وبسایت فرهنگی صدانت
21.5K subscribers
784 photos
361 videos
75 files
2.5K links
صدانت؛ صدای اندیشه

آدرس وبسایت:
3danet.net

اینستاگرام صدانت:
instagram.com/3danet

کانال رسمی صدانت:
@Sedanet

صدانت تی‌وی:
@Sedanettv

بایگانی صدانت:
@sedanet1

آگاهی از نشست‌های فرهنگی:
@News_sedanet
Download Telegram
☘️ پاسخی به پاسخ مترجم (خوشنویس) و ناشر (کرگدن)
ایراداتی بر ترجمه‌ی کتاب «تاریخ اجتماعی معرفت» (۲)

✍️ محمدرضا صفایی‌زاد

🔅چندی پیش در مورد ایرادات ترجمه‌ی کتاب «تاریخ اجتماعی معرفت» (مترجم: یاسر خوشنویس) مقاله‌ای در سایت صدانت منتشر کردم. در پی این مقاله، ناشر و مترجم پاسخ مختصری به متن دادند و در کانال تلگرامی نشر کرگدن آنها را منتشر نمودند. از آنجا که «نشر کرگدن از نقد کتاب‌های خود، چه نقد ترجمه و چه نقد محتوا، استقبال می‌کند و چنین گفت‌وگوهایی را سازنده می‌داند» تصمیم گرفتم که به پاسخ ناشر و مترجم، جوابی دهم. بیشک خوانندگان و متخصصان داور نهایی گفتگوهای سازنده‌ی مترجم-منتقد خواهند بود. این مقاله به ۵ بخش تقسیم شده است که آنها را به ترتیب زیر می‌آورم...

🔅"...از نظر نویسنده‌ی این سطور -به عنوان فردی که کتاب را با متن انگلیسی آن تطبیق داده- اگر خواننده‌ای این تیپ اشتباهات برایش اهمیتی ندارد، می‌تواند این کتاب تاریخی را بخواند و بهره‌ی خود را از آن ببرد. اما کسانی که دقت نظر و مخصوصاً رفرنس‌دهی برایشان مهم است و در مورد واژگان، اصطلاحات و تاریخ‌ها حساسیت خاصی دارند با احتیاط زیاد باید با آن مواجه شوند. بلاشک مترجم محترم برای این اثر وقتی نهاده‌اند. اما برای مترجمی که بیش از ده ترجمه در کارنامه‌ی خود دارد، به غیر از صرف وقت، انتظار دقت بیشتری می‌رود. ان‌شاءالله ایشان در چاپ‌های بعدی خطاها را برطرف خواهند کرد."

🌾 @Sedanet
🌾 @kargadanpub
☘️ آیا جملات انگیزشی، ما را به موفقیت می رساند؟
مجله علمی ایلیاد

🔅فرقی نمی‌کند در کتاب‌فروشی‌ها دنبالش باشید، سرچ در گوگل یا قسمت جستجوی شبکه‌های اجتماعی... کافی است عبارت «جملات انگیزشی» را سرچ کنید؛ تعداد بی‌شماری جمله‌ی انگیزشی پیدا می‌کنید که ظاهراً چراغ راهنمایی برای تمام مردم جهان، در هر موقعیت، میزان هوش، درک، توانایی و سن و سالی برای رسیدن به قله‌های موفقیت است.

🔅اگر بیشتر جستجو کنید، می‌توانید سمینارهایی بیابید که فردی در مقام گوینده، چنان شما را با افق روشنی مواجه می‌کند که گویی در یک‌قدمی موفقیت هستید. اما سوال اساسی اینجاست؛ آیا جمله‌های انگیزشی واقعاً در ما انگیزه ایجاد می‌کند؟

🔅بگذارید جواب آخر را همین اول بدهیم. «خیر»
اکثر مردم عادی جهان، دوست دارند این جملات را بخوانند و در خود احساس خوبی ایجاد کنند، اما غافل از این هستند که شاید این احساس خوب، باعث بی‌اعتنا شدن بیشتر آن‌ها نسبت به مشکلات واقعی زندگی و اطراف‌شان می‌شود؛ چرا که در ذهن آن‌ها سرابی از خوشبختی و موفقیت ترسیم شده است و آن‌ها را از حقایق تلخ مشکلات پیرامون‌شان دور کرده است. تحقیقات علمی روان‌شناسان نیز همین موضوع را تایید می‌کند که خواندن جملات انگیزشی، همان حسی را در انسان ایجاد می‌کند که به نتیجه رسیدن آن کار در واقعیت ایجاد می‌کند.

🔅به عبارت دیگر، حس خوبِ خواندن این جملات با حس به نتیجه رسیدن در واقعیت برابری می‌کند. این واقعاً یک فاجعه است؛ چرا که فرد از خود رضایتی کاذبی خواهد داشت و کمتر به انجام دادن کار‌هایش تمایل دارد؛ از طرفی فرد با خواندن این جملات، آن‌چنان حس خوبی از خود و مفید بودن پیدا می‌کند که دیگر نیازی به کوشش بیشتر در خود احساس نمی‌کند.

🔅هر انسانی در حد توانایی‌هایش دارای هنر، دانش و خلاقیتی است که می‌تواند بسته به میزان این داشته‌ها به اهداف خود برسد. شاید بگویید اهداف بلندپروازانه‌تر چه؟ بر هیچ‌کس پوشیده نیست که جرقه‌ی ایجاد اهداف بلندپروازانه، به‌خاطر داشتن انگیزه یا انگیزه‌هایی در ذهن فرد ایجاد می‌شود و همان انگیزه‌ها کافی است تا انسان را برای رسیدن به اهدافش ترغیب کند؛ از طرفی ایجاد انگیزه‌های کاذب ممکن است باعث ایجاد طمع و یا ترس در وجود فرد شود و او را ناخواسته از اهدافش دور کند. پس اگر در خود توانایی‌های فوق‌العاده‌ای می‌بینید که برای رسیدن به آرزوهای‌تان کافی است، پس دست به طناب پوسیده‌ی جملات انگیزشی نگیرید.

