مهران صولتی
6.15K subscribers
172 photos
56 videos
21 files
536 links
دانش آموخته دکترای جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

@mehran_solati : ارتباط با نویسنده

https://instagram.com/solati_mehran
Download Telegram
🔹 چرا حکومت ایران نمی تواند شادکامی ایجاد کند؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱زمانی که مقدمه کتاب ارزشمند "درک باک" با عنوان "سیاست شادکامی" را می خوانید با یک عبارت شگفت انگیز منسوب به پادشاه کشور کوچک بوتان واقع در عمق کوه های هیمالیامواجه می شوید؛ در سال ۱۹۷۲ پادشاه جدید بوتان خطاب به مردم کشورش اعلام کرد؛ از این پس معیار اصلی ملت او برای اندازه گیری پیشرفت، "شادکامی ناخالص ملی"خواهد بود و نه تولید ناخالص ملی!
درک باک مولفه های اصلی سیاست شادکامی در بوتان را به شرح زیر فهرست می کند؛ حکمرانی خوب و استقرار دموکراسی/ توسعه اجتماعی-اقتصادی عادلانه و با ثبات/ صیانت از محیط زیست/ صیانت از فرهنگ.
اخیرا یکی از جامعه شناسان به درستی از این سخن گفته بود که حکومت در ایران باید به جای فرمان به آغاز تولید انرژی هسته ای، دستور به تولید عشق، امید و محبت بدهد! حال باید ببینیم که چرا حکومت در ایران با ایجاد شادکامی میانه ای ندارد و تحقق آن را پیگیری نمی کند؟! واقعیت در حداقل چهار نزاع زیر نهفته است:

🖌 جدال شرع و عرف: این نزاع همچنان از دوران مشروطه تا کنون به قوت خود باقی است هر چند که در دوره پهلوی ها غلبه با عرف و پس از انقلاب چیرگی با شرع بوده است! تداوم روندی فرسایشی بدون دستیابی به تلفیق کارآمدی میان شرع و عرف، که شهروندان را دچار نوعی اسکیزوفرنی شخصیتی و جامعه را دچار نوعی صف آرایی کاذب بر سر چگونه زیستن ساخته است. اگر شادکامی را نوعی رضایتمندی از نحوه زیست جمعی در سایه تلفیقی کارآمد از سنت و مدرنیته بدانیم روشن است که از دستیابی به آن تا کنون عاجز مانده ایم!

🖌 جدال امت و ملت: از حدود چهار دهه پیش ما وارد چالشی میان وابستگی به امت اسلام یا ملت ایران شده ایم! دل سپردن به هر کدام هم البته پیامدهایی دارد. اینکه باید توجه تصمیم سازان صرفا معطوف به تحولات دنیای اسلام باشد یا باید بیشتر مسائل توسعه کشور مورد عنایت قرار گیرد از جمله مهمترین مباحث ایران پس از انقلاب بوده است. واقعیت این است که در همه این سال ها هم تلاشی از سوی حکومت برای توجیه افکار عمومی جهت کاهش ابعاد این نزاع صورت نگرفته است. اکنون روشن است که به دلیل کمبود منابع باید به سوی نوعی اولویت بندی در این زمینه حرکت کنیم!

🖌 جدال اسلام و غرب: پس از آنکه انقلاب اسلامی، ایران و غرب را به عنوان دو" دیگری" متضاد و دشمن ترسیم کرد در عمل امکان برقراری دیالوگ میان این دو تمدن از میان رفت! از آن پس بود که این دیگری ها خود را صرفا با عینک تیره آموزه های ایدئولوژیک نگریستند! دستاوردهای غربی از جمله دموکراسی، احزاب، رسانه ها،تشکل های مدنی و سبک زندگی با بدبینی مواجه شد و زیست فردی و جمعی شهروندان به شدت از سوی حکومت مورد نظارت قرار گرفت. مداخله ای که موجبات جدی کاهش رضایتمندی را در میان ایرانیان فراهم آورد!

