامعه شناس، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و فعال در زمینه‌ی نظریه های کلان جامعه شناسی و جامعه شناسی معرفت است و در حال حاضر عضو هیئت علمی دانشکده‌ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران می باشد. او فارغ‌التحصیل دانشگاه منچستر و دارای تحصیلات حوزوی است.

دریافت فایل‌های صوتی👇
✨ → 3danet.ir/D2YWt
🌾 @Sedanet

☘️ مافیایِ مافیایِ کنکور
#فقر_فرهنگی
🌾 @Sedanet

☘️ تفاوت نگاه مهندسی و حسابداری با نگاه علوم اجتماعی و اقتصاد
✍️ #علی_سرزعیم

🔅شاید یکی از تاثیرگذارترین مقالاتی که در عمرم خوانده ام مقاله ای است که توسط جان فارستر چند دهه قبل به سال ۱۹۷۱با عنوان «رفتارهای خلاف شهود سیستم های اجتماعی» نوشته شده است. در این مقاله نویسنده می گوید که پدیده های اجتماعی رفتارهایی دارند که با شهود عادی قابل فهم و پیش بینی نیستند زیرا فهم متعارف ما درک خطی و مکانیکی از پدیده ها دارد در حالیکه در اغلب سیستم های اجتماعی سازوکار بازخورد وجود دارد و همین امر یک سیستم را غیرخطی می کند.

🔅دقیقا به همین دلیل فهم و تحلیل و پیش بینی پدیده های اجتماعی امری است که نیاز به آموزش و ممارست دارد و نمی توان به شهود فردی اتکا نمود. شاید بتوان ویژگی نگاه مهندسی و خصوصا حسابداری را ایستا دیدن و تحلیل کردن مسائل عنوان کرد ولی ویژگی نگاه علوم اجتماعی و اقتصاد تحلیل پویا و دینامیک است. در علوم اجتماعی و خصوصا اقتصاد افراد می آموزند که مسائل را بیش از اینکه به شکل یک مسئله بهینه سازی خطی ببینند به شکل انتخاب استراتژی در درون یک بازی چندجانبه تحلیل کنند که هر حرکت واکنش دیگران را به همراه خواهد داشت و از تجمیع رفتارها و اقدامات است که برآیند نهایی مشخص می شود. برای اینکه این مدعا مشخص تر شود چند مثال عرضه می کنم.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/CrfYB
🌾 @Sedanet | @ali_sarzaeem

☘️ دین خادم، نهادگرایی و همکاری اجتماعی در اندیشه و عمل امام موسی صدر و مهندس بازرگان
✍️ #محمد_قطبی

🔅 در مقاله پیشین مدلی برای الاهیات رهایی­بخش تعاونی ارائه شد و گفته شد که این الاهیات دارای جهان­بینی و سلوک معنوی (توحید و عرفان) انسان‌گرا می‌باشد. اما این رویکرد انسان‌گرایانه در صورتی اتفاق میفتد که نگاهی انسان‌گرایانه به دین داشته و دین را نه مخدوم که خادم انسان بدانیم. در این مقاله به آموزه‌های امام موسی صدر و مهندس بازرگان در این زمینه و همچنین درباره همیاری و همکاری اجتماعی و اهمیت نهادگرایی در بینش، روش و منش ایشان خواهیم پرداخت.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/WMRmZ
🌾 @Sedanet

🎙 علل عصبانیت و راه رفع آن
👤 دکتر فرهنگ هلاکویی
🌾 @Sedanet

☘️ صوت و متن گزارش روزنامه اعتماد از سخنرانی #مصطفی_ملکیان در شب بخارا، ویژه نیکوس کازانتزاکیس با عنوان "ذهن روشن و قلب گرم"

🔅سخنرانی مصطفی ملكیان تحت عنوان «ذهنی روشن و قلبی گرم» به مرور كتاب خاطرات همسر دوم نیكوس كازانتزاكیس، هلن، از همسرش نیكوس، اختصاص داشت. وی در ابتدا گفت: حسن عمده این كتاب آن است كه به یك معنا زندگینامه خودنوشت است، زیرا از كنار نهاده شدن نامه‌های نیكوس كازانتزاكیس فراهم آمده و مستند است و جز در فواصل نامه‌ها، توضیح چندانی وجود ندارد و سرنوشت او را از ورای نامه‌هایی كه نوشته، گرد هم آورده است.

🔅ملكیان یگانه راه درست رویارویی با یكی از فرزانگان یا فیلسوفان یا عارفان یا الهی‌دانان یا عالمان را یافتن و سپس جذب نقاط و نكات مثبت در زندگی و اندیشه‌های ایشان خواند و گفت: در هر مواجهه دیگری با این بزرگان نه عقلانیتی هست، نه اخلاقیتی. به این اعتبار كوشیدم نكات مثبت زندگی كازانتزاكیس را بیابم، تا در صورت پذیرش این نكات، آنها را جذب زندگی خودمان كنیم.