🔅آیا تمام جملات انگیزشی پوچ هستند؟
جواب این سوال نیز «خیر» است. چرا که برخی از این جملات از بزرگان، فلاسفه و دانشمندان هستند و سال‌ها تجربه و دانش در پس آن نهفته است. اما مشکل جای دیگری است؛ بدانید افرادی که یک جمله‌ی انگیزشی زیبا را می‌بینند و آن‌را بر روی تصویری زیبا از افق دریا قرار می‌دهند و آن‌را در صفحه‌ی خود منتشر می‌کنند، تنها همان جمله را خوانده‌اند. آن‌ها هرگز ده‌ها یا صدها جمله‌ی قبل و بعد آن‌ در کتاب منبع را نخوانده‌اند و درک درستی از منظور نویسنده‌ی آن جمله ندارند.

🔅چه چیزی باید الهام‌بخش ما باشد؟
همچنان که داشتن تصورات مثبت کاذب مانند ادعاهای موجود در کتاب و مستند راز، ما را به موفقیت و خوشبختی نمی‌رساند، شنیدن و خواندن جملات انگیزشی نیز نباید الهام‌بخش ما برای رسیدن به اهداف‌مان باشد.

🔅اینکه برخی افراد اعتقاد دارند با گفتن و تکرار کردن جملات مثبت انگیزشی می‌توانند فرد خوبی باشند، اشتباهی بزرگ مرتکب می‌شوند. فرض کنید جوانی دانشجو روزانه بارها و بارها به خود بگوید «من باهوش‌ترینم.» پس از گذشت مدتی او در خود به این نتیجه می‌رسد که بسیار باهوش است و نیازی به کسب دانش بیشتر یا تلاش در زمینه‌های درسی نمی‌کند و آخر ترم تحصیلی‌اش به سد سخت دروس خود می‌رسد. بیشترین کاری که این جمله‌ها می‌کنند، این است که در واقع راه را برای رسیدن به اهداف تحصیلی این جوان می‌بندند.

🔅چه چیزی ما را به موفقیت می‌رساند؟
وقتی شما زندگی خود را دوست داشته باشید، قطعاً برای آن برنامه‌ریزی خواهید کرد و این خود در شما ایجاد انگیزه‌ای می‌کند که برای رسیدن به اهداف‌تان، هر هزینه‌ای را پرداخت کنید. فکر کردن به مسیر رسیدن به آن اهداف در شما ایده‌هایی ایجاد می‌کند که بهترین ابزار برای محقق شدن آرزوها است. پس توانایی‌های ذهنی و دانش خود را دست‌کم نگیرید، با بزرگتر‌های با تجربه‌تر مشورت کنید و با کمک آن‌ها برای رسیدن به اهداف خود تلاش کنید.

🔅نکته‌ی جالبی که وجود دارد این است که آیا تمام نویسندگانِ جملات انگیزشی خود افرادی موفق بوده‌اند؟ اگر این جمله‌ها موثر و کارآمد بود، قطعاً موفق‌ترین و خوشبخت‌ترین افراد در جهان نویسندگان بوده‌اند.

🌾 @Sedanet
☘️ آیا کشورسوئد بالاترین آمار خودکشی را دارد؟
✍️ بخش فارسی رادیو سوئد

🔅یکی از کلیشه‌های رایج درباره‌ی کشور سوئد این است که مردم این کشور به دلیل تاریکی هوا در نیمه‌ی زمستانی سال، افسرده هستند و آمارخودکشی در میان شهروندان سوئد، بسیار بالاست. اما این تصور چقدر با واقعیت هم‌خوانی دارد؟ این موضوع نهمین و آخرین بخش از سری گزارش‌های بخش فارسی رادیو سوئد است به نام "سوئد از نگاه دیگران".

🔅در دهه‌ی هفتاد، آیزنهاور رییس جمهور آمریکا در یک سخنرانی، از سوئد به عنوان کشوری یاد کرد که در آن گناه، روابط آزاد جنسی، مصرف الکل و خودکشی بالاست و این موضوعات را به سیاست سوسیالیستی سوئد نسبت داد. از آن پس بود که کلیشه‌ی بالابودن خودکشی در سوئد در ذهن مردم جهان ریشه دواند. در قسمت‌های قبلی این سری گزارش‌ها به گناه‌کاری، و سوسیالیستی بودن کشور سوئد پرداخته‌ایم، و نشان دادیم که این کلیشه‌ها چندان با واقعیت همخوانی ندارند. اما آمار خودکشی چطور؟

🔅بو رونسون پروفیور در روانشناسی در انستیتوی کارولینسکاست. او پژوهش‌های بسیاری در زمینه‌ی عوامل خودکشی انجام داده است. او عقیده‌دارد که کشور سوئد، به نسبت بسیاری از کشورهای دیگر، بایگانی دقیق‌تری از شرایط روحی شهروندانش دارد. بدین معنی که ثبت این‌گونه موارد در کشورهای دیگر به دقت سوئد نیست و به همین دلیل نمی‌توان به آمار خودکشی و یا افسردگی شهروندان کشورهای دیگر اعتماد کرد. او می‌گوید که چند تحقیق مقایسه‌ای میان کشورها در این زمینه شده است که در هیچ‌کدام از آنها، از سوئد به عنوان کشوری با آمار بالای خودکشی یاد نشده است.

🔅از تاریکی و سردی هوا در نیمه‌ی زمستانی سال، به عنوان یکی از عوامل اصلی افسردگی در سوئد یاد می‌شود. پروفسور بو رونسون می‌گوید که عوامل آب و هوایی و فصلی، تاثیر بسیار کوچکی در میزان افسردگی مردم دارد.