🖌 جدال انتصابات و انتخابات: این چالش همان ادامه تقابل میان ولایت و وکالت است که میراث دوران مشروطیت محسوب می شود! چالشی بر سر نقش آفرینی مردم در اموری همچون قانون گذاری، شرکت در انتخابات و تعیین نوع نظام سیاسی، در مواجهه با دیدگاهی که قانون را فرابشری، انتخابات را فیلتر شده و حکومت را الهی می داند! واقعیت این است که هم اکنون و با گذشت حدود سه دهه از نظارت استصوابی شورای نگهبان، احساس بی قدرتی شهروندان در برگزیدن نمایندگان مطلوب خود در انتخابات مختلف به کانون احساس نارضایتی های جمعی تبدیل شده است!

🔹 نکته پایانی: ژرفای جدال های موجود که حداقل میراث یکصد سال اخیر محسوب می شوند آنچنان دست و پای حکومت را در انجام تغییر معنادار برای ایجاد احساس شادکامی در شهروندان بسته است که به جامعه نوعی حس عمیق ناامیدی بخشیده است. شکلی از فلجی عمومی که همزمان جامعه و حکومت را در بر گرفته است!

@solati_mehran
#شادکامی
#شرع_عرف
#جدال
نقد دکتر محمود اسماعیل نیا( جامعه شناس) بر یادداشت؛ " چرا حکومت ایران نمی تواند شادکامی ایجاد کند؟!" 👇👇
دست مریزاد جناب صولتی

مثل همیشه از یادداشت نکته سنجانه تان استفاده کردم

دو نکته تکمیلی به نظرم می رسد:

یک - شما در بیان علل ناتوانی حکومت در تولید شادکامی، به "جدالهایی حل ناشده" در جامعه ایران اشاره کرده اید (مثل جدال میان شرع و عرف، امت و ملت، اسلام و غرب، انتصاب و انتخاب)
البته می توان مصادیق بیشتری نیز به این فهرست افزود (مثل جدال شهروند و رعیت، توسعه و تعالی، حقوق الهی یا طبیعی، ....)
اما از زاویه ای دیگر همۀ این جدالها را می توان جلوه هایی دانست از امری بنیادی تر که عبارتست از وضعیت خاص فرهنگی ما که در آن (به تعبیر دکتر سروش) سه فرهنگ ایرانی و اسلامی و غربی در حال داد و ستد یا کشمکش با هم هستند و هنوز وضعیت پایداری نرسیده اند.
گویی ما هنوز راه درازی تا تثبیت پلورالیسم فرهنگی در جامعه داریم که در آن وحدت و یکپارچگی فرهنگی را در ضمن به رسمیت شناختن این منابع متکثر فرهنگی جست و جو کنیم نه حذف یا تضعیف برخی از آنها ("وحدت در عین کثرت")

دو – مداخلات قدرتهای سیاسی وقت در برکشیدن یک فرهنگ و بی اعتنایی به دو فرهنگ دیگر (ایران گرایی دوره پهلوی یا اسلام گرایی دوره جمهوری اسلامی) غالباً به بروز واکنش های افراطی و پیچیده تر شدن این وضعیت منتهی شده و حل این مشکل را به تاخیر انداخته است.
بنابراین از این نقطه نظر فرق نمی کند که در آینده چه حکومتی (و با چه دیدگاهی در مورد فرهنگ) بر سر کار باشد، زیرا تا زمانی که "مسئله فرهنگ" در سطح جامعه و پدیدآورندگان فرهنگی و مردم به حل خود نزدیک نشود (مثلاً رسیدن به توازنی مطلوب و معقول میان منابع متکثر فرهنگی، به نحوی که مورد قبول مردم و مورد اجماع نخبگان باشد)، دخالتهای قدرتهای سیاسی در امر فرهنگ موجب وخامت بیشتر اوضاع فرهنگی و به تاخیر افتادن بیشتر زمان رسیدن به حل این معضله اساسی منتهی خواهد شد.
پایدار باشید
Forwarded from javad kashi
سیاسی بودن و دل‌مشغولی به سیاست
****

