مهران صولتی
6.15K subscribers
172 photos
56 videos
21 files
536 links
دانش آموخته دکترای جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

@mehran_solati : ارتباط با نویسنده

https://instagram.com/solati_mehran
Download Telegram
🔹 مصدق، #کاشانی و انتشار اسناد کودتای ۲۸ مرداد!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱وزارت امور خارجه امریکا با انتشار اسناد کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و افشای نقش آیت ا... کاشانی در پیروزی آن، به شکل گیری موجی در کشور دامن زده است که در یک سوی آن طرفداران مصدق و در سمت دیگر آن هواداران کاشانی قرار گرفته اند. مصدقی ها کمپینی راه انداخته و رسما در آن خواستار تغییر نام خیابان کاشانی به مصدق شده اند(به اتهام همکاری با محمدرضا شاه پهلوی و تداوم استبداد) و کاشانی ها هم با تشکیک در اصالت کلیپی که وی را حاضر بر ویرانه منزل مصدق بعد از کودتا نشان می دهد، همزمان مصدق را به ایجاد استبداد سیاسی در قضیه انحلال پارلمان متهم می کنند. روشن است که به دلیل سیاست زدگی مفرط فضای تحقیقات تاریخی در ایران، این اسناد تنها می تواند به مجادله ای فرسایشی و بی سرانجام میان طرفین تبدیل و در نهایت به یک انشقاق جناحی منجر شود. هنوز هم یادمان نرفته است که انتشار گزینشی اسنادی مبتنی بر همکاری شریعتی با ساواک در سال ۷۲ چگونه به موجی از درگیری های سیاسی و بی سرانجام در مطبوعات و دانشگاه های کشور دامن زد.بنابراین به نظر می رسد تا زمان فراهم نشدن امکانی برای تحقیقات مستقل و بی طرفانه داخلی درباره وقایع تاریخی، افشای اسناد فقط می تواند به ابزاری جهت تضعیف انسجام ملی و غلبه حاشیه بر متن تبدیل شود. تجربه تاریخی هم نشان می دهد که حذف فیزیکی شیخ فضل ا... نوری نه تنها منجر به حذف تفکر بنیادگرایانه وی نشد بلکه با بازتولید آن در آموزه های نواب صفوی، روند طبیعی رقابت های سیاسی در ایران معاصر را دچار رادیکالیسم ساخت! پرواضح است که هم اکنون عزم گروهی برای حذف نمادین کاشانی به اتهام خیانت به ملت و همکاری با پهلوی دوم، صرفا می تواند مجالی برای بازتولید این تفکر به نحوی دیگر را در سال های آتی فراهم آورد! با اینکه هیچ گونه نزدیکی با نظرات و عملکرد آیت ا... کاشانی ندارم ولی احساس می کنم که مجادله صورت گرفته نه تنها بر انباشت و نقادی تاریخی ایرانیان چیزی نمی افزاید بلکه حتی می تواند بزرگداشت دکتر مصدق را با مضایقی روبرو سازد.متاسفانه فضای سیاسی کشور چنان از بی اعتمادی و بی اخلاقی سرشار است که نمی توان امیدوار بود افشای اسناد تاریخی بتواند مخاطبان را در کشف حقیقت یاری کند بلکه حتی ممکن است آنها را از کلیت تاریخ نگاری معاصر بیزار و منزجر سازد! آسیبی که با پررنگ کردن حاشیه ها، صرفا ما را از پرداختن به مسائل اصلی و بحران های موجود کشور بازمی دارد.

Telegram.me/solati_mehran
🔹 هتاکی #مداحان و اوج گیری محبوبیت روحانی!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱حسن روحانی رییس جمهور بخت یاری است چون مخالفانش بی نقاب، به رویارویی با او برخاسته اند! اگر چه روحانی در روزهای منتهی به انتخابات بسیار کوشید تا جمع بیشتری از مردم را حامی خود سازد و در این مسیر حتی متهم به دادن شعارهای ساختارشکنانه شد، حملات هماهنگ جناحی در روزهای اخیر بر میزان محبوبیت او در فضای مجازی به عنوان آینه تحولات اجتماعی افزوده است. واکنش سراسری به واقعه روز قدس و حجم شعرهایی که تا کنون در پاسخ به هتاکی مداح مراسم عید فطر منتشر شده است نشان می دهد که روحانی به سوی کسب همزمان دو وجه مظلومیت و محبوبیت پیش می رود. همان مظلومیتی که برای سلف او سید محمد خاتمی محبوبیتی وصف ناپذیر را به ارمغان آورد. اگر تا‌کنون سنت سیاسی ایران ایجاب می کرد که شهروندان در انتخابات شرکت کرده و سپس تا چهار سال بعد به مرخصی روند، به نظر می رسد اشتباهات متعدد مخالفان روحانی دارد همچنان به سمت حفظ حامیان روحانی پشت سر او در روزهای پسا انتخابات پیش می رود.بنابراین نباید از هجمه های روزهای اخیر به شخص رییس جمهور و دولت نگران بود. فحاشی ها و هتاکی های تندروها در روزهای اخیر موجب بی اعتباری بیشتر اصولگرایان نزد افکار عمومی و ریزش هر چه افزون تر حامیان آنها می شود. از همین رو سکوت نجیبانه روحانی در روزهای آتی می تواند به وزانت و متانت او حتی در نزد مخالفانش هم اضافه کند. انباشت نوعی سرمایه اجتماعی که می تواند بر توانمندی روحانی در حرکت به سوی پیشبرد برنامه های اصلاحی و دستیابی به اجماع بر سر راه های برون رفت از بحران های موجود بیفزاید.