🔅او می‌گوید که احتمال اینکه برخی از مردم به دلیل سردی و تاریکی هوا، افسرده شوند هست اما تعداد این افراد در آمار کلی تاثیری ندارد چون تاثیرات آب و هوایی بسیار کوچکتر از عوامل دیگر افسردی‌ست. تعداد افرادی که به دلیل آب و هوایی افسرده می‌شوند در برابر افرادی که به دلایل اقتصادی و اجتماعی و مشکلات دیگر افسردگی می‌گیرند، قابل چشم‌پوشی‌ست.

🔅حال به سوال اصلی این گزارش برمی‌گردیم. آیا سوئدی‌ها بیشتر از دیگر مردم دنیا، اقدام به خودکشی می‌کنند؟ جواب این سوال با نگاهی به آمار اتحادیه اروپا منفی‌ست. در واقع آمار خودکشی در سوئد، ١٢ مورد در هر ١٠٠ هزار نفر است که زیر خط متوسط کشورهای اروپایی‌ست. باید گفت که آمار خودکشی در سوئد در دهه‌های گذشته بالاتر بوده، برای مثال در دهه‌ی ٩٠، شهروندان سوئد، دوبرابر بیشتر از اکنون دست به خودکشی می‌زدند اما با این حال، هم تعداد خودکشی‌ها در سوئد بسیار کمتر از کشورهایی مانند ژاپن و یونان بوده است.

🔅پروفسور بو رونسون استاد روانشاسی در انسیتیتوی کارولینسکا در پایان می‌گوید که در اروپا، کشورهای بالتیک مانند لتیتوانی، استونی و لتونی و نیز کشورهای سابق اتحادیه جماهیر شوروی، بیشترین آمار خودکشی را دارند.

🔅با این گفته‌ها و آمار می‌توان گفت که کلیشه‌ی خودکشی بسیار بالای شهروندان سوئدی، اصلا حقیقت ندارد.

🌾 @Sedanet
☘️چالش‌های نشر علوم انسانی در مصاحبه خبرگزاری کتاب ایران با هدایت علوی‌تبار؛ ویتگنشتاین اگر در ایران استاد بود به دلیل رکود علمی اخراج می‌شد!

🔅یکی از مسایل مبتلا به صنعت نشر علاوه بر مشکلات اقتصادی به وجود آمده برای اهل قلم و نشر، آن است که حتی ارایه محتوا به ویژه در عرصه‌های علمی حساسی مانند علوم انسانی، دستخوش دگرگونی‌های نه چندان خوشایند طی سال‌‌های اخیر شده است. نمی‌توان بر تلاش‌های بی وقفه پژوهشگران و اندیشمندان دغدغه‌مند چشم فرو بست، اما گاهی در برخی حوزه‌ها به اندازه‌ای با تکرار رو به رو می‌شویم که تو گویی محتوا همان است و صرفا چند نفر اضافاتی را لحاظ کرده و کتابی ترجمه کرده و روانه کتاب‌فروشی‌ها کرده‌اند.

🔅این که واقعا چرا با چنین پدیده‌ای مواجهیم جای بحث فراوان دارد. بر آن شدیم اکنون که دفتر سال 1398 بسته شده است با «هدایت علوی‌تبار» استاد گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی در مورد مسایل یاد شده به گفت‌وگو بنشینیم. وی پژوهش‌های متعددی داشته و از اندیشمندانی است که برای ترجمه و تالیف، جایگاه ویژه‌ای قایل بوده و این دو را جدا از هم نمی‌داند بلکه هر دو این مولفه‌ها را بازوی تقویت و بال پرواز دیگری در عرصه علم قلمداد می‌کند. مشروح گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید.

🌐 مطالعه کامل در صدانت

🌾 @Sedanet | @ibnaibna
☘️ گفت‌وگو روزنامه اعتماد با عبدالکریم سروش
علم و لیبرالیسم؛ قضا رکن دموکراسی است
هومان دوراندیش | روزنامه اعتماد | شنبه ۳۱ خرداد ۹۹

🔅توضیح سردبیر: اقتضای گفت‌وگو در درجه اول این است که طرفین گفت‌وگو، بی‌لکنت و بی‌آنکه حرفشان حمل بر شائبه‌های سیاسی و عقیدتی شود، سخنانشان را بگویند و درباره مسائل فیمابین رای و عقیده خویش را ابراز کنند. سخن در باره علوم انسانی نیز از همان مباحثی است که گفت‌وگو درباره‌اش با رویکردهای سیاسی عجین شده، بر همین اساس، اصل و فرع موضوع در پس ابر ضخیمی از سوءتفاهم گرفتار مانده است. اگر سودای اسلامی کردن علوم انسانی را در سر داشته باشیم، لازمه‌اش آن است که آرای مخالفان و منتقدان را بی‌کم و کاست بشنویم و با آنها وارد گفت‌وگو شویم. روزنامه اعتماد بنا بر وظیفه رسانه‌ای‌اش بر خود فرض می‌داند تا اسباب گفت‌وگو در این باب را فراهم آورد و نحله‌های مختلف فکری را به میدان بحث و تبادل نظر فرا بخواند. باشد که از این رهگذر بتوانیم به رونق محافل فرهنگی و فکری ایران عزیز کمک کنیم.

