🔹 چرا حکومت ایران نمی تواند شادکامی ایجاد کند؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
زمانی که مقدمه کتاب ارزشمند "درک باک" با عنوان "سیاست شادکامی" را می خوانید با یک عبارت شگفت انگیز منسوب به پادشاه کشور کوچک بوتان واقع در عمق کوه های هیمالیا مواجه می شوید. در سال ۱۹۷۲ پادشاه جدید بوتان خطاب به مردم کشورش اعلام کرد؛ از این پس معیار اصلی ملت او برای اندازه گیری پیشرفت، "شادکامی ناخالص ملی"خواهد بود و نه " تولید ناخالص ملی!"
"درک باک" مولفه های اصلی سیاست شادکامی در بوتان را به شرح زیر فهرست می کند؛ حکمرانی خوب و استقرار دموکراسی/ توسعه اجتماعی-اقتصادی عادلانه و با ثبات/ صیانت از محیط زیست/ صیانت از فرهنگ
مدتی پیش یکی از جامعه شناسان کشور از این سخن گفته بود که حکومت در ایران باید به جای فرمان به آغاز تولید انرژی هسته ای، دستور به تولید عشق، امید و محبت می داد. حال باید ببینیم که چرا حکومت در ایران با ایجاد شادکامی میانه ای ندارد و تحقق آن را پیگیری نمی کند؟! واقعیت این است که تا چهار جدال تاریخی زیر به نحو مناسبی پایان نیابند نارضایتی ها همچنان ادامه خواهند یافت.
✅ جدال شرع و عرف: این نزاع همچنان از دوران مشروطه تا کنون به قوت خود باقی است هر چند که در دوره پهلوی ها غلبه با عرف و پس از انقلاب چیرگی با شرع بوده است. تداوم روندی فرسایشی بدون دستیابی به تلفیق کارآمدی میان شرع و عرف، که شهروندان را دچار نوعی اسکیزوفرنی شخصیتی و جامعه را دچار نوعی صف آرایی کاذب بر سر چگونه زیستن ساخته است. اگر شادکامی را نوعی رضایت مندی از نحوه زیست جمعی در سایه تلفیقی کارآمد از سنت و مدرنیته بدانیم روشن است که از دستیابی به آن تا کنون عاجز مانده ایم.
✅ جدال امت و ملت: از حدود چهار دهه پیش ما وارد چالشی میان وابستگی به امت اسلام یا ملت ایران شده ایم. دل سپردن به هر کدام هم البته پیامدهایی داشته است. اینکه باید توجه تصمیم سازان صرفا معطوف به تحولات دنیای اسلام باشد یا باید بیشتر مسائل توسعه کشور مورد عنایت قرار گیرد از جمله مهم ترین مباحث ایران پس از انقلاب بوده است. واقعیت این است که در همه این سال ها هم تلاشی از سوی حکومت برای توجیه افکار عمومی جهت کاهش ابعاد این نزاع صورت نگرفته است. اکنون روشن است که به دلیل کمبود منابع باید به سوی نوعی اولویت بندی در این زمینه حرکت کنیم.
✅ جدال اسلام و غرب: پس از آنکه انقلاب اسلامی، ایران و غرب را به عنوان دو "دیگری" متضاد و دشمن ترسیم کرد در عمل امکان برقراری دیالوگ میان این دو تمدن از میان رفت. از آن پس بود که این دیگری ها خود را صرفا با عینک تیره آموزه های ایدئولوژیک نگریستند. دستاوردهای غربی از جمله دموکراسی، احزاب، رسانه ها،تشکل های مدنی و سبک زندگی با بدبینی مواجه شده و زیست فردی و جمعی شهروندان به شدت از سوی حکومت مورد نظارت قرار گرفت. مداخله ای که موجبات جدی کاهش رضایت مندی در میان ایرانیان را فراهم آورده است.
✅ جدال انتصابی و انتخابی: این نزاع همان ادامه تقابل میان ولایت و وکالت است که میراث دوران مشروطیت محسوب می شود. چالشی بر سر نقش آفرینی مردم در اموری همچون قانون گذاری، شرکت در انتخابات و تعیین نوع نظام سیاسی، در مواجهه با دیدگاهی که قانون را فرابشری، انتخابات را فیلتر شده و حکومت را الهی می داند. واقعیت این است که هم اکنون و با گذشت بیش از سه دهه از نظارت استصوابی شورای نگهبان، احساس بی قدرتی شهروندان در برگزیدن نمایندگان مطلوب خود در انتخابات مختلف به کانون احساس نارضایتی های جمعی تبدیل شده است.
@solati_mehran
#شادکامی
#شرع_عرف
#جدال
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
زمانی که مقدمه کتاب ارزشمند "درک باک" با عنوان "سیاست شادکامی" را می خوانید با یک عبارت شگفت انگیز منسوب به پادشاه کشور کوچک بوتان واقع در عمق کوه های هیمالیا مواجه می شوید. در سال ۱۹۷۲ پادشاه جدید بوتان خطاب به مردم کشورش اعلام کرد؛ از این پس معیار اصلی ملت او برای اندازه گیری پیشرفت، "شادکامی ناخالص ملی"خواهد بود و نه " تولید ناخالص ملی!"
"درک باک" مولفه های اصلی سیاست شادکامی در بوتان را به شرح زیر فهرست می کند؛ حکمرانی خوب و استقرار دموکراسی/ توسعه اجتماعی-اقتصادی عادلانه و با ثبات/ صیانت از محیط زیست/ صیانت از فرهنگ
مدتی پیش یکی از جامعه شناسان کشور از این سخن گفته بود که حکومت در ایران باید به جای فرمان به آغاز تولید انرژی هسته ای، دستور به تولید عشق، امید و محبت می داد. حال باید ببینیم که چرا حکومت در ایران با ایجاد شادکامی میانه ای ندارد و تحقق آن را پیگیری نمی کند؟! واقعیت این است که تا چهار جدال تاریخی زیر به نحو مناسبی پایان نیابند نارضایتی ها همچنان ادامه خواهند یافت.
✅ جدال شرع و عرف: این نزاع همچنان از دوران مشروطه تا کنون به قوت خود باقی است هر چند که در دوره پهلوی ها غلبه با عرف و پس از انقلاب چیرگی با شرع بوده است. تداوم روندی فرسایشی بدون دستیابی به تلفیق کارآمدی میان شرع و عرف، که شهروندان را دچار نوعی اسکیزوفرنی شخصیتی و جامعه را دچار نوعی صف آرایی کاذب بر سر چگونه زیستن ساخته است. اگر شادکامی را نوعی رضایت مندی از نحوه زیست جمعی در سایه تلفیقی کارآمد از سنت و مدرنیته بدانیم روشن است که از دستیابی به آن تا کنون عاجز مانده ایم.
✅ جدال امت و ملت: از حدود چهار دهه پیش ما وارد چالشی میان وابستگی به امت اسلام یا ملت ایران شده ایم. دل سپردن به هر کدام هم البته پیامدهایی داشته است. اینکه باید توجه تصمیم سازان صرفا معطوف به تحولات دنیای اسلام باشد یا باید بیشتر مسائل توسعه کشور مورد عنایت قرار گیرد از جمله مهم ترین مباحث ایران پس از انقلاب بوده است. واقعیت این است که در همه این سال ها هم تلاشی از سوی حکومت برای توجیه افکار عمومی جهت کاهش ابعاد این نزاع صورت نگرفته است. اکنون روشن است که به دلیل کمبود منابع باید به سوی نوعی اولویت بندی در این زمینه حرکت کنیم.
✅ جدال اسلام و غرب: پس از آنکه انقلاب اسلامی، ایران و غرب را به عنوان دو "دیگری" متضاد و دشمن ترسیم کرد در عمل امکان برقراری دیالوگ میان این دو تمدن از میان رفت. از آن پس بود که این دیگری ها خود را صرفا با عینک تیره آموزه های ایدئولوژیک نگریستند. دستاوردهای غربی از جمله دموکراسی، احزاب، رسانه ها،تشکل های مدنی و سبک زندگی با بدبینی مواجه شده و زیست فردی و جمعی شهروندان به شدت از سوی حکومت مورد نظارت قرار گرفت. مداخله ای که موجبات جدی کاهش رضایت مندی در میان ایرانیان را فراهم آورده است.
✅ جدال انتصابی و انتخابی: این نزاع همان ادامه تقابل میان ولایت و وکالت است که میراث دوران مشروطیت محسوب می شود. چالشی بر سر نقش آفرینی مردم در اموری همچون قانون گذاری، شرکت در انتخابات و تعیین نوع نظام سیاسی، در مواجهه با دیدگاهی که قانون را فرابشری، انتخابات را فیلتر شده و حکومت را الهی می داند. واقعیت این است که هم اکنون و با گذشت بیش از سه دهه از نظارت استصوابی شورای نگهبان، احساس بی قدرتی شهروندان در برگزیدن نمایندگان مطلوب خود در انتخابات مختلف به کانون احساس نارضایتی های جمعی تبدیل شده است.
@solati_mehran
#شادکامی
#شرع_عرف
#جدال
👍1
Forwarded from Renani Mohsen / محسن رنانی
.
.
👈 صبر شادمانه
✍ محسن رنانی
خدایش رحمت کند دکتر رضاقلی را؛ یکبار خودش آمد به اصفهان تا حرفهایش را به من بزند و وقتی دید گوش نکردم دوباره چند سال بعد دعوتم کرد به خانهاش در جاجرود و تا ساعت ۳ صبح با من صحبت میکرد و همان حرفها را به زبان دیگری تکرار کرد. میگفت تو هرچه بلد بودی و هرچه میتوانستی در این سالها در حوزه توسعه و برای هشدارباش به حکومت و جامعه ایران گفتی و نوشتی. بس است دیگر، تو دیگر حرف تازهای نداری. برو دستکم ده سال خودت را در خانه زندانی کن و بخوان و پژوهش کن و «یک کتاب» درباره توسعه ایران بنویس و بعد برو بمیر. میگفت تو اگر میخواهی به این کشور خدمتی بکنی الان وظیفهات همین است و بس.
در نوروز امسال که با دکتر محمدرضا سرکار آرانی (استاد پداگوژی در دانشگاه ناگویای ژاپن) در اصفهان دیداری داشتم، ایشان نیز همین حرف را تکرار کرد. میگفت از مطلب «سقوط سرمایه اجتماعی» که در سال ۱۳۸۱ گفتهای تا اکنون هیچ حرف تازهای نزدهای. میگفت تمام حرفهایت در این ۲۰ سال تکرار حرفهای همان مصاحبه است، به زبانها و شیوههای مختلف. میگفت من آن مصاحبه را آنقدر جدی دیدم که ۲۰ سال است نسخه کاغذی آن را در کیفم دارم و نشانم داد. (اینجا بخوانید)
این روزها که مدام دوستان سراغ میگیرند که چرا بعد از یادداشت «سقوط» دیگر چیزی ننوشتهای و میپرسند که آیا مشکلی پیش آمده است، انتشار کلیپ تازهای از استاد رضاقلی را بهانه کردم تا این توضیح را به دوستان بدهم و بگویم: نه، فقط وقت آن است که همه ما فاز کنشگریمان را عوض کنیم. (کلیپ را اینجا ببینید)
یادمان نرود که ایرانِ امروز بیش از خون به اندیشه نیاز دارد و بیش از قدرت نظامی به آب نیاز دارد و بیش از ایدئولوژی به اخلاق نیاز دارد و بیش از هوش به عقلانیت و فهم بدیهیات نیاز دارد و بیش از مرگ به زندگی نیاز دارد و بیش از گریه به شادی نیاز دارد و بیش از شعارهای آسمانی به شعورهای زمینی نیاز دارد، و بیش از نفرت به همدلی نیاز دارد. جوامع تحول مییابند و دیکتاتورها دیر یا زود، با خون یا بیخون، میروند، اما اگر در فرایند این رفتن، خشونت و نفرتی تولید شود، آن خشونت و نفرت میماند و دامان نسلهای بعدی را میگیرد. همانگونه که ما هنوز داریم تاوان نهضت ملی شدن نفت و کودتای ۲۸ مرداد را میدهیم.
امروز ماموریت روشنفکری، کارِ فکری و تولید اندیشه نیست، بلکه شادمان نگهداشتن جامعه و امیدوار نگهداشتن جوانان است. جوانان، سرمایههای اصلی کشورند، اگر شادمانه و امیدوار بمانند، هیچ نگرانی نیست، دوباره کشور را میسازند. حکومت، گرفتار بیماریهای پیرانهسری است، یعنی هم ناتوانتر از آن است که خودش را بازسازی کند و هم ناتوانتر آن است که بتواند مانع تحولاتی شود که این جوانها خواستار آن هستند. مرحله ورود حکومت به رفتارهای کاریکاتوری به شدت دارد در همه عرصههای حکمرانی بروز پیدا میکند و این خبر خوشی است. ما فقط باید مراقب جوانها باشیم که از دست نروند، که شادمان بمانند، که در خشم و نفرت فرو نروند که از ایران نگریزند، که ناامید نشوند.
از یک سو اقتصاد وارد فاز خودمختاری شده است یعنی دیگر با سیاستگذاری اقتصادی نمیتوان آن را مدیریت کرد؛ معنیاش این است که حکومت دست به هر کاری در حوزه اقتصاد بزند اوضاع را بدتر خواهد کرد. ازسویدیگر جنبش مهسا اکنون جامعه ایران را وارد عمیقترین انقلاب مدنی تاریخ ایران کرده است. ای کاش مردان مداخله نکنند و انقلاب فرهنگی زنان را به خشونت نکشانند. مردان بهتر است فقط از نظر روحی و اجتماعی، زنان را تقویت کنند و از آنان حمایت کنند. سعی نکنند جانشین زنان شوند یا رهبری آنان را به دست گیرند. مردان در ایران معاصر سه بار انقلاب کرده اند و هر سه بار گند زدهاند. مراقب باشیم این بار انقلاب زنان را گند نزنیم. حکومت در نقطه بنبستی آچمزگون است و هر کاری بکند انقلاب مدنی و فرهنگی زنان را تعمیق و تشدید میکند: همین جا بماند میبازد، عقبنشینی کند میبازد، حمله کند میبازد، سکوت کند میبازد، خشمگین شود میبازد، زندانی کند میبازد، زندانی نکند میبازد. فقط نادانترین حکومتها خود را به چنین بنبستی گرفتار میکنند.
اکنون ما چه کنیم؟ ما باید ورزش کنیم، به هر بهانهای مهربانی و شادمانی کنیم، در خانواده و محله جلسات کتابخوانی راه بیندازیم، موسیقی بنوازیم، برقصیم، از کودکان کار حمایت کنیم، جوان بیکاری را شاغل کنیم، به نیازمندی وام بدهیم، پیادگان را سوار کنیم، به هم احترام بگذاریم، تمیز نان بپزیم، خوب رانندگی کنیم، در دادوستد راستگو باشیم، از بیماران نیازمند حمایت کنیم، گذشت داشته باشیم، در خیابان بداخلاقی نکنیم و همه جا به هم رحم کنیم تا این دوره سختی و سرسختی بگذرد. ما به دورهای از «صبر شادمانه» نیازمندیم.
محسن رنانی / ۵ خرداد ۱۴۰۲
.
.
👈 صبر شادمانه
✍ محسن رنانی
خدایش رحمت کند دکتر رضاقلی را؛ یکبار خودش آمد به اصفهان تا حرفهایش را به من بزند و وقتی دید گوش نکردم دوباره چند سال بعد دعوتم کرد به خانهاش در جاجرود و تا ساعت ۳ صبح با من صحبت میکرد و همان حرفها را به زبان دیگری تکرار کرد. میگفت تو هرچه بلد بودی و هرچه میتوانستی در این سالها در حوزه توسعه و برای هشدارباش به حکومت و جامعه ایران گفتی و نوشتی. بس است دیگر، تو دیگر حرف تازهای نداری. برو دستکم ده سال خودت را در خانه زندانی کن و بخوان و پژوهش کن و «یک کتاب» درباره توسعه ایران بنویس و بعد برو بمیر. میگفت تو اگر میخواهی به این کشور خدمتی بکنی الان وظیفهات همین است و بس.
در نوروز امسال که با دکتر محمدرضا سرکار آرانی (استاد پداگوژی در دانشگاه ناگویای ژاپن) در اصفهان دیداری داشتم، ایشان نیز همین حرف را تکرار کرد. میگفت از مطلب «سقوط سرمایه اجتماعی» که در سال ۱۳۸۱ گفتهای تا اکنون هیچ حرف تازهای نزدهای. میگفت تمام حرفهایت در این ۲۰ سال تکرار حرفهای همان مصاحبه است، به زبانها و شیوههای مختلف. میگفت من آن مصاحبه را آنقدر جدی دیدم که ۲۰ سال است نسخه کاغذی آن را در کیفم دارم و نشانم داد. (اینجا بخوانید)
این روزها که مدام دوستان سراغ میگیرند که چرا بعد از یادداشت «سقوط» دیگر چیزی ننوشتهای و میپرسند که آیا مشکلی پیش آمده است، انتشار کلیپ تازهای از استاد رضاقلی را بهانه کردم تا این توضیح را به دوستان بدهم و بگویم: نه، فقط وقت آن است که همه ما فاز کنشگریمان را عوض کنیم. (کلیپ را اینجا ببینید)
یادمان نرود که ایرانِ امروز بیش از خون به اندیشه نیاز دارد و بیش از قدرت نظامی به آب نیاز دارد و بیش از ایدئولوژی به اخلاق نیاز دارد و بیش از هوش به عقلانیت و فهم بدیهیات نیاز دارد و بیش از مرگ به زندگی نیاز دارد و بیش از گریه به شادی نیاز دارد و بیش از شعارهای آسمانی به شعورهای زمینی نیاز دارد، و بیش از نفرت به همدلی نیاز دارد. جوامع تحول مییابند و دیکتاتورها دیر یا زود، با خون یا بیخون، میروند، اما اگر در فرایند این رفتن، خشونت و نفرتی تولید شود، آن خشونت و نفرت میماند و دامان نسلهای بعدی را میگیرد. همانگونه که ما هنوز داریم تاوان نهضت ملی شدن نفت و کودتای ۲۸ مرداد را میدهیم.
امروز ماموریت روشنفکری، کارِ فکری و تولید اندیشه نیست، بلکه شادمان نگهداشتن جامعه و امیدوار نگهداشتن جوانان است. جوانان، سرمایههای اصلی کشورند، اگر شادمانه و امیدوار بمانند، هیچ نگرانی نیست، دوباره کشور را میسازند. حکومت، گرفتار بیماریهای پیرانهسری است، یعنی هم ناتوانتر از آن است که خودش را بازسازی کند و هم ناتوانتر آن است که بتواند مانع تحولاتی شود که این جوانها خواستار آن هستند. مرحله ورود حکومت به رفتارهای کاریکاتوری به شدت دارد در همه عرصههای حکمرانی بروز پیدا میکند و این خبر خوشی است. ما فقط باید مراقب جوانها باشیم که از دست نروند، که شادمان بمانند، که در خشم و نفرت فرو نروند که از ایران نگریزند، که ناامید نشوند.
از یک سو اقتصاد وارد فاز خودمختاری شده است یعنی دیگر با سیاستگذاری اقتصادی نمیتوان آن را مدیریت کرد؛ معنیاش این است که حکومت دست به هر کاری در حوزه اقتصاد بزند اوضاع را بدتر خواهد کرد. ازسویدیگر جنبش مهسا اکنون جامعه ایران را وارد عمیقترین انقلاب مدنی تاریخ ایران کرده است. ای کاش مردان مداخله نکنند و انقلاب فرهنگی زنان را به خشونت نکشانند. مردان بهتر است فقط از نظر روحی و اجتماعی، زنان را تقویت کنند و از آنان حمایت کنند. سعی نکنند جانشین زنان شوند یا رهبری آنان را به دست گیرند. مردان در ایران معاصر سه بار انقلاب کرده اند و هر سه بار گند زدهاند. مراقب باشیم این بار انقلاب زنان را گند نزنیم. حکومت در نقطه بنبستی آچمزگون است و هر کاری بکند انقلاب مدنی و فرهنگی زنان را تعمیق و تشدید میکند: همین جا بماند میبازد، عقبنشینی کند میبازد، حمله کند میبازد، سکوت کند میبازد، خشمگین شود میبازد، زندانی کند میبازد، زندانی نکند میبازد. فقط نادانترین حکومتها خود را به چنین بنبستی گرفتار میکنند.
اکنون ما چه کنیم؟ ما باید ورزش کنیم، به هر بهانهای مهربانی و شادمانی کنیم، در خانواده و محله جلسات کتابخوانی راه بیندازیم، موسیقی بنوازیم، برقصیم، از کودکان کار حمایت کنیم، جوان بیکاری را شاغل کنیم، به نیازمندی وام بدهیم، پیادگان را سوار کنیم، به هم احترام بگذاریم، تمیز نان بپزیم، خوب رانندگی کنیم، در دادوستد راستگو باشیم، از بیماران نیازمند حمایت کنیم، گذشت داشته باشیم، در خیابان بداخلاقی نکنیم و همه جا به هم رحم کنیم تا این دوره سختی و سرسختی بگذرد. ما به دورهای از «صبر شادمانه» نیازمندیم.
محسن رنانی / ۵ خرداد ۱۴۰۲
.
👍5
🔹 ابتدا گفت و گو، بعد صبوری! 🔹
نقد جدیدترین ایده محسن رنانی
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
✅ محسن رنانی در دو یادداشت " صبر شادمانه" و " گفت و گوی شادمانه" کوشیده است تا راهی برای برون رفت از بن بست کنونی بگشاید. وضعیتی که به نظر می رسد هیچ کس از آن راضی نیست و به نوعی برای ملک و ملت زیان بار است. قلم رنانی در " صبر شادمانه" به غایت شتاب زده است و راهکار ارائه شده در انتهای آن انتزاعی و مکانیکی است. گویا می توان بدون در نظر گرفتن واقعیت های اجتماعی و صرفا با فشار دادن یک دکمه امید و شادی را در جامعه منتشر کرد!
✅ در یادداشت " گفت و گوی شادمانه" رنانی باب یک اقتراح را درباره یادداشت پیشین خود می گشاید و امید می برد که با مشارکت همه علاقه مندان راهی به سوی افق گشایی باز کند. به نظرم ترتیب این دو یادداشت باید جابه جا شود به این معنا که صبوری از گفت و گو زاییده می شود و نه بر عکس! به ویژه "صبر شادمانه" ای که مورد نظر رنانی است و آشکارا عینی، فعال و تغییر آفرین است.
✅ حزن و شادی امور اجتماعی اند به این معنا که زاییده روابط انسانی هستند. از همین رو شادی معطوف به واقعیت های اجتماعی و ذهنیت انسانی است. اگر روزگار بر وفق مراد باشد و آدمیان فردای خود را بهتر از امروز بپندارند، اگر انسان ها بتوانند سوژهگی خود را به نمایش گذارند، اگر در خود امکان تغییر در شرایط مادی را بیابند، و اگر پیوند یابی و اعتماد آفرینی به افزایش سرمایه اجتماعی در میان شهروندان بینجامد آن گاه می توان انتظار داشت که شادمانی جوانه زده و دیدگان مشتاق را خیره کند.
✅ اما هر سخن گفتنی نیز گفت و گو نیست چرا که می تواند فقط از جنس "گفت" آن هم به نحوی آمرانه و عمودی باشد. پیش نیاز گفت و گوی موثر شکل گیری مشارکت و به رسمیت شناختن " دیگری" های جنسی، سنی، قومی، دینی و اندیشهگی است. تا این " دیگری" های طرد شده مجال برخورداری از حقوق شهروندی نیافته و برابرانه مقابل قدرت ننشینند، تا از توان کافی برای پژواک یافتن صدای شان در جامعه برخوردار نباشند، و تا امکان شکل دادن به ائتلاف هایی برای کوشندهگی حول خواست های شان را نیابند گفت و گو بی معناست.
✅ بنابراین ما نیازمند اشراف به وجود زنجیره ای هستیم که از مشارکت آغاز می شود، گفت و گویی که شکل می گیرد و در انتها به " صبر شادمانه" مورد نظر رنانی می انجامد. در این میان البته نمی توان جامعه را مستغنی از اندیشه ورزی قلمداد کرد. هر گیاهی که در بوستان تفکر و خردورزی می روید جان ها را جلا می دهد و بر نشاط جامعه می افزاید. جامعهی فاقد اندیشه ورزی چیزی کم دارد حتی اگر در ظاهر شاد و مسرور باشد. همچنین حتی اگر به باور رنانی ما وارد مرحله " فرسودگی سیستمی عمیق" شده باشیم اندیشه کردن به طرحی برای فردا بیش از پیش ضرورت می یابد.
🔹 نکته پایانی: ایده رنانی کجا به خطا رفت؟ شاید بتوان گفت آن جا که کوشید تا اراده گرایانه چشم بر واقعیت ها بپوشد، در عصر سترون شدن جامعه از ایده های نو، اندیشه ورزی را تخفیف دهد، در جایگاه روشنفکران دستوری بنشیند، نسبت به تولد راهکارهای نوین از بطن گفت و گوهای ثمربخش بی اعتنایی ورزد، و شادی را بی توجه به زمینه های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آن در نظر آورد. او البته در یک بازاندیشی تحسین برانگیز کوشید تا در یادداشت دوم خود برخی از نارسایی های نوشته نخست خود را رفع نماید. درود بر او که دغدغه ایران و ایرانیان را دارد.
@solati_mehran
#صبر_شادمانه
#گفت_و_گوی_شادمانه
#محسن_رنانی
نقد جدیدترین ایده محسن رنانی
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
✅ محسن رنانی در دو یادداشت " صبر شادمانه" و " گفت و گوی شادمانه" کوشیده است تا راهی برای برون رفت از بن بست کنونی بگشاید. وضعیتی که به نظر می رسد هیچ کس از آن راضی نیست و به نوعی برای ملک و ملت زیان بار است. قلم رنانی در " صبر شادمانه" به غایت شتاب زده است و راهکار ارائه شده در انتهای آن انتزاعی و مکانیکی است. گویا می توان بدون در نظر گرفتن واقعیت های اجتماعی و صرفا با فشار دادن یک دکمه امید و شادی را در جامعه منتشر کرد!
✅ در یادداشت " گفت و گوی شادمانه" رنانی باب یک اقتراح را درباره یادداشت پیشین خود می گشاید و امید می برد که با مشارکت همه علاقه مندان راهی به سوی افق گشایی باز کند. به نظرم ترتیب این دو یادداشت باید جابه جا شود به این معنا که صبوری از گفت و گو زاییده می شود و نه بر عکس! به ویژه "صبر شادمانه" ای که مورد نظر رنانی است و آشکارا عینی، فعال و تغییر آفرین است.
✅ حزن و شادی امور اجتماعی اند به این معنا که زاییده روابط انسانی هستند. از همین رو شادی معطوف به واقعیت های اجتماعی و ذهنیت انسانی است. اگر روزگار بر وفق مراد باشد و آدمیان فردای خود را بهتر از امروز بپندارند، اگر انسان ها بتوانند سوژهگی خود را به نمایش گذارند، اگر در خود امکان تغییر در شرایط مادی را بیابند، و اگر پیوند یابی و اعتماد آفرینی به افزایش سرمایه اجتماعی در میان شهروندان بینجامد آن گاه می توان انتظار داشت که شادمانی جوانه زده و دیدگان مشتاق را خیره کند.
✅ اما هر سخن گفتنی نیز گفت و گو نیست چرا که می تواند فقط از جنس "گفت" آن هم به نحوی آمرانه و عمودی باشد. پیش نیاز گفت و گوی موثر شکل گیری مشارکت و به رسمیت شناختن " دیگری" های جنسی، سنی، قومی، دینی و اندیشهگی است. تا این " دیگری" های طرد شده مجال برخورداری از حقوق شهروندی نیافته و برابرانه مقابل قدرت ننشینند، تا از توان کافی برای پژواک یافتن صدای شان در جامعه برخوردار نباشند، و تا امکان شکل دادن به ائتلاف هایی برای کوشندهگی حول خواست های شان را نیابند گفت و گو بی معناست.
✅ بنابراین ما نیازمند اشراف به وجود زنجیره ای هستیم که از مشارکت آغاز می شود، گفت و گویی که شکل می گیرد و در انتها به " صبر شادمانه" مورد نظر رنانی می انجامد. در این میان البته نمی توان جامعه را مستغنی از اندیشه ورزی قلمداد کرد. هر گیاهی که در بوستان تفکر و خردورزی می روید جان ها را جلا می دهد و بر نشاط جامعه می افزاید. جامعهی فاقد اندیشه ورزی چیزی کم دارد حتی اگر در ظاهر شاد و مسرور باشد. همچنین حتی اگر به باور رنانی ما وارد مرحله " فرسودگی سیستمی عمیق" شده باشیم اندیشه کردن به طرحی برای فردا بیش از پیش ضرورت می یابد.
🔹 نکته پایانی: ایده رنانی کجا به خطا رفت؟ شاید بتوان گفت آن جا که کوشید تا اراده گرایانه چشم بر واقعیت ها بپوشد، در عصر سترون شدن جامعه از ایده های نو، اندیشه ورزی را تخفیف دهد، در جایگاه روشنفکران دستوری بنشیند، نسبت به تولد راهکارهای نوین از بطن گفت و گوهای ثمربخش بی اعتنایی ورزد، و شادی را بی توجه به زمینه های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آن در نظر آورد. او البته در یک بازاندیشی تحسین برانگیز کوشید تا در یادداشت دوم خود برخی از نارسایی های نوشته نخست خود را رفع نماید. درود بر او که دغدغه ایران و ایرانیان را دارد.
@solati_mehran
#صبر_شادمانه
#گفت_و_گوی_شادمانه
#محسن_رنانی
👍3
🔹 چرا توسعه در ایران بعد از انقلاب شکست خورده است؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
☘ این روزها که برنامه هفتم توسعه در دولت تصویب شده و برای بررسی بیشتر به مجلس می رود مناسب است تا نگاهی آسیب شناسانه به فرآیند توسعه در هفت برنامه بعد از انقلاب صورت گیرد. برنامه های توسعه ای که در کنار لوایح بودجه سالانه در خوش بینانه ترین حالت تنها در حدود ۳۰ درصد اجرایی می شوند. واقعیتی که برخی از کارشناسان مستقل را به این نتیجه رسانده است که اساسا اقتصاد در ایران دچار "امتناع برنامه ریزی" شده و تدوین برنامه های توسعه صرفا به معنای اتلاف زمان و منابع می باشد. اما در وضعیتی که معجزه اقتصادی کشورهای شرق آسیا طی نیم قرن گذشته با حضور قوی و سازنده دولت میسر شده است چرا ما در ایران مسیر عکس را پیموده و نتوانسته ایم از ظرفیت های فراوان سرزمینی، مادی و انسانی خود به نحو مناسب بهره برداری کنیم؟
✅ تقابل؛ رشد - عدالت: تجربه توسعه یافتگی کشورهای شرق آسیا در چهل سال گذشته نشان می دهد که عدالت بدون افزایش تولید ناخالص ملی، رشد سرمایه گذاری خارجی و انجام اصلاحات سخت در عرصه اقتصادی صرفا می تواند به معنای توزیع فقر در میان افراد جامعه باشد. این نزاع اما در دوران پس از انقلاب ترمز حرکت ماشین توسعه در کشور بوده است. اینک اما باید روشن شده باشد که تلفیق همزمان میان دو فاکتور رشد و عدالت آرزوی محالی بوده است که شوربختانه همچنان بر تداوم آن اصرار می ورزیم. اتلاف منابع، هرز رفتن سرمایه های چندگانه و عقب ماندگی بیشتر حداقل نتایج سرگردانی بر سر این دوراهی تا کنون بوده است.
✅ تقابل؛ تخصص- تعهد: انقلاب ها به نحوی ذاتی انشقاق آفرین هستند؛ اینکه اولویت باید با وفاداران انقلاب باشد (انقلاب به مثابه هدف)، یا کارشناسان حرفه ای (انقلاب به مثابه وسیله) از مشهورترین دوگانه ها در این زمینه محسوب می شود که به نزاع میان تعهد و تخصص به ویژه در دهه نخست انقلاب ایران دامن زد. اینک اما روشن شده که تاکید افراطی بر مقوله تعهد موجب؛ کم رونق شدن علم، چیرگی ایدئولوژی و گریز بسیاری از سرمایه های انسانی از ایران شده است. تا جایی که اکنون بسیاری از متعهد ترین نیروهای سیاسی چهل سال گذشته هم از فقدان دانش کافی و بروز اشتباهات فراوان در این مدت سخن به میان می آورد.
✅ تقابل؛ جهانی- بومی: تقریبا همه انقلاب های رهایی بخش نیمه دوم قرن بیستم از افریقا گرفته تا امریکای لاتین دورانی از تاکید بر "بومی گرایی" در قبال جهانی سازی را از سر گذرانده اند. انتخاب استراتژی "جایگزینی واردات" به جای راهبرد "توسعه صادرات" نیز از مصادیق چنین ترجیحی بوده است. در ایران پیگیری سیاست خودکفایی در کشاورزی در همین راستا قابل توضیح است. البته بسیاری از این کشورها پس از شکست خوردن در تجربه تولید همه چیز در داخل، آغوش خود را به روی جهان گشوده و ثمرات حضور در رقابت های جهانی را از مسیر افزایش درآمد ملی، رفاه شهروندان و پیوستن به کلوپ کشورهای توسعه یافته چشیده اند ولی متاسفانه ما همچنان با بی اعتنایی به تجارب جهانی، در صدد آزمودن نسخه های تازه تر بومی گرایی و ابداع الفبای توسعه زیر عنوان جدید پیشرفت هستیم.
✅ تقابل؛ مرکز- پیرامون: توسعه شکل گرفته در ایران معاصر عمدتا نامتوازن و ناپایدار بوده و در آن سهم مناطق مرکزی همچون تهران، اصفهان و تبریز بسیار بیشتر از مناطق مرزی و حاشیه ای کشور بوده است. پدیده ای که از دوران پهلوی آغاز شد و اگر چه به جلب مشارکت فزاینده مردم در جریان انقلاب اسلامی انجامید ولی نتوانست با نهادینه کردن حضور مردم در عرصه های سیاسی و به ویژه اقتصادی بر این عدم توازن میان نواحی مرکز و پیرامون فائق آید. شکافی ژرف که نه تنها به پیشرفت کشور نینجامیده بلکه فقر، تبعیض، نابرابری و نارضایتی را برای حاشیه نشینان از خوزستان و سیستان و بلوچستان گرفته تا ایلام و کردستان به همراه آورده است.
@solati_mehran
#توسعه
#برنامه_هفتم
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
☘ این روزها که برنامه هفتم توسعه در دولت تصویب شده و برای بررسی بیشتر به مجلس می رود مناسب است تا نگاهی آسیب شناسانه به فرآیند توسعه در هفت برنامه بعد از انقلاب صورت گیرد. برنامه های توسعه ای که در کنار لوایح بودجه سالانه در خوش بینانه ترین حالت تنها در حدود ۳۰ درصد اجرایی می شوند. واقعیتی که برخی از کارشناسان مستقل را به این نتیجه رسانده است که اساسا اقتصاد در ایران دچار "امتناع برنامه ریزی" شده و تدوین برنامه های توسعه صرفا به معنای اتلاف زمان و منابع می باشد. اما در وضعیتی که معجزه اقتصادی کشورهای شرق آسیا طی نیم قرن گذشته با حضور قوی و سازنده دولت میسر شده است چرا ما در ایران مسیر عکس را پیموده و نتوانسته ایم از ظرفیت های فراوان سرزمینی، مادی و انسانی خود به نحو مناسب بهره برداری کنیم؟
✅ تقابل؛ رشد - عدالت: تجربه توسعه یافتگی کشورهای شرق آسیا در چهل سال گذشته نشان می دهد که عدالت بدون افزایش تولید ناخالص ملی، رشد سرمایه گذاری خارجی و انجام اصلاحات سخت در عرصه اقتصادی صرفا می تواند به معنای توزیع فقر در میان افراد جامعه باشد. این نزاع اما در دوران پس از انقلاب ترمز حرکت ماشین توسعه در کشور بوده است. اینک اما باید روشن شده باشد که تلفیق همزمان میان دو فاکتور رشد و عدالت آرزوی محالی بوده است که شوربختانه همچنان بر تداوم آن اصرار می ورزیم. اتلاف منابع، هرز رفتن سرمایه های چندگانه و عقب ماندگی بیشتر حداقل نتایج سرگردانی بر سر این دوراهی تا کنون بوده است.
✅ تقابل؛ تخصص- تعهد: انقلاب ها به نحوی ذاتی انشقاق آفرین هستند؛ اینکه اولویت باید با وفاداران انقلاب باشد (انقلاب به مثابه هدف)، یا کارشناسان حرفه ای (انقلاب به مثابه وسیله) از مشهورترین دوگانه ها در این زمینه محسوب می شود که به نزاع میان تعهد و تخصص به ویژه در دهه نخست انقلاب ایران دامن زد. اینک اما روشن شده که تاکید افراطی بر مقوله تعهد موجب؛ کم رونق شدن علم، چیرگی ایدئولوژی و گریز بسیاری از سرمایه های انسانی از ایران شده است. تا جایی که اکنون بسیاری از متعهد ترین نیروهای سیاسی چهل سال گذشته هم از فقدان دانش کافی و بروز اشتباهات فراوان در این مدت سخن به میان می آورد.
✅ تقابل؛ جهانی- بومی: تقریبا همه انقلاب های رهایی بخش نیمه دوم قرن بیستم از افریقا گرفته تا امریکای لاتین دورانی از تاکید بر "بومی گرایی" در قبال جهانی سازی را از سر گذرانده اند. انتخاب استراتژی "جایگزینی واردات" به جای راهبرد "توسعه صادرات" نیز از مصادیق چنین ترجیحی بوده است. در ایران پیگیری سیاست خودکفایی در کشاورزی در همین راستا قابل توضیح است. البته بسیاری از این کشورها پس از شکست خوردن در تجربه تولید همه چیز در داخل، آغوش خود را به روی جهان گشوده و ثمرات حضور در رقابت های جهانی را از مسیر افزایش درآمد ملی، رفاه شهروندان و پیوستن به کلوپ کشورهای توسعه یافته چشیده اند ولی متاسفانه ما همچنان با بی اعتنایی به تجارب جهانی، در صدد آزمودن نسخه های تازه تر بومی گرایی و ابداع الفبای توسعه زیر عنوان جدید پیشرفت هستیم.
✅ تقابل؛ مرکز- پیرامون: توسعه شکل گرفته در ایران معاصر عمدتا نامتوازن و ناپایدار بوده و در آن سهم مناطق مرکزی همچون تهران، اصفهان و تبریز بسیار بیشتر از مناطق مرزی و حاشیه ای کشور بوده است. پدیده ای که از دوران پهلوی آغاز شد و اگر چه به جلب مشارکت فزاینده مردم در جریان انقلاب اسلامی انجامید ولی نتوانست با نهادینه کردن حضور مردم در عرصه های سیاسی و به ویژه اقتصادی بر این عدم توازن میان نواحی مرکز و پیرامون فائق آید. شکافی ژرف که نه تنها به پیشرفت کشور نینجامیده بلکه فقر، تبعیض، نابرابری و نارضایتی را برای حاشیه نشینان از خوزستان و سیستان و بلوچستان گرفته تا ایلام و کردستان به همراه آورده است.
@solati_mehran
#توسعه
#برنامه_هفتم
🔹 احیای امید در عصر ناامیدی چگونه امکان پذیر است؟!
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
عمدتا از سال ۹۷ بود که احیای امید در دستور کار روشنفکران کشور قرار گرفت. گویا همه دریافته بودند که در فقدان امید نه اثری از دموکراسی پدیدار می شود و نه امکانی برای توسعه میسر است، لذا تلاش شد تا امید اجتماعی به مساله ای برای جامعه ایران تبدیل شود. در این مسیر برخی گفت و گو را معبری برای احیای امید معرفی کردند و بعضی از لزوم عاشقی کردن سخن گفتند. برخی از پیرایش مفاهیم از ناامیدی حرف زدند و بعضی دیگر ندای بازگشت به افق انقلاب و آرمان های امید آفرین آن را سر دادند. اما نشد که نشد! و لذا هر چه جلوتر آمدیم ناامیدتر شدیم. به ویژه از آبان ۹۸ به این سو. کیفیت نازل برگزاری انتخابات ۱۴۰۰ هم اوضاع را بدتر ساخت.
اکنون شاید دیگر روشن شده باشد که احیای امید اجتماعی بیش از آن که منوط به تغییر نگرش ها باشد وابسته به تحول در برخی از مولفه های عینی است که قادر باشد معنادار بودن تغییرات را به ایرانیان القا کند. به بیان دیگر این که بی مایه فطیر است و تا در زندگی روزمره مردم دگرگونی ملموسی ایجاد نشود امید بخش ترین سخنان نیز گوشی برای شنیده شدن نمی یابند. حال با این اوصاف پرسش اساسی این است که کدام تغییرات عینی قادرند تا دوباره امید را به متن جامعه و شهروندان آن بازگردانند؟ تصور می کنم شاید تحقق سه عامل زیر بتواند اوضاع را اندکی دگرگون نماید:
🔺 تغییر معنادار در سیاست خارجی کشور آن چنان که شهروندان باور کنند قرار است از این به بعد رابطه سازنده با جهان و پیش بینی پذیر بودن آینده، جایگزین تنش آفرینی های گاه و بی گاه در روابط جهانی شود.
🔺 کشور به سمت تحقق رشد اقتصادی، افزایش ارزش پول ملی و کاهش تورم حرکت کند آن چنان که جامعه شاهد دوره ای از ثبات در سیاست گذاری های اقتصادی و تداوم دستاوردهای آن باشد
🔺 بهبود در شاخص های اقتصادی به نحوی که منجر به فربه شدن طبقه متوسط شود. طبقه ای که موتور محرکه سیاست های توسعه گرایانه و جنبش های دموکراسی گرایانه در همه جوامع محسوب می شود
🔹 نکته پایانی: یکدست شدن قوا در جمهوری اسلامی نباید این توهم را ایجاد کند که بهبود وضعیت شهروندان بدون جلب مشارکت آن ها در عرصه های تعیین سرنوشت امکان پذیر است. اگر ناامیدی کنونی حاصل پیوند نامیمون سقوط شاخص های اقتصادی و احساس بی قدرتی مردم برای ایجاد تغییرات معنادار باشد، احیای امید هم جز از مسیر توانمند سازی اقتصادی- سیاسی امکان پذیر نخواهد بود!
@solati_mehran
#امید
#اقتصاد
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
عمدتا از سال ۹۷ بود که احیای امید در دستور کار روشنفکران کشور قرار گرفت. گویا همه دریافته بودند که در فقدان امید نه اثری از دموکراسی پدیدار می شود و نه امکانی برای توسعه میسر است، لذا تلاش شد تا امید اجتماعی به مساله ای برای جامعه ایران تبدیل شود. در این مسیر برخی گفت و گو را معبری برای احیای امید معرفی کردند و بعضی از لزوم عاشقی کردن سخن گفتند. برخی از پیرایش مفاهیم از ناامیدی حرف زدند و بعضی دیگر ندای بازگشت به افق انقلاب و آرمان های امید آفرین آن را سر دادند. اما نشد که نشد! و لذا هر چه جلوتر آمدیم ناامیدتر شدیم. به ویژه از آبان ۹۸ به این سو. کیفیت نازل برگزاری انتخابات ۱۴۰۰ هم اوضاع را بدتر ساخت.
اکنون شاید دیگر روشن شده باشد که احیای امید اجتماعی بیش از آن که منوط به تغییر نگرش ها باشد وابسته به تحول در برخی از مولفه های عینی است که قادر باشد معنادار بودن تغییرات را به ایرانیان القا کند. به بیان دیگر این که بی مایه فطیر است و تا در زندگی روزمره مردم دگرگونی ملموسی ایجاد نشود امید بخش ترین سخنان نیز گوشی برای شنیده شدن نمی یابند. حال با این اوصاف پرسش اساسی این است که کدام تغییرات عینی قادرند تا دوباره امید را به متن جامعه و شهروندان آن بازگردانند؟ تصور می کنم شاید تحقق سه عامل زیر بتواند اوضاع را اندکی دگرگون نماید:
🔺 تغییر معنادار در سیاست خارجی کشور آن چنان که شهروندان باور کنند قرار است از این به بعد رابطه سازنده با جهان و پیش بینی پذیر بودن آینده، جایگزین تنش آفرینی های گاه و بی گاه در روابط جهانی شود.
🔺 کشور به سمت تحقق رشد اقتصادی، افزایش ارزش پول ملی و کاهش تورم حرکت کند آن چنان که جامعه شاهد دوره ای از ثبات در سیاست گذاری های اقتصادی و تداوم دستاوردهای آن باشد
🔺 بهبود در شاخص های اقتصادی به نحوی که منجر به فربه شدن طبقه متوسط شود. طبقه ای که موتور محرکه سیاست های توسعه گرایانه و جنبش های دموکراسی گرایانه در همه جوامع محسوب می شود
🔹 نکته پایانی: یکدست شدن قوا در جمهوری اسلامی نباید این توهم را ایجاد کند که بهبود وضعیت شهروندان بدون جلب مشارکت آن ها در عرصه های تعیین سرنوشت امکان پذیر است. اگر ناامیدی کنونی حاصل پیوند نامیمون سقوط شاخص های اقتصادی و احساس بی قدرتی مردم برای ایجاد تغییرات معنادار باشد، احیای امید هم جز از مسیر توانمند سازی اقتصادی- سیاسی امکان پذیر نخواهد بود!
@solati_mehran
#امید
#اقتصاد
👍2
🔹 حدیث آرزومندی و واقعیت گریزی ایرانیان
پاسخی به پرسش محمدجواد ظریف
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
یادداشت اخیر محمدجواد ظریف در ستایش " سازش کاری" کام رادیکال های انقلابی را تلخ و آن ها را به واکنش واداشته است. ظریف در این یادداشت با نقب زدن به گذشته کوشیده است تا حدیث آرزومندی حاکمان و بی اعتنایی آن ها به ظرفیت ها و توانمندی های ایران را در طول تاریخ مورد نقادی قرار دهد.
به باور ظریف؛ " ما ایرانیان در طول تاریخ اهداف مان را بر اساس آرزوهای مان چیده ایم و به توانایی های مان توجهی نکرده ایم" و این که " در ۷۵ سال برنامه ریزی توسعه چون بیشتر برنامه ها به جای ترسیم مسیر جبران عقب ماندگی ها متناسب با امکانات و فرصت ها، حدیث آرزومندی رهبران کشور بوده اند، به توسعه هم نرسیده ایم"
ظریف در ادامه این نکته مهم را مطرح می کند که با وجود بدنامی قراردادهای گلستان و ترکمانچای در بادی امر، آن ها تنها چاره برای جلوگیری از دریافت خسارت های بیشتر بوده اند، و این پرسش را طرح می کند که؛ چرا در فرهنگ ما سازش کار، خائن، و سازش ناپذیر، قهرمان تلقی می شود؟ این یادداشت هم می کوشد تا به همین پرسش ظریف پاسخ دهد:
✅ توقف در تاریخ شکوه مند گذشته: ایران به مثابه یک امپراتوری تاریخ سترگی را پشت سر نهاده است. گذشته ای که مشحون از جهان گستری نظامی بوده و آثار تمدنی خود را در فرهنگ و ادب این سرزمین به جا گذاشته است. نگاهی به این تاریخ بلند هم نشان می دهد که به جز القای حس برتری جویی، شماره منازعه ها بیش از مصالحه ها، و تعداد تضارب ها بیش از توافق ها بوده است. این تاریخ اما تاکنون نه چراغ توسعه کشور بلکه ترمز آن بوده و سازگاری و مصالحه با جهان در پرتو چالش تاریخی با کشورهای دنیا به محاق رفته است.
✅ اقتضائات ناشی از سیاست دینی: سیاست در ایران از دوران باستان تاکنون متاثر از دوگانه های ؛ خیر و شر، و حق و باطل بوده است و تاریخ ما کمتر نشانی از تلفیق میان این دو را در خاطر دارد. دو گانه هایی که تا ایران معاصر نیز امتداد یافته، و خود را در شرع و عرف، تدین و تجدد، و دین و دنیا نیز متجلی ساخته اند. ناگفته پیداست که در سیاستی چنین آمیخته با دوگانه های دینی، سخن از سازش کاری چه هزینه های سنگینی می تواند به دنبال داشته باشد. طرد ظریف از عرصه انتخابات ۱۴۰۰ به دنبال طرح دوگانه؛ میدان و دیپلماسی هم از آخرین نمونه ها در این عرصه محسوب می شود.
✅ فرهنگ سیاسی مروج سازش ناپذیری: دوگانه مصدق- قوام از تجربیات عبرت آموز تاریخ ماست از آن جا که اولی ایستاد و خوشنام ماند ولی دومی چون با سازش کاری بیگانه نبود به بدنامی رضایت داد. در این فرهنگ سیاسی هنوز هم یکی از اتهامات نابخشودنی خاتمی و روحانی، پیروی نکردن از سنت استعفای مهدی بازرگان و ماندگاری آن ها در قدرت محسوب می شود. اگر چه در سال های اخیر به دلیل عوارض زیان بار تحریم ها منزلت قوام و ظریف ارتقاء یافته است ولی فرهنگ سیاسی موجود به ویژه در عرصه سیاست داخلی همچنان از مدارا ستیزی، اتهام زنی، و معادل انگاشتن سازش کاری با خیانت رنج می برد.
✅ چرخه معیوب؛ استبداد/ آزادی/ هرج و مرج: تاریخ ایران به ویژه در دوران معاصر شمایلی از وجود یک جامعه کوتاه مدت (کاتوزیان) به همراه یک سیکل معیوب میان استبداد و آزادی را به نمایش گذاشته است. در یک سو دیکتاتورهایی که صدای مردم را نشنیدند و در سوی دیگر مردمی که جز به تحقق انقلاب رضایت ندادند. آن چه در این میانه مفقود بود مصالحه و سازش میان حکومت و جامعه بود. آزادی بعد از انقلاب هم به دلیل فقدان سازگاری و مداراجویی خیلی زود به هرج و مرج گرایید و طفل استبداد بار دیگر از بطن بحران و ناامنی زاده شد، و این چنین شد که نه تنها به توسعه نرسیدیم بلکه دوباره به سر خط برگشتیم...
@solati_mehran
#توسعه
#کاتوزیان
#ظریف
#سازش_کاری
پاسخی به پرسش محمدجواد ظریف
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
یادداشت اخیر محمدجواد ظریف در ستایش " سازش کاری" کام رادیکال های انقلابی را تلخ و آن ها را به واکنش واداشته است. ظریف در این یادداشت با نقب زدن به گذشته کوشیده است تا حدیث آرزومندی حاکمان و بی اعتنایی آن ها به ظرفیت ها و توانمندی های ایران را در طول تاریخ مورد نقادی قرار دهد.
به باور ظریف؛ " ما ایرانیان در طول تاریخ اهداف مان را بر اساس آرزوهای مان چیده ایم و به توانایی های مان توجهی نکرده ایم" و این که " در ۷۵ سال برنامه ریزی توسعه چون بیشتر برنامه ها به جای ترسیم مسیر جبران عقب ماندگی ها متناسب با امکانات و فرصت ها، حدیث آرزومندی رهبران کشور بوده اند، به توسعه هم نرسیده ایم"
ظریف در ادامه این نکته مهم را مطرح می کند که با وجود بدنامی قراردادهای گلستان و ترکمانچای در بادی امر، آن ها تنها چاره برای جلوگیری از دریافت خسارت های بیشتر بوده اند، و این پرسش را طرح می کند که؛ چرا در فرهنگ ما سازش کار، خائن، و سازش ناپذیر، قهرمان تلقی می شود؟ این یادداشت هم می کوشد تا به همین پرسش ظریف پاسخ دهد:
✅ توقف در تاریخ شکوه مند گذشته: ایران به مثابه یک امپراتوری تاریخ سترگی را پشت سر نهاده است. گذشته ای که مشحون از جهان گستری نظامی بوده و آثار تمدنی خود را در فرهنگ و ادب این سرزمین به جا گذاشته است. نگاهی به این تاریخ بلند هم نشان می دهد که به جز القای حس برتری جویی، شماره منازعه ها بیش از مصالحه ها، و تعداد تضارب ها بیش از توافق ها بوده است. این تاریخ اما تاکنون نه چراغ توسعه کشور بلکه ترمز آن بوده و سازگاری و مصالحه با جهان در پرتو چالش تاریخی با کشورهای دنیا به محاق رفته است.
✅ اقتضائات ناشی از سیاست دینی: سیاست در ایران از دوران باستان تاکنون متاثر از دوگانه های ؛ خیر و شر، و حق و باطل بوده است و تاریخ ما کمتر نشانی از تلفیق میان این دو را در خاطر دارد. دو گانه هایی که تا ایران معاصر نیز امتداد یافته، و خود را در شرع و عرف، تدین و تجدد، و دین و دنیا نیز متجلی ساخته اند. ناگفته پیداست که در سیاستی چنین آمیخته با دوگانه های دینی، سخن از سازش کاری چه هزینه های سنگینی می تواند به دنبال داشته باشد. طرد ظریف از عرصه انتخابات ۱۴۰۰ به دنبال طرح دوگانه؛ میدان و دیپلماسی هم از آخرین نمونه ها در این عرصه محسوب می شود.
✅ فرهنگ سیاسی مروج سازش ناپذیری: دوگانه مصدق- قوام از تجربیات عبرت آموز تاریخ ماست از آن جا که اولی ایستاد و خوشنام ماند ولی دومی چون با سازش کاری بیگانه نبود به بدنامی رضایت داد. در این فرهنگ سیاسی هنوز هم یکی از اتهامات نابخشودنی خاتمی و روحانی، پیروی نکردن از سنت استعفای مهدی بازرگان و ماندگاری آن ها در قدرت محسوب می شود. اگر چه در سال های اخیر به دلیل عوارض زیان بار تحریم ها منزلت قوام و ظریف ارتقاء یافته است ولی فرهنگ سیاسی موجود به ویژه در عرصه سیاست داخلی همچنان از مدارا ستیزی، اتهام زنی، و معادل انگاشتن سازش کاری با خیانت رنج می برد.
✅ چرخه معیوب؛ استبداد/ آزادی/ هرج و مرج: تاریخ ایران به ویژه در دوران معاصر شمایلی از وجود یک جامعه کوتاه مدت (کاتوزیان) به همراه یک سیکل معیوب میان استبداد و آزادی را به نمایش گذاشته است. در یک سو دیکتاتورهایی که صدای مردم را نشنیدند و در سوی دیگر مردمی که جز به تحقق انقلاب رضایت ندادند. آن چه در این میانه مفقود بود مصالحه و سازش میان حکومت و جامعه بود. آزادی بعد از انقلاب هم به دلیل فقدان سازگاری و مداراجویی خیلی زود به هرج و مرج گرایید و طفل استبداد بار دیگر از بطن بحران و ناامنی زاده شد، و این چنین شد که نه تنها به توسعه نرسیدیم بلکه دوباره به سر خط برگشتیم...
@solati_mehran
#توسعه
#کاتوزیان
#ظریف
#سازش_کاری
👍1
Forwarded from اتچ بات
🔹 چرا با افزایش بی سابقه انتصاب های فامیلی مواجه هستیم؟!
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
☘ اگر چه جمهوری اسلامی از ابتدای تاسیس تا کنون با انتصابات فامیلی بیگانه نبوده ولی شدت و غلظت این امر در دولت سیزدهم از جمله به کار گیری همسر، فرزندان، دامادها، و بستگان همسر برای ناظران و تحلیل گران شگفتی آفرین بوده است. خویشاوند سالاری (Nepotism)، مجموعه فرآیندهای جامعه شناختی و روان شناختی است که با ملاحظات خانوادگی و رفیق بازی موجود در محیط درونی و بیرونی یک سازمان در ارتباط است و بیان گر وجود فساد اداری، تبعیض، و تاثیر رابطه بر ضابطه در امور سازمان هاست. خویشاوند سالاری پدیده ای رایج در بسیاری از کشورهای جهان است که هنوز به درجاتی در کمند اقتدار گرایی اسیرند و نتوانسته اند حاکمیت کارآمد، شفاف و پاسخگو را محقق سازند. اکنون شاید بتوان برخی از علل افزایش این پدیده در این دولت را به شرح زیر فهرست کرد:
🖌 تنگ تر شدن دایره خودی ها: انتخابات دوره سیزدهم ریاست جمهوری اوج پررنگ شدن مرزهای خودی- غیرخودی و تحقق پروژه " خالص سازی" در چهار دهه حیات جمهوری اسلامی تلقی می شود. جایی که حتی مورد اعتمادترین نیروهای سیاسی نظام مانند علی لاریجانی نیز نتوانستند از فیلتر شورای نگهبان عبور کنند. حال در شرایطی که فقط خودی ها توانسته اند تمامی مناصب قدرت را در قوای سه گانه تصرف نمایند فرصت برای سهم خواهی و جنگ قدرت بیش از گذشته فراهم آمده است. از همین رو است که به تدریج شعارهای به ظاهر جذاب انقلابی رنگ باخته و واقعیت های قدرت سیاسی بیش از گذشته هویدا شده است.
🖌 یکدست شدن قدرت: تسخیر قوای سه گانه در ۱۴۰۰ تحقق آرزوی دیرینه اصولگرایان است که به نوعی عدول از ایده تفکیک قوای منتسکیو هم محسوب می شود. با یک پارچه شدن قدرت دستگاه های نظارتی قادر نیستند که حتی با نیت مچ گیری و تسویه حساب های سیاسی هم که شده نظارت موثری را بر تخطی از قانون انجام داده و از گسترش فساد، اتلاف منابع و خویشاوند سالاری جلوگیری به عمل آورند. بنیان های جامعه مدنی هم ضعیف بوده و مطبوعات و فضای مجازی نیز با محدودیت های بیشتری روبرو شده اند.
🖌 فقدان حاکمیت قانون و شایسته سالاری: با گذشت دو سده از طرح مفهوم قانون در ایران (عهد ناصری) متاسفانه هنوز هم از حاکمیت قانون خبری نیست. امری که می تواند مطالبه تغییر قانون اساسی را با چالش بیهودهگی مواجه سازد. در نبود حاکمیت قانون، شایسته سالاری هم رنگ باخته و جای خود را به رابطه سالاری می دهد. شاید ایراد اصلی آن جایی باشد که به جز طالبوف بیشتر روشنفکران مشروطه خواه کوشیدند تا به جای متکی کردن قانون بر حقوق انسان ها و تعبیه نهادهایی برای تضمین اجرای آن، این دستاورد را نیز مانند تکنولوژی به کشور وارد کنند.
🖌 گسترش فساد سیستماتیک: اگر فساد اداری را تنها محدود به رشوه و اختلاس ندانیم و پارتی بازی، ارادت سالاری، شفافیت گریزی، و سیاست زدگی به ویژه در امر انتصابات را هم به آن اضافه کنیم بهتر می توانیم به وجود فساد سیستمی در ایران امروز اذعان نماییم. واقعیتی که در کنار ایجاد ناکارآمدی، موجبات اتلاف منابع، افول اعتماد عمومی، سقوط سرمایه اجتماعی و مهاجرت سرمایه های انسانی را نیز فراهم آورده است. درست در چنین شرایطی است که حفظ سلامت حرفه ای به دشوارترین وظیفه اخلاقی کارکنان تبدیل می شود. پر واضح است که یکدست شدن قدرت و فرهنگ قانون گریزی هم می تواند در تشدید این نوع از فساد بسیار موثر باشد.
@solati_mehran
#دولت_سیزدهم
#خویشاوند_سالاری
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
☘ اگر چه جمهوری اسلامی از ابتدای تاسیس تا کنون با انتصابات فامیلی بیگانه نبوده ولی شدت و غلظت این امر در دولت سیزدهم از جمله به کار گیری همسر، فرزندان، دامادها، و بستگان همسر برای ناظران و تحلیل گران شگفتی آفرین بوده است. خویشاوند سالاری (Nepotism)، مجموعه فرآیندهای جامعه شناختی و روان شناختی است که با ملاحظات خانوادگی و رفیق بازی موجود در محیط درونی و بیرونی یک سازمان در ارتباط است و بیان گر وجود فساد اداری، تبعیض، و تاثیر رابطه بر ضابطه در امور سازمان هاست. خویشاوند سالاری پدیده ای رایج در بسیاری از کشورهای جهان است که هنوز به درجاتی در کمند اقتدار گرایی اسیرند و نتوانسته اند حاکمیت کارآمد، شفاف و پاسخگو را محقق سازند. اکنون شاید بتوان برخی از علل افزایش این پدیده در این دولت را به شرح زیر فهرست کرد:
🖌 تنگ تر شدن دایره خودی ها: انتخابات دوره سیزدهم ریاست جمهوری اوج پررنگ شدن مرزهای خودی- غیرخودی و تحقق پروژه " خالص سازی" در چهار دهه حیات جمهوری اسلامی تلقی می شود. جایی که حتی مورد اعتمادترین نیروهای سیاسی نظام مانند علی لاریجانی نیز نتوانستند از فیلتر شورای نگهبان عبور کنند. حال در شرایطی که فقط خودی ها توانسته اند تمامی مناصب قدرت را در قوای سه گانه تصرف نمایند فرصت برای سهم خواهی و جنگ قدرت بیش از گذشته فراهم آمده است. از همین رو است که به تدریج شعارهای به ظاهر جذاب انقلابی رنگ باخته و واقعیت های قدرت سیاسی بیش از گذشته هویدا شده است.
🖌 یکدست شدن قدرت: تسخیر قوای سه گانه در ۱۴۰۰ تحقق آرزوی دیرینه اصولگرایان است که به نوعی عدول از ایده تفکیک قوای منتسکیو هم محسوب می شود. با یک پارچه شدن قدرت دستگاه های نظارتی قادر نیستند که حتی با نیت مچ گیری و تسویه حساب های سیاسی هم که شده نظارت موثری را بر تخطی از قانون انجام داده و از گسترش فساد، اتلاف منابع و خویشاوند سالاری جلوگیری به عمل آورند. بنیان های جامعه مدنی هم ضعیف بوده و مطبوعات و فضای مجازی نیز با محدودیت های بیشتری روبرو شده اند.
🖌 فقدان حاکمیت قانون و شایسته سالاری: با گذشت دو سده از طرح مفهوم قانون در ایران (عهد ناصری) متاسفانه هنوز هم از حاکمیت قانون خبری نیست. امری که می تواند مطالبه تغییر قانون اساسی را با چالش بیهودهگی مواجه سازد. در نبود حاکمیت قانون، شایسته سالاری هم رنگ باخته و جای خود را به رابطه سالاری می دهد. شاید ایراد اصلی آن جایی باشد که به جز طالبوف بیشتر روشنفکران مشروطه خواه کوشیدند تا به جای متکی کردن قانون بر حقوق انسان ها و تعبیه نهادهایی برای تضمین اجرای آن، این دستاورد را نیز مانند تکنولوژی به کشور وارد کنند.
🖌 گسترش فساد سیستماتیک: اگر فساد اداری را تنها محدود به رشوه و اختلاس ندانیم و پارتی بازی، ارادت سالاری، شفافیت گریزی، و سیاست زدگی به ویژه در امر انتصابات را هم به آن اضافه کنیم بهتر می توانیم به وجود فساد سیستمی در ایران امروز اذعان نماییم. واقعیتی که در کنار ایجاد ناکارآمدی، موجبات اتلاف منابع، افول اعتماد عمومی، سقوط سرمایه اجتماعی و مهاجرت سرمایه های انسانی را نیز فراهم آورده است. درست در چنین شرایطی است که حفظ سلامت حرفه ای به دشوارترین وظیفه اخلاقی کارکنان تبدیل می شود. پر واضح است که یکدست شدن قدرت و فرهنگ قانون گریزی هم می تواند در تشدید این نوع از فساد بسیار موثر باشد.
@solati_mehran
#دولت_سیزدهم
#خویشاوند_سالاری
Telegram
attach 📎
👍2❤1
Forwarded from اتچ بات
🔹 چرا فیروز نادری برای ایرانیان مهم بود؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
✅ فیروز نادری نماینده شایسته ای برای دیاسپورای ایرانی بود. همان جامعه دور از وطنی که بیش از همه جای دنیا در امریکا حضور دارد و تحصیل کرده ترین اقلیت مهاجر این کشور محسوب می شود. نادری همه موفقیت های قابل تصور برای یک ایرانی مهاجر را به دست آورد و کارنامه پر و پیمانی را از خود به جا گذاشت.
✅ فیروز نادری به عنوان مدیر پروژه منظومه شمسی در (Nasa) به جایگاه بلندی دست یافت. این موفقیت آن جا بیشتر جلوه گر می شود که در قرن بیستم دستیابی به آسمان و درنوردیدن آن نشانه واقعی ابرقدرتی محسوب شده و به رقابت امریکا و شوروی در تسخیر فضا انجامید. در مجموع باید گفت ایرانیان بسیار بختیار بودند که فرزندانی از جنس فیروز نادری و انوشه انصاری را به دنیا عرضه کردند.
✅ فیروز نادری دغدغه مند ایران بود و درباره آینده آن می اندیشید. در یکی از آخرین مصاحبه های خود و درست در زمانی که اپوزیسیون خارج نشین دست اندرکار رهبر تراشی برای اعتراضات پاییز گذشته ایران بود نادری صریحا بر نقش ممتاز و شایستگی ایرانیان داخل کشور تاکید ورزید و فروتنانه نقشی برای خود در این زمینه قائل نشد. دچار نشدن به توهم رسانه ای در دنیای امروز وجه بارز او بود.
✅ فیروز نادری به الگویی برای جوانان ایرانی در داخل و خارج از کشور تبدیل شده بود. این که به رغم تمام تنگناهای داخلی می توانند در تراز جهانی بدرخشند و موفقیت هایی از جنس او و مریم میرزاخانی کسب نمایند. اهمیت موضوع آن جایی است که مجموعه ای از بی تدبیری های داخلی و هراس افکنی های خارجی سال هاست که نام پرافتخار ایران را معادل بمب سازان و تروریست آفرینان جهانی قرار داده اند.
✅ داده های مهاجرتی نشان می دهند که اگر چه کشورهایی مانند چین و هند مهاجران بیشتری به امریکا و اروپا فرستاده اند ولی از این بخت برخوردار بوده اند که بخش قابل توجهی از رفتگان بعد از پایان تحصیلات به کشور خود بازگشته اند. اما شوربختانه تعداد مهاجرینی که به ایران بر می گردند تنها در حدود ۱۰ درصد است. از همین رو نقش شخصیت هایی مانند نادری برای ایجاد یک کریدور ارتباطی میان دیاسپورای ایرانی و داخل کشور می تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
@solati_mehran
#فیروز_نادری
#ناسا
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
✅ فیروز نادری نماینده شایسته ای برای دیاسپورای ایرانی بود. همان جامعه دور از وطنی که بیش از همه جای دنیا در امریکا حضور دارد و تحصیل کرده ترین اقلیت مهاجر این کشور محسوب می شود. نادری همه موفقیت های قابل تصور برای یک ایرانی مهاجر را به دست آورد و کارنامه پر و پیمانی را از خود به جا گذاشت.
✅ فیروز نادری به عنوان مدیر پروژه منظومه شمسی در (Nasa) به جایگاه بلندی دست یافت. این موفقیت آن جا بیشتر جلوه گر می شود که در قرن بیستم دستیابی به آسمان و درنوردیدن آن نشانه واقعی ابرقدرتی محسوب شده و به رقابت امریکا و شوروی در تسخیر فضا انجامید. در مجموع باید گفت ایرانیان بسیار بختیار بودند که فرزندانی از جنس فیروز نادری و انوشه انصاری را به دنیا عرضه کردند.
✅ فیروز نادری دغدغه مند ایران بود و درباره آینده آن می اندیشید. در یکی از آخرین مصاحبه های خود و درست در زمانی که اپوزیسیون خارج نشین دست اندرکار رهبر تراشی برای اعتراضات پاییز گذشته ایران بود نادری صریحا بر نقش ممتاز و شایستگی ایرانیان داخل کشور تاکید ورزید و فروتنانه نقشی برای خود در این زمینه قائل نشد. دچار نشدن به توهم رسانه ای در دنیای امروز وجه بارز او بود.
✅ فیروز نادری به الگویی برای جوانان ایرانی در داخل و خارج از کشور تبدیل شده بود. این که به رغم تمام تنگناهای داخلی می توانند در تراز جهانی بدرخشند و موفقیت هایی از جنس او و مریم میرزاخانی کسب نمایند. اهمیت موضوع آن جایی است که مجموعه ای از بی تدبیری های داخلی و هراس افکنی های خارجی سال هاست که نام پرافتخار ایران را معادل بمب سازان و تروریست آفرینان جهانی قرار داده اند.
✅ داده های مهاجرتی نشان می دهند که اگر چه کشورهایی مانند چین و هند مهاجران بیشتری به امریکا و اروپا فرستاده اند ولی از این بخت برخوردار بوده اند که بخش قابل توجهی از رفتگان بعد از پایان تحصیلات به کشور خود بازگشته اند. اما شوربختانه تعداد مهاجرینی که به ایران بر می گردند تنها در حدود ۱۰ درصد است. از همین رو نقش شخصیت هایی مانند نادری برای ایجاد یک کریدور ارتباطی میان دیاسپورای ایرانی و داخل کشور می تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
@solati_mehran
#فیروز_نادری
#ناسا
Telegram
attach 📎
👍1👎1
Forwarded from حمیدرضا جلائیپور (جامعهشناس)
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
۶۰ سال اقتصاد ایران؛
مقایسه عملکرد
قبل انقلاب یا بعد انقلاب؟ سازندگی یا اصلاحات؟ مهرورزی یا اعتدال؟
نفت بفروشیم خوبه یا نفروشیم؟ تحریم نعمته یا فلاکت؟ تثبیت قیمتها یا آزادسازی؟ واردات خوبه یا تولید داخل؟ مدیر تکنوکرات یا جهادی؟
بیایید اعداد رو بنشونیم جای قاضی تا اونا قضاوت کنند.
برای این موضوع تاریخ ۶۰ ساله ایران رو به ۷ بازه ۸ ساله و مساوی تقسیم کردهایم. در هر بازه نقش یک نفر بسیار برجسته است:
۱۳۴۲ تا انتهای ۱۳۴۹: علینقی عالیخانی
۵۰ تا ۵۷: محمدرضا شاه پهلوی
۶۱ تا ۶۸: میرحسین موسوی
۶۹ تا ۷۶: هاشمی رفسنجانی
۷۷ تا ۸۴: خاتمی
۸۵ تا ۹۲: احمدینژاد
۹۳ تا ۱۴۰۰: روحانی
مهمترین پارامترها در توصیف عملکرد اقتصاد ۳ مورد هستن: سرانه GDP، تورم و اشتغال.
در این ویدئو وضعیت این سه شاخص رو در هر کدوم از این دورهها بررسی کردیم.
این ویدئو با همکاری مجموعه رسانهای اکوایران و دوست دانشمندمون امین کاوئی ساخته شده است.
@ecoiran_webtv
@hamidrezajalaeipour
مقایسه عملکرد
قبل انقلاب یا بعد انقلاب؟ سازندگی یا اصلاحات؟ مهرورزی یا اعتدال؟
نفت بفروشیم خوبه یا نفروشیم؟ تحریم نعمته یا فلاکت؟ تثبیت قیمتها یا آزادسازی؟ واردات خوبه یا تولید داخل؟ مدیر تکنوکرات یا جهادی؟
بیایید اعداد رو بنشونیم جای قاضی تا اونا قضاوت کنند.
برای این موضوع تاریخ ۶۰ ساله ایران رو به ۷ بازه ۸ ساله و مساوی تقسیم کردهایم. در هر بازه نقش یک نفر بسیار برجسته است:
۱۳۴۲ تا انتهای ۱۳۴۹: علینقی عالیخانی
۵۰ تا ۵۷: محمدرضا شاه پهلوی
۶۱ تا ۶۸: میرحسین موسوی
۶۹ تا ۷۶: هاشمی رفسنجانی
۷۷ تا ۸۴: خاتمی
۸۵ تا ۹۲: احمدینژاد
۹۳ تا ۱۴۰۰: روحانی
مهمترین پارامترها در توصیف عملکرد اقتصاد ۳ مورد هستن: سرانه GDP، تورم و اشتغال.
در این ویدئو وضعیت این سه شاخص رو در هر کدوم از این دورهها بررسی کردیم.
این ویدئو با همکاری مجموعه رسانهای اکوایران و دوست دانشمندمون امین کاوئی ساخته شده است.
@ecoiran_webtv
@hamidrezajalaeipour
👍3❤2
🔹 چرا جمهوری اسلامی با " بحران دستاورد" روبرو شده است؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
حسن رحیم پور ازغدی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در مراسم افتتاح " رادیو تبیین" بیان کرده است؛" دشمن این قدر دروغ گفت که دستاوردهای نظام دیده نشد. بعضی جوانان می پرسند از نظر علمی و صنعتی زمان شاه بهتر بوده یا الان؟ این سئوال به خاطر ضعف رسانه های ماست. ما عقده لسان داشتیم و درست عمل نکردیم. ما موفقیت های بزرگی داشتیم ولی در تبیین مواضع اعتقادی، اخلاقی، سیاسی و شرعی انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی در یک عرصه هایی شکست خوردیم و باید این شکست را بپذیریم. الان وقت ضد حمله است"
انقلاب اسلامی با پیروزی خود انرژی زیادی را آزاد کرد ولی خیلی زود درگیر نزاع داخلی و جنگ خارجی شد. عصر سازندگی و دوران اصلاحات نیز توانست زمینه های جدیدی را برای شکوفایی امید به آینده در میان شهروندان پدیدار سازد، ولی اکنون بیش از یک دهه است که پرسش از کارنامه جمهوری اسلامی در عرصه های مختلف و مقایسه آن با دوران پیش از انقلاب به چالش جدی نسل های پیشین با نسل جدید تبدیل شده است. اما به راستی چرا جمهوری اسلامی با بحران دستاورد و افزایش نارضایتی ها روبرو شده است؟
✅ تحدید جمهوریت و کاهش مشارکت: انقلاب اسلامی منادی مشارکت مردم در عرصه تعیین سرنوشت بود و حداقل به مدت ۱۴ سال این سیاست را با برگزاری همه پرسی و انتخابات های نسبتا قابل قبول به نمایش گذاشت. با تصویب نظارت استصوابی در مجلس چهارم اما رویه ای آغاز شد که اگر چه با فراز و فرودهایی همراه بوده است ولی در عمل در راستای تحدید مشارکت شهروندان به کار رفته و مهمترین دستاورد جمهوری اسلامی را در افکار عمومی بی اعتبار ساخته است.
✅ تنگناهای ناشی از حکومت ایدئولوژیک: ایدئولوژی ها از آن جا که می کوشند تا ذهنیت را بر عینیت تحمیل کرده و واقعیت ها را پیرو آرزوها نمایند برای سیاست گذاران به شدت محدود کننده هستند. جمهوری اسلامی در چهاردهه گذشته با اسیر شدن در کمند ایدئولوژی برخاسته از اسلام سیاسی نه تنها از برقراری ارتباط سازنده با جهان و مواهب آن محروم مانده بلکه حتی نتوانسته درکی واقع بینانه از تحولات جامعه و بهره گیری از آن در جهت توسعه یافتگی به دست آورد.
✅ آزادی مثبت در غیاب آزادی منفی: آیزایا برلین فیلسوف شهیر سیاسی میان دو نوع؛ " آزادی از " به معنای سلبی و " آزادی در " به معنای ایجابی تفاوت نهاده است. به نظر می رسد که در این دوگانه، " آزادی از " به معنای برداشتن محدودیت ها بر دیگری اولویت داشته باشد. اما تجربه جمهوری اسلامی به ویژه در مقوله آزادی های اجتماعی رویه ای وارونه از خود به نمایش گذاشته است به نحوی که از همان ابتدا فرصت اشتباه کردن از شهروندان اش دریغ شده، و در عوض به هدایت آن ها به نحوی آمرانه و ایدئولوژیک پرداخته شده است.
✅ توجه به روایت ها و بی اعتنایی به واقعیت ها: جمهوری اسلامی از همان ابتدا با اعتقاد به " جنگ روایت ها" کوشیده تا بی اعتنا به واقعیت های موجود، روایت خود را به وسیله بسیج رسانه های رسمی به افکار عمومی پمپاژ کند. این در حالی است که با فرونشستن امواج انقلاب و ظهور نسل جدیدی که با آن رویداد ناآشنا بودند ضرورت معرفی دستاوردهای مادی و عینی جمهوری اسلامی بیش از گذشته احساس می شد. به عبارت روشن تر امروزه نسل جوان بی اعتنا به آرمان های ایدئولوژیک نظام سیاسی، میزان پیشرفت کشور را با سایر ممالک منطقه مقایسه و در مورد توفیقات جمهوری اسلامی پرسش گری می کند.
'@solati_mehran
#جمهوری_اسلامی
#بحران_دستاورد
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
حسن رحیم پور ازغدی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در مراسم افتتاح " رادیو تبیین" بیان کرده است؛" دشمن این قدر دروغ گفت که دستاوردهای نظام دیده نشد. بعضی جوانان می پرسند از نظر علمی و صنعتی زمان شاه بهتر بوده یا الان؟ این سئوال به خاطر ضعف رسانه های ماست. ما عقده لسان داشتیم و درست عمل نکردیم. ما موفقیت های بزرگی داشتیم ولی در تبیین مواضع اعتقادی، اخلاقی، سیاسی و شرعی انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی در یک عرصه هایی شکست خوردیم و باید این شکست را بپذیریم. الان وقت ضد حمله است"
انقلاب اسلامی با پیروزی خود انرژی زیادی را آزاد کرد ولی خیلی زود درگیر نزاع داخلی و جنگ خارجی شد. عصر سازندگی و دوران اصلاحات نیز توانست زمینه های جدیدی را برای شکوفایی امید به آینده در میان شهروندان پدیدار سازد، ولی اکنون بیش از یک دهه است که پرسش از کارنامه جمهوری اسلامی در عرصه های مختلف و مقایسه آن با دوران پیش از انقلاب به چالش جدی نسل های پیشین با نسل جدید تبدیل شده است. اما به راستی چرا جمهوری اسلامی با بحران دستاورد و افزایش نارضایتی ها روبرو شده است؟
✅ تحدید جمهوریت و کاهش مشارکت: انقلاب اسلامی منادی مشارکت مردم در عرصه تعیین سرنوشت بود و حداقل به مدت ۱۴ سال این سیاست را با برگزاری همه پرسی و انتخابات های نسبتا قابل قبول به نمایش گذاشت. با تصویب نظارت استصوابی در مجلس چهارم اما رویه ای آغاز شد که اگر چه با فراز و فرودهایی همراه بوده است ولی در عمل در راستای تحدید مشارکت شهروندان به کار رفته و مهمترین دستاورد جمهوری اسلامی را در افکار عمومی بی اعتبار ساخته است.
✅ تنگناهای ناشی از حکومت ایدئولوژیک: ایدئولوژی ها از آن جا که می کوشند تا ذهنیت را بر عینیت تحمیل کرده و واقعیت ها را پیرو آرزوها نمایند برای سیاست گذاران به شدت محدود کننده هستند. جمهوری اسلامی در چهاردهه گذشته با اسیر شدن در کمند ایدئولوژی برخاسته از اسلام سیاسی نه تنها از برقراری ارتباط سازنده با جهان و مواهب آن محروم مانده بلکه حتی نتوانسته درکی واقع بینانه از تحولات جامعه و بهره گیری از آن در جهت توسعه یافتگی به دست آورد.
✅ آزادی مثبت در غیاب آزادی منفی: آیزایا برلین فیلسوف شهیر سیاسی میان دو نوع؛ " آزادی از " به معنای سلبی و " آزادی در " به معنای ایجابی تفاوت نهاده است. به نظر می رسد که در این دوگانه، " آزادی از " به معنای برداشتن محدودیت ها بر دیگری اولویت داشته باشد. اما تجربه جمهوری اسلامی به ویژه در مقوله آزادی های اجتماعی رویه ای وارونه از خود به نمایش گذاشته است به نحوی که از همان ابتدا فرصت اشتباه کردن از شهروندان اش دریغ شده، و در عوض به هدایت آن ها به نحوی آمرانه و ایدئولوژیک پرداخته شده است.
✅ توجه به روایت ها و بی اعتنایی به واقعیت ها: جمهوری اسلامی از همان ابتدا با اعتقاد به " جنگ روایت ها" کوشیده تا بی اعتنا به واقعیت های موجود، روایت خود را به وسیله بسیج رسانه های رسمی به افکار عمومی پمپاژ کند. این در حالی است که با فرونشستن امواج انقلاب و ظهور نسل جدیدی که با آن رویداد ناآشنا بودند ضرورت معرفی دستاوردهای مادی و عینی جمهوری اسلامی بیش از گذشته احساس می شد. به عبارت روشن تر امروزه نسل جوان بی اعتنا به آرمان های ایدئولوژیک نظام سیاسی، میزان پیشرفت کشور را با سایر ممالک منطقه مقایسه و در مورد توفیقات جمهوری اسلامی پرسش گری می کند.
'@solati_mehran
#جمهوری_اسلامی
#بحران_دستاورد
👍20❤1👎1
🔹 آیا شریعتی مقصر وضع موجود است؟
بخش اول
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
✅ بسیاری علی شریعتی را مقصر وضع موجود دانسته و او را شایسته لعن و نفرین می شمارند. برخوردی که آشکارا عصبی و گفت و گو ناپذیر به نظر می رسد. از همین رو بهتر است که ابتدا تاریخ چهاردهه گذشته را به چهار دوره متفاوت تقسیم کرده و سپس از نقش شریعتی در پدید آمدن وضعیت موجود سراغ بگیریم:
۱- مقطع انقلاب ۵۷: شریعتی بدون تردید معلم انقلاب اسلامی بود و این از فراوانی تصاویر او در کنار تصاویر آیت الله خمینی قابل استنتاج است. انقلاب اسلامی با نصاب مشارکتی بالاتر از انقلاب فرانسه و روسیه یعنی ۱۰ درصد جمعیت کشور (چارلز کورزمن) به پیروزی رسید و مردم آن را مطلوب خود تصور می کردند. نام گذاری بسیاری از خیابان ها، مدارس و کتابخانه ها به نام شریعتی نشان از قدرشناسی ایرانیان نسبت به او داشت.
۲- مقطع دهه ۶۰: در این دوره سخن گفتن از شریعتی هزینه بسیار داشت. برگزاری مراسم یادمان او در دانشگاه ها ناممکن بود. برخی از شاگردان او راهی زندان، و فرزندان او به ناچار ساکن فرانسه شدند. حداقل چهار اثر او امکان چاپ نیافته و بسیاری دیگر هم از شائبه سپرده شدن به تیغ سانسور مصون نماندند. در مجموع دهه شصت روزگار سختی برای طرفداران شریعتی محسوب می شد.
۳- مقطع سازندگی و اصلاحات: این دو دوره بهترین ایام شکوفایی اندیشه شریعتی بود. باز شدن فضای فرهنگی- سیاسی کشور به رشد فزاینده طرح اندیشه های شریعتی منجر شد و همایش های دانشگاهی، ویژه نامه های مطبوعاتی و امکان چاپ آثار باقی مانده شریعتی در کنار استقبال گسترده جوانان نشان از آن داشت که بسیاری شرایط جدید را مولود اندیشه او و نحله روشنفکری دینی می دانند.
۴- مقطع دهه ۹۰ : اقتصاددانان این دوره را دهه گمشده اقتصاد ایران می دانند. میانگین رشد اقتصادی صفر، نافرجام ماندن برجام، افزایش تحریم ها، خروج از مدار توسعه، گسترش فقر، مهندسی انتخابات، ایجاد محدودیت برای فضای مجازی، دومینوی اعتراضات خیابانی، بحرانی شدن بسیاری از چالش ها، احساس بی آیندهگی و ناامیدی از بهبود اوضاع از مهمترین ویژگی های این دوره به شمار می آید.
حال باید از کسانی که شریعتی را مقصر وضع موجود می دانند پرسید که مرادشان کدام دوره است؟ در آغاز انقلاب و دوران اصلاحات شریعتی به گواه شمارگان آثارش محبوب ترین روشنفکر ایرانی محسوب می شد. او الهام بخش بسیاری از جوانان برای ادامه تحصیل در رشته جامعه شناسی بود و نقد سایر روشنفکران بر اندیشه های اش با استقبال فزاینده دانشگاهیان روبرو می شد.
اما اگر مرادشان از وضع موجود دهه ۹۰ است باید به این پرسش ها دقیق تر پاسخ گویند: کدام ایده های شریعتی در نحوه حکمرانی کنونی نقش آفرین است؟ رهبران جمهوری اسلامی به تاثیر پذیری از کدام یک از اندیشه های شریعتی اذعان می کنند؟ کدام یک از شاگردان شریعتی در زمره مسئولین نظام سیاسی موجود هستند؟ کدام گرامی داشت حکومتی در سالگرد درگذشت او برگزار می شود و ...
@solati_mehran
#شریعتی
#بخش_اول
بخش اول
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
✅ بسیاری علی شریعتی را مقصر وضع موجود دانسته و او را شایسته لعن و نفرین می شمارند. برخوردی که آشکارا عصبی و گفت و گو ناپذیر به نظر می رسد. از همین رو بهتر است که ابتدا تاریخ چهاردهه گذشته را به چهار دوره متفاوت تقسیم کرده و سپس از نقش شریعتی در پدید آمدن وضعیت موجود سراغ بگیریم:
۱- مقطع انقلاب ۵۷: شریعتی بدون تردید معلم انقلاب اسلامی بود و این از فراوانی تصاویر او در کنار تصاویر آیت الله خمینی قابل استنتاج است. انقلاب اسلامی با نصاب مشارکتی بالاتر از انقلاب فرانسه و روسیه یعنی ۱۰ درصد جمعیت کشور (چارلز کورزمن) به پیروزی رسید و مردم آن را مطلوب خود تصور می کردند. نام گذاری بسیاری از خیابان ها، مدارس و کتابخانه ها به نام شریعتی نشان از قدرشناسی ایرانیان نسبت به او داشت.
۲- مقطع دهه ۶۰: در این دوره سخن گفتن از شریعتی هزینه بسیار داشت. برگزاری مراسم یادمان او در دانشگاه ها ناممکن بود. برخی از شاگردان او راهی زندان، و فرزندان او به ناچار ساکن فرانسه شدند. حداقل چهار اثر او امکان چاپ نیافته و بسیاری دیگر هم از شائبه سپرده شدن به تیغ سانسور مصون نماندند. در مجموع دهه شصت روزگار سختی برای طرفداران شریعتی محسوب می شد.
۳- مقطع سازندگی و اصلاحات: این دو دوره بهترین ایام شکوفایی اندیشه شریعتی بود. باز شدن فضای فرهنگی- سیاسی کشور به رشد فزاینده طرح اندیشه های شریعتی منجر شد و همایش های دانشگاهی، ویژه نامه های مطبوعاتی و امکان چاپ آثار باقی مانده شریعتی در کنار استقبال گسترده جوانان نشان از آن داشت که بسیاری شرایط جدید را مولود اندیشه او و نحله روشنفکری دینی می دانند.
۴- مقطع دهه ۹۰ : اقتصاددانان این دوره را دهه گمشده اقتصاد ایران می دانند. میانگین رشد اقتصادی صفر، نافرجام ماندن برجام، افزایش تحریم ها، خروج از مدار توسعه، گسترش فقر، مهندسی انتخابات، ایجاد محدودیت برای فضای مجازی، دومینوی اعتراضات خیابانی، بحرانی شدن بسیاری از چالش ها، احساس بی آیندهگی و ناامیدی از بهبود اوضاع از مهمترین ویژگی های این دوره به شمار می آید.
حال باید از کسانی که شریعتی را مقصر وضع موجود می دانند پرسید که مرادشان کدام دوره است؟ در آغاز انقلاب و دوران اصلاحات شریعتی به گواه شمارگان آثارش محبوب ترین روشنفکر ایرانی محسوب می شد. او الهام بخش بسیاری از جوانان برای ادامه تحصیل در رشته جامعه شناسی بود و نقد سایر روشنفکران بر اندیشه های اش با استقبال فزاینده دانشگاهیان روبرو می شد.
اما اگر مرادشان از وضع موجود دهه ۹۰ است باید به این پرسش ها دقیق تر پاسخ گویند: کدام ایده های شریعتی در نحوه حکمرانی کنونی نقش آفرین است؟ رهبران جمهوری اسلامی به تاثیر پذیری از کدام یک از اندیشه های شریعتی اذعان می کنند؟ کدام یک از شاگردان شریعتی در زمره مسئولین نظام سیاسی موجود هستند؟ کدام گرامی داشت حکومتی در سالگرد درگذشت او برگزار می شود و ...
@solati_mehran
#شریعتی
#بخش_اول
👍31👎11❤3
🔹 آیا شریعتی مقصر وضع موجود است؟
بخش دوم
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
✅ شریعتی در دورانی می زیست که اندیشه چپ مارکسیستی گفتمان غالب جهان به ویژه در کشورهای جهان سوم به شمار می رفت. انقلابی گری، جهان گستری، ایدئولوژی اندیشی، ستیزه گری، و رهایی بخشی نیز از مولفه های دیگر این گفتمان محسوب می شدند.
✅ شریعتی در دورانی می زیست که دین نقش پررنگی در روابط اجتماعی جامعه ایران ایفا می کرد؛ پژوهش آینده نگری؛ مجید تهرانیان و علی اسدی در دهه پنجاه نشان می دهد که چگونه ارزش های دینی در زیر پوست جامعه از رشدی فزاینده برخوردار شده بودند.
✅ شریعتی شخصیتی رمانتیک داشت و به آینده فعالیت های خود بسیار خوش بین بود. استقبال گسترده جوانان از حسینیه ارشاد نیز او را دچار این باور ساخته بود که نوعی رنسانس اسلامی در حال وقوع است که می تواند به تحقق اسلام منهای روحانیت بینجامد.
✅ شریعتی مهمترین هدف خود را بیداری جامعه و پیروزی بر رقیب قدرتمندی به نام مارکسیسم می دانست، از همین رو کوشید تا دین را از پستوی خانه ها خارج و به عرصه عمومی وارد کند. ارائه خوانش رادیکال و انقلابی شریعتی از تشیع به جوانان مسلمان هویت بخشید و آن ها را از اردوگاه مارکسیسم خارج کرد.
✅ برخی از جامعه شناسان بررسی پیامدهای ناخواسته کنش های جمعی را مهمترین وظیفه جامعه شناسی می دانند. شریعتی اگر چه به دنبال برپایی حکومت اسلامی نبود ولی نمی دانست که کشاندن بی پروای دین به عرصه عمومی می تواند پیامد ناخواسته ای به نام قدرت گرفتن روحانیت را به همراه داشته باشد.
✅ شریعتی به توازن قوای نیروهای سیاسی در ایران دهه پنجاه بی اعتنا بود. روحانیت از بالاترین سازمان یافتگی در شبکه مساجد برخوردار بود و رهبری آیت الله خمینی برای نهضت انقلابی هر روز بلا منازع تر می شد. بیژن جزنی تئوریسین مارکسیست با واقع بینی شانس روحانیت را برای دستیابی به قدرت در دوران پساانقلابی زیاد می دانست.
✅ اندیشه های شریعتی حاوی نقد همزمان سنت، قدرت و مدرنیته بوده و نمی توانند پشتوانه برپایی و تداوم حکومت دینی قرار گیرند. از سوی دیگر نقش پررنگ؛ آزادی، برابری، اقتدارستیزی، شک آفرینی، کنش گری، و شجاعانه اندیشیدن در آثار شریعتی از عناصری هستند که هیچ حکومتی نمی تواند با آن ها بر سر مهر باشد.
🔹 نکته پایانی: شاید بتوان قصورهای شریعتی را از جنس چیزهایی دانست که او ندید چرا که رادیکالیسم در ایران رشدی فزاینده داشت، فضای بسته سیاسی امکان گفت و گوی آزاد را سلب کرده بود، و براندازی تنها راهبرد مبارزه محسوب می شد. شرایطی که موجب شده بود تا توان نقد، تدقیق و بازاندیشی نظریات روشنفکران از جمله شریعتی منتفی شود. بدون تردید اگر شریعتی عمر درازتری می یافت به مهمترین ناقد آثارش تبدیل می شد.
@solati_mehran
#شریعتی
#بخش_دوم
بخش دوم
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
✅ شریعتی در دورانی می زیست که اندیشه چپ مارکسیستی گفتمان غالب جهان به ویژه در کشورهای جهان سوم به شمار می رفت. انقلابی گری، جهان گستری، ایدئولوژی اندیشی، ستیزه گری، و رهایی بخشی نیز از مولفه های دیگر این گفتمان محسوب می شدند.
✅ شریعتی در دورانی می زیست که دین نقش پررنگی در روابط اجتماعی جامعه ایران ایفا می کرد؛ پژوهش آینده نگری؛ مجید تهرانیان و علی اسدی در دهه پنجاه نشان می دهد که چگونه ارزش های دینی در زیر پوست جامعه از رشدی فزاینده برخوردار شده بودند.
✅ شریعتی شخصیتی رمانتیک داشت و به آینده فعالیت های خود بسیار خوش بین بود. استقبال گسترده جوانان از حسینیه ارشاد نیز او را دچار این باور ساخته بود که نوعی رنسانس اسلامی در حال وقوع است که می تواند به تحقق اسلام منهای روحانیت بینجامد.
✅ شریعتی مهمترین هدف خود را بیداری جامعه و پیروزی بر رقیب قدرتمندی به نام مارکسیسم می دانست، از همین رو کوشید تا دین را از پستوی خانه ها خارج و به عرصه عمومی وارد کند. ارائه خوانش رادیکال و انقلابی شریعتی از تشیع به جوانان مسلمان هویت بخشید و آن ها را از اردوگاه مارکسیسم خارج کرد.
✅ برخی از جامعه شناسان بررسی پیامدهای ناخواسته کنش های جمعی را مهمترین وظیفه جامعه شناسی می دانند. شریعتی اگر چه به دنبال برپایی حکومت اسلامی نبود ولی نمی دانست که کشاندن بی پروای دین به عرصه عمومی می تواند پیامد ناخواسته ای به نام قدرت گرفتن روحانیت را به همراه داشته باشد.
✅ شریعتی به توازن قوای نیروهای سیاسی در ایران دهه پنجاه بی اعتنا بود. روحانیت از بالاترین سازمان یافتگی در شبکه مساجد برخوردار بود و رهبری آیت الله خمینی برای نهضت انقلابی هر روز بلا منازع تر می شد. بیژن جزنی تئوریسین مارکسیست با واقع بینی شانس روحانیت را برای دستیابی به قدرت در دوران پساانقلابی زیاد می دانست.
✅ اندیشه های شریعتی حاوی نقد همزمان سنت، قدرت و مدرنیته بوده و نمی توانند پشتوانه برپایی و تداوم حکومت دینی قرار گیرند. از سوی دیگر نقش پررنگ؛ آزادی، برابری، اقتدارستیزی، شک آفرینی، کنش گری، و شجاعانه اندیشیدن در آثار شریعتی از عناصری هستند که هیچ حکومتی نمی تواند با آن ها بر سر مهر باشد.
🔹 نکته پایانی: شاید بتوان قصورهای شریعتی را از جنس چیزهایی دانست که او ندید چرا که رادیکالیسم در ایران رشدی فزاینده داشت، فضای بسته سیاسی امکان گفت و گوی آزاد را سلب کرده بود، و براندازی تنها راهبرد مبارزه محسوب می شد. شرایطی که موجب شده بود تا توان نقد، تدقیق و بازاندیشی نظریات روشنفکران از جمله شریعتی منتفی شود. بدون تردید اگر شریعتی عمر درازتری می یافت به مهمترین ناقد آثارش تبدیل می شد.
@solati_mehran
#شریعتی
#بخش_دوم
👍44👎10❤3
🔹 شریعتی چه چیزهایی را دید و چه چیزهایی را ندید؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
علی شریعتی را می توان تاثیرگذارترین روشنفکر ایران معاصر نامید. برخی او را دردمندی می دانند که با هنرمندی توانست خوانشی از اسلام ارائه کند که تفاوتی آشکار با قرائت روحانیان داشت، و گروهی دیگر او را انسان ناصادقی می انگارند که توانست با زبان سحار و نبوغ ادبی خویش مذهب را آرایش و آن را در یک بسته بندی جذاب و فریبنده به مخاطبان عمدتا جوان خود ارائه کند. کارنامه پرمناقشه شریعتی اما مشحون از نقاط قوت و ضعف است و ما در این یادداشت برآنیم که نگاهی بیفکنیم بر چیزهایی که شریعتی دید و چیزهایی که ندید:
✅ عاملیت را دید ولی ساختار را ندید: شریعتی اراده گرا بود و عزم ساختن جان و جهانی نو را داشت. او از انسان سازی آغاز کرد تا بعد از آن جامعه ساخته شود. تاکید بر عاملیت در آموزه های او پررنگ و فربه است. او اگر چه آدمیان را بندی چهار زندان طبیعت، تاریخ، جامعه و خویشتن می دید ولی افق رهایی را به کمک اراده و ایمان روشن می یافت. شریعتی اما در عمل ساختارهای محدود کننده را ناچیز می دید و تصوری از این که محدودیت ها چگونه می توانند بر اراده ها قید و بند گذاشته و سکون و جمود را باز تولید کنند نداشت.
✅ انقلاب را دید ولی بعد از انقلاب را ندید: شریعتی شیفته انقلاب بود و برای تحقق آن اهتمام فراوان داشت. او اگر چه انقلاب را پیش از آگاهی فاجعه می دانست و نوعی تحول ژرف در فکر و فرهنگ مسلمانان را مدنظر داشت ولی از آن جا که نه یک آکادمیسین دانشگاهی بلکه یک روشنفکر انقلابی بود آموزه های اش آشکارا دلالت های سیاسی یافت. به رغم ارجمندی انقلاب نزد شریعتی اما او کمتر به دوران بعد از انقلاب می اندیشید. این که با فروکش کردن امواج اولیه نیروها چگونه بر اساس پیشینه، سازماندهی و جایگاه خود در توازن قوای سیاسی به تقسیم سهم خواهند پرداخت.
✅ هویت را دید ولی حقیقت را ندید: شریعتی مارکسیسم را رقیب اسلام می دانست و توفیق اش در جذب جوانان را نگران کننده می یافت. به باور شریعتی خوانش های سیاه از تشیع، سکون و رکود را بر شیعیان تحمیل کرده بودند و او بر آن بود که با معرفی تشیع سرخ، تحول آفرین و دگرگون ساز باشد. شریعتی کوشید تا مصالح جذاب مارکسیسم را در معماری اسلام سیاسی به کار گرفته و به جوانان مسلمان هویت انقلابی ببخشد. بنابراین در رقابت با مکتب قدرتمند رقیب دغدغه شریعتی بیشتر هویت بود تا حقیقت. خوانش گزینشی از تاریخ اسلام و شخصیت های آن نیز در همین راستا انجام شد.
✅ امت را دید ولی ملت را ندید: شریعتی با پیروی از سید جمال به دنبال دردهای امت اسلام بود نه ملت ایران. همین بود که در آموزه های او مسائل ایران از جمله توسعه نامتوازن، پیامدهای اصلاحات ارضی، فرمایشی شدن انتخابات، و شخصی شدن قدرت سیاسی هرگز به اندازه دغدغه های امت اسلام مانند اوضاع فلسطین، هجوم دین ستیزانه مارکسیسم، حاکمیت تشیع صفوی و از خودبیگانگی مسلمانان در قبال فرهنگ غرب پررنگ و پرتعداد نبود. بنابراین بیراه نیست اگر بگوییم که شریعتی بیش از ملت ایران به امت اسلام می اندیشید.
✅ روحانی را دید ولی روحانیت را ندید: شریعتی ارتباط نزدیکی با برخی از روحانیان انقلابی داشت و به آینده آن ها خوش بین بود. همچنین او با تمایز نهادن میان تاریخ اروپا و اسلام روحانیت به مثابه یک طبقه را به رسمیت نمی شناخت و برای آن ها امکانی برای رهبری آینده ایران نمی دید. بیژن جزنی تئوریسین چریک ها اما بر خلاف او دیدگاهی واقع بینانه نسبت به روحانیت داشت و برای آن ها در آینده پساانقلابی شانس رهبری می دید. شریعتی اما نماند تا دوران بعد از انقلاب را ببیند که چگونه روحانیت به مثابه منسجم ترین گروه اجتماعی به قدرت رسید و سرنوشت ایرانیان را از سر نوشت.
@solati_mehran
#شریعتی
#روحانیت
#انقلاب
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
علی شریعتی را می توان تاثیرگذارترین روشنفکر ایران معاصر نامید. برخی او را دردمندی می دانند که با هنرمندی توانست خوانشی از اسلام ارائه کند که تفاوتی آشکار با قرائت روحانیان داشت، و گروهی دیگر او را انسان ناصادقی می انگارند که توانست با زبان سحار و نبوغ ادبی خویش مذهب را آرایش و آن را در یک بسته بندی جذاب و فریبنده به مخاطبان عمدتا جوان خود ارائه کند. کارنامه پرمناقشه شریعتی اما مشحون از نقاط قوت و ضعف است و ما در این یادداشت برآنیم که نگاهی بیفکنیم بر چیزهایی که شریعتی دید و چیزهایی که ندید:
✅ عاملیت را دید ولی ساختار را ندید: شریعتی اراده گرا بود و عزم ساختن جان و جهانی نو را داشت. او از انسان سازی آغاز کرد تا بعد از آن جامعه ساخته شود. تاکید بر عاملیت در آموزه های او پررنگ و فربه است. او اگر چه آدمیان را بندی چهار زندان طبیعت، تاریخ، جامعه و خویشتن می دید ولی افق رهایی را به کمک اراده و ایمان روشن می یافت. شریعتی اما در عمل ساختارهای محدود کننده را ناچیز می دید و تصوری از این که محدودیت ها چگونه می توانند بر اراده ها قید و بند گذاشته و سکون و جمود را باز تولید کنند نداشت.
✅ انقلاب را دید ولی بعد از انقلاب را ندید: شریعتی شیفته انقلاب بود و برای تحقق آن اهتمام فراوان داشت. او اگر چه انقلاب را پیش از آگاهی فاجعه می دانست و نوعی تحول ژرف در فکر و فرهنگ مسلمانان را مدنظر داشت ولی از آن جا که نه یک آکادمیسین دانشگاهی بلکه یک روشنفکر انقلابی بود آموزه های اش آشکارا دلالت های سیاسی یافت. به رغم ارجمندی انقلاب نزد شریعتی اما او کمتر به دوران بعد از انقلاب می اندیشید. این که با فروکش کردن امواج اولیه نیروها چگونه بر اساس پیشینه، سازماندهی و جایگاه خود در توازن قوای سیاسی به تقسیم سهم خواهند پرداخت.
✅ هویت را دید ولی حقیقت را ندید: شریعتی مارکسیسم را رقیب اسلام می دانست و توفیق اش در جذب جوانان را نگران کننده می یافت. به باور شریعتی خوانش های سیاه از تشیع، سکون و رکود را بر شیعیان تحمیل کرده بودند و او بر آن بود که با معرفی تشیع سرخ، تحول آفرین و دگرگون ساز باشد. شریعتی کوشید تا مصالح جذاب مارکسیسم را در معماری اسلام سیاسی به کار گرفته و به جوانان مسلمان هویت انقلابی ببخشد. بنابراین در رقابت با مکتب قدرتمند رقیب دغدغه شریعتی بیشتر هویت بود تا حقیقت. خوانش گزینشی از تاریخ اسلام و شخصیت های آن نیز در همین راستا انجام شد.
✅ امت را دید ولی ملت را ندید: شریعتی با پیروی از سید جمال به دنبال دردهای امت اسلام بود نه ملت ایران. همین بود که در آموزه های او مسائل ایران از جمله توسعه نامتوازن، پیامدهای اصلاحات ارضی، فرمایشی شدن انتخابات، و شخصی شدن قدرت سیاسی هرگز به اندازه دغدغه های امت اسلام مانند اوضاع فلسطین، هجوم دین ستیزانه مارکسیسم، حاکمیت تشیع صفوی و از خودبیگانگی مسلمانان در قبال فرهنگ غرب پررنگ و پرتعداد نبود. بنابراین بیراه نیست اگر بگوییم که شریعتی بیش از ملت ایران به امت اسلام می اندیشید.
✅ روحانی را دید ولی روحانیت را ندید: شریعتی ارتباط نزدیکی با برخی از روحانیان انقلابی داشت و به آینده آن ها خوش بین بود. همچنین او با تمایز نهادن میان تاریخ اروپا و اسلام روحانیت به مثابه یک طبقه را به رسمیت نمی شناخت و برای آن ها امکانی برای رهبری آینده ایران نمی دید. بیژن جزنی تئوریسین چریک ها اما بر خلاف او دیدگاهی واقع بینانه نسبت به روحانیت داشت و برای آن ها در آینده پساانقلابی شانس رهبری می دید. شریعتی اما نماند تا دوران بعد از انقلاب را ببیند که چگونه روحانیت به مثابه منسجم ترین گروه اجتماعی به قدرت رسید و سرنوشت ایرانیان را از سر نوشت.
@solati_mehran
#شریعتی
#روحانیت
#انقلاب
👍44👎4
Forwarded from اتچ بات
🔹 ده تفاوت میان سنگاپور و ایران در مسیر توسعه یافتگی
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
☘ سنگاپور جزیره کوچکی در جنوب شرقی آسیا میان مالزی و اندونزی است که وسعتی کمتر از نصف جزیره قشم ایران را داراست. کشوری که بدون هیچ یک از منابع طبیعی و حتی زمین کافی برای کشاورزی توانسته به یکی از جلوه های معجزه اقتصادی آسیا تبدیل شود. صادرات سنگاپور اکنون بیش از پنج برابر ایران است، سالیانه پذیرای ۲۰ میلیون توریست بوده و جزء پنج کشور کم فساد جهان است. مردم این کشور لی کوان یو به عنوان اولین نخست وزیر را معمار توسعه سنگاپور می دانند. اما چه تفاوت هایی میان ایران و سنگاپور در مسیر توسعه یافتگی وجود دارد؟
✅ رهبران توسعه گرا: در حالی که سنگاپور در سایه دولتی توسعه گرا فقط طی نیم قرن به پیشرفت های شایانی دست یافت رهبران ایران با نفی توسعه، حکمرانی ایدئولوژیک، و توهم مدیریت جهان فرسنگ ها کشور را به عقب راندند.
✅ حاکمیت قانون: سنگاپور قانون را سنگ بنای ساخت جامعه نوین خود قرار داد و از برابری همگان در مقابل آن دفاع کرد، در حالی که قانون در ایران بیشتر به عنوان ابزاری برای محدود کردن ملت از سوی حکومت جلوه گر شده است.
✅ جهانی شدن اقتصاد: در حالی که سنگاپور از استراتژی توسعه صادرات دفاع کرده و گام به گام اقتصاد خود را جهانی کرده است ایران همچنان با پایبندی به ایده خودکفایی و استراتژی جایگزینی واردات در مسیر انزوای اقتصاد خود گام بر می دارد.
✅ انضباط اجتماعی: سنگاپور در نیم قرن اخیر توانسته با جلب اعتماد مردم نوعی انضباط اجتماعی را در راستای پرورش ملتی قانونمند، منظم و توسعه گرا به مرحله اجرا در آورد حال آن که آشفتگی حکمرانی در ایران و افزایش شکاف دولت - ملت وضعیت متفاوتی را برای ما رقم زده است.
✅ مزیت جغرافیایی: در حالی که سنگاپور بدون هیچ گونه مزیت جدی و صرفا به دلیل قرار گرفتن در مسیر کشتیرانی جهانی توانسته به توسعه پایدار دست یابد ایران هرگز نتوانسته از موقعیت ممتاز ژئوپلیتیک خود برای واقع شدن در مسیر ترانزیتی منطقه بهره گیرد.
✅ آموزش و پرورش کارآمد: سنگاپور با سرمایه گذاری سنگین در آموزش همگانی، فراهم آوردن عدالت آموزشی و برقراری رابطه تنگاتنگ میان آموزش با بازار توانسته به پیشرفت های عظیمی دست یابد در حالی آموزش و پرورش در ایران همچنان ایدئولوژیک، فاقد توانایی مهارت افزایی و به دور از تحولات جهانی است.
✅ روابط سازنده با جهان: در حالی که سنگاپور با پذیرش نظم جهانی کوشیده است تا از رهگذر ارتباط مناسب با همه کشورها توسعه اقتصادی را در آغوش کشد ایران سعی کرده با نفی نظم جهانی و به عنوان یک کشور استثنائی و پیش بینی ناپذیر روابطی تنش زا با جهان داشته باشد.
✅ شایسته سالاری: سنگاپور بدون تاکید بر تربیت نیروی انسانی متخصص و برقراری یک سیستم شایسته گزین نمی توانست جایگاهی در اقتصاد جهانی داشته باشد ولی ایران با ذبح کردن شایسته سالاری در پای اطاعت گرایی و اراده سالاری خود را از یک بوروکراسی کارآمد محروم ساخته است.
✅ عملگرایی: در حالی که سنگاپور برای تحقق یک دولت باظرفیت به این سخن تاریخی دنگ شیائوپینگ عمل کرده است که؛ مهم نیست که گربه سیاه یا سفید باشد، گربه باید موش بگیرد، ایران همچنان با ایدئولوژی گرایی از برقراری روابط مناسب با غرب پرهیز می کند.
✅ خصوصی سازی: سنگاپور کوشیده است تا در یک فرآیند تدریجی و شفاف، بخش خصوصی را تقویت و از آن حمایت کند در حالی که قصه پر غصهی خصوصی سازی در ایران به ورود نهادهای شبه دولتی به عرصه اقتصاد و خصولتی سازی آن انجامیده است.
@solati_mehran
#ایران
#سنگاپور
#توسعه
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
☘ سنگاپور جزیره کوچکی در جنوب شرقی آسیا میان مالزی و اندونزی است که وسعتی کمتر از نصف جزیره قشم ایران را داراست. کشوری که بدون هیچ یک از منابع طبیعی و حتی زمین کافی برای کشاورزی توانسته به یکی از جلوه های معجزه اقتصادی آسیا تبدیل شود. صادرات سنگاپور اکنون بیش از پنج برابر ایران است، سالیانه پذیرای ۲۰ میلیون توریست بوده و جزء پنج کشور کم فساد جهان است. مردم این کشور لی کوان یو به عنوان اولین نخست وزیر را معمار توسعه سنگاپور می دانند. اما چه تفاوت هایی میان ایران و سنگاپور در مسیر توسعه یافتگی وجود دارد؟
✅ رهبران توسعه گرا: در حالی که سنگاپور در سایه دولتی توسعه گرا فقط طی نیم قرن به پیشرفت های شایانی دست یافت رهبران ایران با نفی توسعه، حکمرانی ایدئولوژیک، و توهم مدیریت جهان فرسنگ ها کشور را به عقب راندند.
✅ حاکمیت قانون: سنگاپور قانون را سنگ بنای ساخت جامعه نوین خود قرار داد و از برابری همگان در مقابل آن دفاع کرد، در حالی که قانون در ایران بیشتر به عنوان ابزاری برای محدود کردن ملت از سوی حکومت جلوه گر شده است.
✅ جهانی شدن اقتصاد: در حالی که سنگاپور از استراتژی توسعه صادرات دفاع کرده و گام به گام اقتصاد خود را جهانی کرده است ایران همچنان با پایبندی به ایده خودکفایی و استراتژی جایگزینی واردات در مسیر انزوای اقتصاد خود گام بر می دارد.
✅ انضباط اجتماعی: سنگاپور در نیم قرن اخیر توانسته با جلب اعتماد مردم نوعی انضباط اجتماعی را در راستای پرورش ملتی قانونمند، منظم و توسعه گرا به مرحله اجرا در آورد حال آن که آشفتگی حکمرانی در ایران و افزایش شکاف دولت - ملت وضعیت متفاوتی را برای ما رقم زده است.
✅ مزیت جغرافیایی: در حالی که سنگاپور بدون هیچ گونه مزیت جدی و صرفا به دلیل قرار گرفتن در مسیر کشتیرانی جهانی توانسته به توسعه پایدار دست یابد ایران هرگز نتوانسته از موقعیت ممتاز ژئوپلیتیک خود برای واقع شدن در مسیر ترانزیتی منطقه بهره گیرد.
✅ آموزش و پرورش کارآمد: سنگاپور با سرمایه گذاری سنگین در آموزش همگانی، فراهم آوردن عدالت آموزشی و برقراری رابطه تنگاتنگ میان آموزش با بازار توانسته به پیشرفت های عظیمی دست یابد در حالی آموزش و پرورش در ایران همچنان ایدئولوژیک، فاقد توانایی مهارت افزایی و به دور از تحولات جهانی است.
✅ روابط سازنده با جهان: در حالی که سنگاپور با پذیرش نظم جهانی کوشیده است تا از رهگذر ارتباط مناسب با همه کشورها توسعه اقتصادی را در آغوش کشد ایران سعی کرده با نفی نظم جهانی و به عنوان یک کشور استثنائی و پیش بینی ناپذیر روابطی تنش زا با جهان داشته باشد.
✅ شایسته سالاری: سنگاپور بدون تاکید بر تربیت نیروی انسانی متخصص و برقراری یک سیستم شایسته گزین نمی توانست جایگاهی در اقتصاد جهانی داشته باشد ولی ایران با ذبح کردن شایسته سالاری در پای اطاعت گرایی و اراده سالاری خود را از یک بوروکراسی کارآمد محروم ساخته است.
✅ عملگرایی: در حالی که سنگاپور برای تحقق یک دولت باظرفیت به این سخن تاریخی دنگ شیائوپینگ عمل کرده است که؛ مهم نیست که گربه سیاه یا سفید باشد، گربه باید موش بگیرد، ایران همچنان با ایدئولوژی گرایی از برقراری روابط مناسب با غرب پرهیز می کند.
✅ خصوصی سازی: سنگاپور کوشیده است تا در یک فرآیند تدریجی و شفاف، بخش خصوصی را تقویت و از آن حمایت کند در حالی که قصه پر غصهی خصوصی سازی در ایران به ورود نهادهای شبه دولتی به عرصه اقتصاد و خصولتی سازی آن انجامیده است.
@solati_mehran
#ایران
#سنگاپور
#توسعه
Telegram
attach 📎
👍28❤1
Forwarded from اتچ بات
🔹 گذار به دموکراسی در رژیم های غیر دموکراتیک چگونه امکان پذیر است؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
☘ برای گذار به دموکراسی شناخت نظام سیاسی مستقر و ویژگی های آن ضرورتی انکار ناپذیر محسوب می شود. جامعه شناسان سیاسی در گونه شناسی رژیم های غیر دموکراتیک آن ها را به اقتدارگرایی، توتالیتاریانیسم و سلطانیسم تقسیم می کنند.
✅ اقتدارگرایی: در این نوع از نظام های سیاسی با تکثر سیاسی محدود و غیر پاسخگو و در عوض با تکثر اجتماعی و اقتصادی گسترده مواجه هستیم. اغلب فضایی برای مخالفت در حد متوسط وجود دارد. ایدئولوژی راهنما همراه با جزئیات ندارند اما کارگزاران دارای ذهنیت خاصی هستند. بسیج سیاسی به جز همان برهه پیدایش شان ندارند. در این نظام ها معمولا رهبری در دست یک شخص یا گروه است که در محدوده ای مبهم اما کاملا پیش بینی پذیر اعمال قدرت می کند. چین امروز نمونه یک رژیم اقتدارگراست.
✅ توتالیتاریانیسم: در این نوع از رژیم های سیاسی هیچ گونه تکثر سیاسی، اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی وجود ندارد و معمولا یک حزب فراگیر اداره کشور را در دست دارد. توده مردم به یک ایدئولوژی راهنما و دارای جزییات که نوید یک آرمانشهر قابل دسترس را می دهد متعهد هستند. نوعی بسیج گسترده سیاسی به تناسب موقعیت های مختلف انجام می شود و رهبران اغلب کاریزماتیک مدیریت جامعه را در دست دارند. کره شمالی نمونه یک رژیم توتالیتر است.
✅ سلطانیسم: در این نوع از نظام های سیاسی تکثر اقتصادی و اجتماعی کاملا از بین نمی رود اما در معرض مداخلات پیش بینی ناپذیر و مستبدانه است. حاکمیت قانون وجود ندارد و شواهد زیادی از مداخله در حوزه خصوصی وجود دارد. تصمیمات شدیدا شخصی و خودسرانه اتخاذ می شود. کارگزاران رهبر از نزدیکان او، و موقعیت شان به درجه اطاعت پذیری شان بستگی دارد. اغلب نهادهای سیاسی صوری و تشریفاتی بوده و بیش از تابعیت نسبت به یک ایدئولوژی همراه با جزئیات، پیرو منویات شخص رهبر هستند. روسیه دوران پوتین نمونه آشکار این رژیم است.
🔹 گذار به دموکراسی چگونه انجام می شود؟
🔺 اقتدارگرایی: در گونه هایی از این رژیم سیاسی اگر ساخت قدرت شکاف خورده و تندروها و میانه روها همزمان در آن حضور داشته باشند می توان با شرایطی نسبت به گذار به دموکراسی امیدوار بود؛ نخست این که میانه روهای حاضر در قدرت از استقلال کافی برای مذاکره با اپوزیسیون برخوردار باشند و دوم آن که میانه روهای اپوزیسیون هم از قدرت سازمانی و مقبولیت کافی در میان مخالفان بهره مند باشند.
🔺 توتالیتاریانیسم: در این رژیم سیاسی نه تنها در ساخت قدرت میانه رویی حضور ندارد بلکه اپوزیسیون هم بسیار کوچک و زیر زمینی می باشد بنابراین گذار به دموکراسی از مسیر مذاکره بین میانه روهای حاضر در حکومت و اپوزیسیون منتفی است. به نظر می رسد در این حکومت ها تنها شکست در یک جنگ آن هم از سوی یک دولت دموکراتیک بتواند زمینه برگزاری یک انتخابات آزاد و گذار به دموکراسی را فراهم آورد، مانند شکست آلمان نازی در جنگ جهانی دوم
🔺 سلطانیسم: در این رژیم سیاسی از آن جا که قدرت به شدت شخصی شده است فرصت هایی برای گذار به دموکراسی ایجاد می شود، به این ترتیب که اگر سلطان سرنگون شود به احتمال زیاد رژیم سقوط می کند. همچنین از آن جایی که ماهیت این نوع از نظام ها مجالی برای سازماندهی اپوزیسیون دموکراتیک فراهم نمی آورد، به جز مرگ سلطان در اثر عوامل طبیعی، جنبش های توده ای و سریع جامعه مدنی هم می توانند در تغییر رژیم موثر باشند.
@solati_mehran
#اقتدار_گرایی
#توتالیتاریانیسم
#سلطانیسم
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
☘ برای گذار به دموکراسی شناخت نظام سیاسی مستقر و ویژگی های آن ضرورتی انکار ناپذیر محسوب می شود. جامعه شناسان سیاسی در گونه شناسی رژیم های غیر دموکراتیک آن ها را به اقتدارگرایی، توتالیتاریانیسم و سلطانیسم تقسیم می کنند.
✅ اقتدارگرایی: در این نوع از نظام های سیاسی با تکثر سیاسی محدود و غیر پاسخگو و در عوض با تکثر اجتماعی و اقتصادی گسترده مواجه هستیم. اغلب فضایی برای مخالفت در حد متوسط وجود دارد. ایدئولوژی راهنما همراه با جزئیات ندارند اما کارگزاران دارای ذهنیت خاصی هستند. بسیج سیاسی به جز همان برهه پیدایش شان ندارند. در این نظام ها معمولا رهبری در دست یک شخص یا گروه است که در محدوده ای مبهم اما کاملا پیش بینی پذیر اعمال قدرت می کند. چین امروز نمونه یک رژیم اقتدارگراست.
✅ توتالیتاریانیسم: در این نوع از رژیم های سیاسی هیچ گونه تکثر سیاسی، اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی وجود ندارد و معمولا یک حزب فراگیر اداره کشور را در دست دارد. توده مردم به یک ایدئولوژی راهنما و دارای جزییات که نوید یک آرمانشهر قابل دسترس را می دهد متعهد هستند. نوعی بسیج گسترده سیاسی به تناسب موقعیت های مختلف انجام می شود و رهبران اغلب کاریزماتیک مدیریت جامعه را در دست دارند. کره شمالی نمونه یک رژیم توتالیتر است.
✅ سلطانیسم: در این نوع از نظام های سیاسی تکثر اقتصادی و اجتماعی کاملا از بین نمی رود اما در معرض مداخلات پیش بینی ناپذیر و مستبدانه است. حاکمیت قانون وجود ندارد و شواهد زیادی از مداخله در حوزه خصوصی وجود دارد. تصمیمات شدیدا شخصی و خودسرانه اتخاذ می شود. کارگزاران رهبر از نزدیکان او، و موقعیت شان به درجه اطاعت پذیری شان بستگی دارد. اغلب نهادهای سیاسی صوری و تشریفاتی بوده و بیش از تابعیت نسبت به یک ایدئولوژی همراه با جزئیات، پیرو منویات شخص رهبر هستند. روسیه دوران پوتین نمونه آشکار این رژیم است.
🔹 گذار به دموکراسی چگونه انجام می شود؟
🔺 اقتدارگرایی: در گونه هایی از این رژیم سیاسی اگر ساخت قدرت شکاف خورده و تندروها و میانه روها همزمان در آن حضور داشته باشند می توان با شرایطی نسبت به گذار به دموکراسی امیدوار بود؛ نخست این که میانه روهای حاضر در قدرت از استقلال کافی برای مذاکره با اپوزیسیون برخوردار باشند و دوم آن که میانه روهای اپوزیسیون هم از قدرت سازمانی و مقبولیت کافی در میان مخالفان بهره مند باشند.
🔺 توتالیتاریانیسم: در این رژیم سیاسی نه تنها در ساخت قدرت میانه رویی حضور ندارد بلکه اپوزیسیون هم بسیار کوچک و زیر زمینی می باشد بنابراین گذار به دموکراسی از مسیر مذاکره بین میانه روهای حاضر در حکومت و اپوزیسیون منتفی است. به نظر می رسد در این حکومت ها تنها شکست در یک جنگ آن هم از سوی یک دولت دموکراتیک بتواند زمینه برگزاری یک انتخابات آزاد و گذار به دموکراسی را فراهم آورد، مانند شکست آلمان نازی در جنگ جهانی دوم
🔺 سلطانیسم: در این رژیم سیاسی از آن جا که قدرت به شدت شخصی شده است فرصت هایی برای گذار به دموکراسی ایجاد می شود، به این ترتیب که اگر سلطان سرنگون شود به احتمال زیاد رژیم سقوط می کند. همچنین از آن جایی که ماهیت این نوع از نظام ها مجالی برای سازماندهی اپوزیسیون دموکراتیک فراهم نمی آورد، به جز مرگ سلطان در اثر عوامل طبیعی، جنبش های توده ای و سریع جامعه مدنی هم می توانند در تغییر رژیم موثر باشند.
@solati_mehran
#اقتدار_گرایی
#توتالیتاریانیسم
#سلطانیسم
Telegram
attach 📎
👍11
Forwarded from اتچ بات
🔹 توهم سیاسی چگونه ایجاد می شود؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
سعید جلیلی یک متوهم سیاسی است. شاهدش هم مجموعه ای از موضع گیری های اخیر و قدیم ایشان درباره مسائل داخلی و خارجی. البته این ها جدای از رویکرد وی در مذاکرات هسته ای بود که به جای جستجوی راهکاری برای دستیابی به توافق، دغدغه هدایت خانم اشتون و برکشیدن غربیان به مقام والای انسانیت را داشت! جلیلی اما در یکی از آخرین موضع گیری های خود طرح شعار زن، زندگی، آزادی را به دشمنان و هراس آن ها از الگو شدن جمهوری اسلامی به خاطر دفاع از حقوق و کرامت واقعی زنان نسبت می دهد (کلیپ پیوست). اما شاید بدترین کار این باشد که به این سخنان از دریچه طنز نگاه کنیم!
باربارا تاکمن در کتاب؛" تاریخ بی خردی! از تروا تا ویتنام" درباره نسبت میان قدرت و بی خردی می نویسد؛ " ...بی خردی زاده قدرت است. از تکرار مکرر گفتار لرد اکتن همه می دانیم که قدرت فساد می آورد. اما کمتر توجه داریم که قدرت بی خردی نیز می آورد، و قدرت آمرانه باعث نقض تفکر می شود و هر چه اعمال قدرت افزایش یابد، احساس مسئولیت در قبال آن بیشتر رنگ می بازد." پس از این فراز حالا بهتر می توان به این پرسش پاسخ داد که توهم سیاسی چگونه ایجاد می شود؟ برخی از عوامل این بی خردی را می توان به شرح زیر فهرست کرد:
✅ ایدئولوژی: اگر چه امروزه ناقدان ایدئولوژی هم پذیرفته اند که فرارسیدن " عصر پایان ایدئولوژی" یک سراب بوده و اکنون هیچ جامعه ای از حضور این سازه ذهنی خالی نیست ولی نقد عوارض ایدئولوژی های تمامیت خواه همواره یک ضرورت محسوب می شود. به ویژه ایدئولوژی هایی که با قدرت گره خورده و داعیه تغییر جهان و سودای تعیین مدیریت جدیدی برای آن را در سر می پرورانند. ایدئولوژی هایی از این جنس به جای شناخت واقعیت های موجود و هماهنگ کردن ذهنیت با عینیت می کوشند تا با اصالت دادن به یک توهم خیالی بر توسن واقعیت مهار زده و آن را رام خود سازند. داستان فرو افتادن بسیاری از حکومت های ایدئولوژیک بلوک شرق گواهی بر این ناکامی است.
✅ جامعه بسته: بی خردی ناشی از یک توهم سیاسی زمانی می تواند خطرناک باشد که در یک جامعه بسته عرضه شده و بدون نقادی کافی پذیرفته شود. اگر چه در جوامع دموکراتیک نیز با شواهدی از این افکار غیر طبیعی مواجه هستیم ولی وجود رسانه های آزاد و قدرت افکار عمومی می تواند از تبدیل شدن این توهمات به یک دکترین در سیاست خارجی اجتناب کند. در یک جامعه دموکراتیک اندیشه های افراطی نیز به رسمیت شناخته می شوند اگر چه همواره این مراقبت وجود دارد که در لایه ای از قدسیت پیچیده نشده و غیر قابل نقد نشوند. از سوی دیگر معیاری به عنوان انتخابات آزاد نیز همواره برای سنجش میزان مقبولیت این توهمات وجود دارد.
✅ آشفتگی اجتماعی: یک تجربه جهانی به ما می گوید که در روزگار بی قدرتی سیاسی، بی هنجاری عمومی و ناامیدی اجتماعی فرصت برای بروز و ظهور توهمات سیاسی از همیشه فراهم تر است. تجربه جمهوری وایمار که به صدارت هیتلر انجامید به مثابه تابلویی پیش روی ماست. در چنین شرایطی یک جامعه ذره ای به کمک یک اراده گرایی متوهمانه بسیج می شود تا یک آینده خیالی را در آغوش بگیرد. شهروندان بی پناه و عاجز شده از ایجاد کوچکترین تغییرات معنادار به کمک یک ایدئولوژی تمامیت خواه به یکدیگر می پیوندند تا بتوانند به اندک آرامشی کاذب در سایه یک پناهگاه ذهنی دست یابند.
🔹 نکته پایانی: در ایران کنونی که به شدت از فقدان افق های رهایی بخش رنج می برد می توان شواهدی از ظهور توهمات سیاسی مبتنی بر توطئه اندیشی، منجی گرایی، دشمن کیشی و آینده فروشی را مشاهده کرد. بازاری که احتمالا در ماه های آینده رونق بیشتری نیز خواهد یافت. تلاش برای تقویت و تحکیم جامعه مدنی با هدف افزایش سرمایه اجتماعی می تواند پادزهر چنین توهمات مسمومی باشد.
@solati_mehran
#توهمات_سیاسی
#سعید_جلیلی
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
سعید جلیلی یک متوهم سیاسی است. شاهدش هم مجموعه ای از موضع گیری های اخیر و قدیم ایشان درباره مسائل داخلی و خارجی. البته این ها جدای از رویکرد وی در مذاکرات هسته ای بود که به جای جستجوی راهکاری برای دستیابی به توافق، دغدغه هدایت خانم اشتون و برکشیدن غربیان به مقام والای انسانیت را داشت! جلیلی اما در یکی از آخرین موضع گیری های خود طرح شعار زن، زندگی، آزادی را به دشمنان و هراس آن ها از الگو شدن جمهوری اسلامی به خاطر دفاع از حقوق و کرامت واقعی زنان نسبت می دهد (کلیپ پیوست). اما شاید بدترین کار این باشد که به این سخنان از دریچه طنز نگاه کنیم!
باربارا تاکمن در کتاب؛" تاریخ بی خردی! از تروا تا ویتنام" درباره نسبت میان قدرت و بی خردی می نویسد؛ " ...بی خردی زاده قدرت است. از تکرار مکرر گفتار لرد اکتن همه می دانیم که قدرت فساد می آورد. اما کمتر توجه داریم که قدرت بی خردی نیز می آورد، و قدرت آمرانه باعث نقض تفکر می شود و هر چه اعمال قدرت افزایش یابد، احساس مسئولیت در قبال آن بیشتر رنگ می بازد." پس از این فراز حالا بهتر می توان به این پرسش پاسخ داد که توهم سیاسی چگونه ایجاد می شود؟ برخی از عوامل این بی خردی را می توان به شرح زیر فهرست کرد:
✅ ایدئولوژی: اگر چه امروزه ناقدان ایدئولوژی هم پذیرفته اند که فرارسیدن " عصر پایان ایدئولوژی" یک سراب بوده و اکنون هیچ جامعه ای از حضور این سازه ذهنی خالی نیست ولی نقد عوارض ایدئولوژی های تمامیت خواه همواره یک ضرورت محسوب می شود. به ویژه ایدئولوژی هایی که با قدرت گره خورده و داعیه تغییر جهان و سودای تعیین مدیریت جدیدی برای آن را در سر می پرورانند. ایدئولوژی هایی از این جنس به جای شناخت واقعیت های موجود و هماهنگ کردن ذهنیت با عینیت می کوشند تا با اصالت دادن به یک توهم خیالی بر توسن واقعیت مهار زده و آن را رام خود سازند. داستان فرو افتادن بسیاری از حکومت های ایدئولوژیک بلوک شرق گواهی بر این ناکامی است.
✅ جامعه بسته: بی خردی ناشی از یک توهم سیاسی زمانی می تواند خطرناک باشد که در یک جامعه بسته عرضه شده و بدون نقادی کافی پذیرفته شود. اگر چه در جوامع دموکراتیک نیز با شواهدی از این افکار غیر طبیعی مواجه هستیم ولی وجود رسانه های آزاد و قدرت افکار عمومی می تواند از تبدیل شدن این توهمات به یک دکترین در سیاست خارجی اجتناب کند. در یک جامعه دموکراتیک اندیشه های افراطی نیز به رسمیت شناخته می شوند اگر چه همواره این مراقبت وجود دارد که در لایه ای از قدسیت پیچیده نشده و غیر قابل نقد نشوند. از سوی دیگر معیاری به عنوان انتخابات آزاد نیز همواره برای سنجش میزان مقبولیت این توهمات وجود دارد.
✅ آشفتگی اجتماعی: یک تجربه جهانی به ما می گوید که در روزگار بی قدرتی سیاسی، بی هنجاری عمومی و ناامیدی اجتماعی فرصت برای بروز و ظهور توهمات سیاسی از همیشه فراهم تر است. تجربه جمهوری وایمار که به صدارت هیتلر انجامید به مثابه تابلویی پیش روی ماست. در چنین شرایطی یک جامعه ذره ای به کمک یک اراده گرایی متوهمانه بسیج می شود تا یک آینده خیالی را در آغوش بگیرد. شهروندان بی پناه و عاجز شده از ایجاد کوچکترین تغییرات معنادار به کمک یک ایدئولوژی تمامیت خواه به یکدیگر می پیوندند تا بتوانند به اندک آرامشی کاذب در سایه یک پناهگاه ذهنی دست یابند.
🔹 نکته پایانی: در ایران کنونی که به شدت از فقدان افق های رهایی بخش رنج می برد می توان شواهدی از ظهور توهمات سیاسی مبتنی بر توطئه اندیشی، منجی گرایی، دشمن کیشی و آینده فروشی را مشاهده کرد. بازاری که احتمالا در ماه های آینده رونق بیشتری نیز خواهد یافت. تلاش برای تقویت و تحکیم جامعه مدنی با هدف افزایش سرمایه اجتماعی می تواند پادزهر چنین توهمات مسمومی باشد.
@solati_mehran
#توهمات_سیاسی
#سعید_جلیلی
Telegram
attach 📎
👍39❤3👎1
Forwarded from اتچ بات
🔹 چرا انقلاب ۵۷ برای ایرانیان دموکراسی نیاورد؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
☘ انقلاب ها با نوید آینده ای درخشان و سودای آفرینش یک جامعه ایده آل فرا می رسند. توده ها نیز به امید فردایی بهتر که در آن آشتی دوگانه هایی مانند پیشرفت و عدالت، دین و دنیا، آزادی و برابری امکان پذیر باشد خیابان را تسخیر و به امواج انقلاب می پیوندند. اما واقعیت این است که تاکنون انقلاب ها نتوانسته اند به وعده های خود جامه عمل بپوشانند. البته انقلاب اسلامی هم از این قاعده مستثنی نبوده و قادر نبوده با ارائه یک گفتمان دموکراتیک، برای ایرانیان دموکراسی به ارمغان بیاورد. دست کم شاید به دلایل زیر:
✅ تداوم انقلاب های جهانی: انقلاب اسلامی تداوم خروش دگرگونی هایی بود که در اواخر دهه ۱۹۶۰ جهان را فرا گرفت، از پایتخت های اروپایی که جولان گاه نسل جوان انقلابی شده بودند تا مستعمرات پیشین که جنگ های چریکی در دستور کار آن ها قرار داشتند. روشنفکران ایرانی هم از این الگو پیروی کرده و توجه خود را بیش از پیش متوجه جهان سوم ساخته بودند. تجربه موفق انقلاب های الجزایر و کوبا در کنار شکست اخلاقی امریکا در ویتنام این دسته از روشنفکران را تشویق می کرد که بخشی از این جنبش انقلابی فراگیر باشند.
✅ تجویز خشونت از سوی روشنفکران: در روزگاری که چپ گفتمان غالب بر کشورهای جهان سوم محسوب می شد روشنفکران ایرانی هم دغدغه آزادی از سلطه امپریالیسمی را داشتند که توانسته بود با استعمار نو آن ها را به انقیاد بکشاند. در مواجهه با این دشمن فریبکار و با الهام از آموزه های سارتر و فانون، برخی از روشنفکران ایرانی کوشیدند تا بهره گیری از خشونت مشروع علیه حکومت پهلوی را به عنوان نماد این نوع از استعمار تئوریزه نمایند. به عنوان مثال حاج سید جوادی آشکارا بر ضرورت انبار کردن مهمات جهت پیروزی در مبارزه تاکید می کرد.
✅ غرب در مسیر انحطاط: روشنفکران این دوره با استناد به آثار توین بی و اشپنگلر مدعی بودند که غرب در مسیر انحطاط است و متفکران آن دیار این حقیقت را حتی پیش از ما دریافته اند. آوردن نقل قول هایی از سارتر، مارکوزه و فروم نیز بساط زوال فروشی غرب را در ایران پر رونق تر ساخته بود. از آل احمد و شریعتی تا داریوش آشوری و احسان نراقی هم روشنفکرانی بودند که در این کوره می دمیدند. پرسش اساسی این بود که؛ اگر غرب در حال زوال و انحطاط است چگونه می توان به دموکراسی آن تاسی جست و از آن به مثابه یک ارمغان بهره گرفت؟! شاید بازگشت به خویش تجویز بهتری باشد.
✅ روشنفکران و دغدغه اصالت: در این دوره روشنفکران ایرانی با بهره گیری گسترده از مفهوم امپریالیسم فرهنگی به دنبال تجویز نسخه ای از بومی گرایی بودند. تهدید غرب صرفا تفوق صنعتی آشکار آن ها نبود بلکه خطر بزرگ تر در تلاش آن ها در کنترل رشد فکری ملل عقب افتاده خلاصه می شد. بر همین اساس رسالت روشنفکران جهان سومی معطوف به مبارزه با این خطر از راه تبلیغ فرهنگی جدید و آرمانی نو بود. دغدغه اصالت در آثار شریعتی، هزار خانی و کسمایی در حقیقت شکوه از توانمندی گذشته ما در ساختن چیزهایی بود که صرفا به ما تعلق داشت. محصولاتی که اگر چه بهترین نبودند ولی نشان اصالت ما را بر خود داشتند.
🔹 نکته پایانی: جوانانی که در فیلم این چنین پر حرارت بر انتخاب نخست وزیر ضد امپریالیستی تاکید می ورزند مهدی بازرگان را نشانه رفته اند. او که معتقد بود بر خلاف آیت الله خمینی، اسلام را برای ایران می خواهد و بیش از امت دغدغه ملت را دارد. کرین برینتون در کالبد شکافی چهار انقلاب کناره گیری میانه روها در دوران تکوین نظام پسا انقلابی را با تاسی از تجربه انقلاب های انگلیس، امریکا، فرانسه و روسیه پیش بینی کرده است. استعفای بازرگان نتیجه محتوم انقلاب بود.
@solati_mehran
#انقلاب_۵۷
#دموکراسی
#بومی_گرایی
#دغدعه_اصالت
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
☘ انقلاب ها با نوید آینده ای درخشان و سودای آفرینش یک جامعه ایده آل فرا می رسند. توده ها نیز به امید فردایی بهتر که در آن آشتی دوگانه هایی مانند پیشرفت و عدالت، دین و دنیا، آزادی و برابری امکان پذیر باشد خیابان را تسخیر و به امواج انقلاب می پیوندند. اما واقعیت این است که تاکنون انقلاب ها نتوانسته اند به وعده های خود جامه عمل بپوشانند. البته انقلاب اسلامی هم از این قاعده مستثنی نبوده و قادر نبوده با ارائه یک گفتمان دموکراتیک، برای ایرانیان دموکراسی به ارمغان بیاورد. دست کم شاید به دلایل زیر:
✅ تداوم انقلاب های جهانی: انقلاب اسلامی تداوم خروش دگرگونی هایی بود که در اواخر دهه ۱۹۶۰ جهان را فرا گرفت، از پایتخت های اروپایی که جولان گاه نسل جوان انقلابی شده بودند تا مستعمرات پیشین که جنگ های چریکی در دستور کار آن ها قرار داشتند. روشنفکران ایرانی هم از این الگو پیروی کرده و توجه خود را بیش از پیش متوجه جهان سوم ساخته بودند. تجربه موفق انقلاب های الجزایر و کوبا در کنار شکست اخلاقی امریکا در ویتنام این دسته از روشنفکران را تشویق می کرد که بخشی از این جنبش انقلابی فراگیر باشند.
✅ تجویز خشونت از سوی روشنفکران: در روزگاری که چپ گفتمان غالب بر کشورهای جهان سوم محسوب می شد روشنفکران ایرانی هم دغدغه آزادی از سلطه امپریالیسمی را داشتند که توانسته بود با استعمار نو آن ها را به انقیاد بکشاند. در مواجهه با این دشمن فریبکار و با الهام از آموزه های سارتر و فانون، برخی از روشنفکران ایرانی کوشیدند تا بهره گیری از خشونت مشروع علیه حکومت پهلوی را به عنوان نماد این نوع از استعمار تئوریزه نمایند. به عنوان مثال حاج سید جوادی آشکارا بر ضرورت انبار کردن مهمات جهت پیروزی در مبارزه تاکید می کرد.
✅ غرب در مسیر انحطاط: روشنفکران این دوره با استناد به آثار توین بی و اشپنگلر مدعی بودند که غرب در مسیر انحطاط است و متفکران آن دیار این حقیقت را حتی پیش از ما دریافته اند. آوردن نقل قول هایی از سارتر، مارکوزه و فروم نیز بساط زوال فروشی غرب را در ایران پر رونق تر ساخته بود. از آل احمد و شریعتی تا داریوش آشوری و احسان نراقی هم روشنفکرانی بودند که در این کوره می دمیدند. پرسش اساسی این بود که؛ اگر غرب در حال زوال و انحطاط است چگونه می توان به دموکراسی آن تاسی جست و از آن به مثابه یک ارمغان بهره گرفت؟! شاید بازگشت به خویش تجویز بهتری باشد.
✅ روشنفکران و دغدغه اصالت: در این دوره روشنفکران ایرانی با بهره گیری گسترده از مفهوم امپریالیسم فرهنگی به دنبال تجویز نسخه ای از بومی گرایی بودند. تهدید غرب صرفا تفوق صنعتی آشکار آن ها نبود بلکه خطر بزرگ تر در تلاش آن ها در کنترل رشد فکری ملل عقب افتاده خلاصه می شد. بر همین اساس رسالت روشنفکران جهان سومی معطوف به مبارزه با این خطر از راه تبلیغ فرهنگی جدید و آرمانی نو بود. دغدغه اصالت در آثار شریعتی، هزار خانی و کسمایی در حقیقت شکوه از توانمندی گذشته ما در ساختن چیزهایی بود که صرفا به ما تعلق داشت. محصولاتی که اگر چه بهترین نبودند ولی نشان اصالت ما را بر خود داشتند.
🔹 نکته پایانی: جوانانی که در فیلم این چنین پر حرارت بر انتخاب نخست وزیر ضد امپریالیستی تاکید می ورزند مهدی بازرگان را نشانه رفته اند. او که معتقد بود بر خلاف آیت الله خمینی، اسلام را برای ایران می خواهد و بیش از امت دغدغه ملت را دارد. کرین برینتون در کالبد شکافی چهار انقلاب کناره گیری میانه روها در دوران تکوین نظام پسا انقلابی را با تاسی از تجربه انقلاب های انگلیس، امریکا، فرانسه و روسیه پیش بینی کرده است. استعفای بازرگان نتیجه محتوم انقلاب بود.
@solati_mehran
#انقلاب_۵۷
#دموکراسی
#بومی_گرایی
#دغدعه_اصالت
Telegram
attach 📎
👍32❤1👎1
🔹 چرا نظام سیاسی در ایران نمی تواند تصمیمات سخت بگیرد؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
صندوق های بازنشستگی در سال های اخیر یه یک ابربحران تبدیل شده اند. ناترازی مالی، فساد فراگیر، تورم افسار گسیخته، و اتکای مزمن به دولت در زمره مهمترین عوامل موثر بر ورشکستگی این صندوق ها به شمار می روند. از همین رو دولت در لایحه برنامه هفتم کوشید تا با اجرای برخی سیاست ها ابعاد این بحران را کاهش دهد.
افزایش تدریجی سن بازنشستگان، و محاسبه میانگین پنج سال آخر به جای دو سال حقوق کارمندان از جمله این تصمیم ها بود که البته هر دو در کمیسیون های تخصصی مجلس رد و از لایحه حذف شد. با اذعان به شتاب زدگی و شاکله غیر کارشناسی دولت در ارائه این پیشنهاد ها اما پرسش اصلی این است که؛ چرا نظام سیاسی در ایران قادر به اخذ تصمیم های سخت نیست؟
✅ فقدان ساختار حزبی حکومت: اگر چه احزاب هرگز نتوانسته اند در تاریخ ایران به نحوی واقعی ظاهر شوند ولی افتخار جمهوری اسلامی در توده گرایی و حزب زدایی از ساختار سیاسی خود ملغمه ای عجیب و ناکارآمد را خلق کرده است. زمانی که سیاست ها از فیلتر احزاب گذر نکرده و در یک انتخابات آزاد و رقابتی توسط مردم محک نخورده باشند روشن است که نمی توانند قابل دفاع و اجرا باشند.
✅ جامعه کوتاه مدت و فقدان آینده نگری: ایران در تاریخ بلند خود شمایلی از بی ثباتی در حکمرانی و انتقال قدرت را به نمایش گذاشته است. از همین رو بیش از نهادسازی جمعی با کنش گری فردی مواجه بوده ایم. حال در شرایطی که سیاسیون از آینده حضور خود در ساختار قدرت اطمینان ندارند پر واضح است که روزمرهگی ها را بر آینده نگری ها ترجیح دهند.
✅ فقدان تعریف مشترک از منافع ملی: استبداد دیرپا و عدم مشارکت پایدار مردم در تعیین سرنوشت خود در دورانی بلند اجازه شکل گیری باوری به نام ایران به مثابه ملک مشاع همه ایرانیان را سلب، و از تولد مفهوم منافع ملی و تفاهم بر سر بنیان های آن جلوگیری به عمل آورده است. روشن است که در چنین شرایطی منافع جناحی و مصالح شخصی جایگزین منافع ملی شده و تفرق جایگزین توافق می شود.
✅ پوپولیسم و ویرانگری های آن: اخذ تصمیم های سخت مستلزم ایستادن در مقابل خواست کوتاه مدت توده مردم، از دست دادن محبوبیت و ریزش احتمالی آرا در انتخابات آینده است. این در حالی است که بنیاد نظام سیاسی در چهار دهه گذشته بر پوپولیسم به معنای مردم انگیزی و تظاهر به همراهی با خواست توده ها استوار شده است. به عنوان نمونه ای آشکار بحران آب و مصائب ناشی از آن محصول اعطای گسترده مجوزهای مردم پسند حفر چاه در چهل سال گذشته بوده است.
✅ هراس از دومینوی اعتراضات : دومینوی اعتراضات دی ۹۶ تا شهریور ۱۴۰۱ نشان داد که وجود یک جامعه جنبشی همراه با ابربحران های اقتصادی و مطالبات انباشته روزگار دشواری را برای حکومت رقم زده است، به ویژه حاکمیتی که با از دست دادن فرصت هایارتقا اکنون صرفا برای بقا تلاش می کند. در این شرایط اخذ هر گونه تصمیم سخت نیازمند حداقلی از همراهی مردم است که البته با سقوط سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی طی سال های اخیر در عمل منتفی به نظر می رسد.
@solati_mehran
#توسعه
#تصمیم_سخت
#صندوق_های_بازنشستگی
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
صندوق های بازنشستگی در سال های اخیر یه یک ابربحران تبدیل شده اند. ناترازی مالی، فساد فراگیر، تورم افسار گسیخته، و اتکای مزمن به دولت در زمره مهمترین عوامل موثر بر ورشکستگی این صندوق ها به شمار می روند. از همین رو دولت در لایحه برنامه هفتم کوشید تا با اجرای برخی سیاست ها ابعاد این بحران را کاهش دهد.
افزایش تدریجی سن بازنشستگان، و محاسبه میانگین پنج سال آخر به جای دو سال حقوق کارمندان از جمله این تصمیم ها بود که البته هر دو در کمیسیون های تخصصی مجلس رد و از لایحه حذف شد. با اذعان به شتاب زدگی و شاکله غیر کارشناسی دولت در ارائه این پیشنهاد ها اما پرسش اصلی این است که؛ چرا نظام سیاسی در ایران قادر به اخذ تصمیم های سخت نیست؟
✅ فقدان ساختار حزبی حکومت: اگر چه احزاب هرگز نتوانسته اند در تاریخ ایران به نحوی واقعی ظاهر شوند ولی افتخار جمهوری اسلامی در توده گرایی و حزب زدایی از ساختار سیاسی خود ملغمه ای عجیب و ناکارآمد را خلق کرده است. زمانی که سیاست ها از فیلتر احزاب گذر نکرده و در یک انتخابات آزاد و رقابتی توسط مردم محک نخورده باشند روشن است که نمی توانند قابل دفاع و اجرا باشند.
✅ جامعه کوتاه مدت و فقدان آینده نگری: ایران در تاریخ بلند خود شمایلی از بی ثباتی در حکمرانی و انتقال قدرت را به نمایش گذاشته است. از همین رو بیش از نهادسازی جمعی با کنش گری فردی مواجه بوده ایم. حال در شرایطی که سیاسیون از آینده حضور خود در ساختار قدرت اطمینان ندارند پر واضح است که روزمرهگی ها را بر آینده نگری ها ترجیح دهند.
✅ فقدان تعریف مشترک از منافع ملی: استبداد دیرپا و عدم مشارکت پایدار مردم در تعیین سرنوشت خود در دورانی بلند اجازه شکل گیری باوری به نام ایران به مثابه ملک مشاع همه ایرانیان را سلب، و از تولد مفهوم منافع ملی و تفاهم بر سر بنیان های آن جلوگیری به عمل آورده است. روشن است که در چنین شرایطی منافع جناحی و مصالح شخصی جایگزین منافع ملی شده و تفرق جایگزین توافق می شود.
✅ پوپولیسم و ویرانگری های آن: اخذ تصمیم های سخت مستلزم ایستادن در مقابل خواست کوتاه مدت توده مردم، از دست دادن محبوبیت و ریزش احتمالی آرا در انتخابات آینده است. این در حالی است که بنیاد نظام سیاسی در چهار دهه گذشته بر پوپولیسم به معنای مردم انگیزی و تظاهر به همراهی با خواست توده ها استوار شده است. به عنوان نمونه ای آشکار بحران آب و مصائب ناشی از آن محصول اعطای گسترده مجوزهای مردم پسند حفر چاه در چهل سال گذشته بوده است.
✅ هراس از دومینوی اعتراضات : دومینوی اعتراضات دی ۹۶ تا شهریور ۱۴۰۱ نشان داد که وجود یک جامعه جنبشی همراه با ابربحران های اقتصادی و مطالبات انباشته روزگار دشواری را برای حکومت رقم زده است، به ویژه حاکمیتی که با از دست دادن فرصت هایارتقا اکنون صرفا برای بقا تلاش می کند. در این شرایط اخذ هر گونه تصمیم سخت نیازمند حداقلی از همراهی مردم است که البته با سقوط سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی طی سال های اخیر در عمل منتفی به نظر می رسد.
@solati_mehran
#توسعه
#تصمیم_سخت
#صندوق_های_بازنشستگی
👍24
🔹 از کلژ دو فرانس پاریس تا خانه اندیشمندان تهران
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
#اپیزود_اول: حدود پانصد سال از ایجاد کالجی در پایتخت فرانسه که به نماد آزاداندیشی و خردورزی در غرب معروف شده است می گذرد. کلژ دو فرانس در این پنج قرن خانه اندیشمندانی در تراز جهانی مانند فوکو، بوردیو، بارت، و لوی اشتراوس بوده است!
#اپیزود_دوم: حدود دوازده سال پیش خانه اندیشمندان علوم انسانی با هدف فراهم آوردن امکانی برای گردهمایی اندیشمندان حوزه های مختلف علوم انسانی تاسیس و طی این مدت توانست به مکانی برای گفت و گوی اصحاب اندیشه تبدیل شود. این خانه هفته پیش با دستور شهردار تهران تعطیل شد!
از کالجی پانصد ساله که همچنان فعال است تا خانه ای دوازده ساله که تعطیل شده چقدر فاصله وجود دارد؟ شاید این مثال بهترین اشاره به دو مفهوم جامعه بلند مدت و جامعه کوتاه مدت مورد اشاره همایون کاتوزیان باشد. اما چرا شهرداری تهران نتوانست خانه اندیشمندان را تحمل کند؟
✅ چتر گسترده سیاست: در کشوری که حکومت هیچ حوزه مستقلی را به رسمیت نشناخته و سیاست هیمنه خود را بر عرصه های اقتصاد، فرهنگ، دین و خانواده افکنده است بدیهی است که اندیشمندان هم خود را خانه خراب احساس کنند. در چنین سیستمی سیاست می کوشد که منطق خود (قدرت) را بر منطق حوزه فرهنگ (گفت و گو) تحمیل نموده و آن را کنترل پذیر و تحت انقیاد خود در آورد.
✅ حیات گلخانه ای انقلابی ها: رادیکال های تازه به دوران رسیده که از موهبت حاکمیت یکدست برخوردار شده اند محصول یک حیات گلخانه ای و رانت های مرتبط با آن هستند. برای ایشان هر گونه فضایی که در آن گفت و گوی آزاد در جریان باشد خطری بالقوه محسوب می شود چرا که می تواند منطق سست و شعارزده مدعیات شان را آشکار سازد. اخراج اساتید از دانشگاه، اعزام روحانیان به مدارس، و فیلتر کردن شبکه های مجازی در همین راستا انجام می شود.
✅ بی اعتنایی نسبت به تحولات اجتماعی: جامعه ایران در روزگار تکثر رسانه ها و تنوع سلیقه ها به چنان سطحی از رشد آگاهی ها رسیده است که اقداماتی از این دست فقط موجبات انزجار هر چه بیشتر از عاملان را فراهم می آورد. بی اثر شدن پدیده فیلترینگ، مطالبات انباشته، ناکارآمدی حکومت، جامعه جنبشی، و ریزش چشمگیر هواداران از جمله واقعیت هایی هستند که اصحاب قدرت همچنان مایل به دیدن آن ها نیستند.
🔹نکته پایانی: در حالی که شهرداری ها در کشورهای توسعه یافته می کوشند تا با پدیدآوردن فضاهای عمومی در خیابان ها و پارک ها امکان مواجهه و گفت و گوی میان شهروندان را هر چه بیشتر فراهم آورند شهرداری تهران تنها چراغ هم اندیشی اصحاب علوم انسانی کشور را خاموش کرده است. زاکانی که پیش از این در مصاحبه ای از رساندن تهران به افق های بی سابقه سخن گفته بود آیا تعطیلی این خانه را هم به لیست دستاوردهای خود خواهد افزود؟!
@solati_mehran
#کلژدوفرانس
#خانه_اندیشمندان
#شهردار_تهران
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
#اپیزود_اول: حدود پانصد سال از ایجاد کالجی در پایتخت فرانسه که به نماد آزاداندیشی و خردورزی در غرب معروف شده است می گذرد. کلژ دو فرانس در این پنج قرن خانه اندیشمندانی در تراز جهانی مانند فوکو، بوردیو، بارت، و لوی اشتراوس بوده است!
#اپیزود_دوم: حدود دوازده سال پیش خانه اندیشمندان علوم انسانی با هدف فراهم آوردن امکانی برای گردهمایی اندیشمندان حوزه های مختلف علوم انسانی تاسیس و طی این مدت توانست به مکانی برای گفت و گوی اصحاب اندیشه تبدیل شود. این خانه هفته پیش با دستور شهردار تهران تعطیل شد!
از کالجی پانصد ساله که همچنان فعال است تا خانه ای دوازده ساله که تعطیل شده چقدر فاصله وجود دارد؟ شاید این مثال بهترین اشاره به دو مفهوم جامعه بلند مدت و جامعه کوتاه مدت مورد اشاره همایون کاتوزیان باشد. اما چرا شهرداری تهران نتوانست خانه اندیشمندان را تحمل کند؟
✅ چتر گسترده سیاست: در کشوری که حکومت هیچ حوزه مستقلی را به رسمیت نشناخته و سیاست هیمنه خود را بر عرصه های اقتصاد، فرهنگ، دین و خانواده افکنده است بدیهی است که اندیشمندان هم خود را خانه خراب احساس کنند. در چنین سیستمی سیاست می کوشد که منطق خود (قدرت) را بر منطق حوزه فرهنگ (گفت و گو) تحمیل نموده و آن را کنترل پذیر و تحت انقیاد خود در آورد.
✅ حیات گلخانه ای انقلابی ها: رادیکال های تازه به دوران رسیده که از موهبت حاکمیت یکدست برخوردار شده اند محصول یک حیات گلخانه ای و رانت های مرتبط با آن هستند. برای ایشان هر گونه فضایی که در آن گفت و گوی آزاد در جریان باشد خطری بالقوه محسوب می شود چرا که می تواند منطق سست و شعارزده مدعیات شان را آشکار سازد. اخراج اساتید از دانشگاه، اعزام روحانیان به مدارس، و فیلتر کردن شبکه های مجازی در همین راستا انجام می شود.
✅ بی اعتنایی نسبت به تحولات اجتماعی: جامعه ایران در روزگار تکثر رسانه ها و تنوع سلیقه ها به چنان سطحی از رشد آگاهی ها رسیده است که اقداماتی از این دست فقط موجبات انزجار هر چه بیشتر از عاملان را فراهم می آورد. بی اثر شدن پدیده فیلترینگ، مطالبات انباشته، ناکارآمدی حکومت، جامعه جنبشی، و ریزش چشمگیر هواداران از جمله واقعیت هایی هستند که اصحاب قدرت همچنان مایل به دیدن آن ها نیستند.
🔹نکته پایانی: در حالی که شهرداری ها در کشورهای توسعه یافته می کوشند تا با پدیدآوردن فضاهای عمومی در خیابان ها و پارک ها امکان مواجهه و گفت و گوی میان شهروندان را هر چه بیشتر فراهم آورند شهرداری تهران تنها چراغ هم اندیشی اصحاب علوم انسانی کشور را خاموش کرده است. زاکانی که پیش از این در مصاحبه ای از رساندن تهران به افق های بی سابقه سخن گفته بود آیا تعطیلی این خانه را هم به لیست دستاوردهای خود خواهد افزود؟!
@solati_mehran
#کلژدوفرانس
#خانه_اندیشمندان
#شهردار_تهران
👍38❤2👎2
🔹 از جنبش دانشجویی ۱۳۷۸ تا جنبش مهسایی ۱۴۰۱
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
#اپیزود_اول: در هجدهم تیر ۱۳۷۸، اعتراض دانشجویان خوابگاه کوی دانشگاه تهران، با سرکوب بی سابقه از سوی نیروی انتظامی مواجه و به ناآرامی دانشجویی وسیعی در تهران منجر شد. جنبش دانشجویی متعاقب آن بعد از پنج روز دچار افول شد و داستان مطالبه گری دانشجویان با محکوم شدن سرباز وظیفه اروجعلی ببرزاده به جرم سرقت یک دستگاه ماشین ریش تراشی خاتمه یافت!!
#اپیزود_دوم: در بیست و پنجم شهریور ۱۴۰۱ و به دنبال مرگ تراژیک مهسا امینی در پلیس امنیت اخلاقی تهران، جنبشی فراگیر در کشور شکل گرفت که در آن جوانان و به ویژه زنان نقش اصلی را بر عهده داشتند. جنبشی که در طی چهارماه در خیابان ها و رسانه ها ادامه یافته و در آن رادیکال ترین کنش ها در تقابل با نظام سیاسی ظهور یافتند.
جامعه ایران در میانه این دو جنبش چه راهی را پیمود؟
✅ جنبش دانشجویی در دوران حاکمیت امید به وقوع پیوست. دوم خرداد ۷۶ آغاز فتح سنگرهای مردم سالاری در یک حکومت اقتدارگرا تلقی می شد که قرار بود زنجیره آن با پیروزی در انتخابات مجلس ششم تکمیل شود از همین رو این جنبش هنوز در پارادایم اصلاح طلبی جای می گرفت ولی جنبش مهسایی در روزگار حاکمیت ناامیدی به وقوع پیوست. تلاش های اصلاح طلبانه به ماله کشی تعبیر می شدند و حاملان رسمی آن نیز به طور کامل از حاکمیت اخراج شده بودند. در حقیقت این جنبش پایان رسمی پارادایم اصلاح طلبی محسوب می شد.
✅ جنبش دانشجویی یک تحرک صرفا سیاسی بود که نتوانست دلالت های اجتماعی به دنبال داشته باشد، اما جنبش مهسایی توانست با گسترش پهنه امکان بسیاری از نیندیشیدنی ها را اندیشیدنی کند. این جنبش از این نظر بسیار شبیه به جنبش می 1968 فرانسه بود که توانست تغییرات جدی در باورهای مخاطبان جوان خود ایجاد کند. جنبش مهسایی به سوژهگی نوین زنان دامن زد و پیامدهایی همچون نافرمانی از پذیرش حجاب اجباری را به همراه آورد.
✅ جنبش دانشجویی نتوانست به خروج از حصار دانشگاه منجر شود و رویدادهای آن اگر چه بازتاب گسترده ای در مطبوعات یافت ولی به همراهی سایر اقشار با مطالبات آن ختم نشد. ولی جنبش مهسایی با شعار محوری زن، زندگی، آزادی به خانه همه ایرانیان سر زد و باب گفت و گو را در خانواده ها گشود. ایرانیان خارج از کشور نسبت به آن واکنش های قابل توجه نشان دادند و بسیاری از مردان و زنان تا اقوام و اقشار مختلف در داخل کشور نسبت به آن دغدغه یافتند.
🔹 نکته پایانی: از جنبش دانشجویی تا جنبش مهسایی اگر چه کمتر از ۲۵ سال طول کشید ولی جامعه ایران در این مدت راه بلندی را پیمود. ناامیدی از اصلاح سیستم، قهر انتخاباتی، بی اعتباری جناح های سیاسی، جایگزینی صندوق رای با خیابان، و دومینوی جنبش های فراگیر از ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ همگی از تغییرات ژرف و دگرگونی های شگرفی در باور و عمل ایرانیان حکایت داشتند که هرگز از سوی نظام سیاسی به رسمیت شناخته نشدند!
@solati_mehran
#هجده_تیر
#سوم_می
#بازنشر
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
#اپیزود_اول: در هجدهم تیر ۱۳۷۸، اعتراض دانشجویان خوابگاه کوی دانشگاه تهران، با سرکوب بی سابقه از سوی نیروی انتظامی مواجه و به ناآرامی دانشجویی وسیعی در تهران منجر شد. جنبش دانشجویی متعاقب آن بعد از پنج روز دچار افول شد و داستان مطالبه گری دانشجویان با محکوم شدن سرباز وظیفه اروجعلی ببرزاده به جرم سرقت یک دستگاه ماشین ریش تراشی خاتمه یافت!!
#اپیزود_دوم: در بیست و پنجم شهریور ۱۴۰۱ و به دنبال مرگ تراژیک مهسا امینی در پلیس امنیت اخلاقی تهران، جنبشی فراگیر در کشور شکل گرفت که در آن جوانان و به ویژه زنان نقش اصلی را بر عهده داشتند. جنبشی که در طی چهارماه در خیابان ها و رسانه ها ادامه یافته و در آن رادیکال ترین کنش ها در تقابل با نظام سیاسی ظهور یافتند.
جامعه ایران در میانه این دو جنبش چه راهی را پیمود؟
✅ جنبش دانشجویی در دوران حاکمیت امید به وقوع پیوست. دوم خرداد ۷۶ آغاز فتح سنگرهای مردم سالاری در یک حکومت اقتدارگرا تلقی می شد که قرار بود زنجیره آن با پیروزی در انتخابات مجلس ششم تکمیل شود از همین رو این جنبش هنوز در پارادایم اصلاح طلبی جای می گرفت ولی جنبش مهسایی در روزگار حاکمیت ناامیدی به وقوع پیوست. تلاش های اصلاح طلبانه به ماله کشی تعبیر می شدند و حاملان رسمی آن نیز به طور کامل از حاکمیت اخراج شده بودند. در حقیقت این جنبش پایان رسمی پارادایم اصلاح طلبی محسوب می شد.
✅ جنبش دانشجویی یک تحرک صرفا سیاسی بود که نتوانست دلالت های اجتماعی به دنبال داشته باشد، اما جنبش مهسایی توانست با گسترش پهنه امکان بسیاری از نیندیشیدنی ها را اندیشیدنی کند. این جنبش از این نظر بسیار شبیه به جنبش می 1968 فرانسه بود که توانست تغییرات جدی در باورهای مخاطبان جوان خود ایجاد کند. جنبش مهسایی به سوژهگی نوین زنان دامن زد و پیامدهایی همچون نافرمانی از پذیرش حجاب اجباری را به همراه آورد.
✅ جنبش دانشجویی نتوانست به خروج از حصار دانشگاه منجر شود و رویدادهای آن اگر چه بازتاب گسترده ای در مطبوعات یافت ولی به همراهی سایر اقشار با مطالبات آن ختم نشد. ولی جنبش مهسایی با شعار محوری زن، زندگی، آزادی به خانه همه ایرانیان سر زد و باب گفت و گو را در خانواده ها گشود. ایرانیان خارج از کشور نسبت به آن واکنش های قابل توجه نشان دادند و بسیاری از مردان و زنان تا اقوام و اقشار مختلف در داخل کشور نسبت به آن دغدغه یافتند.
🔹 نکته پایانی: از جنبش دانشجویی تا جنبش مهسایی اگر چه کمتر از ۲۵ سال طول کشید ولی جامعه ایران در این مدت راه بلندی را پیمود. ناامیدی از اصلاح سیستم، قهر انتخاباتی، بی اعتباری جناح های سیاسی، جایگزینی صندوق رای با خیابان، و دومینوی جنبش های فراگیر از ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ همگی از تغییرات ژرف و دگرگونی های شگرفی در باور و عمل ایرانیان حکایت داشتند که هرگز از سوی نظام سیاسی به رسمیت شناخته نشدند!
@solati_mehran
#هجده_تیر
#سوم_می
#بازنشر
👍49❤4👎2