Telegram.me/solati_mehran
🔹 درس هایی برای دموکراسی در ایران! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱در چند روز گذشته مشغول مطالعه کتاب ارزشمند" در سایه خشونت" از داگلاس نورث و همکاران بودم. نورث در این کتاب و برخلاف رویه رایج از دیدگاهی دفاع می کند که مطابق آن جوامع به دو دسته؛ دسترسی محدود و دسترسی باز تقسیم می شوند. نورث در یک بررسی تجربی جوامع در حال توسعه را به دسترسی محدود شکننده، پایه و بالغ تقسیم می کند و معتقد است که این جوامع یک گذار مرحله ای پیش رو دارند و البته ممکن است به مرحله پیش هم برگردند. نورث معتقد است که مهمترین اصل برای این جوامع نه توسعه بلکه باید کاهش خشونت باشد چون در این صورت مسیر توسعه یافتگی هم هموار می شود. حتی وی پیشنهاد می کند که در این راه باید مقوله ای به نام " رانت" به رسمیت شناخته شود. اهمیت وجود رانت این است که می تواند گروه های درگیر منازعه را بر سر تصاحب عقلانی آن به سوی یک توافق و در نتیجه کاهش خشونت هدایت کند. البته نورث معتقد است که با کنترل خشونت، به تدریج رانت غیر مولد به رانت مولد تبدیل می شود. اگر بخواهیم نظریه نورث را ساده سازی کنیم می توانیم بگوییم که هم اکنون افغانستان به دلیل منازعه میان دولت و طالبان در مرحله شکننده است، ایران به دلیل تثبیت برخی سازمان ها، نهادها و کاهش خشونت در مرحله پایه و کشوری مانند کره جنوبی به دلیل تثبیت فرآیند دموکراسی در مرحله بالغ قرار دارد. وی کشورهای اروپایی و امریکا را جوامع با دسترسی باز تعریف می کند. نظریه نورث برای جوامعی مانند ما درس ها و پیام هایی دارد که می کوشم به برخی از آنها اشاره نمایم:.

✏️ حفظ نهاد انتخابات در ایران بیش از کیفیت برگزاری آن اهمیت دارد. هرگز نباید به بهانه آزاد، یا رقابتی نبودن کامل انتخابات از این نهاد چشم پوشید. تنها با جدی گرفتن و مشارکت کردن در انتخابات می توان آن را به سمت و سوی آزاد یا رقابتی شدن سوق داد.

✏️ حذف حضور نظامیان از عرصه اقتصاد ایران نباید منجر به افزایش خشونت و تقابل میان دولت با آنها شود. به عبارت دیگر نظامیان باید دریابند که خصوصی سازی واقعی اقتصاد ایران می تواند منافع بیشتری برای کشور و ایشان به ارمغان آورد.

✏️ برگزاری انتخابات باید منجر به حل مشکلات و کاهش شکاف ها شود نه افزایش آنها! به عبارت دیگر در دوران پسا انتخابات نباید سخنی از صف بندی ها و مرز کشی های دوران انتخابات به میان آید تا بتوان از این طریق برای بحران های موجود به حداکثر وفاق دست یافت.

✏️ هیچ راه میان بری برای نیل به دموکراسی وجود ندارد. مسیر پرسنگلاخ دموکراسی در جوامع با دسترسی محدود جهان سوم باید از مراحل سه گانه شکننده، پایه و بالغ بگذرد. طی این مسیر هم منوط به سیاست هایی برای جلوگیری از بروز خشونت است.

✏️ برای گذار به دموکراسی نیاز به حضور همزمان در دولت و جامعه داریم. ترکیبی از یک دولت توسعه گرا با یک جامعه مدنی قوی می تواند ما را به مقصود برساند. البته فعالیت در این دو عرصه باید مبتنی بر افزایش ثبات و کاهش خشونت باشد.

Telegram.me/solati_mehran
🔹 چرا حمله به #روحانی در یک ماه اخیر تشدید شده است؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱حملات جناح تندرو اصولگرایان به مواضع و عملکرد روحانی در یک ماه اخیر ابعاد بی سابقه ای یافته است. از توهین و تخفیف رای دهندگان به روحانی گرفته تا هجمه فیزیکی در روز قدس و تهاجم شعاری در نماز عید فطر! اگرچه چنین حملاتی در دوره پیش هم به وقوع پیوست ولی آتش سنگین تندروها به مواضع رییس جمهور آن هم درست پس از برگزاری انتخابات شکوهمند ۲۹ اردیبهشت پرسش هایی را در ذهن تحلیل گران ایجاد می کند که می تواند موضوع این یادداشت باشد. اینکه چرا حمله به روحانی در این تابستان داغ تشدید شده است؟

✏️ انتخاب کابینه: با تغییر ترکیب مجلس نهم و کم رنگ شدن امید به حساسیت و رای عدم اعتماد نمایندگان به وزرای معرفی شده برای وزارت های کلیدی همچون کشور، اطلاعات، علوم و ارشاد، اینک تهاجم سنگین تندروها به روحانی با هدف مرعوب کردن و امتناع وی از معرفی گزینه های اصلی صورت می گیرد. تردیدی نیست که ادامه حاشیه سازی های اخیر از آن جا که مستقیما نقطه قوت دولت یعنی تداوم آرامش در جامعه جهت جذب سرمایه های داخلی و خارجی را نشانه رفته است می تواند به زعم تندروها روحانی را به دادن امتیازهایی بر سر انتخاب کابینه وادار کند!

✏️ ناامیدی از انتخابات: اصولگرایان به رغم تلاش های بسیار برای رسیدن به اجماع از سال ۹۲ تاکنون، زنجیره ای از شکست های پی درپی را در انتخابات مختلف به نمایش گذاشته اند. واگذاری مقام ریاست جمهوری و کرسی های مجلس و شوراها در کلان شهرها را می توان نقطه عطفی برای این جریان دانست. جناحی که به زعم برخورداری از پشتوانه قدرت همچنان از ایجاد تحولی روزآمد جهت همراهی با مطالبات طبقه متوسط جامعه عاجز مانده و پشت درب های نهادهای انتخابی متوقف شده است. به نظر می رسد این جناح همچنان به دنبال تحقق رویای خود جهت شکست و ناتمام ماندن دولت دوم روحانی می باشد!