🔅متن زیر پاسخ‌های مکتوب دکتر #عبدالکریم_سروش است به دوازده پرسش مرتبط با علم و لیبرالیسم و دموکراسی و مارکسیسم. نخ تسبیح این سوالات به ظاهر پراکنده، آرا و مباحث چند سال اخیر عبدالکریم سروش بوده است. مثلاً درباره لیبرالیسم باید گفت که دکتر سروش زمانی که در ایران بود، اگر چه لیبرالیسم را به‌ تمامی نمی‌پذیرفت، ولی غالبا بر وجوه مثبت لیبرالیسم انگشت تاکید می‌نهاد؛ اما در چند سال اخیر، سروش آنچه را که نقاط ضعف لیبرالیسم می‌داند، در مباحثش برجسته می‌کند. کافی است مقاله «رهایی از یقین و یقین به رهایی» (منتشر شده در ۱۳۷۸) را با سخنرانی «نئولیبرالیسم مسلح» (۱۳۹۵) مقایسه کنیم تا تغییر اولویت‌های این روشنفکر دینی لیبرال را در مواجهه با لیبرالیسم دریابیم. سروش در سال ۱۳۷۸ گفته بود که لیبرال‌دموکراسی را بیش از سوسیال‌دموکراسی خوش دارد؛ ولی در این مصاحبه سوسیال‌دموکراسی را خواستنی‌تر از لیبرال‌دموکراسی، اما آرمانی ناممکن می‌شمارد. بر همین سیاق، آرای دو دهه قبل عبدالکریم سروش درباره مدرنیته رنگ و بوی انتقادی کمتری داشت. اینکه تقویت جبرباوری در سایه پیشرفت علم و نیز گسترش خداناباوری در پیشرفته‌ترین کشورهای جهان مدرن، مبانی حقوق بشر را سست می‌کند، جزو دغدغه‌های فکری متاخر این روشنفکر علم‌گرای خداباور است. سروش در این مصاحبه، شاید برای نخستین ‌بار، جبرگرایی و تحویل‌گرایی را «انحرافی عظیم» در علم قلمداد می‌کند. با این حال او تاکید می‌کند که نقدهایش به لیبرالیسم و مدرنیته و علم جدید به معنای موافقتش با مارکسیسم و غرب‌ستیزی و ارتجاع نیست.

🔅مصاحبه مکتوب روزنامه اعتماد با عبدالکریم سروش، نخستین حضور او در روزنامه‌های ایران پس از قریب به دوازده سال است. آخرین مصاحبه روزنامه اعتماد با این روشنفکر دینی پرطرفدار، گفت‌وگویی بود درباره ترجمه‌ای از قرآن، که در نیمه دوم سال ۱۳۸۷ منتشر شد.

🌐 مطالعه متن کامل به همراه PDF

🌾 @Sedanet | @DrSoroush
☘️ مرحله بعدی «روشنفکری دینی»
✍️ #محمدرضا_جلائی‌پور
مهرنامه – شماره 17

🔅نسخه‌ای از کتاب «اخلاق دین‌شناسی» دکتر ابوالقاسم فنایی را پیش از انتشار نزد یکی از برجسته‌ترین روشنفکران ایرانی بردم و گفتم به نظرم بهترین‌ کتاب سال‌های اخیر در سنت “نواندیشی دینی” است. با وجود آن‌که اهل اغراق و تملق نیست، بعد از خواندن کتاب گفت: «به نظرم غنی‌ترین کتاب سنت “نواندیشی دینی” در تمام سال‌های پس از انقلاب است و خردپسندانه‌ترین الگوی دفاع از دین و نقد اخلاقیِ دین رسمی». نسخه‌ای دیگر را به یکی از چهره‌های شاخص و فاضل و فکور اصلاح‌طلب دادم و بعداً گفت در میان بیش از ۱۰۰ کتاب درخشانی که فرصت و خلوت زندان امکان مطالعه‌شان را به او داده‌ همین کتاب در نظرش پرمایه‌ترین و روشنگرترین بوده‌است. یکایکِ دانشگاهیان و روشنفکران و حوزویانی که دیده‌ام پیش از انتشار توانسته‌اند کتاب را بخوانند، صرف نظر از موافقت یا مخالفتشان با مدعیات محوری کتاب، آن را اثری جان‌دار و راهگشا یافته‌اند. این میزان اقبال و توجهِ متخصصان بدون هیچ تبلیغی حتی قبل از صدور مجوز انتشار یک اثر چه دلیلی دارد؟

🔅حال که در این نوشتارِ کوتاه در حاشیه مصاحبه مهرنامه با ابوالقاسم فنایی مجال تفصیل نیست، صرفا در پاسخ به پرسش فوق و در نهایت اجمال به چند نکته اشاره می‌کنم: ابوالقاسم فنایی که در کتاب قبلی‌اش – «دین در ترازوی اخلاق» – به دفاع تفصیلی و مدلل از شقوق مختلف «استقلال اخلاق از دین» و نظریه «تقدم اخلاق بر دین» پرداخته بود، به نقد سلبی و اخلاقیِ فقه سنتی اکتفا نمی‌کند، در کتاب «اخلاق دین‌شناسی» گامی به پیش می‌نهد و زیربنا و ستون‌های طرح ایجابی‌اش از «دین در چارچوب اخلاق» را رونمایی می‌کند. به نحوی‌ که می‌توان برای اولین بار در سنت نواندیشی دینی جوانه‌های یک «اصول فقه بدیل» را در این اثر دید. ۱۷ سال طلبگی و اسلام‌پژوهی در حوزه علمیه قم تا سطح اجتهاد، ۱۵ سال تحصیل و پژوهش در فلسفه اخلاق در انگلستان، آشنایی تؤامان با «فقه سنتی» و «فلسفه فقه و اخلاق» مدرن، اشراف بر سنت “نواندیشی دینی” در ایران و جهان، و همچنین زبانِ پاکیزه‌ی نقدهای تفصیلی و مشخص‌اش به آراء روشنفکران و حوزویان شاخص در زمینه نسبت دین و اخلاق، منجر به اثرپذیری بیشتر روشنفکران دینی، دینداران نوگرا و حوزویان سنتی از محتوای کتاب می‌شود (کما‌این‌که حتی قبل از انتشار اثر، حلقه‌هایی از طلاب، فضلای حوزه، دانشجویان فلسفه و دین‌داران نواندیش به مطالعه دقیق و نقد آن پرداخته‌اند)...

