🔹 ضرورت خوانش "حافظ" در افق امروز! 🔹
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱بیستم مهرماه روز حافظ است و به همین مناسبت مراسم حافظ خوانی و موسیقی در محافل و مجالسی در سراسر ایران برپا بود. من توفیق انس دیرینه و عمیق با حافظ نداشته ام ولی حدود بیست سال پیش با جوانی همسفر بودم که فقط دیوانی از او را به همراه داشت و می گفت هر زمان که دچار دلمردگی می شود سوار بر اتوبوس مسیر طولانی تهران تا شیراز را می پیماید تا به نشاط و آرامشی مجدد دست یابد. آن زمان بود که دریافتم چه ذخائری در این فرهنگ نهفته است! اما به نظر می رسد که در ایران ما همچنان در کمند حافظ، سعدی، مثنوی و شاهنامه خوانی گرفتار مانده ایم! درست است که توجه به این مواریث فرهنگی در جامعه و محافل و مجالس آن بسیار است ولی این نمی تواند غایت بهره گیری ما از این سرمایه های فرهنگی محسوب شود. به طور مثال در جامعه ای که به شدت از وجود آفات دینی همچون اجبار و تظاهر رنج می برد، در کشوری که هویت ملی دچار مناقشه بوده و به نسل های آتی منتقل نمی شود، در سرزمینی که همچنان با برخی خوانش های قشری و تنگ نظرانه از خدا و دین مواجهیم و ... این حافظ، سعدی، فردوسی و مولوی هستند که می توانند با پشتوانه نفوذ عمیق خود در فرهنگ مردمان این مرزوبوم، راهی به سوی تحقق جامعه ای انسانی تر و اخلاقی تر بگشایند. همه اینها هم در گرو حرکت به سوی خوانش هایی از سنت در افق مدرنیته است. به عبارت ساده تر باید حافظ و سایر سرمایه های فرهنگی کشور را به روزگار امروزین خود بیاوریم و از آنها درمانی برای دردهای خود بجوییم. ظریفی می گفت غربیان اگر چه امروز بسیار مدرن اند ولی فوق العاده سنتی نیز هستند! دلیلش هم این است که بر خلاف بی اعتنایی بسیاری از کشورها به میراث فرهنگی خود، در دوران پس از رنسانس به گذشته خود بازگشته و آن را در افق امروز و آینده روایت کرده اند. گواهش هم عبارت از بازخوانی های متعدد از فلاسفه یونان همچون افلاطون و ارسطو و همچنین حکمای قرون وسطی از جمله آگوستین و آکویناس می باشد. اما به نظر می رسد ما نتوانسته ایم در این مسیر گام های بلندی به سوی بازخوانی تاریخ خود در افق امروز و نیازهای آن برداریم. از همین رو همچنان گفتمان غالب جامعه ما توجه مراسمی و مناسکی به گذشته خویش است. اگر تا دیروز زیر کرسی های قدیمی تفالی به حافظ می زدیم امروزه در کافی شاپ ها چنین می کنیم! این نشان می دهد که ما هنوز چندان از جای خود نجنبیده ایم! هنوز به تاریخی بودن مسائل خود و ضرورت خوانش جدید از گذشته پی نبرده ایم! هنوز هم " توجه به سنت" را با " توقف در سنت" اشتباه می گیریم! و همین است که اگر چه زمانه ما دگرگون شده است، هنوز هم مسائل ما تکرار دوران گذشته هستند! بنابراین به نظر می رسد لازمه جستجوی راهی برای خروج از وضع پرآسیب کنونی که شباهت هایی با زمانه حافظ نیز دارد نیازمند حرکت به سوی آمیزش افق های امروز و دیروز ماست! خوانش هایی از سنت که می تواند هم گذشته ما را معنادار سازد و هم آینده ما را استوار!
به امید آن روز...
#حافظ
#سنت
#مدرنیته
#مواریث_فرهنگی
@solati_mehran
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱بیستم مهرماه روز حافظ است و به همین مناسبت مراسم حافظ خوانی و موسیقی در محافل و مجالسی در سراسر ایران برپا بود. من توفیق انس دیرینه و عمیق با حافظ نداشته ام ولی حدود بیست سال پیش با جوانی همسفر بودم که فقط دیوانی از او را به همراه داشت و می گفت هر زمان که دچار دلمردگی می شود سوار بر اتوبوس مسیر طولانی تهران تا شیراز را می پیماید تا به نشاط و آرامشی مجدد دست یابد. آن زمان بود که دریافتم چه ذخائری در این فرهنگ نهفته است! اما به نظر می رسد که در ایران ما همچنان در کمند حافظ، سعدی، مثنوی و شاهنامه خوانی گرفتار مانده ایم! درست است که توجه به این مواریث فرهنگی در جامعه و محافل و مجالس آن بسیار است ولی این نمی تواند غایت بهره گیری ما از این سرمایه های فرهنگی محسوب شود. به طور مثال در جامعه ای که به شدت از وجود آفات دینی همچون اجبار و تظاهر رنج می برد، در کشوری که هویت ملی دچار مناقشه بوده و به نسل های آتی منتقل نمی شود، در سرزمینی که همچنان با برخی خوانش های قشری و تنگ نظرانه از خدا و دین مواجهیم و ... این حافظ، سعدی، فردوسی و مولوی هستند که می توانند با پشتوانه نفوذ عمیق خود در فرهنگ مردمان این مرزوبوم، راهی به سوی تحقق جامعه ای انسانی تر و اخلاقی تر بگشایند. همه اینها هم در گرو حرکت به سوی خوانش هایی از سنت در افق مدرنیته است. به عبارت ساده تر باید حافظ و سایر سرمایه های فرهنگی کشور را به روزگار امروزین خود بیاوریم و از آنها درمانی برای دردهای خود بجوییم. ظریفی می گفت غربیان اگر چه امروز بسیار مدرن اند ولی فوق العاده سنتی نیز هستند! دلیلش هم این است که بر خلاف بی اعتنایی بسیاری از کشورها به میراث فرهنگی خود، در دوران پس از رنسانس به گذشته خود بازگشته و آن را در افق امروز و آینده روایت کرده اند. گواهش هم عبارت از بازخوانی های متعدد از فلاسفه یونان همچون افلاطون و ارسطو و همچنین حکمای قرون وسطی از جمله آگوستین و آکویناس می باشد. اما به نظر می رسد ما نتوانسته ایم در این مسیر گام های بلندی به سوی بازخوانی تاریخ خود در افق امروز و نیازهای آن برداریم. از همین رو همچنان گفتمان غالب جامعه ما توجه مراسمی و مناسکی به گذشته خویش است. اگر تا دیروز زیر کرسی های قدیمی تفالی به حافظ می زدیم امروزه در کافی شاپ ها چنین می کنیم! این نشان می دهد که ما هنوز چندان از جای خود نجنبیده ایم! هنوز به تاریخی بودن مسائل خود و ضرورت خوانش جدید از گذشته پی نبرده ایم! هنوز هم " توجه به سنت" را با " توقف در سنت" اشتباه می گیریم! و همین است که اگر چه زمانه ما دگرگون شده است، هنوز هم مسائل ما تکرار دوران گذشته هستند! بنابراین به نظر می رسد لازمه جستجوی راهی برای خروج از وضع پرآسیب کنونی که شباهت هایی با زمانه حافظ نیز دارد نیازمند حرکت به سوی آمیزش افق های امروز و دیروز ماست! خوانش هایی از سنت که می تواند هم گذشته ما را معنادار سازد و هم آینده ما را استوار!
به امید آن روز...
#حافظ
#سنت
#مدرنیته
#مواریث_فرهنگی
@solati_mehran
Forwarded from اتچ بات
🔹 توسعه ایرانی! هولوکاست ایرانی! 🔹
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱 هولوکاست اگر چه رویدادی بدیع بود ولی از آنجا که بنیان آن را نوعی فلسفه توسعه یافتگی تشکیل می داد( جامعه شناس لهستانی تبار، زیگموند باومن به خوبی حاکمیت عقلانیت صوری در شکل گیری این تراژدی تاریخی را شرح می دهد!)، بعد از وقوع در شکل های تلطیف شده تری تکثیر و گسترش یافت! اگر هولوکاست را نوعی برتری نژادی منجر به حذف یهودیان از عرصه های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و در انتها فیزیکی بدانیم، چنین فرایندی پیش و پس از آن هم همواره وجود داشته است. منظور همان محوریت توسعه خطی است که ایجاب می کند برای افزایش کارآمدی، به کار گیری نوعی عقلانیت صوری به رسمیت شناخته شود. عقلانیتی که می کوشد تا با حذف سنت های مزاحم و انسانهای سنتی، مسیر توسعه را با سرعت بیشتری به جلو ببرد. پیشینه این توسعه خطی و آمرانه به حدود یکصد سال پیش در ایران می رسد و در همه دوران های قبل و بعد از انقلاب ۵۷ نیز در جریان بوده است. همان توسعه ای که اقتصاد را بر فرهنگ برتری بخشید و نخبه گرایی را با حذف مردم از عرصه مشارکت اجتماعی تثبیت کرد. شاید بتوان ملموس ترین جلوه این توسعه را در جداسازی مدارس و دانش آموزان کشور به دو دسته تیزهوشان و عادی یافت. نگرشی که به نوعی هولوکاست آموزشی انجامیده و امکانات آموزشی را از بخش عمده ای از دانش آموزان دریغ کرده است. خطرناک تر از انجام این تفکیک، بازنمایی یک دوگانه پررنگ(نخبه - عادی) از سوی رسانه ها در جامعه است. امری که موجب باورپذیری این برتری نزد برخی از دانشجویان شده و می تواند بهره گیری ایشان از رانت های مختلف را در آینده با اتکا به توجیهاتی از قبیل ژن خوب توجیه کند! در کلیپ پیوست این یادداشت، اگر چه بخشی از دانشجویان دانشگاه شریف فروتنانه خود را برتر از دیگران نمی دانند ولی بازنمایی رسانه ای می تواند این برتری را برای ایشان پذیرفتنی کند. در این میان هم اگر چه عمده ترین دلیل برای اولویت دانشجوی شریف بر یک کارگر ساده، عبارت از مفید و کارآفرین بودن وی است، ولی واقعیت این است که حضور تام و تمام مهندسان در فرآیند برنامه ریزی توسعه کشور نتوانسته تا کنون بهبود چشمگیری در میزان رضایت از زندگی شهروندان یا تعقیب جدی توسعه پایدار در کشور رقم زند! فرآیند توسعه در کشور همچنان ساخت و سازی و مبتنی بر حذف فضاهای عمومی، بی اعتنایی به علوم انسانی، و متکی بر تولید ارزش افزوده سرمایه محور است. همان تاکید فزاینده بر توسعه اقتصادی که بدون همراهی اصلاحات سیاسی در بستر یک سرمایه داری رانتی و دلال صفت، حتی ارزشی مانند "کارآفرینی" را هم به نوعی بهره جویی از منابع رانتی محدود ساخته است. در چنین بستری دانشجوی شریف هم بجای تلاش برای تعییر معادلات موجود، رفتن را بر ماندن ترجیح داده و به خیل نخبگان مهاجر می پیوندد. اگرچه پیرامونی بودن ایران در یکصد سال گذشته، بخشی از این توسعه خطی را اجتناب ناپذیر ساخته است ولی به نظر می رسد زمان برای شکل گیری گفتمان قدرتمندی که این توسعه ناموزون را با تردید مواجه سازد فرا رسیده است. گفتمانی که بتواند با هشدار نسبت به فقدان نگاه انسانی، اجتماعی و مشارکتی در چنین توسعه ای نسبت به ارزش گذاری های سخت افزاری و مهندسی هشدار داده و از تعمیق نوعی هولوکاست توسعه ای در اذهان و افعال ما جلوگیری کند.