✏️ اوضاع شکننده منطقه: خاورمیانه امروز به شدت از رادیکالیسم مذهبی- سیاسی رنج می برد. ائتلاف منطقه ای امریکا- عربستان می کوشد تا با اعمال محدودیت های بیشتر بر ایران در منطقه، کشورمان را به سمت واکنشی عصبی و محاسبه ناپذیر وادار کنند. واکنشی که می تواند منجر به ورود امریکا به صحنه منازعه و رویارویی با ایران شود. واضح است که در چنین شرایطی ترجیح گفتمان "امنیت" بر" آزادی" در کشور اجتناب ناپذیر می شود، برجام اولویت خود را از دست می دهد و دولت زمین بازی را به نظامیان واگذار می کند. الزامات شرایط اضطراری، اختیارات وسیعی را برای نهادهای انتصابی به ارمغان می آورد و دولت از هویت و محتوای اعتدالی خود تخلیه می شود!

🔹 نکته پایانی: دولت دوازدهم نه تنها باید با تدبیر سایه جنگ را از سر کشور دورکند بلکه باید بکوشد تا با اعتمادسازی درسطوح فوقانی قدرت، ایران را از ورطه بحران های گسترده اجتماعی، اقتصادی و سیاسی خارج کند. بنابراین دولت باید بکوشد تا با پرهیز از بازی کردن در میدان مخالفان، تدبیر را به نظام تصمیم سازی، و امید را به جامعه بازگرداند.

Telegram.me/solati_mehran
🔹 کدام یک از مشکلات کشور با #دستبوسی حل می شود؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱حسام الدین آشنا در توجیه دستبوسی آیت ا... جنتی به طور تلویحی این کار را در راستای گره گشایی از مشکلات و بحران های کشور قلمداد کرده و کوشیده است تا مسیر جدیدی را برای برون رفت از وضعیت کنونی ترسیم کند.برخی از دوستان آشنا هم کوشیدند تا وی را مبدع سبک جدیدی از سیاست ورزی نشان دهند که می کوشد با ترجیح " عملگرایی" بر " خوشنامی"، از هر امکانی برای پیشبرد اهداف دولت که به درستی همان آمال ملت است بهره گیرد، حتی اگر این اقدام از جنس دستبوسی از آیت ا... جنتی باشد. حال این پرسش مطرح است که کدام یک از مشکلات کشور قرار است با اقداماتی از جنس کاری که آشنا انجام داد حل و فصل شود؟ بدون تردید مهمترین مشکل کشور عدم اجماع کانون های تصمیم ساز بر سر درک و راه های برون رفت از بحران های موجود از قبیل منابع آب، فساد سیستمی، ریزگردها، آسیب های اجتماعی، رکود اقتصادی و ... می باشد( گزارش آینده پژوهی مرکز تحقیقات استراتژیک بر وجود یکصد مساله و بحران فقط در سال ۹۶ تاکید می ورزد). البته پرواضح است که اگر کلیت نظام سیاسی به اجماعی بر سر اتخاذ مجموعه ای از" تصمیم های سخت" دست یابند، چشم انداز امیدوار کننده ای برای گشایش در وضعیت کنونی پدیدارمی شود.اجماعی که از منظر جامعه شناسی سیاسی محصول وضعیت های زیر است و البته نمی توان در میان آنها عاملی با عنوان" دستبوسی" را یافت!!

1⃣ رسیدن به اجماع بیش از هر چیز منوط به حداقلی از توازن قواست. به این معنی که هیچ جناحی دچار این توهم نشود که می تواند کشور را با رویکردی انحصارگرایانه و به تنهایی مدیریت کند. متاسفانه ما هنوز هم با دستیابی به یک توازن پایدار سیاسی بر اساس این پیش فرض فاصله داریم!

2⃣ رسیدن به اجماع می تواند از یک احساس خطر آنی و جدی ایجاد شود. خطری که بیشتر از قریب الوقوع بودن احتمال یک جنگ خارجی ناشی می شود. متاسفانه با وجود وضعیت شکننده منطقه، همچنان تا رسیدن به یک درک مشترک از شرایط خطیر کنونی فاصله داریم و حاشیه ها همچون شرایط عادی، در کشور میدان داری می کنند!

3⃣ وجود بحران های داخلی هم می توانند نیروهای سیاسی را به اجماعی بر سر حل و فصل آنها فراخوانند به شرط آنکه نهادهای بی طرفی برای این توافق و درک مشترک وجود داشته باشند. مثلا آمارهایی ارائه شوند که مورد خدشه قرار نگرفته و به اندازه کافی مورد استناد باشند. متاسفانه وضعیت سیاست زده کشور، امکان توافق حداقلی دو جناح را بر سر معیارهای اولیه ناممکن ساخته و ایران را دچار روند فرسایش انواع سرمایه ها کرده است!

🔹 نکته پایانی: مشکلات کشور عظیم تر از آن است که بتوان با یک دستبوسی ساده بر آنها فائق آمد. حتی اعتمادسازی با اصولگرایان هم مستلزم فهم واقعی شرایط منازعه است. به نظر می رسد عبور از فضای قطبی دوران انتخابات و پیشقدم شدن برای شکل گیری یک گفتگوی ملی می تواند راه گشا تر از اقدامات" آشنا"یی باشد که جز به پررنگ شدن حاشیه ها نمی انجامد!

Telegram.me/solati_mehran
🔷 آیا می توانیم " تمدن سازی " کنیم؟ 🔷

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱دغدغه تمدن سازی ده سالی است که ذهن مسئولان کشور را به خود مشغول کرده و آنها را به سمت و سوی تدوین برنامه هایی جهت تحقق این امر سوق داده است. جان کلام هم این است که به دلیل قرار گرفتن کشور در شرایطی استثنایی از قبیل کاهش تهدیدها، افزایش امنیت و نفوذ فرامرزی در منطقه و جهان، می توان به فاز " تمدن سازی" با هدف احیای یک تمدن فاخر، تاثیر گذار و همراه با خلاقیت فرهنگی ورود کرد. تازه ترین اظهارات هم متعلق به مهدی کلهر(مشاور هنری محمود احمدی نژاد) در برنامه راز شبکه چهار بود که از همه ایرانیان می خواست با درک شرایط ممتاز کنونی، همه خواسته های فردی را به کناری نهاده و تمدن اسلامی را ایجاد نمایند. به نظر کلهر هر گونه مسامحه و کوتاهی در این زمینه می تواند خسرانی ابدی را برای فرد و جامعه ایران رقم زند.به نظرم و به دلایل زیر دغدغه تمدن سازی در شرایط کنونی وجهی ایدئولوژیک و غیر واقعی دارد زیرا به لوازم اصلی ایجاد تمدن سازی بی اعتناست و می کوشد تا از این شعار برای به حاشیه راندن برخی مطالبات واقعی همچون دموکراسی خواهی و مشارکت موثر سیاسی- اجتماعی بهره گیرد. اگر امروزه به دلیل چیرگی منطق سرمایه داری، غرب را تنها تمدن پویای موجود به شمار آوریم می توانیم بگوییم:

✏️ تمدن ها یک پدیده پسینی هستند، به این معنا که ابتداخلق شده و سپس به این عنوان نامیده می شوند. به عبارت دیگر تلاشی آگاهانه برای ایجاد آنها وجود نداشت بلکه تمهید مجموعه ای از شرایط مناسب به چنین نتیجه ای منجر شد!

✏️ تمدن ها محصول آزادی، برقراری روابط سازنده با جهان، فرد گرایی، دموکراسی خواهی و حقوق شهروندی بوده اند. به عبارت دیگر هیچ تمدنی در انزوا، نگاه به داخل یا چالش با جهان خلق نشده است!

✏️تمدن ها حاصل علم، مدارا، گفتگو و کمرنگ شدن خطوط قرمز سیاسی و فرهنگی بوده است. به عبارت دیگر هیچ جامعه ای با افزایش قابلیت کنترل حکومت بر عرصه های عمومی و خصوصی، تبدیل به یک تمدن نشده است!

✏️ تمدن ها با روزآمد کردن سازوکارهای حکمرانی در راستای مطالبات شهروندی توانسته اند به نوعی هم افزایی میان جامعه و حکومت دست یافته و ظرفیت های بالقوه خود را بالفعل سازند. هیچ تمدنی از بی اعتمادی میان جامعه و حکومت ایجاد نشده است!

🔹نکته پایانی:شکاف میان آرمان ها و برنامه ها در کشور به امری همیشگی تبدیل شده است. امری که موجب شعارآلودگی فضای سیاسی-فرهنگی کشور شده و آرمان های ارزشمند را پس از طرح و به دلیل فراهم نبودن شرایط مساعد، دستخوش سیاست زدگی و خروج از حوزه گفتگو می سازد. بدون تردید آرزوی تمدن سازی هم از این جرگه مستثنی نیست. خلق آرمان های بزرگ بدون فراهم نمودن لوازم آن، صرفا می تواند ناامیدی و فرسودگی برای جامعه به ارمغان بیاورد!

Telegram.me/solati_mehran
نقد دکتر صادقی جهانی بر یادداشت؛ " آیا می توانیم تمدن سازی کنیم؟" 👇👇
Forwarded from Deleted Account
جناب آقای دکتر صولتی
با سلام و تشکر ازقلم روان پرمغز که بنده همیشه از آن استفاده کردم.
ولی درمورد متن بالا نگاه من متفاوت است.
✅- به نظر من ،برای تمدن نباید نگاه انتزاعی داشت،درمتن بالا همه چیز ثابت فرض شده؛درحالی که جامعه جهانی دنیا" زد و بند" و سلطه است،به جز هفت کشور فوق صنعتی اصلا کشوری دیده می شوند ،شعاع انتشار و اثرگذاری آنها چقدر است.
اصلا آمریکا دارای تمدن است که امروزبرجهان اربابی می کند!
✅- برای تمدن سازی بستر لازم است؛ما اگر در دنیا علاوه برمطالب بالا که جنابعالی اشاره داشتید؛اگر این سه مورد ذیل الذکر رانداشته باشیم،اصلا اجازه ظهور وبروز می دهند:
1- علم و فناوری
2- اقتصاد پویا و فعال
3-قدرت دفاعی برتر
علاوه براین ها حتما در جامعه ما توسعه اجتماعی محلی پایدار با همان نگاه "مردم محور "اتفاق بیافتد.(آزادی به معنی حق انتخاب ، داشتن فرصت های برابر،شفافیت های مجموعه نظام مدیریتی و... )
✅- خود جنابعالی خوب مستحضرید که توسعه حتما باید درون زا وبرون نگر باشد.تا جامعه ای و حاکمانشان خود را باور نکنند؛و ترقی همه جانبه همراه با کار و تلاش که هم شاخصه های اقتصادی را بهبود بخشد وهم به توسعه اجتماعی که آرزوی هر ایرانی خیرخواهی است؛نائل شود.
✅- جناب آقای دکتر صولتی بنده نیز با مفاهیم تمدن آشنائی وشناخت دارم،نقطه اصلی تمدن سازی بر مردمی با شاخصه های تعریف شده امکان پذیراست.
ما درتربیت نسل آینده از رسالت های روشنفکری و مصلح اجتماعی دور شدیم؛
پیامدهای آن چیست؟!
ما برای آنکه همرنگ جماعت شویم و انگ وبرچسب نخوریم؟
بخشی از برداشت و طرز تلقی کارشناسی مان را نسبت به مردم ونخبگان وحکمرانان با اغماض" چشم پوشی "کردیم.
✅- آیا مطهری به عنوان یک مصلح اجتماعی با خاستگاه حوزه و دین ؛و شریعتی با خاستگاه دانشگاه ودین
اینگونه بودند؟!
✅- ما جسارت تلنگر و نیشگون از مردم را پیدا نکرده ایم.چرا که ترسیده ایم؛انگ ضد مردم بخوریم واز جامعه دور شویم و صدایمان به گوش جامعه نرسد و دیده نشویم.
✅- پیشنهاد مشخص من خدمت جنابعالی که شما را در نقد و ارزیابی منصف یافتم،(اگر چه از لحاظ نگرش سیاسی شاید هم سو نباشیم.)
ولی خیرخواهی وعزتمندی ملت رشید و شریف ایران را در تک تک کلمات و جملات جنابعالی مکرر یافته ام.) نقد و ارزیابی جامعه روشنفکری و مصلحان اجتماعی وپرسشگری ازاین قشر که امروز خیلی نمود ندارند و"نقش نورافکنی" خود را در روشنگری جامعه چقدر به درستی عمل کرده اند. پیامدهای ناگوار امروز جامعه ریشه در کجا دارد!
واگر این کوتاهی را بین مردم،حاکمیت ،روشنفکران ومصلحان توزیع کنیم.سهم جامعه روشنفکری چقدر است!
با احترام صادقی جهانی
نقد دکتر اسماعیل نیا بر یادداشت؛ " آیا می توانیم تمدن سازی کنیم؟" 👇👇
Forwarded from Mahmoud Esmaeilnia
سلام و ارادت جناب صولتی