سیاست، صبح تا شام ما را اشغال کرده است و همگان مرتب دل‌مشغول اخبار سیاسی هستیم. شاید بیش از همه مردم عالم. اما ما به هیچ‌روی سیاسی نیستیم. دل‌مشغول سیاست بودن با سیاسی بودن یکی نیست. حتی گاهی دل‌مشغول سیاست بودن مانع از سیاسی بودن است.
ما به این جهت، دل مشغول مستمر سیاست هستیم که همه چیز را به سیاست و چند و چون تصمیمات سیاسی بسته‌اند. برای تعیین تکلیف شغل آینده باید مطمئن شویم از فروش نفت ایران و بسط روابط سیاسی کشور. برای تسهیل ازدواج یک دختر و پسر، بالاخره باید معلوم شود مساله سوریه به کجا می‌رسد و سرنوشت برجام چه خواهد شد. امیدواریمان به احراز یک موقعیت شغلی مشروط است به این که رئیس‌جمهور بعدی کیست. برای التیام اعصابمان در زندگی روزمره، باید خوار و ذلیل شدن فلان مسئول یا سربلند کردن مسئول دیگر را ببینیم.
سیاست با همه بازیگران و نهادهایش، مثل آب در تمام نسوج زندگی‌مان و همه بافت‌های خانه و حیاتمان رسوخ کرده است.
دقیقا به دلیل این همه دل مشغولی به سیاست، غیرسیاسی هستیم. در زمره بسیاری دیگر از مردمان غیرسیاسی جهان. سیاسی بودن، چیزی‌ست بیرون از دل‌مشغولی‌های روزمره، قطع نظر از کار و شغل، بیرون از حب و بغض‌های شخصی، مستقل از آنچه زندگی شخصی من را بهبود می‌بخشد. سیاسی بودن یعنی، دل‌مشغول سرنوشت گروهی باشم که به آن تعلق دارم. به سرنوشت ملتم و از همه مهم‌تر به سرنوشت و مصالح کل بشریت بیاندیشم. سیاست به جوهره کمال‌یافته شخصیت فردی ارجاع می‌شود. سیاسی بودن با عشق به دیگری، دوست داشتن مردم و نوع دوستی آدمی نسبتی وثیق دارد. به همین معنا انسان به قول ارسطو، حیوانی سیاسی‌ست. از نظر او، انسان به دلیل توانایی‌اش برای فرارفتن از خود، از حیوانات متمایز می‌شود. ما می‌توانیم انسانی سیاسی باشیم، فقط به این جهت که می‌توانیم از مطامع و غرایز شخصی خود تا حدودی گذر کنیم. صرفا به همین دلیل تنها جانوری هستیم که قادر به تشکیل جامعه سیاسی می‌باشیم. فقط به شرط وجود این فرم از زندگی است که اجتماع سیاسی معنادار می‌شود. فرد، شخصیتی اخلاقی پیدا می‌کند. قوانین محترم می‌شوند. آزادی و عدالت امکان‌پذیر می‌شود و امنیت عمیق بر حیات عمومی مستولی خواهد شد.
فرد سیاسی، دوستدار همه انسان‌هاست و در پرتو این انسان‌دوستی، دوستدار ملت و گروه خاصی از مردم هم هست. دوستی نوع، مثل خورشیدی تابان دیگر دوستی ها را گرما می‌بخشد. فرد سیاسی بیش از دیگران می تواند دوست خوبی برای دیگری باشد و عاشقی وفادار به معشوقش. به این معنا، یک فرد سیاسی بیشتر محتمل است خداپرست نیز باشد و در پرتو ایمان به خدا یک دیندار واقعی.
این روزها می‌گویند تخم دوستی و عشق را در روابط شخصی ملخ خورده است. فضای عمومی زندگی گرمای پیشین را ندارد، می‌گویند بیش از گذشته خودخواه و فردگرا شده‌ایم. می گویند احساس اعتماد و امنیت کاهش یافته است. اخلاق از عرصه عمومی رخت بربسته است. این‌ها همه موجب دل مشغولی وافر به سیاست است و سیاست بي مهار و مبتذل امروزی، عامل آن همه احساس بحران در زندگی شخصی است. تنها درمان دل مشغولی مستمر به سیاست، سیاسی بودن است.
هیچ گاه جهت گیری‌های سیاسی در کشور ما، نوع‌دوستی و عشق عمومی به انسان‌ها را سرلوحه خود قرار نداد. خیلی که به دور می‌رفت قلمرو مسلمانان را در نظر داشت. همین فقدان نوع‌دوستی، آن را در چاله انداخت. پس از چندی بیشتر به شیعیان گرایش پیدا کرد، اما در میان شیعیان هم شکاف انداخت و گروهی از شیعیان را به گروه های دیگر مرجح دانست. فرجام خاص‌گرایی، فردگرایی منفی و خودخواهانه است. البته در این مسابقه خاص‌اندیشی، آن‌ها که بالاتر نشسته‌اند برخوردار و برخوردارتر شدند و آن‌ها که دستشان به جایی نمی‌رسد حسرت می‌خورند و نفرین می‌کنند؛ به همه، به همسایه، به دوست و به حاکمان.
@javadkashi
یادداشت مهران صولتی با عنوان؛" انتخابات به مثابه رسانه" در آخرین شماره نشریه " رسانه فرهنگ" وابسته به انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات 👇👇
🔹🔷 انتخابات به مثابه " رسانه " 🔷🔹

