☘️ بحث اخلاقی نصیحت كردن نیست
✍️ #محسن_آزموده
🔅یك تصور رایج اما نادرست در میان عموم این است كه گفتار یا بحث اخلاقی، مترادف با مجموعه‌ای از نصایح و توصیه‌های قشنگ اما غیركاربردی، خستهكننده، ملالانگیز و احساسی و عاطفی است كه ربطی به زندگی روزمره و واقعی ندارد. وقتی میگوییم فلانی معلم اخلاق است، مخاطب به سرعت تصویر آدمی مهربان اما پرچانه به ذهنش متبادر می‌شود كه مدام از موضعی بالا در حال حرف زدن و نصیحت كردن است كه این كار را بكن و آن كار را نكن، این حرف را بزن و آن حرف را نزن، این رفتار خوب است و آن رفتار زشت و ناپسند و... تصور عمومی هم این است كه این معلمان اخلاق، كسانی هستند كه خودشان كمتر از بقیه به حرفهایشان عمل میكنند.
🔅شكلگیری این تصور قالبی اما غلط، از اخلاق و معلم اخلاق، نیز بدون علت نیست. در تاریخ فرهنگی ما معمولا مكتوباتی كه موضوعشان اخلاق است، سرشارند از همین اندرزها و توصیهها. یعنی كتابهای «اخلاقی» بدون بحثی جدی و دقیق از چرایی اخلاقی زیستن مجموعه‌ای از «باید»ها و «نباید»ها را بیان میكنند. البته لابه‌لای این اندرزها حكایات یا سخنانی قصار هم بیان می‌شود یا به پیامدها و نتایج اخلاقی عمل كردن/نكردن اشاره می‌شود، اما به‌ندرت شاهدیم بحثی مستقل درباره مبانی اخلاق یا تمایز اخلاق با سایر نظام‌های هنجارگذار مثل آداب و رسوم و فرهنگ و دین و... صورت بگیرد.
🔅 برای روشن‌تر شدن بحث باید درنظر داشت كه اخلاق تنها یكی از منابع هنجارگذار در زندگی انسان است. منبع هنجارگذار، انبانی است كه احكام و گزارههای هنجاری، یعنی دستوراتی كه مستلزم عمل هستند و در آنها باید و نباید وجود دارد، از آن در میآید. یكی از پژوهشگران نامدار اخلاق در ایران، میان 6 منبع هنجارگذار تمایز گذاشته است: 1. آداب و رسوم، 2. عرف و عادات اجتماع، 3. مناسك و شعایر دینی، 4. زیباییشناسی، 5. مصلحتاندیشی و 6. اخلاق. به‌عبارت دیگر، هر جمله یا عبارتی كه مستلزم یك باید یا نباید است، در توجیه نهایی، دست‌كم به یكی از این منابع 6گانه متكی است، اگرچه ممكن است در تعداد بیشتری از این منابع به این حكم هنجاری (باید و نباید) سفارش شده باشد یا امكانش هست كه گاهی میان این منابع، تعارض یا حتی تضاد اتفاق بیفتد، یعنی ممكن است كاری به لحاظ اخلاقی درست باشد، اما از دید عرف و عادات جامعه غلط باشد و...
🔅 آنچه اخلاق را از سایر منابع هنجارگذار متمایز می‌سازد، ملاك و مناط عقلی آن است؛ یعنی اگر در سایر منابع هنجارگذار، علت و توجیه حكم هنجاری، از جایی بیرون از انسان آمده است، مثلا از تاریخ یا فرهنگ یا...، در اخلاق، علت و توجیه عمل، درونی و عقلانی بودن آن است. حالا این عقلانی بودن می‌تواند براساس هر یك از مكاتب سه‌گانه اخلاق، یعنی فضیلتگرایی یا پیامدگرایی یا وظیفهگرایی تلقی شود یا ممكن است در نتیجه بحثی استدلالی درنهایت به این نتیجه برسیم كه از نظر اخلاقی (یعنی عقلی) هیچ ملاك مطلقی برای اخلاقی بودن نداریم، اما نباید فراموش كرد كه در هر صورت، پذیرش یا عدم پذیرش هر یك از رویكردها، با استدلال عقلی و توجیه عقلانی ارایه شده، نه براساس صرف مصلحتاندیشی (كه خودش می‌تواند ذیل پیامدگرایی، مورد بحث قرار بگیرد) یا به دلیل اینكه گذشتگان گفتهاند یا جامعه چنین میپسندد یا... بنابراین صرف تكیه بر مجموعه‌ای از آداب و رسوم متفاوت در فرهنگهای مختلف، به معنای نسبی بودن اخلاق نیست، گو اینكه اخلاق در این دو، صرفا اشتراك لفظی است، یعنی در بحث تخصصی، اخلاقی بودن، به معنای عقلانی بودن و خوداتكایی عمل به یك هنجار است، اما در بحث روزمره، ممكن است اخلاق به آداب و رسومی اطلاق شود كه مردمان یك منطقه، مطابق آن عمل میكنند.
🔅كوتاه سخن آنكه بحث «اخلاقی» به معنای دقیق لفظ، نه آن طور كه در افواه رواج یافته، بحث عقلانی و استدلالی از قاعدههای عمل در زندگی روزمره در عرصههای مختلف است، اینكه چرا و به كدام دلیل خردپسندانه «باید راست بگوییم» یا «نباید در امانت خیانت كنیم» یا «به اموال دیگران دستاندازی نكنیم.» گزاره‌هایی از این دست، ممكن است در نظام‌های معرفتی و معنایی دیگر نیز بیان شوند (كه می‌شوند)، اما این اخلاق است كه میكوشد توجیه عقلانی آنها را ارایه كند.
🌾 @Sedanet
🌾 @zamaneyebarkhord
✍️ #محسن_آزموده
🔅یك تصور رایج اما نادرست در میان عموم این است كه گفتار یا بحث اخلاقی، مترادف با مجموعه‌ای از نصایح و توصیه‌های قشنگ اما غیركاربردی، خستهكننده، ملالانگیز و احساسی و عاطفی است كه ربطی به زندگی روزمره و واقعی ندارد. وقتی میگوییم فلانی معلم اخلاق است، مخاطب به سرعت تصویر آدمی مهربان اما پرچانه به ذهنش متبادر می‌شود كه مدام از موضعی بالا در حال حرف زدن و نصیحت كردن است كه این كار را بكن و آن كار را نكن، این حرف را بزن و آن حرف را نزن، این رفتار خوب است و آن رفتار زشت و ناپسند و... تصور عمومی هم این است كه این معلمان اخلاق، كسانی هستند كه خودشان كمتر از بقیه به حرفهایشان عمل میكنند.
🔅شكلگیری این تصور قالبی اما غلط، از اخلاق و معلم اخلاق، نیز بدون علت نیست. در تاریخ فرهنگی ما معمولا مكتوباتی كه موضوعشان اخلاق است، سرشارند از همین اندرزها و توصیهها. یعنی كتابهای «اخلاقی» بدون بحثی جدی و دقیق از چرایی اخلاقی زیستن مجموعه‌ای از «باید»ها و «نباید»ها را بیان میكنند. البته لابه‌لای این اندرزها حكایات یا سخنانی قصار هم بیان می‌شود یا به پیامدها و نتایج اخلاقی عمل كردن/نكردن اشاره می‌شود، اما به‌ندرت شاهدیم بحثی مستقل درباره مبانی اخلاق یا تمایز اخلاق با سایر نظام‌های هنجارگذار مثل آداب و رسوم و فرهنگ و دین و... صورت بگیرد.