#هولوکاست_ایرانی
#توسعه_ایرانی
#عقلانیت_صوری
#دانشگاه_شریف
@solati_mehran
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱 هولوکاست اگر چه رویدادی بدیع بود ولی از آنجا که بنیان آن را نوعی فلسفه توسعه یافتگی تشکیل می داد( جامعه شناس لهستانی تبار، زیگموند باومن به خوبی حاکمیت عقلانیت صوری در شکل گیری این تراژدی تاریخی را شرح می دهد!)، بعد از وقوع در شکل های تلطیف شده تری تکثیر و گسترش یافت! اگر هولوکاست را نوعی برتری نژادی منجر به حذف یهودیان از عرصه های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و در انتها فیزیکی بدانیم، چنین فرایندی پیش و پس از آن هم همواره وجود داشته است. منظور همان محوریت توسعه خطی است که ایجاب می کند برای افزایش کارآمدی، به کار گیری نوعی عقلانیت صوری به رسمیت شناخته شود. عقلانیتی که می کوشد تا با حذف سنت های مزاحم و انسانهای سنتی، مسیر توسعه را با سرعت بیشتری به جلو ببرد. پیشینه این توسعه خطی و آمرانه به حدود یکصد سال پیش در ایران می رسد و در همه دوران های قبل و بعد از انقلاب ۵۷ نیز در جریان بوده است. همان توسعه ای که اقتصاد را بر فرهنگ برتری بخشید و نخبه گرایی را با حذف مردم از عرصه مشارکت اجتماعی تثبیت کرد. شاید بتوان ملموس ترین جلوه این توسعه را در جداسازی مدارس و دانش آموزان کشور به دو دسته تیزهوشان و عادی یافت. نگرشی که به نوعی هولوکاست آموزشی انجامیده و امکانات آموزشی را از بخش عمده ای از دانش آموزان دریغ کرده است. خطرناک تر از انجام این تفکیک، بازنمایی یک دوگانه پررنگ(نخبه - عادی) از سوی رسانه ها در جامعه است. امری که موجب باورپذیری این برتری نزد برخی از دانشجویان شده و می تواند بهره گیری ایشان از رانت های مختلف را در آینده با اتکا به توجیهاتی از قبیل ژن خوب توجیه کند! در کلیپ پیوست این یادداشت، اگر چه بخشی از دانشجویان دانشگاه شریف فروتنانه خود را برتر از دیگران نمی دانند ولی بازنمایی رسانه ای می تواند این برتری را برای ایشان پذیرفتنی کند. در این میان هم اگر چه عمده ترین دلیل برای اولویت دانشجوی شریف بر یک کارگر ساده، عبارت از مفید و کارآفرین بودن وی است، ولی واقعیت این است که حضور تام و تمام مهندسان در فرآیند برنامه ریزی توسعه کشور نتوانسته تا کنون بهبود چشمگیری در میزان رضایت از زندگی شهروندان یا تعقیب جدی توسعه پایدار در کشور رقم زند! فرآیند توسعه در کشور همچنان ساخت و سازی و مبتنی بر حذف فضاهای عمومی، بی اعتنایی به علوم انسانی، و متکی بر تولید ارزش افزوده سرمایه محور است. همان تاکید فزاینده بر توسعه اقتصادی که بدون همراهی اصلاحات سیاسی در بستر یک سرمایه داری رانتی و دلال صفت، حتی ارزشی مانند "کارآفرینی" را هم به نوعی بهره جویی از منابع رانتی محدود ساخته است. در چنین بستری دانشجوی شریف هم بجای تلاش برای تعییر معادلات موجود، رفتن را بر ماندن ترجیح داده و به خیل نخبگان مهاجر می پیوندد. اگرچه پیرامونی بودن ایران در یکصد سال گذشته، بخشی از این توسعه خطی را اجتناب ناپذیر ساخته است ولی به نظر می رسد زمان برای شکل گیری گفتمان قدرتمندی که این توسعه ناموزون را با تردید مواجه سازد فرا رسیده است. گفتمانی که بتواند با هشدار نسبت به فقدان نگاه انسانی، اجتماعی و مشارکتی در چنین توسعه ای نسبت به ارزش گذاری های سخت افزاری و مهندسی هشدار داده و از تعمیق نوعی هولوکاست توسعه ای در اذهان و افعال ما جلوگیری کند.
#هولوکاست_ایرانی
#توسعه_ایرانی
#عقلانیت_صوری
#دانشگاه_شریف
@solati_mehran
Telegram
Forwarded from اتچ بات
🔹 پیوندهای ناگسستنی سبزوار و نیشابور! 🔹
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱 شهریور ماه ۷۶ که برای انتخاب واحد به دانشگاه نیشابور رفته بودم به هنگام خرید آخرین نسخه هفته نامه صبح نیشابور با مقاله ای از مرحوم گرایلی درباره مقایسه میان نیشابور و سبزوار مواجه شدم. ایشان با استناد به برخی منابع تاریخی ادعا کرده بودند که چون در گذشته های دور سبزوار یکی از روستاهای نیشابور بوده است، پس هم اکنون هم باید از ادعای تشکیل استان خراسان غربی دست بردارد! پس از آن در مناظره ای مکتوب با مرحوم کاویانی سردبیر این نشریه کوشیدم ثابت کنم که پیوندهای میان این دو شهر تاریخی بسیار پایدارتر از مناقشات زودگذر منطقه ای بوده و نباید به این چنین تقابل هایی در خراسان بزرگ دامن زد. اما امروز با دیدن فیلم برخورد تند و جنجالی خانم چنارانی( نماینده نیشابور) با دکتر حسینی( معاون سیاسی استاندار) دوباره همان مجادلات بیست سال پیش برایم زنده شد. هیچ چیز زیان بارتر از آن نیست که مسئولی بکوشد با تحریک احساسات قومی و منطقه ای( دعوت حاضران در فرهنگسرای نیشابور به ترک جلسه!)، تقابلی کاذب و غیر واقعی میان دو شهر دیرینه و همسایه را دوباره زنده کند. ابداع اصطلاحاتی از قبیل" سبزواری" یا " نیشابوری" فکر کردن، صرفا می تواند موجب غبارآلود شدن فضای سیاسی استان شده و اذهان را از عقب ماندگی واقعی این دو شهر از آنچه تاکنون استحقاق آن را داشته اند بازدارد! هنوز تجربه هشت سال اختلاف افکنی های احمدی نژاد از خاطر مردم این سرزمین نرفته است! کسی که می کوشید با بزرگنمایی کاذب تقابل هایی مانند؛ فقیر- غنی، شهر- روستا، مرکز - پیرامون و ...نقصان های کارنامه خود را از دیدگان مردم ایران پنهان کند! متاسفانه تا کنون مسئولین سیاسی نخواسته اند به پیوندهای واقعی این دو شهر توجه کنند. حضور مداوم فرهیختگان نیشابوری در مراسم شریعتی در مزینان، و حضور فرهنگیان و هنرمندان سبزواری در بزرگداشت خیام و عطار نشانی کوچک از همنشینی دو شهری است که به تنهایی بخش بزرگی از میراث فرهنگی کشور را در خود جمع آورده اند. امید که در روزگار سیاست زده ما، همچنان فرهنگ، جایگاه بایسته خود بر فراز سیاست را بازیابد و رنگی از شفقت و مدارا بر روابط شهروندان عزیز خراسانی بزند.
@solati_mehran
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱 شهریور ماه ۷۶ که برای انتخاب واحد به دانشگاه نیشابور رفته بودم به هنگام خرید آخرین نسخه هفته نامه صبح نیشابور با مقاله ای از مرحوم گرایلی درباره مقایسه میان نیشابور و سبزوار مواجه شدم. ایشان با استناد به برخی منابع تاریخی ادعا کرده بودند که چون در گذشته های دور سبزوار یکی از روستاهای نیشابور بوده است، پس هم اکنون هم باید از ادعای تشکیل استان خراسان غربی دست بردارد! پس از آن در مناظره ای مکتوب با مرحوم کاویانی سردبیر این نشریه کوشیدم ثابت کنم که پیوندهای میان این دو شهر تاریخی بسیار پایدارتر از مناقشات زودگذر منطقه ای بوده و نباید به این چنین تقابل هایی در خراسان بزرگ دامن زد. اما امروز با دیدن فیلم برخورد تند و جنجالی خانم چنارانی( نماینده نیشابور) با دکتر حسینی( معاون سیاسی استاندار) دوباره همان مجادلات بیست سال پیش برایم زنده شد. هیچ چیز زیان بارتر از آن نیست که مسئولی بکوشد با تحریک احساسات قومی و منطقه ای( دعوت حاضران در فرهنگسرای نیشابور به ترک جلسه!)، تقابلی کاذب و غیر واقعی میان دو شهر دیرینه و همسایه را دوباره زنده کند. ابداع اصطلاحاتی از قبیل" سبزواری" یا " نیشابوری" فکر کردن، صرفا می تواند موجب غبارآلود شدن فضای سیاسی استان شده و اذهان را از عقب ماندگی واقعی این دو شهر از آنچه تاکنون استحقاق آن را داشته اند بازدارد! هنوز تجربه هشت سال اختلاف افکنی های احمدی نژاد از خاطر مردم این سرزمین نرفته است! کسی که می کوشید با بزرگنمایی کاذب تقابل هایی مانند؛ فقیر- غنی، شهر- روستا، مرکز - پیرامون و ...نقصان های کارنامه خود را از دیدگان مردم ایران پنهان کند! متاسفانه تا کنون مسئولین سیاسی نخواسته اند به پیوندهای واقعی این دو شهر توجه کنند. حضور مداوم فرهیختگان نیشابوری در مراسم شریعتی در مزینان، و حضور فرهنگیان و هنرمندان سبزواری در بزرگداشت خیام و عطار نشانی کوچک از همنشینی دو شهری است که به تنهایی بخش بزرگی از میراث فرهنگی کشور را در خود جمع آورده اند. امید که در روزگار سیاست زده ما، همچنان فرهنگ، جایگاه بایسته خود بر فراز سیاست را بازیابد و رنگی از شفقت و مدارا بر روابط شهروندان عزیز خراسانی بزند.
@solati_mehran
Telegram
attach 📎
🔹 چرا در ایران" روشنفکران "با یکدیگر گفتگو نمی کنند؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱بیش از بیست سال از سخنان خانم نیلوفر گوله، جامعه شناس ترک تبار می گذرد که در مقایسه ای میان روشنفکران ایران و ترکیه، از فقدان گفتگو میان روشنفکران ایران با یکدیگر ابراز شگفتی کرده بود! به باور گوله در ایران بر خلاف ترکیه، روشنفکران بجای گفتگو با یکدیگر، بیشتر با هواداران شان مونولوگ دارند! شاید آخرین خاطره گفتگوی روشنفکران در ایران به مباحثات میان دکتر سروش و مخالفان فکری او در مجلات کیهان فرهنگی و سپس کیان باز می گردد. در این مناظره های مکتوب دو طرف می کوشیدند با رعایت احترام و بسیار مستدل مواضع یکدیگر را نقد کنند. افرادی مانند صادق لاریجانی، حسین غفاری، سعید حجاریان، محسن کدیور و ... در این زمره بودند. ولی به نظر می رسد که در سال های اخیر ما بیش از پیش به سوی قطع ارتباط میان روشنفکران با یکدیگر، و صرفا کانالیزه شدن ارتباط آنها به سمت و سوی هواداران پیش رفته ایم. بنابراین پرسش از چرایی این عدم گفتگو می تواند حیاتی و مفید تلقی شود. به نظر من دلایل زیر در فقدان گفتگوی میان روشنفکران با یکدیگر در ایران موثرند:
✏️ شکاف میان نظر و عمل: روشنفکری به عنوان میراث عصر روشنگری در روزگار رونق خردورزی، نقادی و حقیقت جویی پا به عرصه وجود نهاد. در این میان همپای تاکید روشنفکران بر فضیلتی همچون گفتگو، پدیده هایی مانند کافه نشینی فرهیختگان و هنرمندان هم شکل گرفته بود که امکانی را برای هم اندیشی نخبگان در جوامعی مانند آلمان و فرانسه فراهم می آورد. از سوی دیگر مطبوعات هم به عرصه دیگری برای گسترش نقد علنی و فلسفی مسائل جامعه تبدیل شده بودند. اما به نظر می رسد در ایران امروز، روشنفکران اگر چه روی کاغذ نسبت به گفتگوی با یکدیگر مشکلی ندارند، اما در عمل تسلیم واقعیت های یک جامعه بدون گفتگو شده اند! به عبارت دیگر فرهنگ عمومی جامعه ایران برانگیزاننده شکل گیری چنین گفتگوهایی نیست و آنها را پی گیری نمی کند!
✏️ ارزشی به نام قاطعیت: با وجود رشد اندیشه های دموکراسی خواهانه در کشور همچنان قاطعیت در ابراز نظر، از اقبال زیادی نزد مخاطبان برخوردار است. در این میان روشنفکرانی که می کوشند صریح و بدون "اما و اگر" سخن بگویند از شانس بیشتری جهت فراگیر شدن اندیشه های شان برخوردارند. این در حالی است که مشارکت در گفتگو نیازمند به رسمیت شناختن رقیب و حضور در عرصه خطرخیز اعتراف به اشتباهات در فرآیند نظریه پردازی است. گفتگو ورود در عرصه سازش و مشارکت با رقیب فکری جهت دستیابی به حقیقت و آگاهی یافتن از استدلال های نادرست است. با این اوصاف به نظر می رسد که روشنفکران در ایران همچنان از آمادگی و شجاعت کافی برای ورود به این عرصه برخوردار نیستند!