🔅البته در این كتاب از اندیشه‌های او- كه در سایر آثارش هست- خبری نیست و صرفا گزارش‌هایی از زندگی او می‌بینیم. من از این كتاب قطور و آموزنده 43 نكته مثبت از زندگی كازانتزاكیس استخراج كرده‌ام. به گمان من كازانتزاكیس یكی از معنویان قرن بیستم است. خود او هم در نامه‌ای كه به اندیشمندان انگلیس احتمالا در سال 1946 نوشت، آنها را به گرد هم آوردن معنویت و عقلانیت فراخواند.

صوت و متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/GWxQA
🌾 @Sedanet
🌾 @bukharamag
🌾 @Mostafamalekian
🌾 @Zamaneyebarkhord

☘️ نشست «سرقت علمی: تلقی مدرن و سنتی»
👤 با حضور #آرش_اباذری و #محسن_زمانی

به همت انجمن‌علمی فلسفه‌علم دانشگاه شریف
۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۸

صوت این نشست👇
✨ → 3danet.ir/4VYBz
🌾 @Sedanet | @philsharif

🎥 ماجرای تخفیف ۵۰ درصدی کتاب در بساطی‌ها چیست؟
کاری از فرهنگ معاصر

نسخه کاملتر این کلیپ: قسمت اول | دوم | سوم

🌾 @Sedanet

☘️ عصر درماندگی
✍️ #رضا_بابایی | ۹۸/۲/۲۶

🔅تاریخ معاصر ایران را می‌توان به دو دوره تقسیم کرد: در دورۀ نخست، گمان می‌کردیم راه را می‌دانیم و تنها باید بر موانع غلبه کنیم. این دوره از ترور ناصرالدین شاه آغاز می‌شود و تا سال ۱۳۸۰، هم‌زمان با دولت دوم اصلاحات، ادامه می‌یابد؛ یعنی حدود یک قرن. در این قرن متلاطم، پدران و مادران ما دچار تردید نبودند؛ مقصد را نزدیک می‌دیدند و راه را روشن و آشکار. از همین رو پی‌درپی انقلاب می‌کردند و هر پیروزی را پیروزی آخر می‌شمردند و عبور از هر گردنه‌ای را آخرین گام می‌پنداشتند و به هر صدایی دل می‌بستند.

🔅پیروزی اصلاحات در سال ۱۳۷۶، همین باور را در ما پدید آورده بود که مقصد نهایی نزدیک است؛ اما چهار سال بعد، سید محمد خاتمی با چشم گریان و دست لرزان در انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کرد. تردید‌های او در آن هنگام، تردیدهای یک نامزد ریاست جمهوری نبود؛ ورود تاریخ معاصر ایران به عصر درماندگی بود؛ دوره‌ای که در آن باید ثمرۀ خام‌اندیشی‌های پیشین را می‌چیدیم.

🔅این روزها در بستر بیماری، خبرها را می‌بینم، تحلیل‌ها را می‌خوانم، به گذشته و آینده می‌اندیشم و چاره‌جویی‌ها را سبک‌سنگین می‌کنم. برخلاف گذشته، راهی بسیار دراز پیش رو می‌بینم. ایران ما اکنون آمادۀ هیچ‌گونه تحولی نیست که در کوتاه‌مدت ثمر دهد. جامعۀ مدنی که می‌تواند کشور را وارد دورانی امیدبخش کند، به هیچ‌یک از نهادها و ساختارهای اجتماعی و اقتصادی خود دست نیافته است. از همه مهم‌تر پراکندگی منافع و ضعف بخش خصوصی در اقتصاد کشور است که مانع پیشروی جامعۀ مدنی در ساختار قدرت می‌شود.

🔅نزدیک دو دهه است که دانسته‌ایم راه اصلاحات بسیار سخت‌تر و درازتر از آن است که پیشتر می‌اندیشیدیم. اکنون تنها می‌توانیم امیدوار باشیم که همۀ فرصت‌ها را از دست نداده باشیم. در این مدت تا می‌توان باید جامعه را از اندیشه‌های سازنده و نهادهای اقتصادی مستقل از حاکمیت سیاسی کشور آکند و دست‌های مردم را به یک‌دیگر نزدیک کرد و طمع پیروزی نزدیک و بزرگ را از سرها بیرون آورد.


🌾 @Sedanet
🌾 @Rezababaei43

☘️ حدیث نمایشگاه کتاب تهران
✍️ سیدهادی طباطبایی

🔅 یک- کتاب "ماه نوَرد" در بیان احوالات یکی از مشهورترین خوانندگان جهان، اخیرا با تصویری از وی بر روی جلد کتاب منتشر شده است. عملی مرسوم و معمول در جهان که هیچ خُرده‌ای بر آن روا نیست.

🔅 دو- کتاب "حدیث نواندیشان دینی"، سال گذشته در نمایشگاه کتاب تهران، به دلیل تصویر یکی از متفکران ایرانی بر روی جلد آن، اجازه توزیع نداشت. راهکار مسئولین نمایشگاه این بود که با کاوری بر روی کتاب، آن تصویر به رویت خوانندگان نرسد.