🔅 برای روشن‌تر شدن بحث باید درنظر داشت كه اخلاق تنها یكی از منابع هنجارگذار در زندگی انسان است. منبع هنجارگذار، انبانی است كه احكام و گزارههای هنجاری، یعنی دستوراتی كه مستلزم عمل هستند و در آنها باید و نباید وجود دارد، از آن در میآید. یكی از پژوهشگران نامدار اخلاق در ایران، میان 6 منبع هنجارگذار تمایز گذاشته است: 1. آداب و رسوم، 2. عرف و عادات اجتماع، 3. مناسك و شعایر دینی، 4. زیباییشناسی، 5. مصلحتاندیشی و 6. اخلاق. به‌عبارت دیگر، هر جمله یا عبارتی كه مستلزم یك باید یا نباید است، در توجیه نهایی، دست‌كم به یكی از این منابع 6گانه متكی است، اگرچه ممكن است در تعداد بیشتری از این منابع به این حكم هنجاری (باید و نباید) سفارش شده باشد یا امكانش هست كه گاهی میان این منابع، تعارض یا حتی تضاد اتفاق بیفتد، یعنی ممكن است كاری به لحاظ اخلاقی درست باشد، اما از دید عرف و عادات جامعه غلط باشد و...
🔅 آنچه اخلاق را از سایر منابع هنجارگذار متمایز می‌سازد، ملاك و مناط عقلی آن است؛ یعنی اگر در سایر منابع هنجارگذار، علت و توجیه حكم هنجاری، از جایی بیرون از انسان آمده است، مثلا از تاریخ یا فرهنگ یا...، در اخلاق، علت و توجیه عمل، درونی و عقلانی بودن آن است. حالا این عقلانی بودن می‌تواند براساس هر یك از مكاتب سه‌گانه اخلاق، یعنی فضیلتگرایی یا پیامدگرایی یا وظیفهگرایی تلقی شود یا ممكن است در نتیجه بحثی استدلالی درنهایت به این نتیجه برسیم كه از نظر اخلاقی (یعنی عقلی) هیچ ملاك مطلقی برای اخلاقی بودن نداریم، اما نباید فراموش كرد كه در هر صورت، پذیرش یا عدم پذیرش هر یك از رویكردها، با استدلال عقلی و توجیه عقلانی ارایه شده، نه براساس صرف مصلحتاندیشی (كه خودش می‌تواند ذیل پیامدگرایی، مورد بحث قرار بگیرد) یا به دلیل اینكه گذشتگان گفتهاند یا جامعه چنین میپسندد یا... بنابراین صرف تكیه بر مجموعه‌ای از آداب و رسوم متفاوت در فرهنگهای مختلف، به معنای نسبی بودن اخلاق نیست، گو اینكه اخلاق در این دو، صرفا اشتراك لفظی است، یعنی در بحث تخصصی، اخلاقی بودن، به معنای عقلانی بودن و خوداتكایی عمل به یك هنجار است، اما در بحث روزمره، ممكن است اخلاق به آداب و رسومی اطلاق شود كه مردمان یك منطقه، مطابق آن عمل میكنند.
🔅كوتاه سخن آنكه بحث «اخلاقی» به معنای دقیق لفظ، نه آن طور كه در افواه رواج یافته، بحث عقلانی و استدلالی از قاعدههای عمل در زندگی روزمره در عرصههای مختلف است، اینكه چرا و به كدام دلیل خردپسندانه «باید راست بگوییم» یا «نباید در امانت خیانت كنیم» یا «به اموال دیگران دستاندازی نكنیم.» گزاره‌هایی از این دست، ممكن است در نظام‌های معرفتی و معنایی دیگر نیز بیان شوند (كه می‌شوند)، اما این اخلاق است كه میكوشد توجیه عقلانی آنها را ارایه كند.
🌾 @Sedanet
🌾 @zamaneyebarkhord
☘️ اخلاق اقلیمی: در فضیلت و ضرورتِ خام‌گیاهخواری در عصر حاضر
✍️ محمدعلی طباطبایی (مهر داد)
🔅"کشتن حیوانات برای خوردن آنها انسانی نیست و فرقی با جنایت ندارد. الان این وسط انسان چکاره است؟ خداست؟ پیغمبر است؟ انسان هم زیستمندی است مثل دیگر زیستمندان زمین، او هم حق دارد برای تنازع بقا جاندارانی دیگر را بخورد. اصلا اگر همانقدر بخواهیم رمانتیک به عالم هستی نگاه کنیم چرا نباید دلمان برای گیاهان بسوزد؟ برای موزهایی که هزاران کیلومتر از زادگاه‌شان دور می‌شوند"
🔅استدلال‌های بالا، که معمولا از افواه عموم شنیده می‌شود و متأسفانه گاهی معدودی از جامعۀ دانشگاهیان هم آن را تکرار می‌کنند، «لوس و رقیق» هستند؛ اما به هیچ عنوان استدلال‌هایی نیستند که فیلسوفان اخلاق در دفاع از گیاهخواری به آنها تکیه می‌کنند. همۀ ما، به عنوان انسان‌های صاحب عقل و وجدان، با یک تأمل ساده درمی‌یابیم که از میان تمام موجودات هستی (اعم از جمادات، نباتات و حیوانات)، تنها حیوانات هستند که مانند ما انسان‌ها دارای سیستم عصبی هستند و درد و رنج را، همان گونه که ما حس می‌کنیم، احساس می‌کنند.
🔅بنابراین هیچ گیاهخواری هم نسبت به آنها چنان حساسیت‌هایی ندارد. بنابراین، اگر بخواهیم از منظر اخلاقی به قضیه نگاه کنیم، داستان حیوانات داستانی کاملا متفاوت از سایر موجودات این جهان هستی و کاملا مشابه ما انسان‌ها است و همانقدر که ما انسان‌ها دربارۀ تبعیض‌های جنسیتی و نژادی حساسیت اخلاقی داریم، باید در مورد این تبعیض هم به لحاظ اخلاقی حساس باشیم.
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/LXFKC
🌾 @Sedanet
✍️ محمدعلی طباطبایی (مهر داد)
🔅"کشتن حیوانات برای خوردن آنها انسانی نیست و فرقی با جنایت ندارد. الان این وسط انسان چکاره است؟ خداست؟ پیغمبر است؟ انسان هم زیستمندی است مثل دیگر زیستمندان زمین، او هم حق دارد برای تنازع بقا جاندارانی دیگر را بخورد. اصلا اگر همانقدر بخواهیم رمانتیک به عالم هستی نگاه کنیم چرا نباید دلمان برای گیاهان بسوزد؟ برای موزهایی که هزاران کیلومتر از زادگاه‌شان دور می‌شوند"
🔅استدلال‌های بالا، که معمولا از افواه عموم شنیده می‌شود و متأسفانه گاهی معدودی از جامعۀ دانشگاهیان هم آن را تکرار می‌کنند، «لوس و رقیق» هستند؛ اما به هیچ عنوان استدلال‌هایی نیستند که فیلسوفان اخلاق در دفاع از گیاهخواری به آنها تکیه می‌کنند. همۀ ما، به عنوان انسان‌های صاحب عقل و وجدان، با یک تأمل ساده درمی‌یابیم که از میان تمام موجودات هستی (اعم از جمادات، نباتات و حیوانات)، تنها حیوانات هستند که مانند ما انسان‌ها دارای سیستم عصبی هستند و درد و رنج را، همان گونه که ما حس می‌کنیم، احساس می‌کنند.
🔅بنابراین هیچ گیاهخواری هم نسبت به آنها چنان حساسیت‌هایی ندارد. بنابراین، اگر بخواهیم از منظر اخلاقی به قضیه نگاه کنیم، داستان حیوانات داستانی کاملا متفاوت از سایر موجودات این جهان هستی و کاملا مشابه ما انسان‌ها است و همانقدر که ما انسان‌ها دربارۀ تبعیض‌های جنسیتی و نژادی حساسیت اخلاقی داریم، باید در مورد این تبعیض هم به لحاظ اخلاقی حساس باشیم.
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/LXFKC
🌾 @Sedanet
🎥 اهدافت رو پیش خودت نگهدار
همراه زیرنویس فارسی و انگلیسی
مشاهده در آپارات صدانت
دانلود از انبار صدانت در تلگرام
👤 Derek Siver | TED
🌾 @Sedanet
همراه زیرنویس فارسی و انگلیسی
مشاهده در آپارات صدانت
دانلود از انبار صدانت در تلگرام
👤 Derek Siver | TED
🌾 @Sedanet
آپارات - سرویس اشتراک ویدیو
اهدافت رو پیش خودت نگهدار
🎥 مستند سالک فکرت
زندگی علمی، فرهنگی و شخصی غلامحسین ابراهیمی دینانی
پخش از شبکه 1 - 16 خرداد 98
مدت زمان : ۹۶ دقیقه
مشاهده در آپارات صدانت
دانلود از انبار صدانت در تلگرام
🌾 @Sedanet
🌾 @DrEbrahimiDinani
زندگی علمی، فرهنگی و شخصی غلامحسین ابراهیمی دینانی
پخش از شبکه 1 - 16 خرداد 98
مدت زمان : ۹۶ دقیقه
مشاهده در آپارات صدانت
دانلود از انبار صدانت در تلگرام
🌾 @Sedanet
🌾 @DrEbrahimiDinani
آپارات - سرویس اشتراک ویدیو
سالک فکرت (زندگینامه دکتر غلامحسین ابراهیم دینانی)
سالک فکرت (زندگینامه دکتر غلامحسین ابراهیم دینانی فیلسوف و پژوهشگر) - برنامه اجتماعی شبکه 1 - 16 خرداد 1398
☘️ سم هریس، خداناباوری معتقد به معنویت
✍️ اندرو انتونی
برگردان: عرفان ثابتی
🔅 به نظر هریس، بین مطالعه‌ی عینیِ ذهن و تجربه‌ی ذهنیِ فرار از هیاهوی دائمیِ آن تناقضی وجود ندارد. او هر دو روش را راهی برای فهم شعور یا آگاهی می‌داند. او می‌گوید، «این که ما این‌جاییم و هر لحظه دنیا را در پرتو آگاهیِ خود تجربه می‌کنیم واقعیتی عمیقاً مرموز و ژرف است. هر چه بیشتر به آن توجه کنیم، شباهت تجربه‌ی ما به ادعاهای بنیان‌گذاران ادیان در قرون و اعصار گذشته بیشتر می‌شود.»
🔅به نظر او، غرب می‌تواند چیزهایی زیادی از شرق بیاموزد-نه از اسلام بلکه از سنت‌های مراقبه در ادیان هندو و بودایی. او می‌گوید، «ما مثل خوابگردها ناآگاه‌ایم. وقتی مراقبه را یاد بگیریم، می‌فهمیم که امکان دیگری هم وجود دارد، و می‌توان هر لحظه از تجربه‌ی خود چنان آگاه بود که از مصائب روزمره رهایی یافت. مراقبه چیزی نیست جز تمرین یادگیریِ شکستن طلسم و به خود آمدن.»
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/A1aak
🌾 @Sedanet
✍️ اندرو انتونی
برگردان: عرفان ثابتی
🔅 به نظر هریس، بین مطالعه‌ی عینیِ ذهن و تجربه‌ی ذهنیِ فرار از هیاهوی دائمیِ آن تناقضی وجود ندارد. او هر دو روش را راهی برای فهم شعور یا آگاهی می‌داند. او می‌گوید، «این که ما این‌جاییم و هر لحظه دنیا را در پرتو آگاهیِ خود تجربه می‌کنیم واقعیتی عمیقاً مرموز و ژرف است. هر چه بیشتر به آن توجه کنیم، شباهت تجربه‌ی ما به ادعاهای بنیان‌گذاران ادیان در قرون و اعصار گذشته بیشتر می‌شود.»
🔅به نظر او، غرب می‌تواند چیزهایی زیادی از شرق بیاموزد-نه از اسلام بلکه از سنت‌های مراقبه در ادیان هندو و بودایی. او می‌گوید، «ما مثل خوابگردها ناآگاه‌ایم. وقتی مراقبه را یاد بگیریم، می‌فهمیم که امکان دیگری هم وجود دارد، و می‌توان هر لحظه از تجربه‌ی خود چنان آگاه بود که از مصائب روزمره رهایی یافت. مراقبه چیزی نیست جز تمرین یادگیریِ شکستن طلسم و به خود آمدن.»
متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/A1aak
🌾 @Sedanet
☘️ توسعه در ایران، شدنی یا ناشدنی؟!
✍️ #غلامعلی_کشانی
🔅 امتناع یا عدم امتناع توسعه، پرسشی که سال‌هاست برای جدی‌ترین اندیشه‌ورزان ایرانیِ معتقد به مهندسیِ اجتماعیِ بزرگ-مقیاس (کلان) مطرح بوده. مهم ترین پرسشِ اقتصاد و سیاست و اجتماع و تاریخِ ۲۰۰ ساله ی اخیرِ ایران هم همین بوده. در این پرسش‌ها، الگوی توسعه، الگوی غالبِ اروپایی و ابزار اقتصادیِ آن تولیدِ انبوه و بازار آزاد بوده. اما این پرسش در ۱۰۰ ساله‌ی اخیر با بی‌توجهی‌ها و سهل‌‌انگاری‌هایی بزرگ مطرح شده...
متن کامل 👇
✨ → 3danet.ir/B2x92
🌾 @Sedanet | @GahFerestGhKeshani
✍️ #غلامعلی_کشانی
🔅 امتناع یا عدم امتناع توسعه، پرسشی که سال‌هاست برای جدی‌ترین اندیشه‌ورزان ایرانیِ معتقد به مهندسیِ اجتماعیِ بزرگ-مقیاس (کلان) مطرح بوده. مهم ترین پرسشِ اقتصاد و سیاست و اجتماع و تاریخِ ۲۰۰ ساله ی اخیرِ ایران هم همین بوده. در این پرسش‌ها، الگوی توسعه، الگوی غالبِ اروپایی و ابزار اقتصادیِ آن تولیدِ انبوه و بازار آزاد بوده. اما این پرسش در ۱۰۰ ساله‌ی اخیر با بی‌توجهی‌ها و سهل‌‌انگاری‌هایی بزرگ مطرح شده...
متن کامل 👇
✨ → 3danet.ir/B2x92
🌾 @Sedanet | @GahFerestGhKeshani
instagram.com/p/ByflJ2FnvNv
➖ اطلاع‌رسانی نشست‌های فرهنگی و علوم انسانی در تلگرام:
@News_sedanet
➖ صدانت در اینستاگرام:
instagram.com/3danet
➖ صدانت در آپارات:
aparat.com/3danet
➖ صدانت در تویتر:
twitter.com/3danet_ir
➖ صدانت در تلگرام:
@Sedanet
➖ صدانت در فیسبوک:
fb.com/3danet
➖ اطلاع‌رسانی نشست‌های فرهنگی و علوم انسانی در تلگرام:
@News_sedanet
➖ صدانت در اینستاگرام:
instagram.com/3danet
➖ صدانت در آپارات:
aparat.com/3danet
➖ صدانت در تویتر:
twitter.com/3danet_ir
➖ صدانت در تلگرام:
@Sedanet
➖ صدانت در فیسبوک:
fb.com/3danet
Instagram
وبسایت فرهنگی صدانت
. مردم وقتی دچار توالی و انباشت بحران‌ها می‌شوند، دیگر به حکم غریزه عمل می‌کنند، نه احکام عقلی یا فرمول‌های علم سیاست یا اقتضای فرهنگ و فرهیختگی. نویسنده: #ارنست_کاسیرر مترجم: #یدالله_موقن از کتاب #فلسفه_روشنگری
☘️ ممنوعیّتِ روسری!
✍️ #امیرحسین_ترکاشوند
آیا می‌دانید در صدر اسلام کنیزان، چه مسلمان و مؤمنه و چه غیر مسلمان، اجازه نداشتند روسری به سر کنند و مقرراتِ سخت‌گیرانهٔ ممنوعیتِ روسری در حق آنها جاری بود!؟
برخی، داشتن یا نداشتن روسری را به عفّت و حیا نسبت می‌دهند؛ بر این اساس آیا می‌توان ادعا کرد که پیشوایان فریقین در صدر اسلام مروّج بی‌حیایی و بی‌عفتی بودند که از پوشیدن روسری توسط کنیزانِ نمازخوان و مسلمان نهی و بلکه جلوگیری می‌کردند!؟
حاشا و کلا
🌾 @Sedanet | @Baznegari
✍️ #امیرحسین_ترکاشوند
آیا می‌دانید در صدر اسلام کنیزان، چه مسلمان و مؤمنه و چه غیر مسلمان، اجازه نداشتند روسری به سر کنند و مقرراتِ سخت‌گیرانهٔ ممنوعیتِ روسری در حق آنها جاری بود!؟
برخی، داشتن یا نداشتن روسری را به عفّت و حیا نسبت می‌دهند؛ بر این اساس آیا می‌توان ادعا کرد که پیشوایان فریقین در صدر اسلام مروّج بی‌حیایی و بی‌عفتی بودند که از پوشیدن روسری توسط کنیزانِ نمازخوان و مسلمان نهی و بلکه جلوگیری می‌کردند!؟
حاشا و کلا
🌾 @Sedanet | @Baznegari
🗞 ویژه نامه پرسش روزنامه اصفهان زیبا
پرونده ای برای زیست معنوی
همراه با نوشتارها و گفتارهایی از:
دکتر بیژن عبدالکریمی
استاد مصطفی ملکیان
دکتر ناصر مهدوی
دکتر محمدرضا نصر اصفهانی
دکتر امیرحسین خداپرست
سید محمدعلی ایازی
محمدرضا واعظ شهرستانی
دریافت فایل pdf
🌾 @Sedanet
پرونده ای برای زیست معنوی
همراه با نوشتارها و گفتارهایی از:
دکتر بیژن عبدالکریمی
استاد مصطفی ملکیان
دکتر ناصر مهدوی
دکتر محمدرضا نصر اصفهانی
دکتر امیرحسین خداپرست
سید محمدعلی ایازی
محمدرضا واعظ شهرستانی
دریافت فایل pdf
🌾 @Sedanet
☘️ تلقیاتِ پدیداریِ دو سوژه معرفتی: حیدری-وکیلی
✍️ مجید زمانی
🔅 یاسر میردامادی: جناب حجّت الاسلام مجید زمانی، پژوهشگر فلسفه و دانش‌آموخته‌ی درس خارج فقهِ آیت‌الله سیّد کمال حیدری، در این نوشته به دفاع از نظریه‌ی استادش موسوم به «نظریه جواز تعبّد به جمیع ادیان و مذاهب» می‌پردازد. او برای دفاع از نظریه‌ی آیت‌الله سیّد کمال حیدری پرسش‌های بنیادین معرفت‌شناختی‌ای پیش روی منتقدان این نظریّه می‌افکند. این پرسش‌های معرفت‌شناختی، صرف نظر از بحث خاصّ مجید زمانی در این نوشته، به طور کلّ نیز واجد ارزش اند. نکته‌ی مهمّ در فهم نظریه «جواز تعبّد» آن است که این نظریه نمی‌گوید که «هر کس در هر باوری که دارد موجّه است». چنین رأیی آشکارا نسبی‌انگارانه است و گرچه طرفدارانی در گذشته و حال (از یونان باستان تا کنون) در میان فیلسوفان داشته و دارد اما نظریه «جواز تعبّد» نظریّه‌ای نسبی‌انگارانه نیست.
🔅 نظریّه «جواز تعبّد» هم‌چنین سر از «کثرت‌انگاری صدق» در نمی‌آورد، زیرا نمی‌گوید که همه‌ی ادیان و مذاهب به یکسان (و یا اصلاً) صادقند. لبّ لباب نظریّه «جواز تعبدّ» امّا آن است که گرچه شاید در مقام «ثبوت» تنها یک دین یا مذهب، از دیگر ادیان و مذاهب به صدق (مطابقت با واقع) نزدیک‌تر باشد اما در مقام «اثبات» پیروان اندیشه‌ورز هر دین و مذهبی ممکن است دلایلی به سود باور دینی و مذهبی خود داشته باشند که باور آنها را، تحت شرایطی، برای خودشان موجّه (گرچه نه لزوماً صادق) سازد. چنین توجیهی، تحت شرایطی برای پیروان آن ادیان و مذاهب معذّر است و نزد خدای عادل و حکیم دست‌کم درجاتی از رستگاری را برای صاحبان آن توجیه به دنبال می‌آورد. مجید زمانی برای دفاع از نظریه «جواز تعبّد» در مقابل انتقادها، به ویژه استدلال می‌کند که نظریّه‌ی «جواز تعبّد» به جریان فکری موسوم به «معرفت‌شناسی فضیلت» نزدیک است. این نوشته می‌تواند برای کسانی که به کلام جدید، فلسفه دین، الهیّات فلسفی، تحوّلات فکر شیعی معاصر و به طور کلّ اسلام مدرن علاقمندند، در خور مطالعه باشد.
متن کامل 👇
✨ → 3danet.ir/5zhJJ
🌾 @Sedanet | @dinonline
✍️ مجید زمانی
🔅 یاسر میردامادی: جناب حجّت الاسلام مجید زمانی، پژوهشگر فلسفه و دانش‌آموخته‌ی درس خارج فقهِ آیت‌الله سیّد کمال حیدری، در این نوشته به دفاع از نظریه‌ی استادش موسوم به «نظریه جواز تعبّد به جمیع ادیان و مذاهب» می‌پردازد. او برای دفاع از نظریه‌ی آیت‌الله سیّد کمال حیدری پرسش‌های بنیادین معرفت‌شناختی‌ای پیش روی منتقدان این نظریّه می‌افکند. این پرسش‌های معرفت‌شناختی، صرف نظر از بحث خاصّ مجید زمانی در این نوشته، به طور کلّ نیز واجد ارزش اند. نکته‌ی مهمّ در فهم نظریه «جواز تعبّد» آن است که این نظریه نمی‌گوید که «هر کس در هر باوری که دارد موجّه است». چنین رأیی آشکارا نسبی‌انگارانه است و گرچه طرفدارانی در گذشته و حال (از یونان باستان تا کنون) در میان فیلسوفان داشته و دارد اما نظریه «جواز تعبّد» نظریّه‌ای نسبی‌انگارانه نیست.
🔅 نظریّه «جواز تعبّد» هم‌چنین سر از «کثرت‌انگاری صدق» در نمی‌آورد، زیرا نمی‌گوید که همه‌ی ادیان و مذاهب به یکسان (و یا اصلاً) صادقند. لبّ لباب نظریّه «جواز تعبدّ» امّا آن است که گرچه شاید در مقام «ثبوت» تنها یک دین یا مذهب، از دیگر ادیان و مذاهب به صدق (مطابقت با واقع) نزدیک‌تر باشد اما در مقام «اثبات» پیروان اندیشه‌ورز هر دین و مذهبی ممکن است دلایلی به سود باور دینی و مذهبی خود داشته باشند که باور آنها را، تحت شرایطی، برای خودشان موجّه (گرچه نه لزوماً صادق) سازد. چنین توجیهی، تحت شرایطی برای پیروان آن ادیان و مذاهب معذّر است و نزد خدای عادل و حکیم دست‌کم درجاتی از رستگاری را برای صاحبان آن توجیه به دنبال می‌آورد. مجید زمانی برای دفاع از نظریه «جواز تعبّد» در مقابل انتقادها، به ویژه استدلال می‌کند که نظریّه‌ی «جواز تعبّد» به جریان فکری موسوم به «معرفت‌شناسی فضیلت» نزدیک است. این نوشته می‌تواند برای کسانی که به کلام جدید، فلسفه دین، الهیّات فلسفی، تحوّلات فکر شیعی معاصر و به طور کلّ اسلام مدرن علاقمندند، در خور مطالعه باشد.
متن کامل 👇
✨ → 3danet.ir/5zhJJ
🌾 @Sedanet | @dinonline
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 افسردگی، راز مشترک ما
👤 #اندرو_سالمون
از مجموعه سخنرانی‌های TED
زیرنویس فارسی و انگلیسی همزمان
مشاهده با کیفیت‌های بالاتر در آپارات
🌾 @Sedanet
👤 #اندرو_سالمون
از مجموعه سخنرانی‌های TED
زیرنویس فارسی و انگلیسی همزمان
مشاهده با کیفیت‌های بالاتر در آپارات
🌾 @Sedanet
Audio
🔅 انسانِ متمدن می‌فهمد که بخش اندکی از فلاکت‌های عالم محصول حکومت‌هاست؛ هرچقدر که حکومت بد باشد.بدی‌هایی که در عرصه زندگی وجود دارد،خیلی گسترده‌تر است.بخش بیشتری از فلاکت‌های ما از همدیگر است،از رفتار خود ما با یکدیگر.فراتر از آن،بخش عمده‌ی فلاکت‌های این عالم،ناشی از بی‌تناسبیِ موجودِ حساسِ ظریفِ مُدرکی به اسم انسان با دنیای مادی است؛ ناشی از ساختِ این دنیاست.
👤#مرتضی_مردیها
از سخنرانی «علیت در زندگی روزمره»
🌾 @Sedanet
🌾 @Mardihamorteza
👤#مرتضی_مردیها
از سخنرانی «علیت در زندگی روزمره»
🌾 @Sedanet
🌾 @Mardihamorteza
☘️ گفتگو روزنامه جمهوری اسلامی با آیت الله سروش محلاتی در اردیبهشت 95
⚡️به نظر شما به لحاظ فقهی حضور پلیس نامحسوس برای تامین امنیت اخلاقی جامعه توجیهی دارد؟
#سروش_محلاتی : فرمانده نیروی انتظامی تهران بزرگ در هنگام آغاز این طرح، موضوع «حفظ عفت عمومی» را مطرح کرده‌اند، ولی چنین تلقی‌ای ازجهت اخلاقی و از نظر فقهی کاملا مخدوش است جون عدم رعایت حجاب، در ذیل «بی عفتی» قرار نمی‌گیرد و ما شرعا حق نداریم، شخصی را که حجاب کامل ندارد را مورد چنین اتهامی قرار دهیم. این اتهام، شرعا موجب تعزیر و گاه موجب حد شرعی است. به علاوه بسیار غیرمنطقی است که برای برخورد با یک #گناه_کوچک ، از عنوان یک گناه بسیار بزرگ استفاده کنیم.
⚡️به نظر شما اساسا برخورد با پدیده بدحجابی را می‌توان تحت عنوان «تامین امنیت اخلاقی» قرار داد؟
- این یک عنوان نه توجیه حقوقی دارد و نه توجیه فقهی. چون اگر مساله ای در قلمرو اخلاق قرار دارد، خارج از مسئولیت پلیس است. پلیس وظیفه‌اش برخورد با جرم است نه برخورد با بداخلاقی. به علاوه معلوم نیست که پلیس می خواهد جلوی مزاحمت های اخلاقی دیگران را بگیرد که در این صورت هرچند تامین امنیت مطرح است، ولی ربطی به اخلاق ندارد. یا پلیس می‌خواهد جلوی تخلف اخلاقی خود فرد را بگیرد که در این صورت چرا تعبیر «تامین امنیت» را بکار می برند؟
⚡️براساس این طرح وبه طبق گفته فرمانده پلیس اگرسرنشینانی خودرویی کشف حجاب کنند آن خودرو متوقف می شود آیا این کار با ضوابط فقهی انطباق دارد؟
- هیچ فقهی نمی تواند این کار را مشروع و جایز بداند چون مجازات باید متوجه شخص مجرم باشد لذا معنی ندارد که برای جرم یک سرنشین راننده خودرو مجازات شود!
ممکن است خانمی که کشف حجاب در خودرو کرده یک مسافر باشد و اصلا راننده خودرو او را نشناسد! ممکن است راننده به او اعتراض کرده واصلا به این کار راضی نباشد! چطور می توان راننده را مقصر دانست؟ از طرف دیگر این گونه مجازات به معنای آن است که هر راننده خودرویی برای اینکه وسیله نقلیه اش را توقیف نکنند به هر وسیله ای که شده باید جلوی کشف حجاب سرنشین را بگیرد تا مبادا خودش مجازات شود!
⚡️برای توجیه فقهی این اقدام پلیس گفته می شود که پلیس وظیفه اقدام در برابر « جرم مشهود» دارد و مواردی از قبیل بدحجابی از جرایم مشهود است همین طور است؟
- بله در مواردی پلیس حق برخورد با جرم مشهود را دارد ولی مقصود این است که اگر جرم علنی باشد و پلیس هم در صحنه وقوع جرم حضور داشته باشد اقدام به جلوگیری از جرم و یا برخورد با مجرم و یا دستگیری مجرم می‌کند ولی دراین طرح موضوع چیز دیگری است پلیس در برابر جرم مشهود هیچ اقدامی برای جلوگیری از وقوع جرم ندارد او فقط شماره خودرو را ثبت می کند تا بعدا خودرو توقیف شود این کار خارج ازبحث برخورد با جرایم مشهود است. اساسا گماردن مامور مخفی برای جرم مشهود یک تناقض است. اگر موضوع جرم مشهود است پس باید پلیس علنی و رسمی باشد و با حضور خود جلوی آن مجرم را بگیرد. این تناقضات نشان می دهد که این طرح به شکل کامل و دقیق مورد بررسی قرار نگرفته است.
متن کامل گفتگو 👇
✨ → 3danet.ir/IIe7c
🌾 @Sedanet
⚡️به نظر شما به لحاظ فقهی حضور پلیس نامحسوس برای تامین امنیت اخلاقی جامعه توجیهی دارد؟
#سروش_محلاتی : فرمانده نیروی انتظامی تهران بزرگ در هنگام آغاز این طرح، موضوع «حفظ عفت عمومی» را مطرح کرده‌اند، ولی چنین تلقی‌ای ازجهت اخلاقی و از نظر فقهی کاملا مخدوش است جون عدم رعایت حجاب، در ذیل «بی عفتی» قرار نمی‌گیرد و ما شرعا حق نداریم، شخصی را که حجاب کامل ندارد را مورد چنین اتهامی قرار دهیم. این اتهام، شرعا موجب تعزیر و گاه موجب حد شرعی است. به علاوه بسیار غیرمنطقی است که برای برخورد با یک #گناه_کوچک ، از عنوان یک گناه بسیار بزرگ استفاده کنیم.
⚡️به نظر شما اساسا برخورد با پدیده بدحجابی را می‌توان تحت عنوان «تامین امنیت اخلاقی» قرار داد؟
- این یک عنوان نه توجیه حقوقی دارد و نه توجیه فقهی. چون اگر مساله ای در قلمرو اخلاق قرار دارد، خارج از مسئولیت پلیس است. پلیس وظیفه‌اش برخورد با جرم است نه برخورد با بداخلاقی. به علاوه معلوم نیست که پلیس می خواهد جلوی مزاحمت های اخلاقی دیگران را بگیرد که در این صورت هرچند تامین امنیت مطرح است، ولی ربطی به اخلاق ندارد. یا پلیس می‌خواهد جلوی تخلف اخلاقی خود فرد را بگیرد که در این صورت چرا تعبیر «تامین امنیت» را بکار می برند؟
⚡️براساس این طرح وبه طبق گفته فرمانده پلیس اگرسرنشینانی خودرویی کشف حجاب کنند آن خودرو متوقف می شود آیا این کار با ضوابط فقهی انطباق دارد؟
- هیچ فقهی نمی تواند این کار را مشروع و جایز بداند چون مجازات باید متوجه شخص مجرم باشد لذا معنی ندارد که برای جرم یک سرنشین راننده خودرو مجازات شود!
ممکن است خانمی که کشف حجاب در خودرو کرده یک مسافر باشد و اصلا راننده خودرو او را نشناسد! ممکن است راننده به او اعتراض کرده واصلا به این کار راضی نباشد! چطور می توان راننده را مقصر دانست؟ از طرف دیگر این گونه مجازات به معنای آن است که هر راننده خودرویی برای اینکه وسیله نقلیه اش را توقیف نکنند به هر وسیله ای که شده باید جلوی کشف حجاب سرنشین را بگیرد تا مبادا خودش مجازات شود!
⚡️برای توجیه فقهی این اقدام پلیس گفته می شود که پلیس وظیفه اقدام در برابر « جرم مشهود» دارد و مواردی از قبیل بدحجابی از جرایم مشهود است همین طور است؟
- بله در مواردی پلیس حق برخورد با جرم مشهود را دارد ولی مقصود این است که اگر جرم علنی باشد و پلیس هم در صحنه وقوع جرم حضور داشته باشد اقدام به جلوگیری از جرم و یا برخورد با مجرم و یا دستگیری مجرم می‌کند ولی دراین طرح موضوع چیز دیگری است پلیس در برابر جرم مشهود هیچ اقدامی برای جلوگیری از وقوع جرم ندارد او فقط شماره خودرو را ثبت می کند تا بعدا خودرو توقیف شود این کار خارج ازبحث برخورد با جرایم مشهود است. اساسا گماردن مامور مخفی برای جرم مشهود یک تناقض است. اگر موضوع جرم مشهود است پس باید پلیس علنی و رسمی باشد و با حضور خود جلوی آن مجرم را بگیرد. این تناقضات نشان می دهد که این طرح به شکل کامل و دقیق مورد بررسی قرار نگرفته است.
متن کامل گفتگو 👇
✨ → 3danet.ir/IIe7c
🌾 @Sedanet
instagram.com/p/BymN5hOnIIC
➖ اطلاع‌رسانی نشست‌های فرهنگی و علوم انسانی در تلگرام:
@News_sedanet
➖ صدانت در اینستاگرام:
instagram.com/3danet
➖ صدانت در آپارات:
aparat.com/3danet
➖ صدانت در تویتر:
twitter.com/3danet_ir
➖ صدانت در تلگرام:
@Sedanet
➖ صدانت در فیسبوک:
fb.com/3danet
➖ اطلاع‌رسانی نشست‌های فرهنگی و علوم انسانی در تلگرام:
@News_sedanet
➖ صدانت در اینستاگرام:
instagram.com/3danet
➖ صدانت در آپارات:
aparat.com/3danet
➖ صدانت در تویتر:
twitter.com/3danet_ir
➖ صدانت در تلگرام:
@Sedanet
➖ صدانت در فیسبوک:
fb.com/3danet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 #مصطفی_ملکیان در گفت‌وگوی ویدئویی با «اعتمادآنلاین»:
اتُمیزم اجتماعی، بزرگ‌ترین مصیبت ایران کنونی است/ جامعه ما ازدحام تنهایی‌هاست/ 80 میلیون انسان در هم تپیده تنهاییم/ باید خیرات اجتماعی را منصفانه و عادلانه توزیع کنیم/ بزرگ‌ترین ثروت جامعه، روح آبادان شهروندان است
فایل صوتی این گفت‌وگو در انبار صدانت
🌾 @Sedanet
🌾 @etemadTV
🌾 @mostafamalekian
اتُمیزم اجتماعی، بزرگ‌ترین مصیبت ایران کنونی است/ جامعه ما ازدحام تنهایی‌هاست/ 80 میلیون انسان در هم تپیده تنهاییم/ باید خیرات اجتماعی را منصفانه و عادلانه توزیع کنیم/ بزرگ‌ترین ثروت جامعه، روح آبادان شهروندان است
فایل صوتی این گفت‌وگو در انبار صدانت
🌾 @Sedanet
🌾 @etemadTV
🌾 @mostafamalekian
☘️ دین عمومی و اتوریتۀ عامه
✍️ #رضا_بابایی | ۹۸/۳/۱۵
🔅جز چند پیام کوتاه و کلی و چند برنامۀ عبادی ساده، دیگر اجزا و باورهای منسوب به دین، مخلوطی از تاریخ دین و تأملات بشری و فرهنگ زمانه و اجتهاد عالمان و ظنون است. دین در بهترین حالت، پدیده‌ای الهی – بشری یا به گمان من، بشری – الهی است. دین آسمانی، به این معنا که از صدر تا ذیل آن نسبتی روشن با آسمان و خدا داشته باشد، وجود خارجی ندارد. از همین رو است که عالمان عمیق و متقی، تسامح و تواضع بیشتری دارند و کمتر دیگران را به نادانی یا دشمنی متهم می‌کنند؛ چون می‌دانند که حقیقت چندان آشکار نیست که بتوان در هیچ مسئله‌ای به جزم و یقین رسید و مخالف را به نادانی و کوری یا سرسپردگی به بیگانگان متهم کرد.