✍ مهران صولتی

🌱انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم به پایان رسید. آنچه این انتخابات را از دوره های پیشین متمایز می ساخت همانا نقش پررنگ رسانه های غیر رسمی بود که عمدتا در قالب شبکه های اجتماعی متجلی شده بودند. رسانه هایی که به دلیل رشد تکنولوژی اطلاعات و عمدتا فراگیری اپلیکیشن های تلفن های هوشمند در ایران از وجوه متفاوت و برجسته ای برخوردار شده بودند.در همین زمینه شبکه های اجتماعی در انتخابات ریاست جمهوری امسال به منازعه ای گفتمانی میان گرایش های حاضر و غایب در عرصه این انتخابات تبدیل و توانستند حجم عظیمی از داده ها و تحلیل های سیاسی -اجتماعی را در این زمینه منتشر نمایند. روشن است که در ماه های اخیر تحلیل های تجربی و غیرتجربی زیادی در مورد تاثیر این شبکه ها بر روی جهت گیری سیاسی شهروندان در انتخابات و نتیجه حاصل از آن منتشر و به رویت همگان رسیده است. نتایجی که این یادداشت متکفل برشمردن و تکرار آنها نیست بلکه بنا دارد تا با معرفی " انتخابات به مثابه رسانه"، از کارکردهای مختلف آن در ایران سخن به میان آورد.

۱- کارکرد مشروعیت بخش انتخابات : در روزگار کنونی که دموکراسی به ارزشی جهانشمول تبدیل شده است کمترین کشوری را می توان یافت که بتواند صریحا خود را مخالف دموکراسی معرفی کند. از همین رو است که حتی اندک دیکتاتورهای بجا مانده هم می کوشند تا از نوعی" نمایش دموکراسی" به وسیله برگزاری صوری انتخابات بهره برند. انتخاباتی که اگر چه از منظر استانداردهای بین المللی همچون فرآیندهای ثبت نام، تایید صلاحیت و برگزاری، معیوب و پراشکال است ولی جلوه ای از حضور و مشارکت مردمی محسوب می شود. در ایران بعد از انقلاب هم انتخابات به مثابه لولایی میان دو رکن جمهوریت و اسلامیت نظام جمهوری اسلامی عمل کرده و کوشیده است تا نمادی از آمیزش سنت و مدرنیته در ایران بنظر رسد. لذا نظم سیاسی در ایران به کارکرد مشروعیت بخش انتخابات بیش از سایر کارکردها نظر دارد. در حقیقت انتخابات به مثابه رسانه ای رسمی برای تثبیت و افزایش مشروعیت نظام به شمار می رود. رسانه ای که توانسته در چهار دهه گذشته مشارکت قابل قبول مردمی را حول خود پدید آورده و جمهوری اسلامی را به عنوان نظامی مردمی معرفی نماید.

۲- کارکرد آگاهی بخش انتخابات : رسانه ها از عوامل مهم آگاهی بخشی جامعه محسوب می شوند. ابزارهایی که قادرند هم حاکمان را از واقعیت های موجود در بطن جامعه مطلع نمایند و هم مردم و مخاطبان خود را از مصایق و تنگناهای موجود در مسیر حکومت ورزی آگاه کنند. در همین راستا می توان از کارکرد دوگانه انتخابات به مثابه رسانه در ایران نیز سخن گفت. یعنی در فقدان ابزارهای معمول برای نظر سنجی شفاف از تحولات رخ داده در لایه های زیرین جامعه، انتخابات می تواند ابزاری مناسب برای شناخت حکومت از آنچه در زیر پوست اجتماع رخ می دهد به دست دهد. انتخابات آیینه است که حاکمان می توانند خود را در آن ببینند و کژی ها و ناراستی های خود را مشاهده کنند. از همین رو است که پیام انتخابات اهمیتی زایدالوصف می یابد و شایسته است که توسط نظام سیاسی دریافت شود. از سوی دیگر انتخابات به مثابه رسانه ای است که آگاهی های سیاسی مردم را نسبت به پشت پرده های حکومت ورزی افزایش می دهد. شاید بتوان برگزاری مناظره های انتخاباتی را نقطه عطف این کارکرد تلقی کرد. نامزدهای معتمد جمهوری اسلامی گرد هم می آیند و صریح و عریان نسبت به نقصان های مدیریت چهل ساله حکومت و نقش خود در آن به تنویر افکار عمومی می اگر چه صحت و سقم چنین مدعیاتی کاملا قابل اثبات نبوده و بعضا با سیاه نمایی هایی هم همراه می شود ولی کارکرد آگاهی بخش آن در شفافیت بخشیدن به عرصه سیاست در ایران بی بدیل و کم نظیر می باشد.