🔅 سه- کتاب "حدیث نواندیشان دینی" در چاپ دوم، بدون حذف آن تصویر بر روی جلد، اجازه‌ی انتشار نمی‌یافت. لاجرم تصویر آن متفکر ایرانی از روی جلد حذف شد. عملی غیر مرسوم و غیر معمول در جهان...

🌾 @Sedanet

🎥 چطور تحت فشار آرامش خود را حفظ کنیم؟
از مجموعه TED | زیرنویس فارسی و انگلیسی همزمان
🌾 @Sedanet

🎙 سخنرانی #عبدالکریم_سروش در شب قدر رمضان 1381
صوت - 4 فایل صوتی - همراه با پرسش و پاسخ

فسمت اول | دوم | سوم | چهارم

☘️ مقصود فراستخواه در گفتگو با مهر: بحث خلقیات ایرانی پایه علمی ندارد

🔅شاید برای همه ما در موقعیت‌های مختلف اجتماعی بسیار پیش آمده که نوک پیکان مشکلاتمان را به سمت ایرانی بودنمان گرفته‌ایم. به راستی از کی ما ایرانی‌ها، ایرانی شدیم و از چه زمانی علل رفتارهای اشتباه اجتماعی خود را به ایرانی بودنمان نسبت دادیم؟ آیا خلقیات ما ایرانیان ضعف‌هایی دارد؟ در پاسخ به این سوال‌ها ۹۶ درصد از جامعه آماری متشکل از اعضای هیئت علمی و گروهی از نخبه‌های کشور پاسخ مثبت داده‌اند. آن‌ها مشکل را در ضعف فرهنگ کار جمعی، انتقادپذیری، رودربایستی، عدم شفافیت، خودمحوری، غلبه احساسات بر خردورزی، رواج دروغ و رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی برشمرده‌اند. آن‌ها عوامل معرفتی، کاهش سرمایه‌های اجتماعی، ساختار دولت، مناسبات دین و دولت، نوع آموزه‌های دینی، پرحادثه‌بودن تاریخ، مناسبات تولید و ساختار اقتصادی و کشمکش نخبگان را بر خلقیات ایرانی مؤثر دانسته‌اند و برای حل این مشکل آموزش مداوم، برنامه‌های توسعه فرهنگی و اجتماعی، وضع قوانین خوب، تقویت اجتماعات محلی و نهادهای عمومی، ایجاد رفاه و فقرزدایی، توسعه سیاسی و اصلاح نهاد دولت را پیشنهاد داده‌اند.

🔅« #مقصود_فراستخواه » استاد جامعه شناسی و مدیر گروه برنامه ریزی و توسعه آموزش عالی، در کتاب «ما ایرانیان» که اخیراً به چاپ بیست ویکم رسیده است، می‌گوید در این کتاب این موضوع را بررسی کرده‌ام که نمی‌شود، چیزی به نام خلقیات ذاتی ایرانیان تصور کرد. دو دیدگاه در این خصوص وجود دارد؛ یکی دیدگاه خلقیات محور که تصور می‌کند خلقیات تغییر پیدا نمی‌کنند و ذات باورانه به آن نگاه می‌کنند و دیدگاه دیگر، نظریات موقعیتی است. این گروه معتقدند، رفتارها در موقعیت‌ها شکل می‌گیرند. من بیشتر در کتاب «ما ایرانیان» سعی کردم، توضیح دهم که تاریخ و شرایط اجتماعی ما به نوعی بوده که برخی از رفتارها بیشتر رواج یافته است؛ یعنی یک نوع یادگیری اجتماعی بوده است و مردم به خاطر ناپایداری سعی کرده‌اند، گلیم خودشان را از آب بیرون بکشند. مردم، خود مدار نیستند، بلکه شرایط اجتماعی غالب، زمینه به وجود آمدن برخی رفتارها را فراهم آورده است. اگر شرایط اجتماعی عوض شود و عوامل دیگر مثل آموزش و پرورش و موقعیت‌های اجتماعی توسعه پیدا کنند، طبعاً موقعیت‌هایی برای مردم فراهم می‌شود که رفتارهای آنها هم عوض می‌شود.

🔅من در این مورد به طور مشخص در کتاب «ما ایرانیان» توضیح داده‌ام که دیدگاه ذات باور ندارم ولی در هر حال دیدگاه ذات باوری در این خصوص وجود دارد. حتی اخیراً پیمایش‌هایی در این خصوص انجام گرفته که در آنها هم مسائلی را می‌بینیم. فرض کنید که پیمایش‌هایی در این مورد وجود دارد از کسانی مثل «هافستید» در سطح بین الملل و کسانی مثل «بلو» که پیمایش بین المللی مهمی است و یکی از شاخص‌های آن امتناع از نااطمینانی است. بحث آنها این است که در هر جامعه‌ای چه مقدار از مردم از نااطمینانی می‌گریزند، یعنی نمی‌خواهند مخاطره کنند. این شاخص نشان می‌دهد که هر مقدار شاخص اطمینان بالا باشد، یعنی مردم نمی‌خواهند مخاطره کنند و دنبال ثبات هستند، چون بی‌ثباتی دیده‌اند و نمی‌خواهند ریسک کنند.