✏️ فرهنگ مرید - مرادی: روشنفکری را نقطه مقابل ارادت سالاری تعریف می کنند. شاید بتوان توصیه کلیدی کانت؛ " شجاعت دانستن داشته باش!" را در همین راستا ارزیابی کرد. وداع با کودکی و نابالغی، در کنار جسارت اندیشیدن به تابوهای فکری و نیندیشیدنی ها اساس پروژه روشنگری را تشکیل می دهد. ولی شگفت انگیز است که ما همچنان در ایران با پررنگ بودن فرهنگ مرید و مرادی در میان روشنفکران مواجه هستیم. طرفداران شریعتی، سروش، طباطبایی و نصر همچنان قبایلی را تشکیل می دهند که چندان قائل به گفتگو با یکدیگر نیستند. شاید تنها استثناء در این زمینه مصطفی ملکیان باشد که همواره حاضر به گفتگو با سایر اندیشمندان می باشد. قبیله ای شدن روشنفکری در ایران موجب غلبه " دغدغه هویت" بر " دغدغه حقیقت" شده و فضا را هر چه بیشتر برای گفتگوی میان روشنفکران متصلب و دشوار ساخته است!
✏️ کارکردی نبودن گفتگو: به نظر می رسد در کشوری که همچنان از عدم گفتگو و اجماع میان مسئولین تراز اول رنج می برد، در سرزمینی که سران قوا به جای حل و فصل مشکلات در جلسات خصوصی، آنها را به تریبون های عمومی می کشانند، و در مملکتی که هیچ نوع گفتگوی اقناعی میان مردم، نخبگان و مسئولین با یکدیگر وجود ندارد نمی توان به مفید و کارکردی بودن گفتگو در آن امیدوار بود. همچنین در جامعه ای که حکومت گوش شنوایی برای نظرات و انتقادات اندیشمندان ندارد، نمی توان انتظار داشت که بازار گفتگو در میان روشنفکران همچنان گرم و پررونق باشد. در چنین شرایطی برای روشنفکران حفظ هواداران خود با ارائه سخنانی قاطعانه، نسبت به ورود در عرصه دشوار گفتگو و مناظره مکتوب که می تواند از جذابیت کمتری برای رسانه ها برخوردار باشد اولویت افزون تری یافته و عرصه فکری در عمل به یک نمایش تبلیغاتی شباهت بیشتری می یابد!
#روشنفکران
#گفتگو
#روشنگری
@solati_mehran
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱بیش از بیست سال از سخنان خانم نیلوفر گوله، جامعه شناس ترک تبار می گذرد که در مقایسه ای میان روشنفکران ایران و ترکیه، از فقدان گفتگو میان روشنفکران ایران با یکدیگر ابراز شگفتی کرده بود! به باور گوله در ایران بر خلاف ترکیه، روشنفکران بجای گفتگو با یکدیگر، بیشتر با هواداران شان مونولوگ دارند! شاید آخرین خاطره گفتگوی روشنفکران در ایران به مباحثات میان دکتر سروش و مخالفان فکری او در مجلات کیهان فرهنگی و سپس کیان باز می گردد. در این مناظره های مکتوب دو طرف می کوشیدند با رعایت احترام و بسیار مستدل مواضع یکدیگر را نقد کنند. افرادی مانند صادق لاریجانی، حسین غفاری، سعید حجاریان، محسن کدیور و ... در این زمره بودند. ولی به نظر می رسد که در سال های اخیر ما بیش از پیش به سوی قطع ارتباط میان روشنفکران با یکدیگر، و صرفا کانالیزه شدن ارتباط آنها به سمت و سوی هواداران پیش رفته ایم. بنابراین پرسش از چرایی این عدم گفتگو می تواند حیاتی و مفید تلقی شود. به نظر من دلایل زیر در فقدان گفتگوی میان روشنفکران با یکدیگر در ایران موثرند:
✏️ شکاف میان نظر و عمل: روشنفکری به عنوان میراث عصر روشنگری در روزگار رونق خردورزی، نقادی و حقیقت جویی پا به عرصه وجود نهاد. در این میان همپای تاکید روشنفکران بر فضیلتی همچون گفتگو، پدیده هایی مانند کافه نشینی فرهیختگان و هنرمندان هم شکل گرفته بود که امکانی را برای هم اندیشی نخبگان در جوامعی مانند آلمان و فرانسه فراهم می آورد. از سوی دیگر مطبوعات هم به عرصه دیگری برای گسترش نقد علنی و فلسفی مسائل جامعه تبدیل شده بودند. اما به نظر می رسد در ایران امروز، روشنفکران اگر چه روی کاغذ نسبت به گفتگوی با یکدیگر مشکلی ندارند، اما در عمل تسلیم واقعیت های یک جامعه بدون گفتگو شده اند! به عبارت دیگر فرهنگ عمومی جامعه ایران برانگیزاننده شکل گیری چنین گفتگوهایی نیست و آنها را پی گیری نمی کند!
✏️ ارزشی به نام قاطعیت: با وجود رشد اندیشه های دموکراسی خواهانه در کشور همچنان قاطعیت در ابراز نظر، از اقبال زیادی نزد مخاطبان برخوردار است. در این میان روشنفکرانی که می کوشند صریح و بدون "اما و اگر" سخن بگویند از شانس بیشتری جهت فراگیر شدن اندیشه های شان برخوردارند. این در حالی است که مشارکت در گفتگو نیازمند به رسمیت شناختن رقیب و حضور در عرصه خطرخیز اعتراف به اشتباهات در فرآیند نظریه پردازی است. گفتگو ورود در عرصه سازش و مشارکت با رقیب فکری جهت دستیابی به حقیقت و آگاهی یافتن از استدلال های نادرست است. با این اوصاف به نظر می رسد که روشنفکران در ایران همچنان از آمادگی و شجاعت کافی برای ورود به این عرصه برخوردار نیستند!
✏️ فرهنگ مرید - مرادی: روشنفکری را نقطه مقابل ارادت سالاری تعریف می کنند. شاید بتوان توصیه کلیدی کانت؛ " شجاعت دانستن داشته باش!" را در همین راستا ارزیابی کرد. وداع با کودکی و نابالغی، در کنار جسارت اندیشیدن به تابوهای فکری و نیندیشیدنی ها اساس پروژه روشنگری را تشکیل می دهد. ولی شگفت انگیز است که ما همچنان در ایران با پررنگ بودن فرهنگ مرید و مرادی در میان روشنفکران مواجه هستیم. طرفداران شریعتی، سروش، طباطبایی و نصر همچنان قبایلی را تشکیل می دهند که چندان قائل به گفتگو با یکدیگر نیستند. شاید تنها استثناء در این زمینه مصطفی ملکیان باشد که همواره حاضر به گفتگو با سایر اندیشمندان می باشد. قبیله ای شدن روشنفکری در ایران موجب غلبه " دغدغه هویت" بر " دغدغه حقیقت" شده و فضا را هر چه بیشتر برای گفتگوی میان روشنفکران متصلب و دشوار ساخته است!
✏️ کارکردی نبودن گفتگو: به نظر می رسد در کشوری که همچنان از عدم گفتگو و اجماع میان مسئولین تراز اول رنج می برد، در سرزمینی که سران قوا به جای حل و فصل مشکلات در جلسات خصوصی، آنها را به تریبون های عمومی می کشانند، و در مملکتی که هیچ نوع گفتگوی اقناعی میان مردم، نخبگان و مسئولین با یکدیگر وجود ندارد نمی توان به مفید و کارکردی بودن گفتگو در آن امیدوار بود. همچنین در جامعه ای که حکومت گوش شنوایی برای نظرات و انتقادات اندیشمندان ندارد، نمی توان انتظار داشت که بازار گفتگو در میان روشنفکران همچنان گرم و پررونق باشد. در چنین شرایطی برای روشنفکران حفظ هواداران خود با ارائه سخنانی قاطعانه، نسبت به ورود در عرصه دشوار گفتگو و مناظره مکتوب که می تواند از جذابیت کمتری برای رسانه ها برخوردار باشد اولویت افزون تری یافته و عرصه فکری در عمل به یک نمایش تبلیغاتی شباهت بیشتری می یابد!
#روشنفکران
#گفتگو
#روشنگری
@solati_mehran
نقد دوست عزیزم، دکتر رحیم زائر کعبه بر یادداشت؛ " چرا در ایران روشنفکران با یکدیگر گفتگو نمی کنند؟" 👇👇
Forwarded from کانال آگاهی اجتماعی (رحیم زایرکعبه)
نقدی بر مطلب "چرا در ایران روشنفکران با یکدیگر گفتگو نمی کنند؟" دکتر مهران صولتی
ایشان در مطلب خود، موانع گفتگوی روشنفکران ایرانی را در موارد زیر دانسته اند: شکاف میان نظر و عمل؛ ارزشی به نام قاطعیت؛ فرهنگ مرید و مرادی و نهایتا کارکردی نبودن گفتگو.
موانع فوق را می توان موانعی اجتماعی و روانی دانست که بر گفتگوی روشنفکران ایرانی موثرند. این موانع هر چند در جای خود تاثیرگذارند اما نقش تعیین کننده ای ندارند. همچنین این موانع بیشتر معلول به شمار می روند تا علت.
اما مانع تعیین کننده چیست؟ در جواب باید گفت "نظام سیاسی ایدئولوژیک". مانعی که در تحلیل دکتر صولتی هر چند در بند " کارکردی نبودن گفتگو" به صورت پراکنده به آن اشاره ای شده، اما برجسته نشده است. چرا که نظام سیاسی ایدئولوژیک هست که سایه اش را بر همه عرصه های زندگی گسترده است و به دنبال تبلیغ و تلقین ایدئولوژی واحد و کلیشه ای از واقعیات اجتماعی است و هر گونه نظر و فکر مخالف یا ناهماهنگ با آن را برنمی تابد. چنین نظامی نه تنها امکان شکل گیری گفتگوی آزادانه و عمومی را نمی دهد، بلکه اصلا طرح چنین موضوعاتی را پروژه ای علیه نظام و امنیت ملی محسوب می کند. در مقابل، گفتگوهایی که با هدف تقویت ایدئولوژی حاکم باشد، امکان ظهور و بروز خواهند داشت. بنابراین با وجود چنین نظام سیاسی نمی توان شاهد گفتگوی آزادانه و عمومی روشنفکران ایرانی بود.
ایشان در مطلب خود، موانع گفتگوی روشنفکران ایرانی را در موارد زیر دانسته اند: شکاف میان نظر و عمل؛ ارزشی به نام قاطعیت؛ فرهنگ مرید و مرادی و نهایتا کارکردی نبودن گفتگو.
موانع فوق را می توان موانعی اجتماعی و روانی دانست که بر گفتگوی روشنفکران ایرانی موثرند. این موانع هر چند در جای خود تاثیرگذارند اما نقش تعیین کننده ای ندارند. همچنین این موانع بیشتر معلول به شمار می روند تا علت.
اما مانع تعیین کننده چیست؟ در جواب باید گفت "نظام سیاسی ایدئولوژیک". مانعی که در تحلیل دکتر صولتی هر چند در بند " کارکردی نبودن گفتگو" به صورت پراکنده به آن اشاره ای شده، اما برجسته نشده است. چرا که نظام سیاسی ایدئولوژیک هست که سایه اش را بر همه عرصه های زندگی گسترده است و به دنبال تبلیغ و تلقین ایدئولوژی واحد و کلیشه ای از واقعیات اجتماعی است و هر گونه نظر و فکر مخالف یا ناهماهنگ با آن را برنمی تابد. چنین نظامی نه تنها امکان شکل گیری گفتگوی آزادانه و عمومی را نمی دهد، بلکه اصلا طرح چنین موضوعاتی را پروژه ای علیه نظام و امنیت ملی محسوب می کند. در مقابل، گفتگوهایی که با هدف تقویت ایدئولوژی حاکم باشد، امکان ظهور و بروز خواهند داشت. بنابراین با وجود چنین نظام سیاسی نمی توان شاهد گفتگوی آزادانه و عمومی روشنفکران ایرانی بود.
🔷 خطر فرسودگی روشنفکران! 🔷
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱 دکتر محسن رنانی روشنفکر کامیابی است! کلامی پرنفوذ و قلمی روان و تاثیر گذار دارد. در همه این سال ها هم تریبون هایی برای سخن گفتن و ارائه نظریاتش در اختیار داشته است. جامعه هم گوش شنوایی در اختیارش گذاشته است. گواهش استقبال از نوشته ها و کانال تلگرامی سی هزار نفری اش است. ولی امروز این روشنفکر پرآوازه در یادداشتی از خستگی و فرسودگی مفرط خود سخن به میان آورد! پدیده ای اسف بار که باید به عنوان نمادی از " روشنفکری خسته و فرسوده"ی امروز ایران مورد توجه قرار گیرد. اگر چه همه ما انسان ها در جریان زندگی روزمره گاهی دچار ملالت ها و دل زدگی هایی می شویم ولی واقعیت این است که خستگی روشنفکران بیش از دیگران خسارت بار است! روشنفکران در دیار ما اگر چه اندک هستند ولی از اهمیت زیادی برخوردارند. برای کشوری مانند ایران که هنوز به تلفیق کارآمدی میان سنت و تجدد دست نیافته است، روشنفکران برای حرکت در مرز میان این دوساحت بسیار ضروری اند، همچنین روشنفکران به عنوان منتقدان همزمان سنت، قدرت و مدرنیته می توانند به جامعه شجاعت اندیشیدن و ایستادن در قبال اسطوره های هر یک از این حوزه ها را بیاموزند! روشنفکران در همه جای دنیا صدای گروه های بی صدا و حاشیه ای هستند، همچنین روشنفکران می توانند با گشودن چشم اندازهای امیدآفرین، نوید بخش حرکت جامعه به سوی ایجاد دگرگونی و تحول باشند. مرگ روشنفکری، مرگ جامعه است و احساس فرسودگی روشنفکرانی تاثیر گذار از جمله دکتر رنانی باید به مثابه زنگ خطری برای کل جامعه محسوب شود! جامعه بدون امید و فاقد افق های انگیزه بخش، جامعه ای مرده است حتی اگر از رفاه و امکانات زیاد هم برخوردار باشد. شاید مهمترین دلیل خستگی روشنفکران ایران را باید در ناشنوا بودن حکومت نسبت به نقدهای دردمندانه این طیف جستجو کرد! فکر می کنم که اکنون بسیاری از روشنفکران دریافته اند که صرفا مشغول صحبت کردن با جامعه و بیان دغدغه های خود برای مردم هستند و هیچ گونه تاثیرگذاری معناداری بر فرایندهای تصمیم سازی ندارند! روندهای بوروکراتیک حاکم بر عرصه سیاست گذاری در ایران چنان متصلب، معیوب و ناکارآمد شده اند که تحول آفرینی در آنها به سختی ممکن است. کار روشنفکری البته اگر بتواند جایگاه بایسته خود را بیابد می تواند با نقد همزمان فرهنگ و قدرت ( مردم و حکومت)، چشم اندازهای تحول را فراروی جامعه ترسیم کرده و انگیزه کافی در مخاطبان خود حتی در عرصه های تصمیم سازی(سیاست گذاران) ایجاد نماید، ولی متاسفانه فرسودگی روشنفکران در وضعیت کنونی نشان از فاصله داشتن ما با چنین شرایطی دارد. وضعیتی که می تواند موجب خروج هر چه بیشتر روشنفکران از عرصه گفتگو با مردم، و رها شدن جامعه در برهوتی از پریشانی، سردرگمی و ناامیدی باشد!
#روشنفکران
#دکتر_رنانی
#جامعه
#حکومت
@solati_mehran
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱 دکتر محسن رنانی روشنفکر کامیابی است! کلامی پرنفوذ و قلمی روان و تاثیر گذار دارد. در همه این سال ها هم تریبون هایی برای سخن گفتن و ارائه نظریاتش در اختیار داشته است. جامعه هم گوش شنوایی در اختیارش گذاشته است. گواهش استقبال از نوشته ها و کانال تلگرامی سی هزار نفری اش است. ولی امروز این روشنفکر پرآوازه در یادداشتی از خستگی و فرسودگی مفرط خود سخن به میان آورد! پدیده ای اسف بار که باید به عنوان نمادی از " روشنفکری خسته و فرسوده"ی امروز ایران مورد توجه قرار گیرد. اگر چه همه ما انسان ها در جریان زندگی روزمره گاهی دچار ملالت ها و دل زدگی هایی می شویم ولی واقعیت این است که خستگی روشنفکران بیش از دیگران خسارت بار است! روشنفکران در دیار ما اگر چه اندک هستند ولی از اهمیت زیادی برخوردارند. برای کشوری مانند ایران که هنوز به تلفیق کارآمدی میان سنت و تجدد دست نیافته است، روشنفکران برای حرکت در مرز میان این دوساحت بسیار ضروری اند، همچنین روشنفکران به عنوان منتقدان همزمان سنت، قدرت و مدرنیته می توانند به جامعه شجاعت اندیشیدن و ایستادن در قبال اسطوره های هر یک از این حوزه ها را بیاموزند! روشنفکران در همه جای دنیا صدای گروه های بی صدا و حاشیه ای هستند، همچنین روشنفکران می توانند با گشودن چشم اندازهای امیدآفرین، نوید بخش حرکت جامعه به سوی ایجاد دگرگونی و تحول باشند. مرگ روشنفکری، مرگ جامعه است و احساس فرسودگی روشنفکرانی تاثیر گذار از جمله دکتر رنانی باید به مثابه زنگ خطری برای کل جامعه محسوب شود! جامعه بدون امید و فاقد افق های انگیزه بخش، جامعه ای مرده است حتی اگر از رفاه و امکانات زیاد هم برخوردار باشد. شاید مهمترین دلیل خستگی روشنفکران ایران را باید در ناشنوا بودن حکومت نسبت به نقدهای دردمندانه این طیف جستجو کرد! فکر می کنم که اکنون بسیاری از روشنفکران دریافته اند که صرفا مشغول صحبت کردن با جامعه و بیان دغدغه های خود برای مردم هستند و هیچ گونه تاثیرگذاری معناداری بر فرایندهای تصمیم سازی ندارند! روندهای بوروکراتیک حاکم بر عرصه سیاست گذاری در ایران چنان متصلب، معیوب و ناکارآمد شده اند که تحول آفرینی در آنها به سختی ممکن است. کار روشنفکری البته اگر بتواند جایگاه بایسته خود را بیابد می تواند با نقد همزمان فرهنگ و قدرت ( مردم و حکومت)، چشم اندازهای تحول را فراروی جامعه ترسیم کرده و انگیزه کافی در مخاطبان خود حتی در عرصه های تصمیم سازی(سیاست گذاران) ایجاد نماید، ولی متاسفانه فرسودگی روشنفکران در وضعیت کنونی نشان از فاصله داشتن ما با چنین شرایطی دارد. وضعیتی که می تواند موجب خروج هر چه بیشتر روشنفکران از عرصه گفتگو با مردم، و رها شدن جامعه در برهوتی از پریشانی، سردرگمی و ناامیدی باشد!
#روشنفکران
#دکتر_رنانی
#جامعه
#حکومت
@solati_mehran
امروز انتخابات شوراهای دانش آموزی در مدارس سراسر کشور برگزار شد. به همین مناسبت یادداشت سال گذشته خود در همین کانال را بازنشر می کنم 👇👇
🔹انتخابات شوراهای دانش آموزی با طعم آموزش خرید آراء!!
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱دوشنبه سوم آبان ماه، مانند سال های پیش انتخابات شوراهای دانش آموزی در کلیه مدارس کشور برگزار شد. انتخاباتی که قرار بوده است تمرین مشارکت سیاسی، فراگیری احساس مسئولیت در قبال مدرسه و جلوه ای از تربیت سیاسی دردانش آموزان باشد. معمولا نظام های سیاسی می کوشند تا از فرصت جامعه پذیری کودکان در سنین پایین بهره گرفته و آرمان های خود را در نسل های آتی نهادینه سازند. از همین رو جامعه شناس فرانسوی، لویی آلتوسر؛ مدرسه را یکی از سازوبرگ های ایدئولوژیک دولت می داند که می تواند مناسبات نظام سرمایه داری را تقویت و بازتولید کند. اما انتخابات امروز را می توان به نوعی تیرخلاص به تلاش های آموزش و پرورش کشور در زمینه نهادینه کردن آموزه های اخلاقی در نسل آتی تلقی کرد. امری که نشان می دهد این بنگاه ورشکسته تا چه اندازه می تواند در خدمت فرآیند کالایی شدن، و سست کننده بنیان های اخلاقی جامعه باشد. در فرآیند برگزاری این انتخابات، چیرگی آموزش، بر پرورش کاملا مشهود بود. مدیران مدارس کوشیدند تا برای لطمه ندیدن آموزش، مهمترین تمرین مشارکت سیاسی دانش آموزان را در کوتاه ترین زمان ممکن و صرفا جهت رفع تکلیف برگزار نمایند. کمبود زمان، دیر رسیدن لیست نامزدها ، رای دادن های فله ای، رونویسی از روی یکدیگر و ... نوعی کشتن شوق مشارکت و تاییدی براین نکته بود که در نهاد آموزش و پرورش به خوبی می توان فرصت سوزی کرد و بر حجم بی هنجاری موجود افزود. همچنین دانش آموزان آموختند که می توانند با توزیع شیرینی و شکلات از خرید آراء همکلاسی های خود اطمینان یابند. وجود بنرهای رنگارنگ در سالن های مدارس هم بر سهم پررنگ برخی والدین در کسب آراء فرزندانشان تایید می نهاد. نمایشی از غلبه فرمالیسم بر عرصه آموزش و پرورش! تهی کردن نظام آموزش رسمی کشور از ارزش های اخلاقی، و اینکه به سادگی می توان اهمیت پول و تبلیغات را در نسل های آینده نهادینه ساخت. در کشوری که مسئولان بر مبارزه تمام عیار با سرمایه داری جهانی تاکید می ورزند، نظام آموزش و پرورش همچنان به بازتولید منطق و مناسبات حاکم بر آن اهتمام می ورزد!
#شوراهای_دانش_آموزی
#مشارکت_سیاسی
#آموزش_و_پرورش
@solati_mehran
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱دوشنبه سوم آبان ماه، مانند سال های پیش انتخابات شوراهای دانش آموزی در کلیه مدارس کشور برگزار شد. انتخاباتی که قرار بوده است تمرین مشارکت سیاسی، فراگیری احساس مسئولیت در قبال مدرسه و جلوه ای از تربیت سیاسی دردانش آموزان باشد. معمولا نظام های سیاسی می کوشند تا از فرصت جامعه پذیری کودکان در سنین پایین بهره گرفته و آرمان های خود را در نسل های آتی نهادینه سازند. از همین رو جامعه شناس فرانسوی، لویی آلتوسر؛ مدرسه را یکی از سازوبرگ های ایدئولوژیک دولت می داند که می تواند مناسبات نظام سرمایه داری را تقویت و بازتولید کند. اما انتخابات امروز را می توان به نوعی تیرخلاص به تلاش های آموزش و پرورش کشور در زمینه نهادینه کردن آموزه های اخلاقی در نسل آتی تلقی کرد. امری که نشان می دهد این بنگاه ورشکسته تا چه اندازه می تواند در خدمت فرآیند کالایی شدن، و سست کننده بنیان های اخلاقی جامعه باشد. در فرآیند برگزاری این انتخابات، چیرگی آموزش، بر پرورش کاملا مشهود بود. مدیران مدارس کوشیدند تا برای لطمه ندیدن آموزش، مهمترین تمرین مشارکت سیاسی دانش آموزان را در کوتاه ترین زمان ممکن و صرفا جهت رفع تکلیف برگزار نمایند. کمبود زمان، دیر رسیدن لیست نامزدها ، رای دادن های فله ای، رونویسی از روی یکدیگر و ... نوعی کشتن شوق مشارکت و تاییدی براین نکته بود که در نهاد آموزش و پرورش به خوبی می توان فرصت سوزی کرد و بر حجم بی هنجاری موجود افزود. همچنین دانش آموزان آموختند که می توانند با توزیع شیرینی و شکلات از خرید آراء همکلاسی های خود اطمینان یابند. وجود بنرهای رنگارنگ در سالن های مدارس هم بر سهم پررنگ برخی والدین در کسب آراء فرزندانشان تایید می نهاد. نمایشی از غلبه فرمالیسم بر عرصه آموزش و پرورش! تهی کردن نظام آموزش رسمی کشور از ارزش های اخلاقی، و اینکه به سادگی می توان اهمیت پول و تبلیغات را در نسل های آینده نهادینه ساخت. در کشوری که مسئولان بر مبارزه تمام عیار با سرمایه داری جهانی تاکید می ورزند، نظام آموزش و پرورش همچنان به بازتولید منطق و مناسبات حاکم بر آن اهتمام می ورزد!
#شوراهای_دانش_آموزی
#مشارکت_سیاسی
#آموزش_و_پرورش
@solati_mehran
🔹 گرامیداشت کوروش؛ مساله این نیست! 🔹
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱 هفتم آبان ماه، روز گرامیداشت یکی از بزرگان ایران زمین، کوروش کبیر است. هر چند که سال هاست این روز در ذهن و ضمیر ایرانیان به نیکی ثبت شده ولی از چندسال پیش و به دلیل برگزاری تجمعاتی در پاسارگاد، از اهمیت زیادی در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی برخوردار شده است. گذشته از موافقت ها و مخالفت های دیرینه با اصل و جایگاه کوروش در تاریخ ایران، فراخوان های سال های اخیر برای برگزاری این تجمعات هم حساسیت آفرین بوده است! به طوری که می توان پررنگ شدن تدریجی دوگانه؛ ممانعت - مقاومت را در آن مشاهده کرد. یعنی به همان میزان که برگزاری چنین مراسمی از طرف حکومت امنیتی تلقی شود، می توان برانگیخته شدن مقاومت هایی را از سوی شهروندان علاقمند به ایران باستان انتظار داشت! البته داستان هویت در این سرزمین، قصه ای پر خاطره و عبرت آموز است! شاید در تاریخ بلند ایران، هیچ زمانی چون یکصد سال اخیر هویت این چنین برای مردم و حکومت مهم تلقی نشده باشد. با ورود جدی اندیشه های مدرن به کشور در آستانه انقلاب مشروطه، شهروندان ایرانی سه ساحت جداگانه یافتند؛ " ایرانی"، "اسلامی" و" غربی". متاسفانه تجربه حاکمیت های معاصر نشان داده است که نه تنها تلاشی برای به رسمیت شناختن این عرصه های سه گانه صورت نگرفته، بلکه همواره کوشیده شده است تا یک ساحت بر سایرین تحمیل و نوعی مصادره به مطلوب صورت گیرد! در دوران پهلوی اول و دوم، تلاش های حاکمیت بر حذف اسلامیت به نفع ایرانیت متمرکز بود. حکومت پهلوی تصور می کرد که می تواند هویتی یکسان را بر جامعه تحمیل و نتیجه مطلوب را اخذ کند، ولی واقعیت بسیار متفاوت بود! عباس عبدی در پژوهشی نشان داده است که به موازات تاکید محمدرضاشاه بر وجه ایرانیت حکومت در دهه پنجاه، شواهد آماری از اوج گرفتن نام گذاری های اسلامی بر فرزندان در میان خانواده های کشور حکایت داشت( روندی که البته در دوران پس از انقلاب و در بیست ساله اخیر معکوس شده است!). در دوران پس از انقلاب هم سعی شد تا دو ساحت" ایرانی" و" غربی" شهروندان انکار، یا در ساحت" اسلامی" مستحیل شود! نتیجه کار هم البته متفاوت از تجربه پیش از انقلاب نبود. هر چه در صدا و سیما و کتاب های درسی از ایرانیت تبری جسته شد، اقبال به ایرانی بودن و تظاهر به آن افزایش یافت! هویت با مقاومت گره خورد و ملیت صبغه ای سیاسی یافت! پاسارگاد به قبله آمال برخی جوانان تبدیل شد و بار دیگر حاشیه بر متن غلبه یافت! اگر حکومت در چهاردهه پیش مجالی برای فعالیت آزادانه روشنفکران فراهم می کرد هم اکنون می توانستیم شاهد به بارنشستن تلاش هایی ثمربخش برای ارائه تلفیقی کارآمد میان سه ساحت" ایرانی"، "اسلامی" و "غربی" در میان شهروندان این سرزمین باشیم، اما افسوس که کلید خوردن پروژه اسلامی سازی جامعه و حتی علوم انسانی از دوراندیشی مورد انتظار بسیار فاصله داشت. امروز که فیلم حصارکشی بر گرداگرد آرامگاه کوروش، پیش از هفتم آبان را در شبکه های اجتماعی دیدم، متوجه شدم که شاید بتوان ایران را" سرزمین حاشیه ها "نامید! با وجود بسیاری از مسائل اجتماعی که برخی از آنها هم به بحران گراییده اند، ما همچنان می کوشیم تا با ایجاد محدودیت، جامعه ای یکدست و فرمال را شکل دهیم! در زمانه ای که باید به توافقی بر سر انجام اصلاحات ساختاری جهت خروج از وضعیت موجود دست یابیم، همچنان بر طبل سیاست های خسارت بار گذشته کوبیده و بر عمق شکاف های موجود میان اسلامیت و ایرانیت می افزاییم! فقط شاید بتوان گفت: به کجا چنین شتابان؟!...
#کوروش
#ایرانی
#اسلامی
#غربی
@solati_mehran
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱 هفتم آبان ماه، روز گرامیداشت یکی از بزرگان ایران زمین، کوروش کبیر است. هر چند که سال هاست این روز در ذهن و ضمیر ایرانیان به نیکی ثبت شده ولی از چندسال پیش و به دلیل برگزاری تجمعاتی در پاسارگاد، از اهمیت زیادی در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی برخوردار شده است. گذشته از موافقت ها و مخالفت های دیرینه با اصل و جایگاه کوروش در تاریخ ایران، فراخوان های سال های اخیر برای برگزاری این تجمعات هم حساسیت آفرین بوده است! به طوری که می توان پررنگ شدن تدریجی دوگانه؛ ممانعت - مقاومت را در آن مشاهده کرد. یعنی به همان میزان که برگزاری چنین مراسمی از طرف حکومت امنیتی تلقی شود، می توان برانگیخته شدن مقاومت هایی را از سوی شهروندان علاقمند به ایران باستان انتظار داشت! البته داستان هویت در این سرزمین، قصه ای پر خاطره و عبرت آموز است! شاید در تاریخ بلند ایران، هیچ زمانی چون یکصد سال اخیر هویت این چنین برای مردم و حکومت مهم تلقی نشده باشد. با ورود جدی اندیشه های مدرن به کشور در آستانه انقلاب مشروطه، شهروندان ایرانی سه ساحت جداگانه یافتند؛ " ایرانی"، "اسلامی" و" غربی". متاسفانه تجربه حاکمیت های معاصر نشان داده است که نه تنها تلاشی برای به رسمیت شناختن این عرصه های سه گانه صورت نگرفته، بلکه همواره کوشیده شده است تا یک ساحت بر سایرین تحمیل و نوعی مصادره به مطلوب صورت گیرد! در دوران پهلوی اول و دوم، تلاش های حاکمیت بر حذف اسلامیت به نفع ایرانیت متمرکز بود. حکومت پهلوی تصور می کرد که می تواند هویتی یکسان را بر جامعه تحمیل و نتیجه مطلوب را اخذ کند، ولی واقعیت بسیار متفاوت بود! عباس عبدی در پژوهشی نشان داده است که به موازات تاکید محمدرضاشاه بر وجه ایرانیت حکومت در دهه پنجاه، شواهد آماری از اوج گرفتن نام گذاری های اسلامی بر فرزندان در میان خانواده های کشور حکایت داشت( روندی که البته در دوران پس از انقلاب و در بیست ساله اخیر معکوس شده است!). در دوران پس از انقلاب هم سعی شد تا دو ساحت" ایرانی" و" غربی" شهروندان انکار، یا در ساحت" اسلامی" مستحیل شود! نتیجه کار هم البته متفاوت از تجربه پیش از انقلاب نبود. هر چه در صدا و سیما و کتاب های درسی از ایرانیت تبری جسته شد، اقبال به ایرانی بودن و تظاهر به آن افزایش یافت! هویت با مقاومت گره خورد و ملیت صبغه ای سیاسی یافت! پاسارگاد به قبله آمال برخی جوانان تبدیل شد و بار دیگر حاشیه بر متن غلبه یافت! اگر حکومت در چهاردهه پیش مجالی برای فعالیت آزادانه روشنفکران فراهم می کرد هم اکنون می توانستیم شاهد به بارنشستن تلاش هایی ثمربخش برای ارائه تلفیقی کارآمد میان سه ساحت" ایرانی"، "اسلامی" و "غربی" در میان شهروندان این سرزمین باشیم، اما افسوس که کلید خوردن پروژه اسلامی سازی جامعه و حتی علوم انسانی از دوراندیشی مورد انتظار بسیار فاصله داشت. امروز که فیلم حصارکشی بر گرداگرد آرامگاه کوروش، پیش از هفتم آبان را در شبکه های اجتماعی دیدم، متوجه شدم که شاید بتوان ایران را" سرزمین حاشیه ها "نامید! با وجود بسیاری از مسائل اجتماعی که برخی از آنها هم به بحران گراییده اند، ما همچنان می کوشیم تا با ایجاد محدودیت، جامعه ای یکدست و فرمال را شکل دهیم! در زمانه ای که باید به توافقی بر سر انجام اصلاحات ساختاری جهت خروج از وضعیت موجود دست یابیم، همچنان بر طبل سیاست های خسارت بار گذشته کوبیده و بر عمق شکاف های موجود میان اسلامیت و ایرانیت می افزاییم! فقط شاید بتوان گفت: به کجا چنین شتابان؟!...
#کوروش
#ایرانی
#اسلامی
#غربی
@solati_mehran
Forwarded from اتچ بات
🔹 چرا مردم برخی کشورها از " دموکراسی" رضایت ندارند؟!
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱دموکراسی تحقق یکی از دیرینه ترین و پایدارترین خواسته های بشر، از دولت شهرهای یونان باستان تا کنون تلقی می شود. این آرمان در سه قرن اخیر بیش از پیش به تثبیت خود نزدیک شد و هم اکنون به جرات می توان گفت که تعداد حکومت های دموکراتیک در جهان بیش از هر زمان دیگری می باشد. البته جهان در پنجاه سال گذشته از تحمیل یک نوع دموکراسی به همه کشورها چشم پوشیده و واقع بینانه پذیرفته است که می توانیم به تعداد ملت ها و فرهنگ های جهان، دموکراسی هایی متناسب با شرایط محلی، بومی و منطقه ای داشته باشیم! از همین منظر واضح است که دموکراسی لیبرال تنها یک مدل برای حکومت های دموکراتیک تلقی شده و تحقق انواع دیگری از دموکراسی منتفی نیست! همچنین دموکراسی می تواند رضایت مندی یا نارضایتی هایی را در میان مردم یک جامعه موجب شود. اینفوگرافی پیوست این یادداشت نشان می دهد که در میان ۱۲ کشور مورد مطالعه، تنها نیمی از وجود روش دموکراسی حاکم بر کشورشان راضی بوده اند! نتیجه ای که شاید برای ما به عنوان آرزومندان تحقق حکومت دموکراتیک در ایران، ناباورانه و شگفت انگیز جلوه کند. در بین این کشورها شاید بتوان هند و یونان را دو سر طیف موافقان و مخالفان روش دموکراتیک اداره کشور در نظر گرفت. به نظر می رسد در کشورهایی که با تعدد اقوام و مهاجرین سروکار دارند دموکراسی می تواند به زیست مسالمت آمیز اقوام در آن ممالک کمک شایان کند( هند، کانادا و استرالیا در این زمره هستند)، ولی در کشورهایی که دموکراسی به شکل گیری دولت هایی ضعیف و بی ثبات می انجامد، روش خوبی برای حکومت تلقی نمی شود( بحران مالی منطقه یورو و تاثیر زیانبار آن بر یونان!). همچنین کشورهایی مانند آلمان که از اقتصادی قوی و با ثبات برخوردارند بیشتر توانسته اند رضایت مندی نسبت به مدیریت دموکراتیک جامعه ایجاد کنند تا کشورهایی مانند فرانسه و انگلستان که چندان از حضور در اتحادیه اروپا راضی نیستند( فراموش نکنیم که امروزه در اروپا یکی از پایه های رضایت از دموکراسی، خشنودی از حضور در این اتحادیه است). به نظر می رسد در کشورهای برزیل، افریقای جنوبی و امریکا، نارضایتی از دموکراسی ارتباط مستقیمی با افزایش فقر، شکاف طبقاتی و طرد اقشار حاشیه نشین دارد. در این کشورها رونق تولید هر چند رشد اقتصادی زیادی را موجب شده است ولی همزمان بر فقر و شکاف طبقاتی افزوده است. نوعی بدبینی نسبت به سیاستمداران در این کشورها پدید آمده و سیاست به تصمیمات حزبی در پشت درهای بسته فروکاسته شده است. بگذریم از کشوری مانند امریکا که امروزه توجیه انتخاب دموکراتیک فردی مانند ترامپ در آن برای جهانیان بسیار دشوار شده است! در این میان عمق نارضایتی شهروندان از وجود دموکراسی در کره جنوبی را چگونه می توان تبیین کرد؟ شاید بتوان علت اصلی را در عمیق و کیفی نبودن دموکراسی در این کشور جستجو کرد. تقابل دیرینه با کره شمالی به دموکراسی در کره جنوبی وجهی محافظه کار و اقتدارگرا بخشیده است. میزان فساد و بی اعتمادی به سیاست مداران بالاست و حکومت همچنان متمرکز عمل می کند. از همین رو برخی معتقدند که دموکراسی در این کشور بیشتر لفافه ای برای تحقق امیال حاکمان می باشد! در مجموع می توان نتیجه گرفت که مواردی از جمله وجود فرهنگ دموکراتیک، رشد اقتصادی، کاهش فساد و شکاف طبقاتی، همچنین افزایش کارآمدی حکومت می تواند به جذابیت دموکراسی به عنوان روشی برای حکومت، نزد افکار عمومی آن کشور بینجامد!
#دموکراسی
#کره_جنوبی
#اتحادیه_اروپا
@solati_mehran
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱دموکراسی تحقق یکی از دیرینه ترین و پایدارترین خواسته های بشر، از دولت شهرهای یونان باستان تا کنون تلقی می شود. این آرمان در سه قرن اخیر بیش از پیش به تثبیت خود نزدیک شد و هم اکنون به جرات می توان گفت که تعداد حکومت های دموکراتیک در جهان بیش از هر زمان دیگری می باشد. البته جهان در پنجاه سال گذشته از تحمیل یک نوع دموکراسی به همه کشورها چشم پوشیده و واقع بینانه پذیرفته است که می توانیم به تعداد ملت ها و فرهنگ های جهان، دموکراسی هایی متناسب با شرایط محلی، بومی و منطقه ای داشته باشیم! از همین منظر واضح است که دموکراسی لیبرال تنها یک مدل برای حکومت های دموکراتیک تلقی شده و تحقق انواع دیگری از دموکراسی منتفی نیست! همچنین دموکراسی می تواند رضایت مندی یا نارضایتی هایی را در میان مردم یک جامعه موجب شود. اینفوگرافی پیوست این یادداشت نشان می دهد که در میان ۱۲ کشور مورد مطالعه، تنها نیمی از وجود روش دموکراسی حاکم بر کشورشان راضی بوده اند! نتیجه ای که شاید برای ما به عنوان آرزومندان تحقق حکومت دموکراتیک در ایران، ناباورانه و شگفت انگیز جلوه کند. در بین این کشورها شاید بتوان هند و یونان را دو سر طیف موافقان و مخالفان روش دموکراتیک اداره کشور در نظر گرفت. به نظر می رسد در کشورهایی که با تعدد اقوام و مهاجرین سروکار دارند دموکراسی می تواند به زیست مسالمت آمیز اقوام در آن ممالک کمک شایان کند( هند، کانادا و استرالیا در این زمره هستند)، ولی در کشورهایی که دموکراسی به شکل گیری دولت هایی ضعیف و بی ثبات می انجامد، روش خوبی برای حکومت تلقی نمی شود( بحران مالی منطقه یورو و تاثیر زیانبار آن بر یونان!). همچنین کشورهایی مانند آلمان که از اقتصادی قوی و با ثبات برخوردارند بیشتر توانسته اند رضایت مندی نسبت به مدیریت دموکراتیک جامعه ایجاد کنند تا کشورهایی مانند فرانسه و انگلستان که چندان از حضور در اتحادیه اروپا راضی نیستند( فراموش نکنیم که امروزه در اروپا یکی از پایه های رضایت از دموکراسی، خشنودی از حضور در این اتحادیه است). به نظر می رسد در کشورهای برزیل، افریقای جنوبی و امریکا، نارضایتی از دموکراسی ارتباط مستقیمی با افزایش فقر، شکاف طبقاتی و طرد اقشار حاشیه نشین دارد. در این کشورها رونق تولید هر چند رشد اقتصادی زیادی را موجب شده است ولی همزمان بر فقر و شکاف طبقاتی افزوده است. نوعی بدبینی نسبت به سیاستمداران در این کشورها پدید آمده و سیاست به تصمیمات حزبی در پشت درهای بسته فروکاسته شده است. بگذریم از کشوری مانند امریکا که امروزه توجیه انتخاب دموکراتیک فردی مانند ترامپ در آن برای جهانیان بسیار دشوار شده است! در این میان عمق نارضایتی شهروندان از وجود دموکراسی در کره جنوبی را چگونه می توان تبیین کرد؟ شاید بتوان علت اصلی را در عمیق و کیفی نبودن دموکراسی در این کشور جستجو کرد. تقابل دیرینه با کره شمالی به دموکراسی در کره جنوبی وجهی محافظه کار و اقتدارگرا بخشیده است. میزان فساد و بی اعتمادی به سیاست مداران بالاست و حکومت همچنان متمرکز عمل می کند. از همین رو برخی معتقدند که دموکراسی در این کشور بیشتر لفافه ای برای تحقق امیال حاکمان می باشد! در مجموع می توان نتیجه گرفت که مواردی از جمله وجود فرهنگ دموکراتیک، رشد اقتصادی، کاهش فساد و شکاف طبقاتی، همچنین افزایش کارآمدی حکومت می تواند به جذابیت دموکراسی به عنوان روشی برای حکومت، نزد افکار عمومی آن کشور بینجامد!
#دموکراسی
#کره_جنوبی
#اتحادیه_اروپا
@solati_mehran
Telegram
attach 📎
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
♦️در سال های جنگ از دکتر فریدون جنیدی دعوت شد که در دانشگاه ناپل ایتالیا تدریس کند.
او در پاسخ گفت: باید مراقب مادر پيرم باشم!
آیا مادر او را می شناسید؟!
@solati_mehran
او در پاسخ گفت: باید مراقب مادر پيرم باشم!
آیا مادر او را می شناسید؟!
@solati_mehran
🔹 چرا رسانه های کاغذی عقب ماندند؟! 🔹
✍ مهران صولتی
🌱رسانه های کاغذی یا همان روزنامه ها، سابقه ای به درازای دو سده در ایران دارند. اگر بخواهیم دقیق تر بگوییم: ۱۸۰ سال! پیشکسوت این امر هم میرزا صالح شیرازی بود که نخستین بار" کاغذ اخبار" را در دوره سلطنت محمدشاه قاجار به عرصه فرهنگ و سیاست ایران وارد کرد.در طول این نزدیک به دو قرن، روزنامه ها تاریخ پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشتند. در شکل گیری سه نهضت یا رویداد دوران ساز؛ انقلاب مشروطه، نهضت ملی شدن صنعت نفت و انقلاب اسلامی نقش آفرین بودند و توانستند آینه ای از تحولات ژرف و سرنوشت ساز دویست سال اخیر ایران باشند. دورانی که با ورود ایران به نوعی خودآگاهی تاریخی از عقب ماندگی خود، و جستجوی راهی برای فائق آمدن بر این نقصان آغاز شد و همچنان ادامه دارد.اما شاید هیچ زمانی برای رسانه های کاغذی ایران مانند امروز دشوار نبوده است! رونق گرفتن ایترنت، فضای مجازی و شبکه های اجتماعی در جهان و به تبع آن ایران فشار خردکننده ای را بر رسانه های کاغذی حتی کتاب وارد کرده و آنها را در میدان انتخاب شهروندان عقب رانده است. البته در این میان نمی توان از یک تفاوت عمده میان کشورهای مختلف جهان صرف نظر کرد. در حالی که ظهور کتاب، روزنامه، رادیو، تلویزیون و اینترنت در کشورهای توسعه یافته نتوانسته است عرصه را به طور کامل از یک رسانه خالی کند و به عبارتی هنوز هم تعادلی میان انواع رسانه ها وجود دارد، ولی در ایران ما شاهد انحطاط رسانه های قدیمی به دنبال رونق رسانه های جدید بوده ایم! گواهش هم تیراژ میلیونی و چندهزاری روزنامه ها و کتاب در کشورهای توسعه یافته، و تیراژ زیر یک میلیونی کل مطبوعات، و شمارگان فقط چند صد تایی کتاب در ایران است! اما چرا رسانه های کاغذی در ایران عقب ماندند و رسانه های دیجیتال یکه تاز میدان شدند؟ برای این پدیده می توان دلایل زیر را فهرست کرد:
✏️رسانه های کاغذی در ایران بیشتر بولتن های خبری هستند تا مطبوعات! به این معنا که بیش از آن که به طور حرفه ای خبر، گزارش و تحلیل را در اختیار مخاطبان قرار دهند، می کوشند تا در قامت یک اطلاعیه خبری یا بیانیه سیاسی ظاهر شوند. بیانیه ای که قرار است تا مواضع یک جناح را بدون بالا بردن تابلوی آن و صرفا با تبلیغ کاذب فراجناحی بودن در اختیار مخاطبان قرار دهد. این در حالی است که شما می توانید تنوع بسیار گسترده تری را در میان رسانه های دیجیتال مشاهده کنید. امروزه کانال ها و سایت های خبری، تحلیلی و ... با تنوعات زیاد در دسترس هستند!
✏️ سرعت پرشتاب تحولات جهانی و انفجار اطلاعات در عقب ماندن رسانه های کاغذی از دنیای دیجیتال نقش زیادی داشته اند. هر چند که در مقطعی تصور می شد که اخبار روزنامه ها به دلیل رسمی بودن از اعتبار بیشتری برخوردار باشند ولی امروزه با رونق گرفتن شبکه های اجتماعی، ما شاهد مرجعیت یافتن رسانه های دیجیتالی هستیم. فارغ از سهم زیاد عامل زمان در جذابیت های خبررسانی، می توان به محدودیت های بیشتر روزنامه ها در انعکاس بسیاری از خبرها و تحلیل ها اشاره کرد. حال آنکه رسانه های دیجیتال تقریبا بدون احساس محدودیت های متعارف و در کمترین زمان ممکن می توانند به ارائه خبر و تحلیل بپردازند!
✏️رسانه های دیجیتال از دو مزیت "در دسترس" بودن و "زنده بودن" برخوردارند که موجب برتری آنها نسبت به رسانه های کاغذی شده است. در دسترس بودن به این معناست که بدون صرف وقت و خروج از خانه، به کمک یک لپ تاپ یا تبلت می توان به اخبار، اطلاعات و تحلیل ها دست یافت. مزیتی که در دنیای امروز غیر قابل انکار است. از سوی دیگر مشارکت مخاطب در تولید معنا و حضور در رابطه دیالکتیکی با تولید کننده پیام از اهمیت زیادی برخوردار شده است. ماهیت رسانه های دیجیتال از امکان مناسبی جهت جلب مشارکت مخاطبان و دریافت نظرات انتقادی ایشان در جهت بهبود محتوا و کیفیت پیام های ارسالی برخوردار است، حال آنکه رسانه های کاغذی از چنین امکان حیاتی برای اصلاح رویه های خود در فرآیند پیام رسانی کم و بیش بی بهره اند!
✏️ واقعیت این است که حتی قبل از ظهور رسانه های دیجیتال هم ما ملت کتابخوان و روزنامه خوانی نبودیم. شاید تنها استثناء در این زمینه مربوط به بهارمطبوعات ایران باشد که با تحولات سیاسی بعد از انتخاب محمد خاتمی ارتباطی تنگاتنگ داشت. از همین رو قابل درک است که شاید بخش مهمی از جذابیت های شبکه های اجتماعی منحصر به اشتراک جذابیت های بصری و نوشته های طنز در این عرصه می باشد. اقبال گسترده کاربران تلگرام و اینستاگرام به چنین حوزه هایی نشان می دهد که حتی برخی از متون عمیق و عقلانی هم چندان با اقبال خوانندگان و مخاطبان مواجه نمی شود. بنابراین بخشی از عقب ماندگی رسانه های کاغذی از دیجیتال را می توان مربوط به جذابیت های فزاینده فضای مجازی و کم فروغ بودن جلوه های بصری جدید و روزآمد در عرصه رسانه های چاپی دانست!
✍ مهران صولتی
🌱رسانه های کاغذی یا همان روزنامه ها، سابقه ای به درازای دو سده در ایران دارند. اگر بخواهیم دقیق تر بگوییم: ۱۸۰ سال! پیشکسوت این امر هم میرزا صالح شیرازی بود که نخستین بار" کاغذ اخبار" را در دوره سلطنت محمدشاه قاجار به عرصه فرهنگ و سیاست ایران وارد کرد.در طول این نزدیک به دو قرن، روزنامه ها تاریخ پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشتند. در شکل گیری سه نهضت یا رویداد دوران ساز؛ انقلاب مشروطه، نهضت ملی شدن صنعت نفت و انقلاب اسلامی نقش آفرین بودند و توانستند آینه ای از تحولات ژرف و سرنوشت ساز دویست سال اخیر ایران باشند. دورانی که با ورود ایران به نوعی خودآگاهی تاریخی از عقب ماندگی خود، و جستجوی راهی برای فائق آمدن بر این نقصان آغاز شد و همچنان ادامه دارد.اما شاید هیچ زمانی برای رسانه های کاغذی ایران مانند امروز دشوار نبوده است! رونق گرفتن ایترنت، فضای مجازی و شبکه های اجتماعی در جهان و به تبع آن ایران فشار خردکننده ای را بر رسانه های کاغذی حتی کتاب وارد کرده و آنها را در میدان انتخاب شهروندان عقب رانده است. البته در این میان نمی توان از یک تفاوت عمده میان کشورهای مختلف جهان صرف نظر کرد. در حالی که ظهور کتاب، روزنامه، رادیو، تلویزیون و اینترنت در کشورهای توسعه یافته نتوانسته است عرصه را به طور کامل از یک رسانه خالی کند و به عبارتی هنوز هم تعادلی میان انواع رسانه ها وجود دارد، ولی در ایران ما شاهد انحطاط رسانه های قدیمی به دنبال رونق رسانه های جدید بوده ایم! گواهش هم تیراژ میلیونی و چندهزاری روزنامه ها و کتاب در کشورهای توسعه یافته، و تیراژ زیر یک میلیونی کل مطبوعات، و شمارگان فقط چند صد تایی کتاب در ایران است! اما چرا رسانه های کاغذی در ایران عقب ماندند و رسانه های دیجیتال یکه تاز میدان شدند؟ برای این پدیده می توان دلایل زیر را فهرست کرد:
✏️رسانه های کاغذی در ایران بیشتر بولتن های خبری هستند تا مطبوعات! به این معنا که بیش از آن که به طور حرفه ای خبر، گزارش و تحلیل را در اختیار مخاطبان قرار دهند، می کوشند تا در قامت یک اطلاعیه خبری یا بیانیه سیاسی ظاهر شوند. بیانیه ای که قرار است تا مواضع یک جناح را بدون بالا بردن تابلوی آن و صرفا با تبلیغ کاذب فراجناحی بودن در اختیار مخاطبان قرار دهد. این در حالی است که شما می توانید تنوع بسیار گسترده تری را در میان رسانه های دیجیتال مشاهده کنید. امروزه کانال ها و سایت های خبری، تحلیلی و ... با تنوعات زیاد در دسترس هستند!
✏️ سرعت پرشتاب تحولات جهانی و انفجار اطلاعات در عقب ماندن رسانه های کاغذی از دنیای دیجیتال نقش زیادی داشته اند. هر چند که در مقطعی تصور می شد که اخبار روزنامه ها به دلیل رسمی بودن از اعتبار بیشتری برخوردار باشند ولی امروزه با رونق گرفتن شبکه های اجتماعی، ما شاهد مرجعیت یافتن رسانه های دیجیتالی هستیم. فارغ از سهم زیاد عامل زمان در جذابیت های خبررسانی، می توان به محدودیت های بیشتر روزنامه ها در انعکاس بسیاری از خبرها و تحلیل ها اشاره کرد. حال آنکه رسانه های دیجیتال تقریبا بدون احساس محدودیت های متعارف و در کمترین زمان ممکن می توانند به ارائه خبر و تحلیل بپردازند!
✏️رسانه های دیجیتال از دو مزیت "در دسترس" بودن و "زنده بودن" برخوردارند که موجب برتری آنها نسبت به رسانه های کاغذی شده است. در دسترس بودن به این معناست که بدون صرف وقت و خروج از خانه، به کمک یک لپ تاپ یا تبلت می توان به اخبار، اطلاعات و تحلیل ها دست یافت. مزیتی که در دنیای امروز غیر قابل انکار است. از سوی دیگر مشارکت مخاطب در تولید معنا و حضور در رابطه دیالکتیکی با تولید کننده پیام از اهمیت زیادی برخوردار شده است. ماهیت رسانه های دیجیتال از امکان مناسبی جهت جلب مشارکت مخاطبان و دریافت نظرات انتقادی ایشان در جهت بهبود محتوا و کیفیت پیام های ارسالی برخوردار است، حال آنکه رسانه های کاغذی از چنین امکان حیاتی برای اصلاح رویه های خود در فرآیند پیام رسانی کم و بیش بی بهره اند!
✏️ واقعیت این است که حتی قبل از ظهور رسانه های دیجیتال هم ما ملت کتابخوان و روزنامه خوانی نبودیم. شاید تنها استثناء در این زمینه مربوط به بهارمطبوعات ایران باشد که با تحولات سیاسی بعد از انتخاب محمد خاتمی ارتباطی تنگاتنگ داشت. از همین رو قابل درک است که شاید بخش مهمی از جذابیت های شبکه های اجتماعی منحصر به اشتراک جذابیت های بصری و نوشته های طنز در این عرصه می باشد. اقبال گسترده کاربران تلگرام و اینستاگرام به چنین حوزه هایی نشان می دهد که حتی برخی از متون عمیق و عقلانی هم چندان با اقبال خوانندگان و مخاطبان مواجه نمی شود. بنابراین بخشی از عقب ماندگی رسانه های کاغذی از دیجیتال را می توان مربوط به جذابیت های فزاینده فضای مجازی و کم فروغ بودن جلوه های بصری جدید و روزآمد در عرصه رسانه های چاپی دانست!
🔹 نکته پایانی: اینک آشکار شده است که رسانه های کاغذی و دیجیتال می توانند در رقابت با یکدیگر موجبات پیشرفت و افزایش کیفیت یکدیگر را فراهم آورند. لازمه این کار استفاده از دستاوردهای تکنولوژیک و مخاطب شناسانه همدیگر و تقسیم عرصه ارتباطات براساس توانمندی های هر یک از حوزه ها می باشد.امری که بیش از هر چیز در گرو دامن زدن به یک گفتگوی رسانه ای میان علاقمندان و کاربران هر کدام از رسانه های موجود است. مهم این است که در این هم اندیشی، عقب ماندگی یکی از این رسانه ها به معنای پیشتازی و برتری رسانه دیگر تعبیر نشود!
#رسانه_های_کاغذی
#رسانه_های_دیجیتال
@solati_mehran
#رسانه_های_کاغذی
#رسانه_های_دیجیتال
@solati_mehran
Forwarded from اتچ بات
🔹 درس هایی از سقوط کرمان! 🔹
کروسینسکی تسخیر کرمان را از پیامدهای سیاست دینی نامناسب حکومت مرکزی در این ایالت می داند. در زمان شاه سلطان حسین بر اثر سخت گیری وتعصب شریعتمداران قشری، مدارای دینی که از زمان شاه عباس موجب شده بود تا معتقدان همه ادیان و مذاهب با صلح و آرامش در کنار هم زندگی کنند، از میان رفت و مومنان بسیاری از ادیان و مذاهب در تنگنای نخوت رقیبان خود گرفتار شدند. سفرنامه نویسان گزارش کرده اند که در ولایاتی از قلمرو شاهنشاهی که مومنان مذاهبی غیر از تشیع سکونت داشتند، آن شهرها آسان تر به تصرف افغانان در می آمد. کروسینسکی، مانند برخی دیگر از سفرنامه نویسان، گفته است که در کرمان زرتشتیان چنان مورد آزار و اذیت متولیان شریعت رسمی بودند که ورود افغانان را هم چون پیام رهایی بخش تلقی کردند و محمود افغان به آسانی شهر را به تصرف خود درآورد!
سقوط اصفهان،صص ۴۱-۴۰
#سپنتا_نیکنام
@solati_mehran
کروسینسکی تسخیر کرمان را از پیامدهای سیاست دینی نامناسب حکومت مرکزی در این ایالت می داند. در زمان شاه سلطان حسین بر اثر سخت گیری وتعصب شریعتمداران قشری، مدارای دینی که از زمان شاه عباس موجب شده بود تا معتقدان همه ادیان و مذاهب با صلح و آرامش در کنار هم زندگی کنند، از میان رفت و مومنان بسیاری از ادیان و مذاهب در تنگنای نخوت رقیبان خود گرفتار شدند. سفرنامه نویسان گزارش کرده اند که در ولایاتی از قلمرو شاهنشاهی که مومنان مذاهبی غیر از تشیع سکونت داشتند، آن شهرها آسان تر به تصرف افغانان در می آمد. کروسینسکی، مانند برخی دیگر از سفرنامه نویسان، گفته است که در کرمان زرتشتیان چنان مورد آزار و اذیت متولیان شریعت رسمی بودند که ورود افغانان را هم چون پیام رهایی بخش تلقی کردند و محمود افغان به آسانی شهر را به تصرف خود درآورد!
سقوط اصفهان،صص ۴۱-۴۰
#سپنتا_نیکنام
@solati_mehran
Telegram
attach 📎
🔹 با لب خندان به دیدار مرگ رفتند! 🔹
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱 سخت بود و دردناک! شاید چون شاد و طنازانه به دیدار مرگ می رفتند. تاکنون کلیشه ذهنی ما از پدیده خودکشی آدمیانی بود که دچار افسردگی شده و به زندگی پشت کرده بودند ولی ظاهرا این دو دختر اصفهانی در این قالب نمی گنجیدند! هر چند که خود می گفتند قبلا تهدید به خودکشی کرده اند ولی کسی آن را جدی نگرفته است! خودکشی پدیده پیچیده ای است. عوامل مختلفی در شکل گیری آن موثرند و همین ارائه تبیینی واحد از آن را دشوار می سازد، ولی جنبه "سرخوشانه" خودکشی این دو دختر اصفهانی در ۲۹ مهرماه جاری ابعادی منحصر به فرد دارد! به نظر می رسد همین سرخوشانه بودن می تواند نقطه خوبی برای تبیین "بحران معنایی" باشد که هم اکنون جامعه ما با آن دست و پنجه نرم می کند. میان دو حالت " رضایت مندی" و " سرخوشی" می توان تفکیک قائل شد. رضایت وجهی عمیق از شناخت خود، ظرفیت ها و محدودیت های محیط دارد. اینکه می توان معنا و هدفی هر چند کوچک برای زندگی شخصی و اجتماعی تعریف کرد! اما آنچه امروزه در میان غالب نوجوانان این سرزمین شاهدم، میل مفرط به سرخوشی به هر قیمت است! انگیزه های تحصیلی کم شده و تعیین هدفی بلندمدت برای زندگی عبث و بیهوده به نظر می رسد! آنچه پیداست اشتیاق به تجربه کردن هر امر خطیر، و میل به رهایی از هر گونه نظم و تحمیلی است که بخواهد به رفتار آنها سامان بدهد. بی اعتمادی فزاینده به دلیل تجربه های شکست خورده عشقی، در کنار تیره بودن افق آینده، در پریشانی و سردرگمی این نسل موثر است. پولی و کالایی شدن زندگی روزمره تاثیر منفی خود را بر نوجوانان به جاگذاشته و مناسبات میان آنها را هم ابزاری ساخته است! دستمالی شدن ارزش های مذهبی موجبات افزایش بی اعتمادی و بی پناهی این نسل را نسبت به اخلاق بخشنامه ای رایج فراهم آورده است! نسلی" بی پناه" در اختیار داریم که به هر ریسمانی برای به رخ کشیدن تفاوت های خود در تقابل با یکسان سازی جاری می آویزد و از هر تجربه متفاوت و خطیری استقبال می کند، حتی اگر از جنس مرگ باشد! این نسل بیش از همه نیازمند صداقت و صمیمیت است. محتاج به رسمیت شناختن تفاوت ها و اقتضائات! بدترین مواجهه می تواند از جنس برچسب زدن باشد؛ لاابالی، عیاش، یا مسئولیت گریز! همزبانی کردن با آنها آسان نیست! اینها نسل رسانه های دیجیتال هستند. اگرچه واژگان و متلک های جنسی بیش از دیگران در کلام شان مشهود است ولی قطعی نیست که بیش از ما به مسائل جنسی می اندیشند! شاید چون صادق هستند و نیت های شان را در لفافه و زرورق پنهان نمی کنند، گستاخ تر و بی عفت تر به نظر می رسند! نسلی سرگردان در روزگاری که بی افقی، ناامیدی و بی سامانی شاخص های برجسته ی آن هستند! نوعی بی خانمانی ذهنی و عینی! آن هم در عصر سقوط سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی!
با این نسل مهربان تر باشیم...
#خودکشی
#دختر_اصفهانی
@solati_mehran
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱 سخت بود و دردناک! شاید چون شاد و طنازانه به دیدار مرگ می رفتند. تاکنون کلیشه ذهنی ما از پدیده خودکشی آدمیانی بود که دچار افسردگی شده و به زندگی پشت کرده بودند ولی ظاهرا این دو دختر اصفهانی در این قالب نمی گنجیدند! هر چند که خود می گفتند قبلا تهدید به خودکشی کرده اند ولی کسی آن را جدی نگرفته است! خودکشی پدیده پیچیده ای است. عوامل مختلفی در شکل گیری آن موثرند و همین ارائه تبیینی واحد از آن را دشوار می سازد، ولی جنبه "سرخوشانه" خودکشی این دو دختر اصفهانی در ۲۹ مهرماه جاری ابعادی منحصر به فرد دارد! به نظر می رسد همین سرخوشانه بودن می تواند نقطه خوبی برای تبیین "بحران معنایی" باشد که هم اکنون جامعه ما با آن دست و پنجه نرم می کند. میان دو حالت " رضایت مندی" و " سرخوشی" می توان تفکیک قائل شد. رضایت وجهی عمیق از شناخت خود، ظرفیت ها و محدودیت های محیط دارد. اینکه می توان معنا و هدفی هر چند کوچک برای زندگی شخصی و اجتماعی تعریف کرد! اما آنچه امروزه در میان غالب نوجوانان این سرزمین شاهدم، میل مفرط به سرخوشی به هر قیمت است! انگیزه های تحصیلی کم شده و تعیین هدفی بلندمدت برای زندگی عبث و بیهوده به نظر می رسد! آنچه پیداست اشتیاق به تجربه کردن هر امر خطیر، و میل به رهایی از هر گونه نظم و تحمیلی است که بخواهد به رفتار آنها سامان بدهد. بی اعتمادی فزاینده به دلیل تجربه های شکست خورده عشقی، در کنار تیره بودن افق آینده، در پریشانی و سردرگمی این نسل موثر است. پولی و کالایی شدن زندگی روزمره تاثیر منفی خود را بر نوجوانان به جاگذاشته و مناسبات میان آنها را هم ابزاری ساخته است! دستمالی شدن ارزش های مذهبی موجبات افزایش بی اعتمادی و بی پناهی این نسل را نسبت به اخلاق بخشنامه ای رایج فراهم آورده است! نسلی" بی پناه" در اختیار داریم که به هر ریسمانی برای به رخ کشیدن تفاوت های خود در تقابل با یکسان سازی جاری می آویزد و از هر تجربه متفاوت و خطیری استقبال می کند، حتی اگر از جنس مرگ باشد! این نسل بیش از همه نیازمند صداقت و صمیمیت است. محتاج به رسمیت شناختن تفاوت ها و اقتضائات! بدترین مواجهه می تواند از جنس برچسب زدن باشد؛ لاابالی، عیاش، یا مسئولیت گریز! همزبانی کردن با آنها آسان نیست! اینها نسل رسانه های دیجیتال هستند. اگرچه واژگان و متلک های جنسی بیش از دیگران در کلام شان مشهود است ولی قطعی نیست که بیش از ما به مسائل جنسی می اندیشند! شاید چون صادق هستند و نیت های شان را در لفافه و زرورق پنهان نمی کنند، گستاخ تر و بی عفت تر به نظر می رسند! نسلی سرگردان در روزگاری که بی افقی، ناامیدی و بی سامانی شاخص های برجسته ی آن هستند! نوعی بی خانمانی ذهنی و عینی! آن هم در عصر سقوط سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی!
با این نسل مهربان تر باشیم...
#خودکشی
#دختر_اصفهانی
@solati_mehran
این یادداشت را سال گذشته مقارن با ۱۳ آبان و پیامدهای آن در کانال قرار دادم. شاید برخی دوستان آن را نخوانده باشند 👇👇
🔷🔹 چرا " بازرگان " کامیاب نبود ؟ 🔹🔷
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱۱۴ آبان ماه سی و هفت سال پیش مهندس مهدی بازرگان از نخست وزیری دولت موقت کناره گیری کرد. درست دو روز بعد از تسخیر سفارت خانه امریکا در تهران توسط دانشجویان پیرو خط امام . بسیاری مهمترین عامل استعفای دولت موقت را اقدام این دانشجویان می دانند ولی درست تر آن است که بگوییم از مدت ها قبل مشخص بود که دولت بازرگان دولت مستعجل است و فقط به یک تسریع کننده نیاز داشت؛ پیام دهم آبان امام علیه امریکا و اقدام دانشجویان نقش کاتالیزور این تحول را ایفا کرد. استعفای بازرگان پایانی بر یک پارادوکس بود! اینکه چگونه می توان در دل یک انقلاب تازه شکوفا شده، به اصلاح گام به گام فرآیندهای جاری اقدام کرد و از برخی پیامدهای پیش بینی نشده آن کاست؟! بازرگان اگر چه بعدها در افکار عمومی مردم ایران جایگاهی بلند و شایسته یافت اما واقعیت این است که سیاستمداری ناکام بود که نتوانست اهدافش را محقق کند. ولی به راستی چرا بازرگان ناموفق بود؟
1⃣ انقلاب یک دگرگونی عمیق در همه ابعاد اقتصادی، فرهنگی و سیاسی جامعه است هرچند که ممکن است به دلیل ته نشست های دیرپای نظام پیشین، در میان مدت شاهد تجدید مناسبات گذشته باشیم. انقلاب در بدو شکل گیری بر هم زننده قواعد موجود است. قاعده ها را به استثناء و استثناها را به قاعده تبدیل می کند. با این اوصاف به نظر می رسد که انتظار بازرگان نسبت به آرام کردن تحولات انقلاب آن هم درست در سال نخست واقع بینانه نبوده است!
2⃣ انقلاب نیز همانند اصلاحات یک گفتمان است. در تخاصم میان گفتمان ها در سال های دهه پنجاه، این گفتمان انقلاب (اسلامی) بود که توانست چیرگی خود را بر سایر گفتمان ها رقم زده و نوعی بسیج توده ای را موجب شود. بازرگان در صورتی می توانست در تحقق اهداف خود در فردای انقلاب کامیاب باشد که شواهدی قوی از برجسته بودن خواست دموکراسی و حقوق بشر در میان انقلابیون وجود می داشت، حال آنکه به دلیل ضعف سنت دموکراسی در ایران معاصر چنین امکانی در آن زمان دور از دسترس به نظر می رسید (مردم می دانستند که چه نمی خواهند ولی نمی دانستند چه می خواهند!)
3⃣ انقلاب برهم زننده مناسبات اجتماعی و نقش های تفکیک شده گذشته است. انفجار مشارکت توده ای از پس انقلاب ها ایجاب می کرد که نسلی جدید سکان دار مناصب شده و در پی تحقق آرمان های آن باشد. امری که مستلزم انحلال نهادهای موجود و تاسیس نهادهای جدیدی بود که هنوز مرزبندی دقیقی هم با یکدیگر نیافته اند. نوعی اغتشاش، آشفتگی و ناهماهنگی نهادی! بازرگان در سال نخست انقلاب از مشخص نبودن حیطه وظایف نهادهای انقلابی و مداخله آنها در امور دولت موقت گله داشت. انتقادی که براساس اقتضائات یک انقلاب تمام عیار نمی توانست چندان واقع بینانه باشد!
4⃣ گفتمان انقلاب ایران بر اساس غیریت سازی با ضد انقلاب و امپریالیسم خود را تعریف و تقویت کرد. گفتمانی که توانست با معرفی شاه به عنوان عامل امریکا به نوعی اجماع ملی بر سر حمایت از تسخیر سفارت امریکا دست یابد ( مشارکت گسترده مردم در تظاهرات اوایل آبان و حضور وسیع مقابل سفارت امریکا در روزهای بعد از تسخیر گواهی براین امر است). در چنین اوضاعی ملاقات بازرگان با هیات امریکایی به ریاست برژنسکی در روز ۱۲ آبان ماه کار را بیش از پیش برای دولت موقت دشوار ساخت. ملاقاتی که می توانست در زمان مناسب تری انجام پذیرد!
🔹نکته پایانی : در روزگار پرتلاطم انقلاب که سرشار از افزایش انتظارات برای تغییرات انقلابی و رادیکال بود ، گفتمان اصلاح طلبانه و نخبه گرایانه بازرگان نتوانست جایگاه مناسبی در سپهر سیاست ایران بیابد . هر چند که کرین برینتون در کتاب " کالبد شکافی چهار انقلاب " خود، سال ها پیش از انقلاب ۵۷ نشان داده بود که کنار رفتن میانه رو ها در سال های نخست ، یک قاعده مشترک در همه انقلاب های فرانسه ، انگلیس ، امریکا و روسیه بوده است . همان قاعده ای که در انقلاب ایران هم تکرار شد...
#بازرگان
#انقلاب
#سفارت_امریکا
@solati_mehran
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
🌱۱۴ آبان ماه سی و هفت سال پیش مهندس مهدی بازرگان از نخست وزیری دولت موقت کناره گیری کرد. درست دو روز بعد از تسخیر سفارت خانه امریکا در تهران توسط دانشجویان پیرو خط امام . بسیاری مهمترین عامل استعفای دولت موقت را اقدام این دانشجویان می دانند ولی درست تر آن است که بگوییم از مدت ها قبل مشخص بود که دولت بازرگان دولت مستعجل است و فقط به یک تسریع کننده نیاز داشت؛ پیام دهم آبان امام علیه امریکا و اقدام دانشجویان نقش کاتالیزور این تحول را ایفا کرد. استعفای بازرگان پایانی بر یک پارادوکس بود! اینکه چگونه می توان در دل یک انقلاب تازه شکوفا شده، به اصلاح گام به گام فرآیندهای جاری اقدام کرد و از برخی پیامدهای پیش بینی نشده آن کاست؟! بازرگان اگر چه بعدها در افکار عمومی مردم ایران جایگاهی بلند و شایسته یافت اما واقعیت این است که سیاستمداری ناکام بود که نتوانست اهدافش را محقق کند. ولی به راستی چرا بازرگان ناموفق بود؟
1⃣ انقلاب یک دگرگونی عمیق در همه ابعاد اقتصادی، فرهنگی و سیاسی جامعه است هرچند که ممکن است به دلیل ته نشست های دیرپای نظام پیشین، در میان مدت شاهد تجدید مناسبات گذشته باشیم. انقلاب در بدو شکل گیری بر هم زننده قواعد موجود است. قاعده ها را به استثناء و استثناها را به قاعده تبدیل می کند. با این اوصاف به نظر می رسد که انتظار بازرگان نسبت به آرام کردن تحولات انقلاب آن هم درست در سال نخست واقع بینانه نبوده است!
2⃣ انقلاب نیز همانند اصلاحات یک گفتمان است. در تخاصم میان گفتمان ها در سال های دهه پنجاه، این گفتمان انقلاب (اسلامی) بود که توانست چیرگی خود را بر سایر گفتمان ها رقم زده و نوعی بسیج توده ای را موجب شود. بازرگان در صورتی می توانست در تحقق اهداف خود در فردای انقلاب کامیاب باشد که شواهدی قوی از برجسته بودن خواست دموکراسی و حقوق بشر در میان انقلابیون وجود می داشت، حال آنکه به دلیل ضعف سنت دموکراسی در ایران معاصر چنین امکانی در آن زمان دور از دسترس به نظر می رسید (مردم می دانستند که چه نمی خواهند ولی نمی دانستند چه می خواهند!)
3⃣ انقلاب برهم زننده مناسبات اجتماعی و نقش های تفکیک شده گذشته است. انفجار مشارکت توده ای از پس انقلاب ها ایجاب می کرد که نسلی جدید سکان دار مناصب شده و در پی تحقق آرمان های آن باشد. امری که مستلزم انحلال نهادهای موجود و تاسیس نهادهای جدیدی بود که هنوز مرزبندی دقیقی هم با یکدیگر نیافته اند. نوعی اغتشاش، آشفتگی و ناهماهنگی نهادی! بازرگان در سال نخست انقلاب از مشخص نبودن حیطه وظایف نهادهای انقلابی و مداخله آنها در امور دولت موقت گله داشت. انتقادی که براساس اقتضائات یک انقلاب تمام عیار نمی توانست چندان واقع بینانه باشد!
4⃣ گفتمان انقلاب ایران بر اساس غیریت سازی با ضد انقلاب و امپریالیسم خود را تعریف و تقویت کرد. گفتمانی که توانست با معرفی شاه به عنوان عامل امریکا به نوعی اجماع ملی بر سر حمایت از تسخیر سفارت امریکا دست یابد ( مشارکت گسترده مردم در تظاهرات اوایل آبان و حضور وسیع مقابل سفارت امریکا در روزهای بعد از تسخیر گواهی براین امر است). در چنین اوضاعی ملاقات بازرگان با هیات امریکایی به ریاست برژنسکی در روز ۱۲ آبان ماه کار را بیش از پیش برای دولت موقت دشوار ساخت. ملاقاتی که می توانست در زمان مناسب تری انجام پذیرد!
🔹نکته پایانی : در روزگار پرتلاطم انقلاب که سرشار از افزایش انتظارات برای تغییرات انقلابی و رادیکال بود ، گفتمان اصلاح طلبانه و نخبه گرایانه بازرگان نتوانست جایگاه مناسبی در سپهر سیاست ایران بیابد . هر چند که کرین برینتون در کتاب " کالبد شکافی چهار انقلاب " خود، سال ها پیش از انقلاب ۵۷ نشان داده بود که کنار رفتن میانه رو ها در سال های نخست ، یک قاعده مشترک در همه انقلاب های فرانسه ، انگلیس ، امریکا و روسیه بوده است . همان قاعده ای که در انقلاب ایران هم تکرار شد...
#بازرگان
#انقلاب
#سفارت_امریکا
@solati_mehran