۳- کارکرد رهایی بخش انتخابات : اگر چه در مورد کارکرد آگاهی بخش رسانه ها نوعی وفاق وجود دارد ولی در مورد کارکرد رهایی بخش رسانه ها مناقشات زیادی وجود دارد. آموزه های انتقادی مکتب فرانکفورت در طرد و لعن رسانه های توده ای زرادخانه عظیمی از نگاه موشکافانه و توام با بدبینی را در اختیار جهان در میانه قرن بیستم نهاد. روشنفکران متعلق به این نحله آشکارا بر نقش تحمیق کننده رسانه های جمعی تاکید و همگان را به تحریم یا هوشیاری در برابر آنها فراخواندند. اما در ایران امروز رسانه های غیر رسمی و شبکه های اجتماعی از کارکردی رهایی بخش برخوردار شده اند. رسانه هایی که قادرند با قراردادن شهروندان در مقابل پرسشی به نام شرکت یا عدم شرکت در انتخابات؟! نوعی کنش مختارانه و آزادانه را تبلیغ نمایند. از همین منظر انتخابات در ایران هم کارکردی رهایی بخش دارد. برخی انتخابات را صرفا نمایشی از دموکراسی تلقی و از شرکت در آن اجتناب می کنند در حالی که برخی دیگر شرکت در انتخابات را ابزاری برای رهایی از وضع" بدتر "و دستیابی به موقعیت" بد " ارزیابی می کنند.
کارکرد رهایی بخش انتخابات ناظر به همین قرارگرفتن شهروندان دوراهی آری یا نه!! به نظم موجود و انتخاب میان این دو راه دارد.

۴ - کارکرد انسجام بخش انتخابات : رسانه ها از طریق ساختن کلیتی موهوم به نام ملت، میهن و ... موجب انسجام بخشی شهروندان می شوند. رسانه ها در این کارکرد می کوشند تا در عین اختلافات جزئی با یکدیگر، مدافع نظم کلی حاکم بر جامعه باشند. از همین منظر انتخابات هم به مثابه یک رسانه عمل می کند به این معنا که می کوشد با نمایش اختلافات جزئی نمایش دهنده نوعی وفاق کلی بر سر بنیان های نظم موجود باشد. به عبارت دیگر انتخابات به مظهر و تجلی نوعی" کثرت در وحدت" تبدیل می شود و قادر است بیش از هر نماد و تحول اجتماعی دیگری بیانگر وفاق و انسجام در کشور باشد. از همین رو است که در کشورهای فاقد رقابت انتخاباتی، صرفا مشارکت گسترده مردمی مورد توجه قرار گرفته و به ابزاری برای تبلیغات گسترده برای پوشاندن نقصان ها و کاستی ها تبدیل می شد.

🔹 نکته پایانی : در کشوری که هنوز بسیاری از نهادها کارکرد واقعی خود را نیافته اند طبیعی است که انتخابات هم نقش های دیگری به جز انتقال آرام و مسالمت آمیز قدرت ایفا نماید. به نظر می رسد با تثبیت و تحکیم دموکراسی در کشور می توان بخشی از کارکردهای چهارگانه فوق را به فراموشی سپرده فرض نمود.