🔅یکی دیگر از شاخص‌ها جهت گیری دراز مدت است، یعنی اینکه مردم چقدر درازمدت جهت گیری می‌کنند. این شاخص هم در ایران کم است و نشان می‌دهد که مردم بیشتر برای فردایشان فکر می‌کنند و بیشتر معیشتی فکر می‌کنند که دلیل آن، شرایط ناپایداری، سوءمدیریت و ساختارهای ناکارآمد است. هر چه ساختارها کارآمد باشد، می‌توان امور را به سیستم‌های اجتماعی واگذار نمود و دراز مدت فکر کرد. ولی اگر ساختارها قابل اعتماد نباشند و سرمایه اجتماعی فرسایش پیدا کند، نمی‌توان به نهادها اعتماد کرد.

🔅بخش مهمی از سرمایه اجتماعی، اعتماد به نهادهاست، وقتی به نهادها اعتماد نمی‌کنید مجبورید به صورت روزمره مسائلتان را حل کنید. این نشان می‌دهد که افراد ذاتاً مشکل ندارند، میدان بازی وقتی بهبود یابد، بازیگر می‌تواند بهتر بازی کند. بهترین بازیگران در میدان‌های سنگلاخی و نامناسب طبعاً نمی‌توانند بازی خوبی داشته باشند.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/gzWzF
🌾 @Sedanet | @Mfarasatkhah

☘️ پاسخ به نقدهای مصطفی ملکیان؛ «آیا باورهای دینی معقول است؟»
✍️ #آرش_نراقی

🔅 چندی پیش (و متأسفانه با تأخیری کمابیش یک ساله) باخبر شدم که دوست گرامی آقای #مصطفی_ملکیان در مصاحبه ای تحت عنوان «پاسخ های استاد ملکیان به پرسشهای منتقدان» (بخش اول - بخش دوّم) ملاحظاتی را در نقد نظرات من در خصوص معقولیت باورهای دینی در مقاله «سنت گرایی انتقادی در قلمرو دین» آورده است. ایشان در آن مصاحبه به اختصار دست کم چهار انتقاد اصلی را بر نظرات من وارد دانسته است. در اینجا می کوشم به احترام جهد عالمانه ایشان ملاحظاتی را در پاسخ به مطالب ارزنده شان به اختصار بیان کنم.

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/LIw6g
🌾 @Sedanet
🌾 @neeloofaran
🌾 @Arash_naraghi
🌾 @Mostafamalekian

☘️ آن که روزهایش همه، بی قدر است، شب قدر به چه کار آیدش؟
✍️ #علی_زمانیان

🔅روزها، هفته‌ها و ماه‌ها را در بیهودگی، عصیان و در بی حاصلی و در غفلتی مذموم سپری می‌کنیم. زندگی و عمرمان را در سرگردانی و بی‌اخلاقی می‌گذرانیم، آن گاه به قصد زدودنِ زنگارها از درون، ساعتی و در شبی به نام "شب‌قدر" می‌نشینیم و دعایی می‌خوانیم که حتی ترجمه‌ی ساده‌ی آن را نیز نمی‌دانیم، . قرآن بر سر می‌نهیم و سپس شادمان از این که وظیفه‌مان را انجام داده‌ایم و "قدر" را قدر نهاده‌ایم، سر بر بالین آسودگیِ غافلانه می‌گذاریم. سال‌ها از پسِ این همه تکرارِ چنین شبی، هیچ گاه از خود نپرسیدیم اگر "شب‌قدرِ" ما شبی عزیز بود که از هزار شب برتر است، چرا پیش از "قدر" و پس از آن، تغییری نکرده‌ایم، بهتر نشده‌ایم و بلکه اوضاع‌مان بدتر و تباه‌تر شده‌است. تعجب نکردیم از این که اگر قرار بود "شب قدر"، قدرمان را بیفزاید چرا چنین حقیرانه زندگی می‌کنیم.

🔅 خطا در تصویری است که از شبِ قدر داریم. تصویری که از شب قدر داریم، این است: "رستگاری در دو دقیقه".

🔅 نمی‌دانیم هم‌چنان که اخلاقی زیستن، سخت و دشوار است، رستگار شدن نیز بسیار صعب و گاه طاقت‌فرسا است. زیرا هم برای اخلاقی زیستن و هم برای رستگاری آن جهانی، باید از آنات زندگی، پاسداری و مراقبت و از خویشتن در برابر زشتی‌ها و بدی‌ها مستمرا محافظت کنیم. امیال درونی را کنترل و بسیاری از خوشایندهایی که ما را از "سودای سر بالا داشتن" باز می‌دارد، بگذریم و نادیده‌شان بینگاریم. یله و رها زیستن و خود را به هیچ حد ومرزی محدود نکردن، پاس فضیلت‌ها را نگه نداشتن و زندگی را در تعلیق و بیهودگی نهادن، این‌ها همان کارهای است که می‌کنیم، اما انتظار داریم با سرگرفتن قرآن و خواندن دعایی که نمی‌دانیم چه می‌گوید، گناه‌مان بخشیده و در درگاه خداوند، قدر ببینیم. نمی‌دانیم ما بیش از آن که به خدا بدهکار باشیم به انسان‌هایی بدهکاریم که سبب رنج‌شان شده‌ایم و آسمان زندگی‌شان را تیره و خودشان را تباه کرده‌ایم. خطر آن تصور ساده‌انگارانه‌ای که بعضا روحانیون مسببش بوده‌اند، این است که زندگی نسنجیده و محاسبه نشده‌ای را پیش می‌گیریم و دلخوشیم به این که می‌توان در اسرع وقت و فقط در دو دقیقه رستگار شد.

🔅 آن چه آمد برای آن نبود که شب قدر را بیهوده بپنداریم و از قدر و قیمیتش بیندازیم، بلکه از آن رو است که بگوییم اگر شب قدر را احترام می‌کنیم و آن را واقعا پاس می‌داریم، چرا چنین می‌زییم که با آن سازگار نیست؟ تعارض میان این که زندگی ما به رنگ شبِ قدر نیست، نشان می‌دهد شب قدری که برپا می‌کنیم فاقد اصالت است. ما خود را فریب می‌دهیم و نمی‌دانیم شب قدر هر کس به سانِ زندگی زیسته‌ی اوست. رستگاری مانند اخلاقی بودن، نتیجه و ماحصل فرایندی است که در طی زمان و با تحمل مضایق و محدودیت‌ها همراه است. رستگاری و هم اخلاق، یک رخ‌داد تصادفی، آنی، بی زحمت و رنج نیست. بلکه همان گونه که اشاره شد، نتیجه‌ی یک پروسه‌ی طولانی مدت است. شب قدر، یک رخ داد است. اما اگر این رخداد در زندگی سرایت پیدا نکند به آن نتیجه‌ی دلخواه نمی‌رسیم.

🔅 آیین‌ها و مناسک، با همه‌ی کارکرد مثبت‌شان اما عموما، مفاهیم متعالی را از میان تهی کرده و آن‌ها را به نمایش جمعی تبدیل می‌کند. اکنون، "شب قدر" نزد ما نیز کارکرد آیینی پیدا کرده است. نمایشی که در آن شرکت کرده و کنشِ دینی که به صورت دسته‌جمعی اجرا می‌کنیم. اما پس از تمام شدنش،‌ باز ما همان هستیم که بودیم. زندگی ما همان خواهد بود که تا کنون بوده است. زیرا آیین ها عموما اثرات زودگذر و سطحی دارند. ما در آیین‌ها تغییر نمی‌کنیم زیرا عمق درون و جان ما درگیر آیین نمی‌شود. وقتی جان‌ها درگیر می‌شود که در سکوتی عمیق خلوت کنیم و به محاسبه‌ی خویش بپردازیم و صادقانه خود را در ترازوی اخلاق و معنویت بگذاریم. خود را در آیینه‌ی معیارها ببینیم و به ارزیابی خویش همت کنیم.

🔅 شبِ قدرِ هر کس به رنگ روزها و ماه‌های زیسته‌ی اوست. از این رو در انتظار شبی عزیز که از هزار شب برتر است نباشیم، مگر آن که روزهای زیسته‌مان را به محک ارزش‌هایی متعالی بسنجیم و چنان بزییم که بتوانیم سرفرازانه از آن دفاع کنیم. شب قدر کسانی از هزار شب برتر است که روزشان نه هزار روز که دست کم به اندازه‌ی یک روز بیرزد. آن که روزهایش ارزشمند است، شب قدرش نیز قدر و قیمت دارد و بلکه به هزار شب برتری دارد.

🌾 @Sedanet
🌾 @kherade_montaghed

☘️ درس‌گفتارهای تبارشناسیِ «ایده»
👤 #محمد_مهدی_اردبیلی
صوت | 8 جلسه

🔅بررسی تبارشناختیِ یک مفهوم در طول تاریخ اندیشه، نه تنها به روشن‌سازی مفهوم مورد نظر می‌انجامد، بلکه همچنین می‌توان به پشتوانه‌ی آن قرائتی از کل تاریخ، که همانا تجلیِ خود حقیقت است، به دست داد. مفهوم «ایده» بی‌شک یکی از این مفاهیم کلیدی است که ردیابی سیر تکوین آن از ابتدا تاکنون، می‌تواند بصیرت‌های نابی را در بطن تاریخ فلسفه ردیابی کرده و روشن سازد.