🔅«اما» گرایش مردم عادی و عامی همواره به سوی کسانی است که با جزم و قطع بیشتری سخن می‌گویند و تصویری روشن‌تر ارائه می‌دهند و بر آن پافشاری می‌کنند. این میل و گرایش، دلایل جامعه‌شناختی و فرهنگی دارد و البته در منابع دینی نیز می‌توان گزاره‌هایی در تأیید آن یافت؛ اگرچه با روح دینداری و بدیهیات دینی و «شریعت سهله و سمحه» نمی‌سازد. از پیامبر اسلام(ص) چندین روایت نقل شده است که فرموده‌اند در دین «تعمق» نکنید: «إياكم و التعمّق فی الدّين فإن الله تعالی قد جعله سهلاً؛ از سخت‌گیری در دین بپرهیزید که خدا دین را بر شما آسان کرده است.» (کنز العمال، ج۳، ص۳۵).
🔅به عبارت دیگر، باریک‌بینی و نازک‌اندیشی و خیال‌پردازی و تعمیم در دین ممنوع است. اما در نظر دینداران عامی، عالمان سخت‌گیرتر، خداترس‌تر و پرهیزگارترند و عالمانی که تساهل و تسامح بیشتری دارند و کمتر احتیاط می‌کنند، سزاوار تقلید و تقدیس نیستند. از همین رو است که اقتدار اجتماعی و منابع مالی جامعۀ دینی، بیشتر به سوی عالمان سخت‌گیرتر می‌رود و آنان جایگاهی بلندتر می‌یابند و دست بالا را دارند. در مقابل، عالمان آسان‌گیر و اهل مدارا به حاشیه می‌روند و از قداست کمتری برخوردارند و گاه به بی‌مبالاتی و اباحی‌گری در دین متهم می‌شوند.
🔅قدرت و ثروت در نزد عامۀ مردم است و استقبال آنان از فهم و قرائتی خاص از دین، تعیین‌کننده است. اگر مرجع تقلیدی در قم مانند آیت الله صانعی، به‌رغم آسان‌گیری در فتوا، مقلدان کمتری دارد، از همین رو است. اگر نام عالمانی همچون سید محمدجواد غروی اصفهانی و آقا رحیم ارباب و استادش سید محمدباقر درچه‌ای اصفهانی و شیخ هادی نجم‌آبادی و سید مرتضی جزائری که اعتقادی به حجاب مشهور نداشت و هیچ‌یک از آثار قلمی او اجازۀ نشر نیافته‌اند، کمتر بر سر زبان‌هاست، از همین رو است. اگر دقت‌های ریاضی‌وار و عجیب و غریب و احتیاط‌های گیج‌کنندۀ شیخ مرتضی انصاری الگوی اجتهاد شیعی شد و اکنون کتاب‌های او درسنامه‌های حوزوی است، از همین رو است.
🔅 بسیار بسیار مهم است که بدانیم آنچه روایتی را از دین بر روایت‌های دیگر غالب می‌کند، کم‌وکیف استقبال مردم عامی است، نه منطق درونی آن. هر روایت و فهمی از دین که زمینۀ اجتماعی بیشتری دارد، صدرنشین می‌شود و روایت‌های دیگر باید منتظر فرصت‌هایی در آینده بنشینند و تا اطلاع ثانوی دندان بر روی جگر بگذارند و خون دل بخورند . . .
🌾 @Sedanet
🌾 @Rezababaei43
✍️ #رضا_بابایی | ۹۸/۳/۱۵
🔅جز چند پیام کوتاه و کلی و چند برنامۀ عبادی ساده، دیگر اجزا و باورهای منسوب به دین، مخلوطی از تاریخ دین و تأملات بشری و فرهنگ زمانه و اجتهاد عالمان و ظنون است. دین در بهترین حالت، پدیده‌ای الهی – بشری یا به گمان من، بشری – الهی است. دین آسمانی، به این معنا که از صدر تا ذیل آن نسبتی روشن با آسمان و خدا داشته باشد، وجود خارجی ندارد. از همین رو است که عالمان عمیق و متقی، تسامح و تواضع بیشتری دارند و کمتر دیگران را به نادانی یا دشمنی متهم می‌کنند؛ چون می‌دانند که حقیقت چندان آشکار نیست که بتوان در هیچ مسئله‌ای به جزم و یقین رسید و مخالف را به نادانی و کوری یا سرسپردگی به بیگانگان متهم کرد.
🔅«اما» گرایش مردم عادی و عامی همواره به سوی کسانی است که با جزم و قطع بیشتری سخن می‌گویند و تصویری روشن‌تر ارائه می‌دهند و بر آن پافشاری می‌کنند. این میل و گرایش، دلایل جامعه‌شناختی و فرهنگی دارد و البته در منابع دینی نیز می‌توان گزاره‌هایی در تأیید آن یافت؛ اگرچه با روح دینداری و بدیهیات دینی و «شریعت سهله و سمحه» نمی‌سازد. از پیامبر اسلام(ص) چندین روایت نقل شده است که فرموده‌اند در دین «تعمق» نکنید: «إياكم و التعمّق فی الدّين فإن الله تعالی قد جعله سهلاً؛ از سخت‌گیری در دین بپرهیزید که خدا دین را بر شما آسان کرده است.» (کنز العمال، ج۳، ص۳۵).
🔅به عبارت دیگر، باریک‌بینی و نازک‌اندیشی و خیال‌پردازی و تعمیم در دین ممنوع است. اما در نظر دینداران عامی، عالمان سخت‌گیرتر، خداترس‌تر و پرهیزگارترند و عالمانی که تساهل و تسامح بیشتری دارند و کمتر احتیاط می‌کنند، سزاوار تقلید و تقدیس نیستند. از همین رو است که اقتدار اجتماعی و منابع مالی جامعۀ دینی، بیشتر به سوی عالمان سخت‌گیرتر می‌رود و آنان جایگاهی بلندتر می‌یابند و دست بالا را دارند. در مقابل، عالمان آسان‌گیر و اهل مدارا به حاشیه می‌روند و از قداست کمتری برخوردارند و گاه به بی‌مبالاتی و اباحی‌گری در دین متهم می‌شوند.
🔅قدرت و ثروت در نزد عامۀ مردم است و استقبال آنان از فهم و قرائتی خاص از دین، تعیین‌کننده است. اگر مرجع تقلیدی در قم مانند آیت الله صانعی، به‌رغم آسان‌گیری در فتوا، مقلدان کمتری دارد، از همین رو است. اگر نام عالمانی همچون سید محمدجواد غروی اصفهانی و آقا رحیم ارباب و استادش سید محمدباقر درچه‌ای اصفهانی و شیخ هادی نجم‌آبادی و سید مرتضی جزائری که اعتقادی به حجاب مشهور نداشت و هیچ‌یک از آثار قلمی او اجازۀ نشر نیافته‌اند، کمتر بر سر زبان‌هاست، از همین رو است. اگر دقت‌های ریاضی‌وار و عجیب و غریب و احتیاط‌های گیج‌کنندۀ شیخ مرتضی انصاری الگوی اجتهاد شیعی شد و اکنون کتاب‌های او درسنامه‌های حوزوی است، از همین رو است.
🔅 بسیار بسیار مهم است که بدانیم آنچه روایتی را از دین بر روایت‌های دیگر غالب می‌کند، کم‌وکیف استقبال مردم عامی است، نه منطق درونی آن. هر روایت و فهمی از دین که زمینۀ اجتماعی بیشتری دارد، صدرنشین می‌شود و روایت‌های دیگر باید منتظر فرصت‌هایی در آینده بنشینند و تا اطلاع ثانوی دندان بر روی جگر بگذارند و خون دل بخورند . . .