@solati_mehran

#انتخابات
#رسانه
🔸 شماره 33 مجله رسانه فرهنگ
🔹ویژه‌نامه انتخابات و رسانه، تابستان 96

✴️ کانال مجله رسانه فرهنگ:
📝 @iaocscrf
🔹 تفاوت ایران و هند در مسیر توسعه یافتگی چیست؟!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱 زمانی که فایل صوتی استاد سترگ ادبیات فارسی معاصر؛ محمدرضا شفیعی کدکنی را گوش می کردم بی اختیار به یاد مقایسه ای میان دو کشور ایران و هند افتادم! ایرانی که نفس هایش زیر آوار ناامیدی بی سابقه کنونی به شماره افتاده و هنوز در پیچ و خم اجماع بر چگونگی حرکت در مسیر توسعه یافتگی سرگردان است، و هندی که اکنون جزء اقتصادهای نوظهور و تهدیدی برای امریکا و چین در رقابت های جهانی محسوب می شود! شفیعی کدکنی در این فایل که از آن به عنوان ثمره هفتاد سال تحقیق و مطالعه اش یاد کرده است راز بختیاری و پیشرفت کشورها را نه وجود منابع مالی، فیزیکی و ... بلکه وجود سرمایه ای شگفت به نام؛" روحیه و امید" می داند! وی اگر چه از ژاپن به عنوان نمونه یاد می کند ولی به نظر می رسد هند کنونی مثال بهتری برای این مقایسه محسوب می شود! کشوری هزار مذهب که نمونه موفقی از وجود یک دموکراسی کارآمد مبتنی بر وجود نوعی پلورالیسم قومی-مذهبی تلقی می شود! میزان فقر در هند چندان است که بخش قابل توجهی از مردم هنوز هم سال های زیادی از عمر خود را در خیابان ها سپری می کنند. آموزش و بهداشت در بسیاری از مناطق فقیر نشین به نحوی مناسب وجود ندارد! حجم خشونت علیه زنان به ویژه در مقوله ای مانند تجاوزات جنسی بسیار بالاست ولی با همه این اوصاف تفاوت دقیقا در وجود سه عنصر است؛ امید، شادی و اکنون! توضیح آنکه بر خلاف ایرانی ها که همواره اسیر گذشته و دل نگران آینده خود بوده اند، هندی ها فقط به امروز و اکنون خود می اندیشند! از همین رو است که می توانند در لحظه زندگی کرده و از تک تک ثانیه های عمر خود لذت ببرند! این در حالی است که ما ایرانیان همواره در حسرت دیروز و انتظار فردای خود به سر می بریم. امری که موجب فنای امروز ما نیز شده است! در این بین" گذشته" همواره برای ما جنبه ای نوستالژیک داشته است. اگر چه به طنز می گوییم؛" ایران تنها کشوری است که آینده اش بیش از همه به گذشته اش شباهت دارد" ولی واقعیتی دقیق تر از این وجود ندارد! ایران و ایرانی گروگان گذشته و آینده، و پایمال کننده اکنون خویش است! درست نقطه مقابل رویکرد هندی ها که با لذت بردن از امروز ، چشم امید به آینده نیز دارند! البته دموکراسی کثرت گرای هند نیز امکان زیست مسالمت آمیز همه اقوام و مذاهب را فراهم کرده و از تحمیل استانداردی برای کنترل زیست جمعی هندیان پرهیز می کند. دیگر آنکه مردم هند از امکان اعتراض آزادانه به همه نارسایی های موجود از طریق ایجاد جنبش های اجتماعی نیز برخوردارند! واقعیت این است که امروزه غنای سرمایه اجتماعی کشورها اهمیتی افزون تر از نفت و گاز و اتم در جهان یافته است! لذا وجود اعتماد عمومی در کنار تسهیل پیوندهای اجتماعی، شاه کلید قفل در جازدگی یکصد ساله اخیر ما در دستیابی به توسعه محسوب می شود!

🔹 فایل صوتی کوتاه ولی تاثیر گذار استاد شفیعی کدکنی را بشنوید 👇👇

@solati_mehran

#ایران
#هند
#شفیعی_کدکنی
‍ 🔊فایل صوتی

#محمد_رضا_شفیعی_کدکنی

خوب گوش کنید بچه ها،حاصل 70سال کتاب خواندن و مطالعه من هست این سخنانم ...