🔅اصطلاح «ایده» (ἰδέα، Idea، Idēe) یکی از مهمترین اصطلاحات فلسفی است. سابقه این اصطلاح به یونان باستان و مصدر فعلی ειδειν بازمی‌گردد که به معنای دیدن و مشاهده کردن است. افلاطون برای نخستین بار از آن به عنوان یک اصطلاح فلسفی مشخص، در نظریه‌ی مُثُل خویش بهره می‌جوید. جالب اینجاست که همین مصدر فعلی ریشه‌ی اصطلاح ارسطویی ειδοςیا «صورت» (در برابر ماده) نیز به شمار می‌رود. در قرون وسطی «ایده» جایگاهی دیگر می‌یابد و در مناقشات بر سر کلیات نقشی اساسی ایفا می‌کند. در دوران مدرن، هم عقلگرایان و هم تجربه‌گرایان با به دست دادن تعریفی دیگر از این اصطلاح از آن در بیان نظرات خویش بهره می‌برند. در نظر آنها، ایده (Idēe) دلالت بر وجودی انتزاعی و ذهنی داشت.

🔅هنگامی که لاک تصورات را به اولیه و ثانویه تقسیم می‌کند، از همین اصطلاح بهره می‌برد. اسپینوزا از نخستین عبارات اخلاق، آن را به کار می‌گیرد و از ایده‌ی (تصور) خدا یا جوهر سخن می‌گوید، هرچند نزد وی، ایده به سطح اراده و عمل نیز راه می‌یابد. اما کانت در استفاده از این اصطلاح تا حدی به عقب بازگشت و ایده‌ها را مفاهیم عقل معرفی کرد. جانشینان کانت همچنان از برداشت کانتی از ایده‌ها دفاع کردند و شلینگ آنها را قدرت‌هایی مافوق طبیعی می‌پنداشت.

🔅ایده در اندیشه‌ی هگل، مانند بسیاری از مفاهیم فلسفی دیگر، به نوعی جامعیت دست می‌یابد. به بیان دقیق‌تر، قرائت هگل از ایده را می‌توان سنتز نظرات مختلف و بعضاً متضاد پیشین دانست. هگل ایده را عقلانی می‌داند، اما این به هیچ وجه به معنی انتزاعی بودن آن نیست، بلکه اتفاقا ایده عین انضمامیت و فعلیت است. از سوی دیگر هگل به واسطه‌ی عینیت بخشیدن به ایده‌ی عقلانی، برخلاف افلاطون آن را در مقابل جهان محسوس قرار نمی‌دهد، بلکه می‌کوشد تا با روحانی‌‌سازی دیالکتیکی آن، به نوعی ایده‌ی مطلق فراگیر راه ببرد.

🔅مفهوم «ایده» نزد هگل، به هر دو حوزه‌ی هستی‌شناسی و معرفت شناسی راه می‌یابد و به نوعی آنها را به یکدیگر پیوند می‌زند. بنابراین، دوره‌ی آموزشی «تبارشناسیِ ایده»، خواهد کوشید تا به بررسی تحلیلی-تاریخیِ مفهوم «ایده»، از خاستگاه آن در یونان (افلاطون و ارسطو) آغاز کرده و به میانجی متفکران قرون وسطی و دوران مدرن، به واکاوی این مفهوم نزد کانت و هگل، و نهایتاً دروان حاضر بپردازد.

دریافت فایل‌های صوتی👇
✨ → 3danet.ir/rOWd3
🌾 @Sedanet
🌾 @PhilosophicalHalt

instagram.com/p/Bx9uXJHnIoF


➖ اطلاع‌رسانی نشست‌های فرهنگی و علوم انسانی در تلگرام:
@News_sedanet

➖ صدانت در اینستاگرام:
instagram.com/3danet

➖ صدانت در آپارات:
aparat.com/3danet

➖ صدانت در تویتر:
twitter.com/3danet_ir

➖ صدانت در تلگرام:
@Sedanet

➖ صدانت در فیسبوک:
fb.com/3danet

☘️ انسان و خدا (به بهانه شب قدر)
✍️ #محمود_مقدسی

🔅یک وقت می‌ایستی آن کنار و از خودت می‌پرسی همه این‌ها، این از خدا حرف زدن‌ها، با خدا حرف زدن‌ها و به جای خدا حرف زدن‌ها برای چیست؟ همه این چیزهایی که بدیهی به نظر می‌رسند و حال آدم را خوب یا بد می‌کنند، همه این چیزهایی که با بقیه شریک هستی و با آن‌ها احساسِ معنی داری و پُری می‌کنی، همه این مناسک، ذکرها، دعاها، آیه‌ها، روایت‌ها و با عطش شدید این در و آن در زدن‌ها برای درکِ هرچه بیشترِ حضور خدا. چه می‌شود که این سؤل را می‌پرسی؟ نمی دانم. برای هر کسی یک طوری اتفاق می‌افتد و هر کسی به دلیلی یک یا چند سؤال درشتِ الهیاتی گیر می‌کند توی‌هاضمه روانش.

🔅 اصلاً یک جایی زندگی ناگزیرت می‌کنی بایستی و ببینی همه آن چیزهایی که بدیهی به نظر می‌رسیدند، بدیهی نیستند و ناگزیر می‌شوی خودت را یک انسانِ افتاده توی زندگی ببینی، با همه تنهایی‌ها و درماندگی‌ها و حیرت‌هایش. اینکه این مواجهه چقدر طول بکشد یا بعدش چه راهی را انتخاب کنی قصه دیگری است. هر کسی بسته به امکاناتش کاری می‌کند و دیر یا زود هر طوری شده خودش را به جای امن یا نیمه امنی می‌رساند. مسئله مهم امّا ناگزیریِ آشکار یا پنهانِ درک وضعیتِ بشری است. حتی اگر همه چیز هم جور باشد و خلل و فرجی نیفتد توی باورهات، چند بار هم که شده، ناگزیر چشم توی چشم می‌شوی با سرشت سوگناک زندگی و خیره می‌شوی به یک تاریکی دور که شبیه هیچ چیزی جز خودش نیست.

🔅 اغلب ما خیلی زود دست به کار می‌شویم و حواس خودمان را پرت می‌کنیم. اصلاً فرهنگ همه زورش را می‌زند که حواس ما را پرت کند از این جور چیزها. مرگ و بی معنایی را چه کسی تاب آورده که من و تو تاب بیاوریم؟ خیلی زور بزنیم و فکر کنیم و کتاب بخوانیم تهش می‌رسیم به یک دنیا پرانتز بسته یا باز: این باور برود توی پرانتز، آن باور بماند لای گیومه، آن یکی را بگذاریم میان کوتیشن که یعنی ظاهراً اینطور است و ... .

🔅خیلی وقت‌ها امّا نتیجه همه این‌ها می‌شود فرصتِ فاصله گرفتن و نگاه کردن از دور به خود و به همه آدم‌هایی که هرکدام به نحوی دارند این خالی را پُر یا فراموش می‌کنند. بعد می‌بینی همه آدم‌ها دچار سبکی و سنگینی‌اند؛ سبکیِ ناشی از بی‌تفاوتی جهان به هرکدام از ما و سنگینیِ این‌همه نیاز و خواسته و اشتیاق. آن‌وقت می‌فهمی چرا خدا این‌همه لازم است. همه این تنهایی را مگر می‌شود همین‌طوری و این‌همه انسانی تاب آورد؟ بله، می‌دانم. با خدا هم آن‌قدرها حل‌وفصل نمی‌شود. امّا شاید با خدا بهتر از هر چیز دیگری بشود این تنهایی و درماندگی را تاب آورد. دیگری خوب است امّا او هم مثل من تنهاست و ندارد و خالی است و او هم مثل من یا حواس‌پرت است و یا پر است از پرانتزهای باز و بسته.

🔅اینجاست که خدا یک دنیا مهم می‌شود. حتی شاید خودِ خدا هم نه، شاید چیزی از جنسِ تجربه جستجوی خدا یا صدازدن خدا. اینکه بیایی و ببینی دیگران هم مثل تو درمانده‌اند و دارند تنهایی و درماندگیشان را می‌ریزند کف دست‌هایشان و می‌گیرند سمت آسمان تا شاید کسی برشان دارد و تسکینشان بدهد، حالت را بهتر می‌کند.

🔅آن‌وقت با همه آدم‌هایی که خدا می‌خواهند دوست و شریک می‌شوی و دیگر به خدا که می‌رسد این‌همه متّه به خشخاش نمی‌گذاری. با خودت می‌گویی زندگی خدا می‌خواهد، حتی اگر آن خدا دست نبرد توی جهان و بار من را کم نکند. می‌فهمی که زندگی، خدا یا جستجوی خدا یا صدازدن خدا می‌خواهد. آن‌وقت، یک شبی مثل امشب، همه تردیدهات و درماندگی‌هایت را می‌زنی زیر بغلت و می‌نشینی یک‌گوشه و شروع می‌کنی به صدازدن خدا و شریک می‌شوی با همه آدم‌های مثل خودت که خدا می‌خواهند و صدایش می‌زنند. بعد با خودت فکر می‌کنی که چه خوب است آدم بتواند همه پرانتزهایش را ببندد و کمی هم که شده صدا بزند و از تنهایی‌اش با کسی بگوید که تنهاترین است و با کسی رفیق بشود که یک جایی نوشته‌اند رفیق کسی است که رفیقی ندارد. آن‌وقت حس می‌کنی که چطور با کمکِ او، با همه آدم‌های بی رفیق، رفیق شده‌ای و کمی درآمده‌ای از تنهایی خودت. اینکه آخرش چه می‌شود، هیچ‌کس نمی‌داند. هرچه هست، یک جایی، یک گوشه از این تنهایی و درماندگیت امّا پُر می‌شود و این خوب است.

🌾 @Sedanet
🌾 @TheWorldasISee

☘️ شمارۀ ۱۵۰ نشریۀ اطلاعات حکمت و معرفت با عنوان «ادبیات عرفانی فارسی در هند»

🔅ادبیات عرفانی فارسی در هند موضوع شماره جدید مجله اطلاعات حکمت و معرفت است. دبیری این ویژه‌نامه را مسعود فریامنش بر عهده داشته است. وی در گفتاری که به عنوان سخن دبیر به چاپ رسیده است به یکی از مهم ترین ژانر‌ها در ادبیات فارسی هند، ملفوظات، نظری به اجمال انداخته و به اختصاربه معرفی و تحلیل ملفوظات، اعم از ملفوظات اصیل و جعلی، پرداخته است.

🔅پس از سخن دبیر، بنا‌ بر رسم معمول مجله، ویژه‌نامه با گفتگو آغاز شده است. در این شماره گفتگویی با دکتر فتح‌الله مجتبائی، هند‌شناس برجسته و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به چاپ رسیده که مشتمل بر اطلاعاتی سودمند درباره جریان ترجمه متون دینی هند از زبان سنسکریت به زبان فارسی و دلایل و انگیزه‌های ظهور این جریان در سنت هندو – ایرانی است.و اما مقالات این دفتر:

1_ «تفسیر سنت اولیاءنگاری در هند»، نوشته کارل ارنست،‌ترجمه مسعود فریامنش. این مقاله متضمن بحثی خواندنی در‌باب فرایند نگارش اولیاءنامه‌ها در عهد سلاطین، عصر مغولان و دوره‌های پس از آن، و مشتمل بر بررسی چهار‌چوب کلی پاره‌ای از مهم‌ترین اولیاءنامه‌ها است.

2_ «اخبار عارفان چشتی در عهد سلطنت»، نوشته محمد حبیب‌الله، استاد فقید دانشگاه علیگره هند، ترجمه سارا حاجی‌حسینی، که حاوی گزارشی دقیق از فرایند پیدایش و شکل‌گیری ملفوظات و تذکره‌های متقدم چشتی است.

3_ «باز‌بینی خیر‌المجالس»،‌ نوشته پل جکسن، ترجمه فرزاد مروجی. مؤلف در این مقاله به بحثی مستوفی و دقیق درباره خیر‌المجالس حمید قلندر پرداخته است.

4_ « طنین صدای استاد:سبک ملفوظات در تصوف آسیای جنوبی»، نوشته آمینا استاینفلز، ترجمه محمد‌احسان مصحفی، مشتمل بر گزارشی است از شکل‌گیری و تحلیل الگو‌های ساختاری ملفوظات با تکیه بر ملفوظات سید‌جلال‌الدین بخاری.

5_ « مروری بر ادبیات شطاریه» نوشته محمد‌رضا عدلی، در‌بردارنده گزارشی تازه از مهم‌ترین آثار طریقه شطاریه است.

6_ « نگاهی به زندگی،‌اندیشه‌ها و ملفوظات زین‌الدین شیرازی دولت‌آبادی»، نوشته مسعود فریامنش شرحی است از سوانح احوال، افکار، مشرب عرفانی و ملفوظات صوفی کمتر شناخته شده ایرانی که در فاصله وفات سعدی و تولد حافظ در شیراز به دنیا آمد و پس از مهاجرت به هند به حلقه مریدان برهان‌الدین غریب پیوست و در نهایت بر مسند خلافت او نشست.

🔅بخش‌های دیگر این دفتر عبارت‌اند از:

اندیشه و نظر : مقالۀ هانري كربن و سنّت گرايي با ترجمۀ انشاالله رحمتي؛ فضیلت باور (شکل گیری اخلاق باور بدون قرائن) به‌قلم ریچارد ایمزبری و ترجمه علی قنبریان

و ادراک از منظر ابن عربی (تجلی حق در صور اشیاء) نوشتۀ سیروس علی زرگر با ترجمه علیرضا رضایت؛ متون هینه یانه در تاریخ فارسی قرن چهاردهم میلادی (یادداشتی بر بعضی از منابع مورد استفاده رشید الدّین) به‌قلم گریگوری شوپن و ترجمه محمّد منتظری.

بخش کتاب: نقد، گفت‌وگو و معرفی کتاب/ منیره پنج تنی؛ طراحی بر پایۀ علوم اعصاب شناختی؛ رابطه علوم شناختی و هنر/ گفت‌وگو با دکتر صالح طباطبایی؛پرسش از معنای معاصرت در هنر ایران/ گفت وگو با علیرضا سمیع آذر؛ انقلاب مفهومي پيامد مدرنیسم. و در انتها بخش گزارش: تبلور هم‌انديشي و ترويج عقلانيت در مجمع فلاسفه ايران/ ساسان یغمايي.

معرفی و سخن دبیر👇
✨ → 3danet.ir/YYdba
🌾 @Sedanet
🌾 @Doostanehekmatmarefat