ملاحظات شما در مورد "تمدن سازی" تماماً بجاست

ولی به نظرم توقف و تاکید بر همان بند اولی که ذکر کردید کفایت می کند (تمدن ها یک پدیده پسینی هستند، به این معنا که ابتدا خلق شده و سپس به این عنوان نامیده می شوند. به عبارت دیگر تلاشی آگاهانه برای ایجاد آنها وجود نداشت بلکه تمهید مجموعه ای از شرایط مناسب به چنین نتیجه ای منجر شد)، زیرا:

قائلان و طرفداران رویکرد تمدن سازی بر اساس یک فرض اثبات نشده و نادرست "تمدن" را به منزله یک "پروژه" تلقی کرده و به دنبال طراحی این پروژه و اجرای موفق آن هستند. در حالی که (به قول معروف) "هذا اولُ الکلام". ابتدا باید به کمک شواهد و قرائن تجربی و تاریخی این فرض را مدلل کرد و سپس سراغ فروع آن رفت.

البته نسبت به مدلولات سیاسی ترویج این رویکرد در جامعه (که در بندهای بعدی یادداشت تان به آنها اشاره کرده اید) بی توجه نیستم، ... ولی به نظرم در مقام احتجاج ابتدا باید "مبنای بحث" و "نقطه عزیمتِ" استدلال طرف مقابل را محک زد و میزان استحکام آن را سنجید و سپس وارد بحث در وجوه فرعی موضوع شد.

به تعبیر دیگر اگر در همین ایستگاه اولِ بحث، مشخص شود که "پروژه انگاریِ" تمدن، فرضی نادرست است (چون تمدن ... به اعتباری ... فرآوردۀ ناخواستۀ کنش های عامدانۀ تعداد بیشماری از کنشگران است که در "پروسه" ای طبیعی و تاریخی پدید می آید)، اساساً تلاش برای "تمدن سازی" کوششی عبث و نافرجام تلقی خواهد شد و به قول حضرت حافظ از مصادیق جنباندنِ "حلقۀ اقبالِ ناممکن". در واقع اگر مبنای محکمی برای استدلال در میان نباشد، چه لزومی دارد که درگیر بحث در باره فروع و شاخه های آن شویم؟ ادامه بحث با مدعیان "تمدن سازی" بدون تحکیم فرض بنیادین این رویکرد، مثلِ (به قول مولوی) تلاش برای باز کردن گره هایی است که بر کیسه ای خالی زده شده اند:
در گُشادِ عقده‌ها گشتی تو پیر / عقدهٔ چندِ دگر بگشاده گیر
عقده را بگشاده گیر ای منتهی / عقدهٔ سخت است بر کیسهٔ تهی

پایدار باشید
🔹 تفاوت های ۱۸ تیر ۱۳۷۸ با سوم می 1968🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🔸برداشت اول: در سوم #می_1968 اعتراض دانشجویان دانشگاه نانت نسبت به تفکیک جنسیتی انجام شده به رویدادی انجامید که نه تنها بیش از یک ماه فرانسه را دستخوش التهاب ساخت بلکه توانست آثار درازمدتی بر فضای سیاسی -فرهنگی این کشور و حتی جهان بجا گذارد!

🔸 برداشت دوم: در #هجدهم_تیر ۱۳۷۸، اعتراض دانشجویان خوابگاه کوی دانشگاه تهران، با سرکوب بی سابقه از سوی نیروی انتظامی مواجه و به ناآرامی دانشجویی وسیعی در تهران منجر شد. جنبش دانشجویی متعاقب آن بعد از پنج روز دچار افول شد و داستان مطالبه گری دانشجویان با محکوم شدن سرباز وظیفه اروجعلی ببرزاده به جرم سرقت یک دستگاه ماشین ریش تراشی خاتمه یافت!!

🌱به رغم شباهت های ظاهری میان این دو رویداد، تفاوت های ژرفی بین این دو واقعه از منظر فرآیند و پیامدها وجود دارد که در ادامه به آنها می پردازیم:

✏️ جنبش دانشجویی فرانسه اگر چه در اعتراض به نقض یک آزادی اجتماعی به ظاهر کم اهمیت به وقوع پیوست( منع ورود دختران به خوابگاه پسران)، ولی به اعتراضات ژرفی علیه نظام سرمایه داری و نظام دانشگاهی این کشور انجامید که تا مدت ها برای دانشجویان جهان الهام بخش بود. در حالی که اعتراضات جنبش دانشجویی ایران به سرعت امنیتی و سرکوب شد. تغییراتی در عرصه سیاست و فرهنگ ایجاد نکرد و به زخمی بر اندام دانشگاه مبدل شد!

✏️ جنبش دانشجویی فرانسه به گسترش پهنه امکان انجامید. آزادی های سیاسی -اجتماعی افزایش یافتند و مجموعه ای از آثار ادبی، هنری و فلسفی در تحلیل آن مقطع خلق شدند. جامعه با این رویداد گامی به جلو برداشت و بسیاری از امور نیندیشیدنی را، اندیشیدنی کرد. در حالی که از اعتراضات جنبش دانشجویی ایران جز مشتی خاطرات تلخ و دردناک، چیزی برجای نماند. مسائل صرفا در فاز سیاسی مطرح، و جامعه در همان سطح زرد متوقف ماند. کینه ها انباشته شد و جامعه گامی به جلو برنداشت!

✏️ جنبش دانشجویی فرانسه در اتحاد با کارگران توانست مطالبات خود از نظم سیاسی موجود را ارتقاء بخشد. دو طرف ( حکومت و اپوزیسیون) توانستند با عقلانیت و مدارا سطح خشونت را کاهش داده و از این تهدید فرصتی برای انجام برخی اصلاحات بنیادین در جهت تکامل شعارهای انقلاب فرانسه(آزادی، برابری و برادری) ، خلق کنند ولی جنبش دانشجویی ایران نه تنها به مطالبات نخستین خود در زمینه مجازات عاملان نرسید بلکه با غلتیدن دو طرف در ورطه دوگانه امنیت- رادیکالیزم، همان آزادی های نیم بند دانشگاهی را از کف داد. فرصت یک اعتراض آرام و مسالمت آمیز به یک تهدید امنیتی تبدیل شد و هر دو سوی ملت و حکومت از وقوع آن دچار خسران شدند!

🔹 نتیجه گیری: به دلیل تفاوت های سیاسی- فرهنگی میان کشورهای مبدا و مقصد در فرآیند تجدد، بسیاری از فرصت های این پدیده در ایران به دستاوردهای مورد انتظار نینجامیده است. فراهم نبودن ساختارها در کنار فقدان امکان حکمرانی خوب، جامعه ما را بیش از پیش دچار تهدید و بحران ساخته است. تلاش اندیشمندان ایرانی برای پشت سر گذاشتن شکاف دیرپای ملت-حکومت و اندیشیدن به راه های بدیل می تواند ما را به شرایط مناسب تری رهنمون شود.

Telegram.me/solati_mehran
یادداشت آقای مهران صولتی |شماره 1
🔹 خطری بزرگتر از قاتل " آتنا "اصلانی! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱#تراژدی قتل #آتنا شبکه های اجتماعی را ملتهب ساخته است. مظلومیت دختر بچه پارس آبادی چنان آتشی در وجدان های پاک ایرانیان برافروخته است که پس از گذشت چند روز همچنان زبانه می کشد. حجم قابل توجهی از مطالب و دل نوشته ها درباره این حادثه دردناک تولید شده که می تواند نویدبخش ایرانی حساس به درد و رنج شهروندان خود باشد. از سوی دیگر هم نوعی هراس اخلاقی پیرامون " غریبه" ها در خانواده هایی که فرزندان خردسال دارند شکل گرفته و هر روز تشدید می شود. غریبه هایی که در بسیاری از موارد بسیار هم " آشنا " هستند! البته تفاوت این تراژدی با موارد مشابه یکی دو سال گذشته از قبیل سانحه سربازان، قطار، پلاسکو، سیل بلوچستان و ... این است که از یک سو حجم قابل توجهی از کلیپ های هشدار دهنده درباره آموزش کودکان در اختیار قرار گرفت و از طرف دیگر برخی ویژگی های مثبت سند ۲۰۳۰ یونسکو به مخاطبان ارائه شد. ولی همچنان بیم آن می رود که در همان منزل نخست ابراز احساسات پاک متوقف مانده و گامی به جلو برنداریم! از همین رو معتقدم که خطراتی بزرگتر از قاتل " آتنا" همچنان در انتظار جامعه است اگر در دام نکات زیر بیفتیم.

✏️ بزرگترین خطر این است که این تراژدی با پایان پذیرفتن احساسات عمومی به فراموشی سپرده شود و دستاوردی نداشته باشد! داستانی که در موارد مشابه هم تکرار شده است. بهترین کار این است که قتل آتنا و شیوه های پیشگیری از موارد مشابه به موضوعی برای یک گفتگوی عمومی تبدیل شود. سمن ها و تشکل های مردم نهاد می توانند این سلسله گفتگوها را رهبری کنند!

✏️ خطر بعدی این است که قتل آتنا دستمایه ای برای افزایش بدبینی و بی اعتمادی شهروندان نسبت به یکدیگر شود. هراسی فراگیر و ویرانگر که اندک سرمایه اجتماعی موجود را برباد دهد و ما را به گرگ هایی برای یکدیگر تبدیل سازد. مراقبت از فرزندانمان را بدون تشدید هراس از خویشاوندان و همسایگان یاد بگیریم و به دیگران هم آموزش دهیم!

✏️ خطر دیگر این است که همچون حوادث مشابه، تراژدی به خطای انسانی و نبود امکانات، یا اعتیاد و اختلال روانی عامل قتل فروکاسته شود. رویدادهایی تلخ از این دست باید همواره یادآور فاجعه مدیریت کشور در ابعاد مختلف آن باشد. مدیریتی که چشم بر ساختارهای مولد آسیب های اجتماعی می پوشد تا زمانی که همچون بهمن بر سر جامعه آوار شود!

🔹 نکته پایانی: ایران کنونی با ساختارهایی مواجه است که جامعه را هر چه بیشتر به سوی بحران و خشونت سوق می دهد؛ بحران جنسی، طرد اجتماعی، نابرابری های اقتصادی، نگاه کالایی به زنان، اقتصاد رانتی و غیر مولد، سقوط سرمایه اجتماعی و افزایش حاشیه نشینی از جمله مواردی هستند که هر روز یک تراژدی خاموش را در جامعه رقم می زنند. قتل دردناک آتنا حداقل از شانس رسانه ای شدن برخوردار بود!

Telegram.me/solati_mehran
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎦 ویدئو کوتاه از بیوگرافی مریم میرزاخانی نابغه ریاضی ایران و جهان.

✔️ @solati_mehran
Forwarded from زنانگی و بدن
#مریم_میرزاخانی زنی با موهای کوتاه و لباسی ساده و ذهنی زیبا.
هر زنی که حتی یک قدم برای فاصله گرفتن از ارزشهای کلیشه ای که می خواهند او را در حصار زنانگی نگه دارند؛ برداشته باشد منزلت مریم میرزاخانی را می فهمد.
موهای کوتاه او و لباس ساده اش می تواند الگوی همه زنهایی باشد که روز و شب در بیلبوردهای شهرداری به پسته و دلمه و سیم برق و ... تشبیه می شوند.
@zananegivabadan
🔹 در سوگ " مریم میرزاخانی " های دیگر وطنم!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱 #مریم_میرزا_خانی درگذشت. خبر کوتاه بود و کوبنده! جوان ترین دانشمند ریاضی ایران و جهان رخ در نقاب خاک کشید و ایرانیان را عزادار ساخت. ولی او حداقل از این شانس برخوردار بود که بیش از بیست سال از زندگی پربارش را به کاری مشغول شود که عاشقش بود. اقبالی که همه ایرانیان از آن برخوردار نبوده اند!
اگر در یک تقسیم بندی کلی مهاجرت را به دونوع " جغرافیایی" و " معرفتی" تقسیم کنیم می توانیم مریم را جزء دسته اول به شمار آوریم. تعداد زیادی از جوانان مستعد ایرانی که به دلیل مهیا نبودن شرایط و امکانات، رفتن را بر ماندن ترجیح می دهند و می کوشند تا بعد از طی مدارج علمی ارتباط خود را همچنان با محافل آکادمیک کشور حفظ کرده و به میهن خود خدمت نمایند. مریم به روایت دکتر نجفی در جرگه این افراد به شمار می رفت. اینان اگرچه طعم تلخ غربت را می چشند ولی از این بخت برخوردارند که عاشقانه اهداف خود را در زندگی تعقیب نمایند. ولی بیش از این من سوگوار خیل عظیمی از استعدادهای ایرانی هستم که ناچارند تا به مهاجرت معرفتی دست یازند. از دانش آموزان کثیری که در نظام آموزش و پرورش کنونی استعدادهای شان کشف نشده، مدفون می شود! معلمانی که به جای مطالعه، مسافرکشی می کنند! پزشکانی که ساخت و ساز می کنند! مهندسانی که نگهبانی می دهند! ... تا شاعران و نویسندگانی که هزینه چاپ کتابهای شان را ندارند! هنرمندانی که سفارشی کار می کنند! اساتیدی که از تدریس موثر محروم شده اند و ... همگی ناچارند تا عشق و استعداد خود را به فراموشی بسپارند و برای گذران زندگی به کاری تکراری و بی ارتباط با علاقه خود مشغول شوند. اینان همان مهاجران " معرفتی" هستند که در سطح وسیع تری جامعه را دچار خسران می سازند. و چقدر این روزها این چهره ها زیاد و آشنا هستند! امروزه همه ما به نوعی در صف این مهاجران ایستاده ایم!
روح مریم میرزا خانی عزیز شاد باد 🌺🌺

Telegram.me/solati_mehran
🔹 هفت اولویت شوراهای شهر در دوره پنجم!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

✏️ مهمترین #اولویت_شوراهای دوره پنجم باید اهتمام در تشکیل مرکز پژوهش های راهبردی شورا و شهرداری باشد. مرکزی که می تواند با تشکیل کمیته های تخصصی و جلب نظرات کارشناسان شهری و دانشگاهی، طرح های مناسبی را جهت ارایه به صحن شورا فراهم سازند. متاسفانه به دلیل فقدان چنین مرکزی امورات شورای شهر بیشتر درگیر روزمره گی ها شده و از ایجاد تحولی معنی دار در عرصه توسعه و مدیریت شهری بازمانده است.

✏️ اولویت دوم باید جدی گرفتن مقوله "جامعه شناسی شهری" از سوی اعضای شورا باشد. متاسفانه تاکنون دغدغه متخصصان شهری، "نگرش سازه محور" به شهر بدون توجه به الزامات شهرنشینی بوده است. امری که شهر را به محیطی سرشار از معضلاتی همچون ترافیک، حاشیه نشینی، معماری فاقد تاریخ و فضایی انباشته از استرس و توام با عدم رضایت تبدیل کرده است. در حالی که" نگرش جامعه محور" به شهر آن را به عنوان موجود زنده می نگرد که ارتباطی ارگانیک با شهروندان داشته ‌و لزوما باید نیازهای آنها را مدنظر قرار دهد.

✏️اولویت سوم این دوره باید فراهم کردن آیین و" کارناوالی" ویژه هر شهر باشد تا بتواند در مناسبت های مختلف به نمایش درآمده و هویت متفاوت مردم آن شهر را نمایندگی کند. آیینی که قادر باشد جاذبه ای برای گردشگران فراهم کرده و از اشتهار کافی در فضای رسانه ای و فرهنگی کشور برخوردار شود. کارناوالی که می تواند حول خود شادی های جمعی شهروندان را سامان داده و ظرفیت کافی برای هویت بخشی به ساکنان آن شهر را داشته باشد.

✏️اولویت چهارم باید گسترش فضاهای عمومی جهت ارتباط گرم و زنده مردم با یکدیگر باشد. فضاهایی که شهروندان قادر باشند فارغ از دغدغه های خرید و مصرف، به گفتگو با یکدیگر بنشینند. اماکنی غیر مسقف که از جذابیت کافی برای شکل گیری دیالوگ برخوردار بوده و بتوانند پرداختن به دغدغه های عمومی درباره شهر و کیفیت شهرنشینی را نمایندگی کنند. متاسفانه" نگرش سازه محور" به شهر بیشتر به دنبال تامین نیازهای فردی شهروندان جهت گذران زندگی خصوصی و حداکثر خانوادگی شهروندان می باشد و از نیازهای عمیق ارتباطی ایشان غفلت می کند. رویکرد رایجی که با اتمیزه کردن شهروندان، پیامدهایی همچون انزواگرایی و افسردگی را برای آنها به ارمغان می آورد.

✏️اولویت پنجم باید سامان بخشی به حاشیه شهر از منظر نیازهای روانی- اجتماعی ساکنان این مناطق باشد. متاسفانه" نگرش سازه محور" به حاشیه، صرفا نیازهای شهروندان را در اموری از قبیل امکانات سخت افزاری همچون آب، برق، گاز و خیابان خلاصه کرده و از پرداختن به نیازهای واقعی ایشان همچون شادی، احساس شهروندی و همبستگی با سایرین غفلت می کند. حال آنکه پرداختن به نیازهای ارتباطی و اجتماعی حاشیه نشینان می تواند از احساس بیگانگی آنها نسبت به فرآیند شهرنشینی کاسته و ظرفیت ها و استعدادهای ایشان را در راستای افزایش احساس همبستگی در شهر بکار بگیرد.

✏️اولویت ششم باید تمرکز زدایی از مدیریت شهری و فراهم کردن امکان گسترش مشارکت شهروندان در عرصه تصمیم سازی باشد. کمک به شکل گیری شورایاری ها در مناطق و محلات، مهمترین اقدام در این مسیر است. شورایاری ها نه تنها می توانند ظرفیت های مشارکتی محلات را فعال نمایند بلکه از طریق دامن زدن به ارتباطات شبکه ای قادرند تا با افزایش همبستگی میان ساکنان این مناطق از نیازها و کمبودهای برخی خانواده ها نیز مطلع شوند. لذا اجرای پروژه شورایاری ها می تواند " نگرش جامعه محور" به شهر را تقویت کرده و نوعی احساس یگانگی میان شهروندان با فرآیندهای توسعه و مدیریت شهری ایجاد نماید.

✏️آخرین و شاید مهمترین اولویت شوراهای دوره پنجم اهتمام جدی نسبت به آسیب فساد سیستمی موجود در رابطه شورا -شهرداری از طریق افزایش شفافیت در مسیر مدیریت شهری می باشد. در همین راستا اقداماتی از قبیل برگزاری علنی جلسات شورا، شفاف کردن پرداختی های اعضا، تقویت حضور خبرنگاران در جلسات، ارائه گزارش فصلی از اقدامات شورا به افکار عمومی، گسترش دولت الکترونیک در شهرداری و کاهش دخالت های انسانی، اعلام دارایی های اعضا در ابتدا و انتهای دوره مسئولیت، می تواند موجب افزایش اعتماد شهروندان نسبت به فرآیند مدیریت شهری و بهبود شاخص سرمایه اجتماعی در شهر شود.

Telegram.me/solati_mehran
🔹 ژنتیک در خدمت توجیه رانت و نابرابری! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱مصاحبه #حمید_رضا_عارف با آپارات نقطه ای انحرافی در تاریخ اصلاح طلبی این مرز و بوم به شمار می رود. گفتگویی که وی در آن آشکارا و با افتخار از علت اصلی موفقیتش در عرصه اقتصاد ایران سخن آورده و آن را مرتبط با وجود یک یا دو " ژن" خوب می داند که میراث والدینش می باشد! شاید اگر وی تنها فرزند معاون اول رییس جمهور بود نیازی به نوشتن این یادداشت احساس نمی شد چون معمولا حاکمان در جهان سوم می کوشند تا خود را از نژاد یا تباری برتر به حساب آورند ولی زمانی که پدر وی ریاست فراکسیون اصلاح طلبان مجلس دهم را بر عهده دارد داستان متفاوت می شود. اصلاح طلبان همواره کوشیده اند تا از آرمان های انقلاب ۵۷ به عنوان پشتوانه اندیشه ها و برنامه های خود سود برند. آرمان هایی که می کوشید با فراتر رفتن از اشخاص، ساختارهای استبداد آفرین را هدف قرار داده و از ارزش هایی مانند آزادی و برابری سخن به میان آورد. شاید اگر قرار بود که اصلاح طلبان از همان روزهای نخست انقلاب به دنبال شناسایی " ژن" های خوب برای تصدی مدیریت کشور و جنگ باشند اکنون ما نسلی از مدیران پاکدست و توانمند را در اختیار نداشتیم ولی واقعیت این است که در آن روزگار اصلاح طلبان به خوبی دریافتند که انقلاب بیش از هرچیز به معنی دگرگونی عمیق در ساختارهای جامعه و حرکت به سوی بهره گیری از همه ظرفیت های انسانی آن است( دریافتی که به شدت وامدار نگرش عدالت جویانه و برابری طلبانه دکتر شریعتی به عنوان معلم انقلاب بود). همچنین در دوران بعد هم اصلاح طلبان کوشیدند تا با ارائه شعار مترقی " ایران برای همه ایرانیان" ، تمام مرزبندی های کاذب عقیدتی، جنسیتی، اجتماعی و سیاسی میان شهروندان را به فراموشی سپرده و بر دوگانه خودی - غیر خودی فائق آیند. همان مرزهایی که قرار بود توجیه گر حضور گزینشی و رانت جویانه برخی افراد در تصدی برخی از مسئولیت های کلیدی باشد. شکل گیری پدیده " آقازاده ها" بیش از هر چیز با آن اقتصاد سیاسی تبیین می شود که پروژه توسعه را دولتی، آمرانه و تکنوکراتیک تصور می کرد. توسعه ای که به دلیل فقدان نهادهای مدنی و نظارتی و همچنین فرآیند سیاست زدایی در ایران بعد از جنگ، عنان برخی از رانت ها را در فضایی غیر شفاف به فرزندان برخی از مسئولین سپرد. پدیده ای که به نظر می رسد منحصر به اصولگرایان باقی نمانده و دامان اصلاح طلبان را نیز هر چند اندک آلوده کرده است! هر چه باشد به خدمت گرفتن علم ژنتیک برای توجیه رانت خواری ها و نابرابری های موجود نباید با سکوت مصلحت آمیز اصلاح طلبان مواجه شود‌. سکوتی که می تواند بنیان اندیشه های قابل دفاع این گرایش سیاسی را با تزلزل مواجه کرده و دفاع تمام عیار ایشان از نقش ساختارهای معیوب در شکل گیری های رانت ها و نابرابری های ضد توسعه موجود را با تردید مواجه سازد!

Telegram.me/solati_mehran