۸ خرداد ۱۳۹۷
حال عمومی دکتر قانعی راد استاد برجسته جامعه شناسی کشورمان خوب نیست. در آستانه عید فطر از همه دوستان، همراهان و علاقمندان جامعه شناسی ایران خواهشمندیم تا برای سلامتی ایشان دعا کنند 🙏🙏
@solati_mehran
بازگشت همه به سوی خداست
امشب یکی از غمبارترین حوادث برای جامعه شناسی ایران رقم خورد و یکی از شریف ترین و اخلاقی ترین جامعه شناسان آن (دکتر قانعی راد) به پروردگارش پیوست. روحش شاد🌱🌱

@solati_mehran
Forwarded from جامعه شناسی حوزه عمومی (محمد امین قانعی راد)
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
رویاهای بهارانه برای گفت و گو،شادی و دوستی محمد امین قانعی راد (جامعه شناس) #جامعه_شناسی_حوزه_عمومی
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 درسوگ آن جامعه شناس یگانه! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🖌 امشب و در آستانه عید سعید فطر دکتر محمد امین قانعی راد که به حق آبرو و اعتبار جامعه شناسی ایران بود پس از یک دوره دست و پنجه نرم کردن با بیماری سرطان ناباورانه به دیدار پروردگار شتافت و جامعه شناسی ایران را سوگوار خود ساخت. او نمونه ای تمام عیار از یک جامعه شناس مردم مدار، اخلاقی و متعهد بود که عمری را مصروف تثبیت دانش جامعه شناسی در ایران ساخت!

🖌 در ترم دوم دوره دکتری دانشجوی درس بینش های جامعه شناسی ایشان بودم. درسی که به خاطر جدیت ایشان حدود ده ماه به طول انجامید و در وانفسای فقر نظری دانشگاه های ایران بسیار مفید بود. بیش از همه جدی گرفتن کلاس برایمان درس آموز بود. استادی کاریزماتیک و الهام بخش بود. در همان یک ترم چنان خاطره شیرینی از تدریس و گفتگوی جامعه شناسانه از خود به یادگار نهاد که یادآوری اش همچنان جانمان را نوازش می کند!

🖌 در میان جامعه شناسان کلاسیک بیش از همه به دورکیم شباهت داشت. دغدغه انسجام اجتماعی برایش بسیار جدی بود. نسبت به مرزهای جامعه شناسی غیور بود و بر تمایز آن با روان شناسی یا فلسفه اصرار می ورزید. اخلاق مدار بود و از فردگرایی اخلاقی مورد نظر دورکیم دفاع می کرد. نگران جامعه بود و همواره نسبت به خطر فروپاشی آن هشدار می داد. تحلیل هایش دقیق و عمیق بود. از ابهام گویی پرهیز می کرد و بیش از همه دلبسته بررسی تاثیرات متقابل ساختارهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه بود!

🖌 در مراسم نقد کتاب؛" زوال پدرسالاری" گفته بود که از این به بعد فقط می خواهد برای مردم بنویسد! می گفت که اهالی دانشگاه هنوز به مردم خود آنچنان که شایسته است ادای دین نکرده اند. روحی بزرگ و شیفته مردم داشت! واجد دغدغه های عظیم انسانی بود و به شدت از رویکردهای کاسبکارانه بیزاری می جست. در هنگامه درخواست برخی از اساتید برای افزایش حقوق شان گفت: چند هزار دانشجوی اتحادیه آمده اند که اعلام کنند حال جامعه خوب نیست، حالا ما برویم بگوییم حقوق مان کم است؟!!

🖌 همیشه در اوج هم فروتن بود. چه آن زمان که انجمن جامعه شناسی تحت ریاست او دو دوره شکوهمند را سپری کرد. چه آن زمان که با وجود اقبال و اصرار گسترده جامعه شناسان داوطلبانه از نامزدی مجدد صرف نظر کرد و چه آن زمان که نگذاشت قامت رعنا و باشکوهش در میانه خم شدن برخی از دانشگاهیان در پیشگاه قدرت و ثروت اندکی خمیده شود! او مثال یکی از همان یکی دو روح بزرگی بود که شریعتی همواره می خواست تا خداوند نصیبمان کند. از این منظر ما بسیار بختیار هستیم!