🌐 مطالعه متن کامل در صدانت

🌾 @Sedanet
🌾 @Jalaeipour
🌾 @Abolghasemfanaei
☘️ معضل منتقدان شریعتی
✍️ #محمود_درگاهی

«مقاله‌ی زیر در پاسخ به مقاله‌ی آقای دکتر حمید وحید دستجردی (ملاحظاتی روش شناختی درباره جریان­های فکر دینی در ایران )، که در مهرنامه‌ی شماره ی 34 انتشار یافته بود، فراهم آمد و به آن نشریه ارسال شد و در بالای آن نوشته شد که:

تحریریه‌ی محترم مهرنامه،باسلام و ارادت، مقاله‌ی زیر در پاسخ به یکی از مقالات مهرنامه ی شماره ی 34 ارسال می شود، امید که پای بندی شما به آیین گفت و گو تسهیلات لازم را برای چاپ آن فراهم آورد. اما نشریه‌ی مذکور از چاپ آن سر باز زد و به جای آن، در سالگرد شریعتی به تبلیغات مرسوم خود علیه او پرداخت و حرف های همیشه‌ی سردبیر را – این بار با عکس و تفصیلاتِ استثنایی بر روی جلد نشریه- انتشار داد! این همان نشریه‌ای بود که سردبیر آن ادعای پای‌بندی به گفت و گو و پرسش‌گری داشت و در صفحه‌ی اول آن می نوشت: «راهی جز گفت و گو نیست» و دعا می کرد که «در دولت جدید گفت و گو با همه ی روشنفکران ایرانی گسترده شود.»(مهرنامه، همان شماره) اما اینک که مقاله‌ی آقای دستجردی به فضای مجازی راه یافته و دوباره، این جا و آن جا می‌چرخد، این نوشته را در کنار آن می‌گذارم و داوری را به مخاطبان می‌سپارم.

🔅بیشتر منتقدان شریعتی در تفسیر آثار و اندیشه های او گرفتار معضل‌ها ودشواری های متعددی بوده‌اند که پرداختن به یکایک آن‌ها فرصتی فراخ می‌طلبد و خارج از حوصله ی این مقاله است، اما در این میان، اصلی‌ترین معضل‌این نقد نویسان، ناآشنایی با اندیشه و آثار شریعتی و نیز زمینه‌ی کار و اقتضائات روزگار او بوده است. این نقص در نقدنویسی‌های چند دهه ی اخیر همواره تکرار شده است؛ چنان‌که درآخرین نقدهای نوشته شده بر شریعتی هم، که برخی از آن ها می‌کوشند تا وجهه‌ای علمی و آکادمیک به خود بگیرند، این نقص، نمایان وآشکار است و از آخرین نمونه‌های آن ، مقاله‌ی آقای حمید وحید دستجردی در شماره‌ی 34 مجله‌ی مهرنامه است. این مقاله، برخلاف دعوی نویسنده ی آن، که آن را «ملاحظاتی روش‌شناختی » نام داده است، نه روش شناسی دارد و نه چیز دیگر، و افزون بر معضل یاد شده در بالا، از نقص و اشکال ساختاری نیز آسیب‌دیده است!

🔅در این جا با نوشته‌ای مواجهیم که هم‌چنان سنّت و شیوه ی نقدنویسان پیش از خود را تداوم می‌بخشد؛ یعنی نه از متن‌های مورد انتقاد خود اطلاعی دارد، و نه پای‌بند ارائه‌ی سند و مدرک در روایت های خود است و نویسنده ی آن، چنان که خود در آغاز نوشته اذعان می‌کند «سال‌هاست که جریان فکر دینی در ایران را به‌صورت جدی تعقیب نکرده است.» (همان جا) البته دانسته نیست که این سال‌ها، چند سال بوده است؟ اما از نوشته‌ی او چنین استنباط می‌شود که پیش از آن هم این جریان فکری معاصر را به‌صورت جدی مطالعه نکرده است! و با این وصف، دست به نقد و تفسیر آن می زند و خود را مجاز به نقد چیزی می‌داند که بر سر آشنایی با آن وقت چندانی نگذاشته است و در نتیجه نقدی می نویسد که هرچند برخلاف بسیاری از نقدهای نوشته شده در این زمینه ظاهری موجّه و متدیک نشان می‌دهد، اما در واقع نه متدولوژی دارد، و نه پای‌بند قاعده‌های یک نقد علمی است و این هم تفصیل ماجرا...

🌐 مطالعه متن کامل

🌾 @Sedanet
☘️ شریعتی یک استثنا بود
گزارشی از نشستی دوستانه با #مصطفی_ملکیان
گفتگویی در باب نسبت و رابطه‌ی روشنفکران دینی با مردم
✍️ #علی_زمانیان ۹۹/۳/۲۷

🔅سال ۹۳ با جمع محدودی از دوستان همدل، به دیدار استاد ملکیان رفتیم. در این جلسه که دو ساعت به طول انجامید، سه موضوع را با ایشان در میان نهادیم و جویای نظرشان شدیم. ابتدا نسبت و رابطه‌ی میان حزن و معنویت مورد گفتگو بود و پس از آن، رابطه‌ی روشنفکران دینی با توده‌ی مردم و توفیق و یا عدم توفیق ایشان در این رابطه را مورد پرسش قرار دادیم. گزارش بخش اول، یعنی حزن و رابطه‌اش با معنویت در سال ۹۷ منتشر شد.

🔅و اما بخش دوم گفتگو با این پرسش آغاز شد که:
چرا روشنفکران دینی مانند مرحوم شریعتی نتوانستند در میان جامعه و طبقات اجتماعی نفوذ بالایی به دست آورند و رابطه‌ی موثر و وسیعی میان آنها و توده‌ی مردم برقرار نشد؟ اگر این فرض درست باشد که روشنفکران دینی در ارتباط با جامعه، توفیق مناسبی نداشتند، آن گاه پرسش از چرایی آن نیز به میان می‌آید.

🔅در ادامه، پاسخ استاد ملکیان و نظر ایشان خواهد آمد. با این تذکر که بیان شفاهی استاد، به نحوی که به اصل نظر لطمه نزند، اندک ویراستاری شده است تا جامه‌ی نوشتار به خود بگیرد...

🌐 متن کامل

🌾 @Sedanet
🌾 @Mostafamalekian
🌾 @kherade_montaghed
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 سخنان عبدالکریم سروش و پاسخ حسین انصاریان به ایشان پیرامون نسبت جعل حدیث

مشاهده در آپارات | مشاهده در اینستاگرام

🌾 @Sedanet
🌾 @DrSoroush
🌾 @Ansarian_ir
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 کلیپ ساخته شده توسط دوستداران حسین انصاریان از سخنان ایشان پیرامون بدحجابی و نقشه کشیشان مسیحی برای کشتن اسلام

🌾 @Sedanet
🌾 @Ansarian_ir
🗞 متن مصاحبه #محمدرضا_سرگلزایی با موضوع: «حکمت رؤیا»
منتشر شده در شمارۀ ۱۵۳ ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت – بهار ۱۳۹۹
مصاحبه کننده: #نغمه_پروان

🔅اشاره: آنچه «کارل گوستاو یونگ» (روان‌پزشک سوئیسی) دربارۀ حکمت زندگی اضافه‌بر دیگر کسانی که عضو جنبش روان‌کاوی هستند، می‌گوید «حکمت رؤیا»هاست. بحث رؤیاها همواره در ادیان مختلف و در نگاه پیشامدرن موجود بوده است و رؤیا، البته نه همۀ آنها، پیامی از عالم علیا تلقی می‌شده است؛ افزون‌بر این، رؤیاهای افراد خاص می‌توانسته به‌نوعی راهنمای زندگی خودشان و حتی دیگران باشد. برای نمونه می‌توان به داستان‌هایی در عهد عتیق یا قرآن اشاره کرد؛ مانند، رؤیاهای خود یوسف و تعبیرات او از رؤیای دیگران. در شاهنامه نیز به رؤیا اشاره شده، مثلا رؤیای انوشیروان و تعبیرهای بزرگمهر بر آن.

🔅اما با به‌وجود آمدن جریان مدرنیته در غرب که به تعبیر «ماکس وبر» مهم‌ترین ویژگی آن تقدس‌زدایی (disenchantment) بود، این هالۀ قدسی از دور بسیاری از چیزها برداشته شد. از این روست که در دورۀ مدرن، کتاب مقدس نیز موضوع تحلیل روان‌کاوانه، ادبی، زبان‌شناختی و تاریخی واقع می‌شود، بنابراین رؤیاها نیز به‌عنوان بخشی از ذهن تحلیل می‌شوند که در حال بیداری در وضعیت مغلوب قرار گرفته، اما در حالت رؤیا می‌توانند در وضعیت غالب قرار ‌گیرند. در گفت‌وگو با «دکتر محمدرضا سرگلزایی» به این موضوع خواهیم پرداخت که از منظر یونگ، «رؤیا» چگونه می‌تواند به‌مثابۀ نوعی راهنما، مأموریت انسان در زندگی را به او گوشزد کند.

🌐 مطالعه متن کامل

🌾 @Sedanet
🌾 @Drsargolzaei
🌾 @Doostanehekmatmarefat
Audio
🎙«آیا خداناباوران می‌توانند به درگاه خدا دعا کنند؟ ارزیابی فلسفی»
👤 #یاسر_میردامادی | کانادا، آوریل ۲۰۲۰
نشست مجازی به اهتمام «حلقه‌ی دیدگاه نو»
🌾 @Sedanet
☘️ برخی از مهمترین لایوهای اخیر فرهنگی اینستاگرام

🔸 بحران‌ها، معضلات

- مواجهه جامعه با قتل‌های ناموسی در گفتگو با سیمین کاظمی

- زندگی ستایش‌انگیز، زندگی رشک‌انگیز در گفتگو با کاوه بهبهانی

- کار روشنفکری و نسبت آن با سلبریتی بودن/نبودن در گفتگو با کاوه بهبهانی

- تاب‌آوری در مواجهه با واقعیت سوگ در گفتگوی مرتضی کریمی و امیر آرامی

- کیفیت زیست و خانه به عنوان سمبلی برای زیستن در گفتگو با سیدمحمد بهشتی

🔸 تکامل

- مبانی ریاضی تکامل در گفتگو با عطا کالیراد

- زیباشناسی تکاملی در گفتگو با هادی صمدی

- سازوکار ذهن و اخلاق تکاملی در گفتگو با حسین دباغ

- منشاءِ حیات، از فیزیک تا بیولوژی در گفتگو با عرفان خسروی

- اخلاق تکاملی و سیر تاریخی آن در جوامع انسانی در گفتگو با حسین محمودی

- نخستین مواجهه با نظریه تکامل در ایران عصر قاجار در گفتگو با امیرمحمد گمینی

- آشنایی با انسان‌شناسی زیستی با نگاه تکامل محور در گفتگوی عرفان خسروی با محمدحسین کازرون

🔸 تحلیل و معرفی کتاب

- کتاب دیگر دوستی موثر اثر پیتر سینگر در گفتگوی حسین گایینی و کاوه بهبهانی

- کتاب «واقع‌نگری؛ جهان را کژ می‌فهمیم» اثر هانس رُزلینگ در گفتگوی علی کاظمیان و علی صاحبی

- بررسی کتاب سرگذشت فلسفهٔ غرب اثر آلن دو باتن با سخنرانی یاسر پوراسماعیل، بابک عباسی، میثم محمدامینی و علی‌اصغر محمدخانی

🔸 تحلیل فلسفی-روانشناسانه فیلم


- فیلم آشفته‌گی در گفتگوی علی فرهمند با حسین بیات

- فیلم نازارین در گفتگوی حسین محمودی و محمدرضا سرگلزایی

- فیلم شکلات در گفتگوی حسین محمودی و محمدرضا سرگلزایی

- فیلم آنا کارنینا در گفتگوی حسین محمودی و محمدرضا سرگلزایی

- فیلم دریای درون در گفتگوی حسین محمودی و محمدرضا سرگلزایی



🔸 اخلاق و چالش‌ها

- زندگی، فلسفه، عدالت و برابری در گفتگو با مرتضی مردیها

- درباره انسان‌شناسی و عدالت شنوایی در گفتگوی متین قدیمی و مرتضی کریمی

- تاملاتی درباب تخصیص منابع درمانی در شرایط کمیابی در گفتگو با کاوه بهبهانی

🔸 ادبیات

- شناخت سعدی در گفتگو با اصغر دابه

- شرح غزلیات شمس در گفتگو با امیر اکرمی

- محمد مجتهد شبستری: معنای دین از منظر مولانا

- خیام فیلسوف و شاعر در گفتگوی خشایار طیار با کاوه بهبهانی

🔸 الهیات و دین

- صلح امام حسن از داود فیرحی

- تاریخمندی مفهوم خدا از اکبر جباری

- الهیات استعاری در گفتگو با حسین دباغ

- به طعام خود بنگریم از سید حسن اسلامی اردکانی

- گفتگو در دعوت انبیا به روایت قرآن از محسن آرمین

- امام علی؛ حکمرانی و بحران های اجتماعی از داود فیرحی

- قرآن و جریان های فکری ایران معاصر در گفتگو با احمد پاکتچی

- فقه و روشنفکری دینی، ضرورت پل‌سازی در گفتگو با داود فیرحی

- مشخصات ویژه دین و دینداری در پنج دوره تاریخی از محمد مجتهد شبستری

🔵 اخبار لایوهای فرهنگی را اینجا در تلگرام و اینجا در اینستاگرام دنبال کنید
🎥 دیدار مجازی با هوشنگ ابتهاج (ه. ا. سایه)

دیدار با سایه در فضای مجازی پنجشنبه ۵ تیرماه، ۲۵ ژوئن، ساعت ۱۰ شب به وقت ایران، ۶:۳۰ عصر به وقت لندن به همت انجمن سخن لندن انجام گرفت.

مشاهده در یوتیوب
کشاهده در آپارات

🌾 @Sedanet
🎥 برنامه ی رویای ایران با موضوع فوتبال و امر اجتماعی

با حضور:
↙️ رضا امیرخانی (نویسنده)
↙️ احسان محمدی(کارشناس فوتبال)
↙️ منیژه مؤذن (خبرنگار ورزش زنان)
↙️ مجتبی احمدی (پژوهشگر دین)

قسمت اول
قسمت دوم
قسمت سوم و پایانی این بحث

📽 کاری از یاسر عرب، سید محمد فاطمی و ابراهیم قهوه چی‌زاده

جمهور تی‌وی را در تلگرام، ایسنتاگرام، آپارات دنبال کنید:
t.me/jomhourtv
aparat.com/jomhour.tv
instagram.com/jomhourtv
«دیگری کسی است که قصه اش را نمی دانیم»
☘️ باز این چه شیوه‌ست؟
✍️ #احسان_شریعتی

🔅درحالی‌که افکار عمومی در انتظار ارائه‌ی توضیحی قانع‌کننده از سوی مسئولان قضایی و امنیتیِ کشور، پیرامونِ زنجیره‌یِ فساد و فرار، اختلاس و ارتشا، و قتل و قمع‌های کارگزارانِ بلندمرتبه‌ی دستگاه قضا بسرمی‌برد، خبر بازداشت تنی چند از فعالان مدنی و مُهروموم دفترِ «جمعیتِ امدادِ دانشجوییِ امام‌علی(ع)»، بسیاری را متعجب و مبهوت ساخت!

🔅آشنایان با علم حقوق می‌پرسند چگونه است که گروهی از متهمان تا سال‌ها نامشان تنها حروف الفبا می‌ماند، اما هنگامی که تلاشگران مدنی بازداشت می‌شوند، هنوز اتهامشان ثابت نشده، اسم و رسم و تبار و اتهام و..، رسانه‌ای می‌شود؟ به‌عبارتی دیگر، و به‌زبان حقوقی، در دو مرحله‌ی دادسرا و دادگاه، رفتار باید مشخص و متفاوت باشد. در دادسرا ، چون هنوز شخص متهم است و انتساب جرم به او روشن نشده اصل بر رازپوشی است، چون ممکن است بی‌گناه باشد، وقتی ادله‌ جمع‌آوری شد و پرونده به دادگاه رفت، در این مرحله محاکمه و دفاع باید علنی باشد، چون از نظر آیین دادرسی یا تبرئه می‌شود، که خواه‌ناخواه از او اعاده‌ی حیثیت شده یا مجرم شناخته می‌شود که باز هم عموم جامعه حق دارند بدانند؛ و نمیشود که هر وقت مصلحت بود متهمان را رسوا کنند و هر وقت خواستند پرده‌پوشی!

🔅البته در کشوری که شرکت مخابراتش هنگام اختلال در خطوط تلفن پیامی به این مضمون می‌دهد که به‌علت «عدم پرداخت بدهی خط را قطع کرده‌ایم» (و غالبا هم اختلال فنی است و بی‌ربط با مسئله‌ی پرداخت قبض!)، چنین رویه‌هایی روال عادی می‌شود.

🔅سال‌هاست که ما همه، با فعالیت‌های امدادی-اجتماعی، خیّریه‌ای و عام‌المنفعه‌ایِ، این جمعیتِ موفق در نوع و در کار خویش آشناییم. بیش از دو دهه از فعالیت این جمعیت‌ می‌گذرد و طی این مدت، ریزِ فعالیت‌های آن زیرِ ذره‌بینِ نهادهای ریزبین قرار داشته و در صورتِ اثباتِ اتهامی و یا وقوع جرمی، مقامات می‌توانسته‌اند به‌سادگی مانع تداوم کار آن شوند و نیازی به این‌گونه بگیروببندهای ناگهانی نبوده است. پس چنین شیوه‌ها‌ی برخوردی را می‌توان حامل پیامی برای سازمان‌های مردم نهاد (سمن‌ها) دانست. براستی اما مضمون این پیام و معنای این رفتارهای معماگون چیست؟ این سؤال ‌را می‌بایست از مسئولینِ «مجمعِ تشخیصِ مصلحتِ نظام» پرسید که اگر «صلاحِ مملکتِ خویش خسروان دانند»، منفعت حاصل از اتخاذ چنین شیوه‌هایی در معامله با تلاش‌های خودانگیخته‌ی اجتماعی، حقوقی، محیط‌زیستی، رسانه‌ای، فرهنگی، و مدنی، برای نظام و حاکمیت چیست؟

🔅هراس‌افکنی و دل‌سردسازی کوشندگان اجتماعی و تلاش‌گران سازمان‌های مستقلِ مردم‌نهادِ چنان بر وخامتِ انفجاری بحرانِ عظیم اقتصادی و آسیب‌پذیری اجتماعی می‌افزاید و تبعات آن چنان عیان و آشکار است که نیاز به بیان ندارد و تمامی مسئولیتِ ناشی از عواقب آن‌را متوجه مسئولان چنین تصمیماتی می‌سازد.

🔅قدری نمی‌اندیشند که اگر مجموعه‌ی اعتماد و همبستگی اجتماعی و مشارکتِ انسانی نیکوکاران و تلاشِ کوشندگانِ مدنی از این طرز برخورد ضربه خورد، بی ‌وساطتِ نیروهای مدنی و ملی و مردمی، حاکمیت و دولت تنها و مستقیم رودرروی انفجار روانی و فروپاشی اجتماعی خواهند ماند و...
حبس و حصر و حدّ و حلق‌آویختن و ..، همه‌ی روش‌های مترادفِ «حلقوی» دیگر، تاکنون آزمایش خود را در تاریخ پس داده‌ و نتیجه هر روز در برابر چشمان جهانیان نشان داده می‌شود. پس کسی که آزموده را از نو بیآزماید سزاوار پشیمانی خواهد بود و ندامت بر او روا... (من جرّب المجرّب حلّت به الندامه)...
به کودکانِ زیرپوشش خدمات این جمعیت چه پاسخی خواهید داد؟
سیاهانِ اینجا نیز حقوقی دارند!

@Dr_ehsanshariati
🌾 @Sedanet
☘️ شریعتی مقلد سورل
✍️ #نظام_بهرامی_کمیل

🔅نوشتن مطلبی در مورد علی شریعتی که تازگی داشته باشد کار بسیار سختی است. شریعتی ایدئولوگ انقلاب بوده و انقلابی که چهل سال از تاسیسش گذشته فرصت کافی به موافقان و مخالفان داده تا به نقد و بررسی بزرگترین ایدئولوگش بپردازند. از شریعتی به اندازه کافی تعریف و تمجید شده و می‌شود؛ منتقدان هم نقدهای بسیاری مطرح کرده‌اند.

🔅برای مثال برخی از این نقدها به این شرح است: شریعتی رویکردی التقاطی داشته و مکاتب و ایدئولوژیهای گوناگون را به هم چسب و وصله کرده؛ شریعتی از مذهب، ایدئولوژی ساخته و با تبلیغ ایده ترکیب مذهب و سوسیالیسم در نهایت مذهب را به ابزار نبرد تقلیل داده است؛ شریعتی با ایدئولوژیک کردن تاریخ و سنت مانعی بر سر راه سیرتکاملی جامعه ایجاد کرده است؛ شریعتی در کلیت مدرنیته دست به گزینشگری زده و در این گزینش مولفه‌ایی مانند «انسان‌محوری» و «خرد خودبنیاد» را کنار گذاشته است و.... همچنین در مورد افراد و مکاتبی که بر استاد تاثیر گذاشته و یا از او تاثیر پذیرفته‌اند و اکثر مفاهیم و موضوعات کلیدی دستگاه فکری شریعتی از «طبقه» و «استثمار» و «شیعه علوی» گرفته تا «عدالت» و «بازگشت به خویشتن» مطالب متعددی وجود دارد. اما تاکنون کسی به این موضوع که شریعتی تحت تاثیر چه فرد یا مکتبی به این نتیجه رسید که باید موتور ایدئولوژی را با سوخت «اسطوره‌« روشن کند تا بتوان در دل مردم شور و انگیزه ایجاد کرد نپرداخته است.

🔅البته داریوش آشوری، یدالله موقن و محمد صنعتی به حضور رویکرد اسطوره‌ای در بین روشنفکران ایرانی اشاره کرده‌اند؛ اما اینکه شریعتی این رویکرد اسطوره‌ای را از کجا آورده تاکنون بررسی نشده است. شریعتی مهمترین معبودهایش را لوئی ماسینیون، الكسیس كارل، فرانتز فانون، ژاك برك، گورویچ، ژان كوكتو، مارکسیسم و اگزیستانسیالیسم معرفی می‌كند و از ژرژ سورل و یا گوستاو لوبن نامی نمی‌برد؛ اما به نظر می‌رسد این اندیشمندان تاثیر زیادی بر شریعتی داشته‌اند. شریعتی به آثار این افراد دسترسی داشته؛ زیرا در دوره‌ای كه شریعتی در فرانسه بوده نام و آثار این اندیشمندان رواج گسترده‌ای داشته است. این ادعا كه شریعتی در خلق آثار خود از افرادی مانند ژرژ سورل تاثیر گرفته است؛ موضوعی است كه در این مقاله بررسی خواهد شد.

🌐 متن کامل این مقاله

🌾 @Sedanet | @nambavari