🌾 @Sedanet
🌾 @Rezababaei43
☘️ گذار به «پارادایمِ سوم»؟ آینده‌ی علم و خداگرایی
👤 #روزبه_توسرکانی
🔅در این سخنرانی که برای دانشجویان ایرانی دانشگاه تورنتو (بهمن ماه ۱۳۹۷) برگزار شده، دکتر روزبه توسرکانی به دو پارادایم (الگوواره‌ی) پیش و پس از گالیله نگاهی گذرا داشته و علم تجربی جدید (science) را واجد اراده‌ی معطوف به پیش‌بینی پدیده‌های طبیعی بر اساس محاسبه‌ی ریاضی می‌دانند. در حالی که این اراده در افزایش مشاهدات طبیعی و دقّت محاسبات بسیار موفّق عمل کرده و با تولید فن‌آوری و تسلّط بر محیط همراه هست، چنین چارچوب فکری بر خلاف آنچه معمولاً ادّعا می‌شود دغدغه‌ی تبیین (explanation) به معنای فهم چرایی پدیده‌های طبیعی را نداشته و اساساً به گونه‌ای طرح‌ریزی نشده تا در جهت پاسخگویی به پرسش‌های فلسفی بشر درباره‌ی هستی حرکت کند؛ چیزی که science را از «فلسفه‌ی طبیعی» یا natural philosophy آن‌گونه که از یونان باستان و به ویژه دوران ارسطو تا قرون شانزدهم و هفدهم میلادی ادامه داشت متمایز می‌سازد.
🔅دکتر توسرکانی توضیح می‌دهند که این تغییر نگرش در ساختار و پیشفرض‌های علم جدید نسبت بهnatural philosophy نکته‌ای مغفول حتّی نزد عمده‌ی دانشمندانی است که با سنّت فلسفی بیگانه بوده ولی کماکان داعیّه‌ی پاسخگویی به پرسش‌های هستی‌شناسانه‌ی بشر را دارند و science را در برابر فلسفه (به معنای عام) و میراث‌دار آن می‌دانند. از جمله‌ی بلندصداترین این فعّالان «خداناباوران جدید» یا اصطلاحاً «علم‌گرا» هستند که بیش‌ترین بی‌توجّهی را نسبت به تفاوت ماهوی تبیین‌های فلسفی از جهان (مانند آنچه در فلسفه و دین انجام می‌شود) در برابر آنچه در ظرفیّت science به معنای معاصر آن می‌گنجد بروز می‌دهند.
🔅به زعم دکتر توسرکانی، تنها تغییر الگوواره‌ی حاضر (پساگالیله‌ای) و گذار به الگوواره‌ا‌ی سوم که مبتنی بر حرکت به سمت explanation و تبیین پدیده‌ها فارغ از اراده‌ی معطوف به محاسبه‌ی صرف و تولید فن‌آوری/سرمایه و در جهت پاسخ به پرسش‌های اساسی هستی‌شناسانه‌ی بشر باشد می‌تواند عطش فلسفی را برطرف کند؛ آینده‌ای که رسیدن به آن در دوران سرمایه‌سالاری آسان نمی‌نماید هرچند ناممکن نیست.
صوت این سخنرانی👇
✨ → 3danet.ir/rr49i
🌾 @Sedanet | @Touserkani
👤 #روزبه_توسرکانی
🔅در این سخنرانی که برای دانشجویان ایرانی دانشگاه تورنتو (بهمن ماه ۱۳۹۷) برگزار شده، دکتر روزبه توسرکانی به دو پارادایم (الگوواره‌ی) پیش و پس از گالیله نگاهی گذرا داشته و علم تجربی جدید (science) را واجد اراده‌ی معطوف به پیش‌بینی پدیده‌های طبیعی بر اساس محاسبه‌ی ریاضی می‌دانند. در حالی که این اراده در افزایش مشاهدات طبیعی و دقّت محاسبات بسیار موفّق عمل کرده و با تولید فن‌آوری و تسلّط بر محیط همراه هست، چنین چارچوب فکری بر خلاف آنچه معمولاً ادّعا می‌شود دغدغه‌ی تبیین (explanation) به معنای فهم چرایی پدیده‌های طبیعی را نداشته و اساساً به گونه‌ای طرح‌ریزی نشده تا در جهت پاسخگویی به پرسش‌های فلسفی بشر درباره‌ی هستی حرکت کند؛ چیزی که science را از «فلسفه‌ی طبیعی» یا natural philosophy آن‌گونه که از یونان باستان و به ویژه دوران ارسطو تا قرون شانزدهم و هفدهم میلادی ادامه داشت متمایز می‌سازد.
🔅دکتر توسرکانی توضیح می‌دهند که این تغییر نگرش در ساختار و پیشفرض‌های علم جدید نسبت بهnatural philosophy نکته‌ای مغفول حتّی نزد عمده‌ی دانشمندانی است که با سنّت فلسفی بیگانه بوده ولی کماکان داعیّه‌ی پاسخگویی به پرسش‌های هستی‌شناسانه‌ی بشر را دارند و science را در برابر فلسفه (به معنای عام) و میراث‌دار آن می‌دانند. از جمله‌ی بلندصداترین این فعّالان «خداناباوران جدید» یا اصطلاحاً «علم‌گرا» هستند که بیش‌ترین بی‌توجّهی را نسبت به تفاوت ماهوی تبیین‌های فلسفی از جهان (مانند آنچه در فلسفه و دین انجام می‌شود) در برابر آنچه در ظرفیّت science به معنای معاصر آن می‌گنجد بروز می‌دهند.
🔅به زعم دکتر توسرکانی، تنها تغییر الگوواره‌ی حاضر (پساگالیله‌ای) و گذار به الگوواره‌ا‌ی سوم که مبتنی بر حرکت به سمت explanation و تبیین پدیده‌ها فارغ از اراده‌ی معطوف به محاسبه‌ی صرف و تولید فن‌آوری/سرمایه و در جهت پاسخ به پرسش‌های اساسی هستی‌شناسانه‌ی بشر باشد می‌تواند عطش فلسفی را برطرف کند؛ آینده‌ای که رسیدن به آن در دوران سرمایه‌سالاری آسان نمی‌نماید هرچند ناممکن نیست.
صوت این سخنرانی👇
✨ → 3danet.ir/rr49i
🌾 @Sedanet | @Touserkani
instagram.com/p/Byr8QQ8HWe7
➖ اطلاع‌رسانی نشست‌های فرهنگی و علوم انسانی در تلگرام:
@News_sedanet
➖ صدانت در اینستاگرام:
instagram.com/3danet
➖ صدانت در آپارات:
aparat.com/3danet
➖ صدانت در تویتر:
twitter.com/3danet_ir
➖ صدانت در تلگرام:
@Sedanet
➖ صدانت در فیسبوک:
fb.com/3danet
➖ اطلاع‌رسانی نشست‌های فرهنگی و علوم انسانی در تلگرام:
@News_sedanet
➖ صدانت در اینستاگرام:
instagram.com/3danet
➖ صدانت در آپارات:
aparat.com/3danet
➖ صدانت در تویتر:
twitter.com/3danet_ir
➖ صدانت در تلگرام:
@Sedanet
➖ صدانت در فیسبوک:
fb.com/3danet
Instagram
وبسایت فرهنگی صدانت
مصطفی ملکیان: کسی نباید قایق زاپاس داشته باشه!