🖌 دریغ که در اوج پختگی علمی از میان ما رفت و جامعه شناسی ایران را دچار محرومیتی عظیم ساخت. از او آموختیم که شرافت انسانی بزرگترین فضیلت جامعه امروز ایران است. آموختیم که در حصار آکادمی نمانیم و به میان مردم برویم. آموختیم که در ایران بمانیم و عاشقانه دل نگران آینده این سرزمین باشیم و آموختیم که بزرگ باشیم و روح خود را به ابتذال روزمره گی آلوده نسازیم! خدایش رحمت کند که سعید زیست و سعید رفت. روحش شاد 🌱

@solati_mehran

#دکتر_قانعی_راد
#جامعه_شناس_یگانه
🔹 جایگاه " مردم" در اندیشه شریعتی! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱دوران کنونی را زمانه پوپولیست ها نامیده اند از آن رو که شواهدی قوی از ظهور نمایندگان آنها را در عرصه جامعه و سیاست می بینیم. جدای از امریکای کنونی که بسیاری ترامپ را پوپولیستی تمام عیار می انگارند تحولات اروپای چند سال اخیر نشان داده است که این گرایش توانسته در سایه سر دادن شعارهای افراطی علیه مهاجرین به ویژه مسلمانان و با تاکید بر معضلاتی همچون بیکاری و گسست اجتماعی بخش قابل توجهی از شهروندان را حول اهداف و شعارهای خود بسیج کند! واژه پوپولیسم را" مردم انگیزی" ترجمه کرده اند به این معنا که رهبران این جریان می کوشند تا با تکیه بر احساسات مردمی به قدرت رسیده و امیال و سیاست های خود را اجرایی نمایند! از همین رو معمولا جهانیان نگرشی منفی نسبت به سیاستمداران پوپولیست داشته و همواره به ویژه در ایام انتخابات شهروندان را از رای دادن به آنها انذار می دهند. در ایران هم تجربه ناگوار دوران احمدی نژاد دلیلی مضاعف شد تا سخن گفتن از مردم به عوام فریبی و مردم سواری تعبیر شود. اما تحولات عرصه نظری جهان به ویژه آنچه از آن به " سیاست رادیکال" تعبیر می شود، نشان می دهد که " پوپولیسم" در حال تن دادن به تفسیری رادیکال تر از" مردم انگیزی" های ایام انتخابات دارد. کل داستان هم از این قرار است که عرصه سیاست در جهان هر چه بیشتر به سمت حذف مردم از تاثیرگذاری بر سرنوشت آینده جامعه خود حرکت می کند. به تناسب افزایش فعالیت احزاب، بدبینی به سیاست و سیاستمداران هر روز بیشتر شده و " مردم" به حاشیه ای از عرصه تصمیم سازی ها تبدیل می شوند. احزاب تبدیل به الیگارشی هایی شده اند که قانون آهنین آن( میشلز) ایجاب می کند که هر چه بسته تر و غیر شفاف تر عمل کنند! در چنین زمینه ای است که گروهی از بازگرداندن نقش تاثیرگذار پیشین به مردم سخن گفته و " در ستایش پوپولیسم" را فریاد می زنند! حال با توجه به دوگانه معنایی که از واژه " مردم" شکل گرفته بهتر می توان از " جایگاه مردم در اندیشه شریعتی" سخن گفت. شریعتی را می توان مردمی ترین روشنفکر معاصر ایران نام نهاد که آموزه هایش نه تنها بر وقوع یکی از مهمترین انقلاب های اواخر قرن گذشته تاثیری مستقیم نهاد بلکه به ترجیع بند کلام روزمره اقشار گسترده ای از مردم تبدیل شد! مردمی بودن رویکرد روشنفکرانه شریعتی آن زمانی اهمیتی وافر می یابد که یادآوری کنیم نسل پیشین روشنفکران دینی و عرفی از ملکم خان و مستشارالدوله گرفته تا سید جمال همگی به نوعی نخبه گرا، و در پی اقناع قدرت مستقر برای کاهش استبداد و حرکت در مسیر قانون بوده اند. در این میان اما این شریعتی و آل احمد بودند که آشکارا رویکرد اصلاح از پایین و آگاهی بخشی عمومی را با هدف رقم زدن تحولات اجتماعی برگزیدند. اما اکنون پرسش اصلی این است که میان "مردم انگیزی" رایج جهانی با "مردم گرایی" مورد نظر شریعتی چه تفاوت هایی وجود دارد؟ از همین رو در ادامه می کوشم تا به پنج مورد اختلافی در این زمینه اشاره کنم: