Forwarded from انجمن جامعه شناسی ایران
ابراز نگرانی نسبت به خبر احضار و بازداشت برخی جامعه‌شناسان
در شرایطی که جامعه ایران با دشواری‌های متعدد اقتصادی، اجتماعی و نیز تهدیدهای بیرونی مواجه است، انتشار اخباری مبنی بر احضار یا بازداشت شماری از جامعه‌شناسان و پژوهشگران حوزه علوم اجتماعی، مایه نگرانی عمیق جامعه علمی کشور است.
علوم اجتماعی در همه جوامع به‌مثابه وجدان نقاد جامعه و یاریگر سیاست‌گذاران در درک واقعیت‌های پیچیده اجتماعی عمل می‌کند. تضعیف امنیت حرفه‌ای و روانیِ پژوهشگران این حوزه نه تنها به زیان جامعه علمی، بلکه به زیان کل جامعه است که بیش از هر زمان دیگر به تحلیل‌های واقع‌بینانه و سیاست‌های مبتنی بر دانش نیاز دارد.
انجمن جامعه‌شناسی ایران با ابراز نگرانی از این رویدادها، بر ضرورت حفظ امنیت، آرامش و آزادی اندیشه و بیان برای اعضای جامعه علمی کشور تأکید می‌کند و امید دارد مسئولان امر، با درایت و تدبیر، شرایطی را فراهم آورند که ضمن آزادی سریع این پژوهشگران و محققان، اهالی علم بتوانند در فضایی امن و به دور از اضطراب، به رسالت علمی و اجتماعی خود در خدمت به کشور ادامه دهند.
هیات‌مدیره انجمن جامعه‌شناسی‌ایران
در شرایطی که جامعه ایران با دشواری‌های متعدد اقتصادی، اجتماعی و نیز تهدیدهای بیرونی مواجه است، انتشار اخباری مبنی بر احضار یا بازداشت شماری از جامعه‌شناسان و پژوهشگران حوزه علوم اجتماعی، مایه نگرانی عمیق جامعه علمی کشور است.
علوم اجتماعی در همه جوامع به‌مثابه وجدان نقاد جامعه و یاریگر سیاست‌گذاران در درک واقعیت‌های پیچیده اجتماعی عمل می‌کند. تضعیف امنیت حرفه‌ای و روانیِ پژوهشگران این حوزه نه تنها به زیان جامعه علمی، بلکه به زیان کل جامعه است که بیش از هر زمان دیگر به تحلیل‌های واقع‌بینانه و سیاست‌های مبتنی بر دانش نیاز دارد.
انجمن جامعه‌شناسی ایران با ابراز نگرانی از این رویدادها، بر ضرورت حفظ امنیت، آرامش و آزادی اندیشه و بیان برای اعضای جامعه علمی کشور تأکید می‌کند و امید دارد مسئولان امر، با درایت و تدبیر، شرایطی را فراهم آورند که ضمن آزادی سریع این پژوهشگران و محققان، اهالی علم بتوانند در فضایی امن و به دور از اضطراب، به رسالت علمی و اجتماعی خود در خدمت به کشور ادامه دهند.
هیات‌مدیره انجمن جامعه‌شناسی‌ایران
👍37❤7👎1
🔹 آیا تغییر قانون اساسی راه‌کار عبور از بحران‌های کنونی است؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
ایده تغییر قانون اساسی اگرچه عمری به درازای انقلاب اسلامی دارد ولی در زمانه‌هایی که انسداد سیاسی اوج گرفته، از اقبال بیشتری نزد کنش‌گران سیاسی برخوردار شده است، اینکه تا قانون اساسی موجود دچار دگرگونی بنیادی نشود نمی توان نسبت به آینده‌ی ایران امیدوار بود. اما آیا تغییر قانون اساسی موجود راه‌کار اصلی خروج از بحران‌های کنونی است؟ چند نکته در این‌باره شایان ذکر است:
✅ اگرچه قانون اساسی مهم‌ترین سند تنظیم روابط میان جامعه و حکومت محسوب می‌شود ولی واقعیت این‌است که در شرایط فقدان حاکمیت قانون در ایران از این سند هم کار چندانی ساخته نیست، اگرچه ممکن است این قانون در مقطعی هم با بالاترین اقبال مردمی روبرو شده باشد.
✅ قانون اساسی همچنین بازتاب توازن قوای سیاسی میان حکومت و جامعه است. شاید به‌همین دلیل است که قانون اساسی در بریتانیا به‌رغم مکتوب نبودن و به دلیل اتکا بر سنت‌های مدنی و دموکراتیک آن سرزمین کارایی بیشتری دارد.
✅ جامعه از دو نظام حقیقی و حقوقی تشکیل شده است. نظام حقیقی همان وضعیت نیروهای سیاسی- اجتماعی موجود، و نظام حقوقی عبارت از قوانین حاکم بر آن است. روشن است که قانون اساسی باید مبتنی بر روابط و واقعیت‌های جامعه یعنی همان نظام حقیقی باشد.
✅ به رسمیت شناختن حقوق انسان‌ها مقدمه وضع قوانین است. قانونی که باید پاسدار حقوق متقابل شهروندان و تنظیم کننده روابط جامعه- حکومت باشد. در ایران اما قوانین بیشتر در نقش پوششی برای مداخلات روزافزون حکومت ظاهر شده‌اند.
✅ تا زمانی که توازن قوای سیاسی به معنای تحقق معادله‌ی؛ (دولت قوی- جامعه قوی) شکل نگیرد و جامعه نتواند حکومت را شفاف و پاسخ‌گو کند تغییر قانون اساسی نخواهد توانست وضعیت بهتری را رقم زند. شاید بتوان گفت در چنین حالتی صرفا اقتدار‌گرایی بازتولید می‌شود.
✅ جامعه قوی نیز از رهگذر سازمان‌یافتگی و تشکل‌یابی شهروندان در نهادهای مدنی از جمله احزاب، سازمان‌های مردم‌نهاد و اتحادیه‌های صنفی قابل حصول است. جامعه‌ای که حکومت نتواند آن‌را به توده‌ای موم‌آسا برای تداوم بقای خود تبدیل کند.
✅ جنبش‌های اعتراضی سالیان اخیر بیش از مطالبه تغییر انقلابی به معنای دگرگونی ناگهانی در ساختار سیاسی نیازمند تاکید بر حقوق بنیادین شهروندان همچون آزادی، برابری، رفاه، دموکراسی، و توسعه‌یافتگی هستند. تنها در سایه تاکید بر چنین آرمان‌هایی است که می‌توان فردای بهتری برای ایران متصور بود.
@solati_mehran
#قانون_اساسی
#حاکمیت_قانون
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
ایده تغییر قانون اساسی اگرچه عمری به درازای انقلاب اسلامی دارد ولی در زمانه‌هایی که انسداد سیاسی اوج گرفته، از اقبال بیشتری نزد کنش‌گران سیاسی برخوردار شده است، اینکه تا قانون اساسی موجود دچار دگرگونی بنیادی نشود نمی توان نسبت به آینده‌ی ایران امیدوار بود. اما آیا تغییر قانون اساسی موجود راه‌کار اصلی خروج از بحران‌های کنونی است؟ چند نکته در این‌باره شایان ذکر است:
✅ اگرچه قانون اساسی مهم‌ترین سند تنظیم روابط میان جامعه و حکومت محسوب می‌شود ولی واقعیت این‌است که در شرایط فقدان حاکمیت قانون در ایران از این سند هم کار چندانی ساخته نیست، اگرچه ممکن است این قانون در مقطعی هم با بالاترین اقبال مردمی روبرو شده باشد.
✅ قانون اساسی همچنین بازتاب توازن قوای سیاسی میان حکومت و جامعه است. شاید به‌همین دلیل است که قانون اساسی در بریتانیا به‌رغم مکتوب نبودن و به دلیل اتکا بر سنت‌های مدنی و دموکراتیک آن سرزمین کارایی بیشتری دارد.
✅ جامعه از دو نظام حقیقی و حقوقی تشکیل شده است. نظام حقیقی همان وضعیت نیروهای سیاسی- اجتماعی موجود، و نظام حقوقی عبارت از قوانین حاکم بر آن است. روشن است که قانون اساسی باید مبتنی بر روابط و واقعیت‌های جامعه یعنی همان نظام حقیقی باشد.
✅ به رسمیت شناختن حقوق انسان‌ها مقدمه وضع قوانین است. قانونی که باید پاسدار حقوق متقابل شهروندان و تنظیم کننده روابط جامعه- حکومت باشد. در ایران اما قوانین بیشتر در نقش پوششی برای مداخلات روزافزون حکومت ظاهر شده‌اند.
✅ تا زمانی که توازن قوای سیاسی به معنای تحقق معادله‌ی؛ (دولت قوی- جامعه قوی) شکل نگیرد و جامعه نتواند حکومت را شفاف و پاسخ‌گو کند تغییر قانون اساسی نخواهد توانست وضعیت بهتری را رقم زند. شاید بتوان گفت در چنین حالتی صرفا اقتدار‌گرایی بازتولید می‌شود.
✅ جامعه قوی نیز از رهگذر سازمان‌یافتگی و تشکل‌یابی شهروندان در نهادهای مدنی از جمله احزاب، سازمان‌های مردم‌نهاد و اتحادیه‌های صنفی قابل حصول است. جامعه‌ای که حکومت نتواند آن‌را به توده‌ای موم‌آسا برای تداوم بقای خود تبدیل کند.
✅ جنبش‌های اعتراضی سالیان اخیر بیش از مطالبه تغییر انقلابی به معنای دگرگونی ناگهانی در ساختار سیاسی نیازمند تاکید بر حقوق بنیادین شهروندان همچون آزادی، برابری، رفاه، دموکراسی، و توسعه‌یافتگی هستند. تنها در سایه تاکید بر چنین آرمان‌هایی است که می‌توان فردای بهتری برای ایران متصور بود.
@solati_mehran
#قانون_اساسی
#حاکمیت_قانون
👍31❤4👎3
🔹 علل هفت‌گانه عقب‌ماندگی ایران!
(بخش یک از دو)
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
با گذشت بیش از دو سده از نخستین رویارویی نخبگان ایرانی با واقعیت عقب‌ماندگی ایران، که معطوف به بیان خودآگاهانه عباس میرزا پس از شکست از روسیه در دوران فتح‌علی شاه بود به نظر می‌رسد که ایرانیان هم‌چنان در دست‌یابی به حداقل‌های قابل قبولی از توسعه‌یافتگی عاجز مانده‌اند. با وجود کشف و بهره‌برداری از منابع سرشار نفت و گاز در کنار وجود جمعیتی جوان و تحصیل‌کرده اینک پرسش از دلایل عقب‌ماندگی ایران ابعادی مهم‌تر نیز یافته است. اینکه چگونه ممکن است در مدتی کوتاه‌تر از این بسیاری از کشورهای شرق آسیا در عین فقر منابع و سرمایه‌های طبیعی به توسعه دست یابند ولی ما هم‌چنان در هزار‌توی پیشرفت سردرگم مانده باشیم؟! در هر صورت پس از درخشیدن نخستین بارقه‌های خودآگاهی ایرانیان نسبت به عقب‌ماندگی این سرزمین از همتایان غربی و شرقی‌اش مجموعه‌ای از تحقیقات و پژوهش‌ها پیرامون علل و دلایل این رویداد ناگوار صورت پذیرفت که ادبیاتی غنی را در زمینه توسعه و چرایی توسعه‌نیافتگی ایران پدید آورد. در ادامه می‌کوشم تا از هفت علتی سخن به میان آورم که به نظر می‌رسد نقش مهم‌تری در عقب‌ماندگی تاریخی ایران طی دویست سال گذشته داشته اند:
✅ استبداد ایرانی: نخستین و پربسامدترین علتی که برای تبیین عقب‌ماندگی ایران در پژوهش‌های تاریخی- اجتماعی ذکر می‌شود عبارت از مفهوم استبداد ایرانی می‌باشد. استبدادی که فرد و جامعه را در مقابل اراده پیش بینی‌ناپذیر سلطان ناچیز تلقی‌کرده و از پادشاه، تصویر انسانی به غایت توان‌مند و غیر پاسخ‌گو ارائه می‌دهد. البته روشن است که مفهوم خودکامه‌گی ساخته و پرداخته دو قرن اخیر است و پیش از آن کمتر کسی در حقانیت پادشاهانی که آن‌ها را ظل الله فی‌الارض دانسته و حتی ایشان را به صفت، عادل می‌شناختند تردیدی روا می‌داشت. استبداد ایرانی به درختی شباهت داشت که پرورش‌گاه آفات بسیار بود؛ ریاکاری، دروغ‌گویی، چاپلوسی، نخبه‌ستیزی و پخمه‌پروری فقط بخشی از این پیامدهای فرهنگی بود که تا عصرها و نسل‌ها ادامه می‌یافت. جامعه کوتاه‌مدت دستاورد دیگر استبداد ایرانی بود. همه امور فاقد قطعیت بودند و برنامه‌ریزی بلند‌مدت برای توسعه‌یافتگی دچار امتناع بود. امور زودگذر بود و نوعی ابن‌الوقتی و فرصت‌طلبی را به جامعه القاء می‌کرد و نهایتا فساد در آن سیستم روز به روز فراگیرتر می‌شد.
✅ فقدان سنت‌دموکراتیک: امروزه دیگر همگان اذعان دارند که میان دموکراسی و توسعه‌یافتگی پیوندی وثیق برقرار است. بدون دموکراسی، از توازن قدرت، فردگرایی، حقوق بشر، عدالت، و قدبرافراشتن جامعه در مقابل هجوم و هیمنه دولت خبری نیست. اما آن‌چه ما در ایران شاهد بوده‌ایم عبارت از فقدان یک سنت‌دموکراتیک تاریخی می‌باشد. در حقیقت بخش مهمی از تاریخ این مرز و بوم تاریخ شاهان و رویت‌ناپذیری مردم بوده است. فقدانی که با تبدیل نشدن قانون به تنها مرجع تنظیم رابطه حکومت با شهروندان، موجبات قدرت گرفتن بی‌سابقه حکومت در قبال جامعه را فراهم آورد. از آن پس بود که شکافی ژرف میان دولت- ملت شکل گرفت که به بیگانه‌گی میان دو طرف انجامید. بعد از آن بود که حاکمان یک‌سره میل به سرکوب مردم را در وجودشان تقویت می‌کردند و مردم نیز شعله امید به سرنگونی حاکمان را در عمق جانشان فروزان نگه می‌داشتند.
✅ نقش پیرامونی در نظام جهانی: شوربختانه باید گفت که ایران همواره نقشی پیرامونی در نظام مبتنی بر سرمایه‌داری جهانی داشته است. ایران از اواخر دوره صفویه وارد چنین معادله نابرابری شد و در دوره قاجار و پهلوی با اوج پیامدهای ناگوار آن مواجه گردید. پیرامونی‌بودن مطابق نظریه والرشتاین ایجاب می‌کرد که کشورهای پیرامونی به مبداء تامین مواد خام یا بازار مصرف کالاهای کشورهای مرکز تبدیل شوند. هم.چنین کشورهای پیرامونی از آنجا که از مناسبات نابرابر اقتصادی جهان تاثیر می‌پذیرند می‌کوشند تا به سرعت عقب‌ماندگی خود را از طریق واردات تکنولوژی‌های کشورهای پیشرفته تامین نموده و سریعا به توسعه دست یابند، در حالی‌که توسعه بیش از همه روندی درون‌زا و مبتنی بر نوعی تمایز‌یافتگی نهادی می‌باشد. هم چنین پیرامونی‌بودن تداوم حاکمیت‌های اقتدارگرا را توجیه می‌کند که در‌صدد راهبری کشور به سوی پیشرفت در کوتاه‌ترین زمان ممکن هستند.
(بخش یک از دو)
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
با گذشت بیش از دو سده از نخستین رویارویی نخبگان ایرانی با واقعیت عقب‌ماندگی ایران، که معطوف به بیان خودآگاهانه عباس میرزا پس از شکست از روسیه در دوران فتح‌علی شاه بود به نظر می‌رسد که ایرانیان هم‌چنان در دست‌یابی به حداقل‌های قابل قبولی از توسعه‌یافتگی عاجز مانده‌اند. با وجود کشف و بهره‌برداری از منابع سرشار نفت و گاز در کنار وجود جمعیتی جوان و تحصیل‌کرده اینک پرسش از دلایل عقب‌ماندگی ایران ابعادی مهم‌تر نیز یافته است. اینکه چگونه ممکن است در مدتی کوتاه‌تر از این بسیاری از کشورهای شرق آسیا در عین فقر منابع و سرمایه‌های طبیعی به توسعه دست یابند ولی ما هم‌چنان در هزار‌توی پیشرفت سردرگم مانده باشیم؟! در هر صورت پس از درخشیدن نخستین بارقه‌های خودآگاهی ایرانیان نسبت به عقب‌ماندگی این سرزمین از همتایان غربی و شرقی‌اش مجموعه‌ای از تحقیقات و پژوهش‌ها پیرامون علل و دلایل این رویداد ناگوار صورت پذیرفت که ادبیاتی غنی را در زمینه توسعه و چرایی توسعه‌نیافتگی ایران پدید آورد. در ادامه می‌کوشم تا از هفت علتی سخن به میان آورم که به نظر می‌رسد نقش مهم‌تری در عقب‌ماندگی تاریخی ایران طی دویست سال گذشته داشته اند:
✅ استبداد ایرانی: نخستین و پربسامدترین علتی که برای تبیین عقب‌ماندگی ایران در پژوهش‌های تاریخی- اجتماعی ذکر می‌شود عبارت از مفهوم استبداد ایرانی می‌باشد. استبدادی که فرد و جامعه را در مقابل اراده پیش بینی‌ناپذیر سلطان ناچیز تلقی‌کرده و از پادشاه، تصویر انسانی به غایت توان‌مند و غیر پاسخ‌گو ارائه می‌دهد. البته روشن است که مفهوم خودکامه‌گی ساخته و پرداخته دو قرن اخیر است و پیش از آن کمتر کسی در حقانیت پادشاهانی که آن‌ها را ظل الله فی‌الارض دانسته و حتی ایشان را به صفت، عادل می‌شناختند تردیدی روا می‌داشت. استبداد ایرانی به درختی شباهت داشت که پرورش‌گاه آفات بسیار بود؛ ریاکاری، دروغ‌گویی، چاپلوسی، نخبه‌ستیزی و پخمه‌پروری فقط بخشی از این پیامدهای فرهنگی بود که تا عصرها و نسل‌ها ادامه می‌یافت. جامعه کوتاه‌مدت دستاورد دیگر استبداد ایرانی بود. همه امور فاقد قطعیت بودند و برنامه‌ریزی بلند‌مدت برای توسعه‌یافتگی دچار امتناع بود. امور زودگذر بود و نوعی ابن‌الوقتی و فرصت‌طلبی را به جامعه القاء می‌کرد و نهایتا فساد در آن سیستم روز به روز فراگیرتر می‌شد.
✅ فقدان سنت‌دموکراتیک: امروزه دیگر همگان اذعان دارند که میان دموکراسی و توسعه‌یافتگی پیوندی وثیق برقرار است. بدون دموکراسی، از توازن قدرت، فردگرایی، حقوق بشر، عدالت، و قدبرافراشتن جامعه در مقابل هجوم و هیمنه دولت خبری نیست. اما آن‌چه ما در ایران شاهد بوده‌ایم عبارت از فقدان یک سنت‌دموکراتیک تاریخی می‌باشد. در حقیقت بخش مهمی از تاریخ این مرز و بوم تاریخ شاهان و رویت‌ناپذیری مردم بوده است. فقدانی که با تبدیل نشدن قانون به تنها مرجع تنظیم رابطه حکومت با شهروندان، موجبات قدرت گرفتن بی‌سابقه حکومت در قبال جامعه را فراهم آورد. از آن پس بود که شکافی ژرف میان دولت- ملت شکل گرفت که به بیگانه‌گی میان دو طرف انجامید. بعد از آن بود که حاکمان یک‌سره میل به سرکوب مردم را در وجودشان تقویت می‌کردند و مردم نیز شعله امید به سرنگونی حاکمان را در عمق جانشان فروزان نگه می‌داشتند.
✅ نقش پیرامونی در نظام جهانی: شوربختانه باید گفت که ایران همواره نقشی پیرامونی در نظام مبتنی بر سرمایه‌داری جهانی داشته است. ایران از اواخر دوره صفویه وارد چنین معادله نابرابری شد و در دوره قاجار و پهلوی با اوج پیامدهای ناگوار آن مواجه گردید. پیرامونی‌بودن مطابق نظریه والرشتاین ایجاب می‌کرد که کشورهای پیرامونی به مبداء تامین مواد خام یا بازار مصرف کالاهای کشورهای مرکز تبدیل شوند. هم.چنین کشورهای پیرامونی از آنجا که از مناسبات نابرابر اقتصادی جهان تاثیر می‌پذیرند می‌کوشند تا به سرعت عقب‌ماندگی خود را از طریق واردات تکنولوژی‌های کشورهای پیشرفته تامین نموده و سریعا به توسعه دست یابند، در حالی‌که توسعه بیش از همه روندی درون‌زا و مبتنی بر نوعی تمایز‌یافتگی نهادی می‌باشد. هم چنین پیرامونی‌بودن تداوم حاکمیت‌های اقتدارگرا را توجیه می‌کند که در‌صدد راهبری کشور به سوی پیشرفت در کوتاه‌ترین زمان ممکن هستند.
❤18👎2
(بخش دو از دو)
✍ مهران صولتی
✅ تماس با لایه‌های سخت‌افزاری توسعه: در طول دو سده گذشته ایرانیان بیش از آن‌که با اندیشه‌های غربیان در ارتباط باشند با دستاوردهای سخت افزاری و تکنولوژیک غرب مرتبط بودند. روندی که البته از شکست سپاهیان ایران در چالدران آغاز و با شکست از روسیه تداوم یافت. آشنایی با لایه‌های سخت‌افزاری توسعه از آن‌رو اتفاق افتاد که نخستین دلیل عقب‌ماندگی ایران و خودآگاهی متعاقب آن در میدان جنگی رقم خورد که متاثر از نابرابری شگرف تسلیحاتی در دو سوی میدان بود. از آن پس بود که ایرانیان همواره در نقش وارد‌کننده تکنولوژی ظاهر شده و مدرنیزاسیون را بر مدرنیته اولویت بخشیدند. پیامد کار هم شکل‌گیری نوعی تاخر و حتی تعارض‌فرهنگی بود. به عبارت دیگر از آنجا که فرهنگ مدرنیته در اعماق این سرزمین جوانه نزده بود وارد کردن تکنولوژی نه تنها ما را به کامیابی نرساند بلکه بیش از پیش بر دامنه آشفتگی‌ها و اسکیزوفرنی فرهنگی ما افزود و ایرانیان را تلخ‌کام‌تر از گذشته به حال خود رها کرد.
✅ نقش حاشیه‌ای علوم انسانی: علوم انسانی زبان دنیای مدرن محسوب می‌شوند لذا آشنایی عمیق با این علوم می‌تواند به ارتباطی موثر، فعال، و سازنده با جهان امروز بینجامد. متاسفانه از همان روزی که نوعی خودآگاهی در میان نخبگان ایرانی نسبت به عقب‌ماندگی کشور اتفاق افتاد ما بیشتر شاهد توجه به آموزش علوم پایه و مهندسی بوده‌ایم تا علوم انسانی. در سال‌های بعد از انقلاب اسلامی هم به دلیل چیرگی نوعی رویکرد غرب‌ستیزانه در سطوح فوقانی قدرت و بهجای پرداختن عالمانه به علوم انسانی نوعی بدبینی را نسبت به آن‌ها پراکندیم و حتی کوشیدیم تا نسخه‌ای بدلی از آن به نام علوم انسانی‌اسلامی عرضه نماییم. البته نتیجه پیشاپیش مشخص بود. اتلاف منابع و سرمایه‌ها، برتری علوم مهندسی بر علوم انسانی که اکنون غربی نامیده می‌شدند، و در نهایت دور ماندن از تعامل موثر با جهان در راستای دست‌یابی سریع‌تر به توسعه‌ای که در آن سهم سه فرهنگ ایرانی، اسلامی، و مدرن به اندازه کافی ادا شده باشد.
✅ قرار گرفتن در معرض گفتمان چپ: در دوران پس از جنگ جهانی دوم که چپ‌گرایی سکه رایج بازار سیاست جهان بود منطقه خاورمیانه نیز به نحو شگفت‌انگیزی هژمونی این گفتمان را تجربه می‌کرد. داعیه تفسیر علمی جهان در کنار نوید ساختن جهانی نو و انسانی تراز نوین فضایی را ایجاد کرده بود که همگی سرمایه داری را دشمن درجه یک خود قلمداد می‌کردند. در حقیقت مبارزه با امپریالیسم آمریکا به نوعی پرستیژ تبدیل شده بود. سیطره گفتمان چپ در ایران از آن‌رو در عقب‌ماندگی ما سهیم بود که بهجای دادن نقش متوازن به عوامل داخلی و خارجی، چشمان ما را یک‌سره بر علل داخلی بست و چشم‌اندازی جهانی را پیش‌روی‌مان ترسیم کرد. کم‌اقبالی دیگر این بود که بهجای مارکسیسم غربی و انسانی ما شاهد میزبانی عقب مانده‌ترین خوانش ممکن ازمارکسیسم در کشور بودیم. کلیشه‌ای نخ‌نما که به ما آموخت هدف وسیله را توجیه می کند! یا اینکه باید همواره توطئه‌اندیشانه و با دلی پرکینه به سرمایه‌داری و غرب نگریست. چیرگی گفتمان چپ اگرچه توانست در شکل‌گیری نهضت‌های رهایی‌بخش در جهان سوم موثر باشد ولی از آنجا که صورت مساله توسعه در ایران را واژگونه ساخت بر عقب‌ماندگی ما بیش از پیش افزود.
✅ فقدان گفت‌و‌گو میان سنت و مدرنیته: برخلاف بسیاری از نمونه‌های موفق توسعه در جهان که جلوه‌ای از رویش مدرنیته از بطن سنت بودند، ایران در دو سده اخیر شاهد تقابل پر هزینه‌ای میان این دو بوده است. اینکه یا دولت های شبه مدرنی کوشیده اند تا مدرنیزاسیون را بر ویرانه‌های سنت بنا کنند و یا حکومت ضدمدرنی سعی کرده تا مدرنیته را به نفع سنتی انقلابی شده مصادره نماید. پرواضح است که هر دو تلاش چون فاقد عزمی برای شکل‌دهی به یک گفتوگوی سازنده میان سنت و مدرنیته بودند ما را به قهقرا بردند. عقب‌ماندگی ناشی از نزاع تاریخی میان این‌دو مولفه آثار زیان‌باری از خود به جا گذاشت از آن‌رو که جامعه و شخصیت ما را چندپاره ساخت. پاره‌هایی که نه تنها نمی‌توانستند به رشد شخصیت و توسعه بینجامند بلکه ما را همواره بر سر انتخاب ناگزیر میان سنت و مدرنیته سرگردان به حال خود رها می‌کردند. سنت پشتوانه حکومتی یافته و با اجبار به جامعه تحمیل می‌شود و مدرنیته اگرچه به ظاهر از جامعه و سیاست رانده می‌شود ولی عملا تا پستوهای خانه‌های ایرانیان راه یافته و در تار و پود زندگی فردی و جمعی ما ریشه دوانده است. نتیجه این تعارض لاینحل هم البته تشدید عقب‌ماندگی کشور بوده است.
@solati_mehran
#توسعه
#عقب_ماندگی
✍ مهران صولتی
✅ تماس با لایه‌های سخت‌افزاری توسعه: در طول دو سده گذشته ایرانیان بیش از آن‌که با اندیشه‌های غربیان در ارتباط باشند با دستاوردهای سخت افزاری و تکنولوژیک غرب مرتبط بودند. روندی که البته از شکست سپاهیان ایران در چالدران آغاز و با شکست از روسیه تداوم یافت. آشنایی با لایه‌های سخت‌افزاری توسعه از آن‌رو اتفاق افتاد که نخستین دلیل عقب‌ماندگی ایران و خودآگاهی متعاقب آن در میدان جنگی رقم خورد که متاثر از نابرابری شگرف تسلیحاتی در دو سوی میدان بود. از آن پس بود که ایرانیان همواره در نقش وارد‌کننده تکنولوژی ظاهر شده و مدرنیزاسیون را بر مدرنیته اولویت بخشیدند. پیامد کار هم شکل‌گیری نوعی تاخر و حتی تعارض‌فرهنگی بود. به عبارت دیگر از آنجا که فرهنگ مدرنیته در اعماق این سرزمین جوانه نزده بود وارد کردن تکنولوژی نه تنها ما را به کامیابی نرساند بلکه بیش از پیش بر دامنه آشفتگی‌ها و اسکیزوفرنی فرهنگی ما افزود و ایرانیان را تلخ‌کام‌تر از گذشته به حال خود رها کرد.
✅ نقش حاشیه‌ای علوم انسانی: علوم انسانی زبان دنیای مدرن محسوب می‌شوند لذا آشنایی عمیق با این علوم می‌تواند به ارتباطی موثر، فعال، و سازنده با جهان امروز بینجامد. متاسفانه از همان روزی که نوعی خودآگاهی در میان نخبگان ایرانی نسبت به عقب‌ماندگی کشور اتفاق افتاد ما بیشتر شاهد توجه به آموزش علوم پایه و مهندسی بوده‌ایم تا علوم انسانی. در سال‌های بعد از انقلاب اسلامی هم به دلیل چیرگی نوعی رویکرد غرب‌ستیزانه در سطوح فوقانی قدرت و بهجای پرداختن عالمانه به علوم انسانی نوعی بدبینی را نسبت به آن‌ها پراکندیم و حتی کوشیدیم تا نسخه‌ای بدلی از آن به نام علوم انسانی‌اسلامی عرضه نماییم. البته نتیجه پیشاپیش مشخص بود. اتلاف منابع و سرمایه‌ها، برتری علوم مهندسی بر علوم انسانی که اکنون غربی نامیده می‌شدند، و در نهایت دور ماندن از تعامل موثر با جهان در راستای دست‌یابی سریع‌تر به توسعه‌ای که در آن سهم سه فرهنگ ایرانی، اسلامی، و مدرن به اندازه کافی ادا شده باشد.
✅ قرار گرفتن در معرض گفتمان چپ: در دوران پس از جنگ جهانی دوم که چپ‌گرایی سکه رایج بازار سیاست جهان بود منطقه خاورمیانه نیز به نحو شگفت‌انگیزی هژمونی این گفتمان را تجربه می‌کرد. داعیه تفسیر علمی جهان در کنار نوید ساختن جهانی نو و انسانی تراز نوین فضایی را ایجاد کرده بود که همگی سرمایه داری را دشمن درجه یک خود قلمداد می‌کردند. در حقیقت مبارزه با امپریالیسم آمریکا به نوعی پرستیژ تبدیل شده بود. سیطره گفتمان چپ در ایران از آن‌رو در عقب‌ماندگی ما سهیم بود که بهجای دادن نقش متوازن به عوامل داخلی و خارجی، چشمان ما را یک‌سره بر علل داخلی بست و چشم‌اندازی جهانی را پیش‌روی‌مان ترسیم کرد. کم‌اقبالی دیگر این بود که بهجای مارکسیسم غربی و انسانی ما شاهد میزبانی عقب مانده‌ترین خوانش ممکن ازمارکسیسم در کشور بودیم. کلیشه‌ای نخ‌نما که به ما آموخت هدف وسیله را توجیه می کند! یا اینکه باید همواره توطئه‌اندیشانه و با دلی پرکینه به سرمایه‌داری و غرب نگریست. چیرگی گفتمان چپ اگرچه توانست در شکل‌گیری نهضت‌های رهایی‌بخش در جهان سوم موثر باشد ولی از آنجا که صورت مساله توسعه در ایران را واژگونه ساخت بر عقب‌ماندگی ما بیش از پیش افزود.
✅ فقدان گفت‌و‌گو میان سنت و مدرنیته: برخلاف بسیاری از نمونه‌های موفق توسعه در جهان که جلوه‌ای از رویش مدرنیته از بطن سنت بودند، ایران در دو سده اخیر شاهد تقابل پر هزینه‌ای میان این دو بوده است. اینکه یا دولت های شبه مدرنی کوشیده اند تا مدرنیزاسیون را بر ویرانه‌های سنت بنا کنند و یا حکومت ضدمدرنی سعی کرده تا مدرنیته را به نفع سنتی انقلابی شده مصادره نماید. پرواضح است که هر دو تلاش چون فاقد عزمی برای شکل‌دهی به یک گفتوگوی سازنده میان سنت و مدرنیته بودند ما را به قهقرا بردند. عقب‌ماندگی ناشی از نزاع تاریخی میان این‌دو مولفه آثار زیان‌باری از خود به جا گذاشت از آن‌رو که جامعه و شخصیت ما را چندپاره ساخت. پاره‌هایی که نه تنها نمی‌توانستند به رشد شخصیت و توسعه بینجامند بلکه ما را همواره بر سر انتخاب ناگزیر میان سنت و مدرنیته سرگردان به حال خود رها می‌کردند. سنت پشتوانه حکومتی یافته و با اجبار به جامعه تحمیل می‌شود و مدرنیته اگرچه به ظاهر از جامعه و سیاست رانده می‌شود ولی عملا تا پستوهای خانه‌های ایرانیان راه یافته و در تار و پود زندگی فردی و جمعی ما ریشه دوانده است. نتیجه این تعارض لاینحل هم البته تشدید عقب‌ماندگی کشور بوده است.
@solati_mehran
#توسعه
#عقب_ماندگی
❤30👍3👎2
🔹 اصول‌گرایان و اصلاح‌طلبان چگونه در میدان "خط سفید" بازنده شدند؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
داستان بهره‌گیری از رانت سیم‌کارت‌های سفید و بدون فیلتر موبایل در ایران هر روز ورق می‌خورد و اکنون روشن شده است که به‌جز بهره‌گیری اصول‌گرایان و مسئولان دولتی که نقش مستقیم و غیر مستقیمی در تداوم پدیده فیلترینگ داشته‌اند مجموعه‌ای از اصلاح‌طلبان نیز بر خلاف سایر مردم از این رانت مهم برخوردار شده‌اند. بر همین سیاق می‌توان غیراخلاقی بودن بهره‌گیری از این امکان را نزد این دو گروه سیاسی نشان داد.
از اصول‌گرایان آغاز می‌کنیم. علمای اخلاق این دانش را واجد یک اصل طلایی دانسته‌اند که ادیان نیز بر آن تاکید داشته‌اند. اینکه؛ هرچه را برای خود می‌پسندی برای دیگران نیز بپسند. براین اساس نمی‌توان در عین برخورداری از یک موهبت استفاده از آن را از دیگران دریغ کرده و حرام جلوه داد. لذا تمام کسانی که به دلایل عقیدتی یا ایدئولوژیک در مجلس یا شورای عالی فضای مجازی با رفع فیلترینگ مخالف ولی در خفا خود از خط سفید بدون فیلتر بهره جسته اند به نحوی آشکار و بی‌اغراق مرتکب فعل غیراخلاقی شده‌اند.
اما داستان غیراخلاقی تلقی شدن بهره‌مندی اصلاح‌طلبان از این رانت به گونه‌ای دیگر است. این مجموعه همواره کوشیده‌اند تا با ملک مشاع قلمداد کردن ایران شعار؛ ایران برای همه ایرانیان را چراغ راهنمای فعالیت‌های خود قرار داده و از تداوم تبعیض و نابرابری در تمام عرصه‌های اجتماعی، سیاسی، و اقتصادی بیزاری جویند. بر همین اساس توسعه و دموکراسی را بسترساز برخورداری ایرانیان از امکانات اقتصادی و سیاسی در نظر گرفته و تمام قد برای تحقق آن کوشیده‌اند. این در حالی‌است که رانت خط سفید می‌تواند ناقض این آرمان باشد.
🔹 نکته پایانی: اگر چه بهره‌مندی خبرنگاران و روزنامه‌نگاران متعلق به جریان‌های مختلف سیاسی از سیم‌کارت‌های بدون فیلتر از نظر حرفه‌ای قابل توجیه می‌باشد (دسترسی سریع به دنیای اطلاعات)، ولی واقعیت این‌است که تشدید نابرابری، محرومیت، و ناکارآمدی در ایران امروز چنان ابعاد خطیری یافته که نمی‌توان از ایرانیان انتظار داشت بر بی‌اعتمادی فزاینده خود از عرصه سیاست کشور غلبه کرده و در کمال آرامش سره را از ناسره جدا نمایند. واقعیتی که نباید بی‌تفاوت از کنار آن گذشت...
@solati_mehran
#خط_سفید
#اصول‌گرایان
#اصلاح‌طلبان
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
داستان بهره‌گیری از رانت سیم‌کارت‌های سفید و بدون فیلتر موبایل در ایران هر روز ورق می‌خورد و اکنون روشن شده است که به‌جز بهره‌گیری اصول‌گرایان و مسئولان دولتی که نقش مستقیم و غیر مستقیمی در تداوم پدیده فیلترینگ داشته‌اند مجموعه‌ای از اصلاح‌طلبان نیز بر خلاف سایر مردم از این رانت مهم برخوردار شده‌اند. بر همین سیاق می‌توان غیراخلاقی بودن بهره‌گیری از این امکان را نزد این دو گروه سیاسی نشان داد.
از اصول‌گرایان آغاز می‌کنیم. علمای اخلاق این دانش را واجد یک اصل طلایی دانسته‌اند که ادیان نیز بر آن تاکید داشته‌اند. اینکه؛ هرچه را برای خود می‌پسندی برای دیگران نیز بپسند. براین اساس نمی‌توان در عین برخورداری از یک موهبت استفاده از آن را از دیگران دریغ کرده و حرام جلوه داد. لذا تمام کسانی که به دلایل عقیدتی یا ایدئولوژیک در مجلس یا شورای عالی فضای مجازی با رفع فیلترینگ مخالف ولی در خفا خود از خط سفید بدون فیلتر بهره جسته اند به نحوی آشکار و بی‌اغراق مرتکب فعل غیراخلاقی شده‌اند.
اما داستان غیراخلاقی تلقی شدن بهره‌مندی اصلاح‌طلبان از این رانت به گونه‌ای دیگر است. این مجموعه همواره کوشیده‌اند تا با ملک مشاع قلمداد کردن ایران شعار؛ ایران برای همه ایرانیان را چراغ راهنمای فعالیت‌های خود قرار داده و از تداوم تبعیض و نابرابری در تمام عرصه‌های اجتماعی، سیاسی، و اقتصادی بیزاری جویند. بر همین اساس توسعه و دموکراسی را بسترساز برخورداری ایرانیان از امکانات اقتصادی و سیاسی در نظر گرفته و تمام قد برای تحقق آن کوشیده‌اند. این در حالی‌است که رانت خط سفید می‌تواند ناقض این آرمان باشد.
🔹 نکته پایانی: اگر چه بهره‌مندی خبرنگاران و روزنامه‌نگاران متعلق به جریان‌های مختلف سیاسی از سیم‌کارت‌های بدون فیلتر از نظر حرفه‌ای قابل توجیه می‌باشد (دسترسی سریع به دنیای اطلاعات)، ولی واقعیت این‌است که تشدید نابرابری، محرومیت، و ناکارآمدی در ایران امروز چنان ابعاد خطیری یافته که نمی‌توان از ایرانیان انتظار داشت بر بی‌اعتمادی فزاینده خود از عرصه سیاست کشور غلبه کرده و در کمال آرامش سره را از ناسره جدا نمایند. واقعیتی که نباید بی‌تفاوت از کنار آن گذشت...
@solati_mehran
#خط_سفید
#اصول‌گرایان
#اصلاح‌طلبان
👍34❤11👎5
Forwarded from جامعه شناسی حقوق (HanifNJ)
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔻 کنفرانس تخصصی نقد جامعه شناسی ایرانی
| گرامیداشت هفته علوم اجتماعی و یاد دکتر غلامحسین صدیقی
| ۱۲ آذر ۱۴۰۴
▪️سخنان مدیر علمی کنفرانس
➖دکتر عباس نعیمی جورشری
• فایل تصویری
• لینک مجله صوتی کنفرانس
| گرامیداشت هفته علوم اجتماعی و یاد دکتر غلامحسین صدیقی
| ۱۲ آذر ۱۴۰۴
▪️سخنان مدیر علمی کنفرانس
➖دکتر عباس نعیمی جورشری
• فایل تصویری
• لینک مجله صوتی کنفرانس
📍گروه جامعه شناسی حقوق انجمن جامعه‌شناسی ایران
@sociologyoflaw
❤1👎1
Forwarded from جامعه شناسی حقوق (HanifNJ)
🔻 کنفرانس تخصصی نقد جامعه شناسی ایرانی
▪️گرامیداشت هفته علوم اجتماعی و یاد دکتر غلامحسین صدیقی
🎙مجله صوتی گروه جامعه شناسی حقوق انجمن جامعه‌شناسی ایران
| چهارشنبه ۱۲ آذر ۱۴۰۴
▪️با حضور:
▫️دکتر سعید معیدفر
🎙لینک دانلود
▫️دکتر سید جواد میری
🎙لینک دانلود
▫️دکتر بیدا میرحسینی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر حسن محدثی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر فهیمه نظری
🎙لینک دانلود
▫️دکتر حمید عباداللهی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر حسین حجت پناه
🎙لینک دانلود
▫️دکتر فریبا نظری
🎙لینک دانلود
▫️دکتر کاوه فرهادی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر محمدحسن علایی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر مهران صولتی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر سمانه سرکشیکیان
🎙لینک دانلود
▫️دکتر منوچهر ثابتی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر وحیده موسوی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر علی نوری
🎙لینک دانلود
▫️دکتر احمد فعال
🎙لینک دانلود
▫️ دکتر عباس نعیمی جورشری
🎙لینک دانلود
▪️گرامیداشت هفته علوم اجتماعی و یاد دکتر غلامحسین صدیقی
🎙مجله صوتی گروه جامعه شناسی حقوق انجمن جامعه‌شناسی ایران
| چهارشنبه ۱۲ آذر ۱۴۰۴
◾جامعه‌شناسی علمی است که بر اساس پرسشگری، تحلیل و نقد بنا شده است. این دانش، همواره ما را دعوت کرده است سازوکارهای آشکار و پنهان زندگی اجتماعی را بررسی کنیم، دور از هر انحصاری. با این حال، هیچ دانشی تا زمانی که خود را در معرض نقد قرار ندهد، کامل نمی‌شود. جامعه‌شناسی نیز از این قاعده مستثنا نیست.
جامعه‌شناسی ایرانی امروز در موقعیتی قرار دارد که نیازمند بازاندیشی دقیق و مسئولانه است. پرسش‌های بنیادی ما چنین‌اند:
آیا علم جامعه‌شناسی در تحلیل جامعه ایران موفق عمل نموده است؟
مهم‌ترین نقدها بر جامعه شناسی ایرانی چیست؟
در این کنفرانس، گروهی متکثر از پژوهشگران علوم اجتماعی گرد هم آمده‌اند تا با رویکردی علمی و انتقادی، به این پرسش‌ها پاسخ دهند. این گفت‌وگوها نه برای داوری صرف، بلکه برای بازاندیشی و روشن‌سازی جایگاه جامعه‌شناسی ایرانی است.
هدف ما ارتقای خرد جمعی، تقویت روح نقادانه و فراهم کردن افقی روشن برای پیشرفت دانش اجتماعی در ایران است. جان کلام، دعوتی است به گفتوگوی مسئولانه و به بازاندیشی علمی، از آن‌رو که تنها از دل نقد می‌توان به دانشی اثرگذار و پایدار دست یافت.
پاینده باد خرد و عشق
➖عباس نعیمی جورشری | مدیر علمی کنفرانس
▪️با حضور:
▫️دکتر سعید معیدفر
🎙لینک دانلود
▫️دکتر سید جواد میری
🎙لینک دانلود
▫️دکتر بیدا میرحسینی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر حسن محدثی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر فهیمه نظری
🎙لینک دانلود
▫️دکتر حمید عباداللهی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر حسین حجت پناه
🎙لینک دانلود
▫️دکتر فریبا نظری
🎙لینک دانلود
▫️دکتر کاوه فرهادی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر محمدحسن علایی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر مهران صولتی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر سمانه سرکشیکیان
🎙لینک دانلود
▫️دکتر منوچهر ثابتی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر وحیده موسوی
🎙لینک دانلود
▫️دکتر علی نوری
🎙لینک دانلود
▫️دکتر احمد فعال
🎙لینک دانلود
▫️ دکتر عباس نعیمی جورشری
🎙لینک دانلود
📍گروه جامعه شناسی حقوق انجمن جامعه‌شناسی ایران
@sociologyoflaw
❤4👍3👎1
Audio
جامعه‌شناسی در ایران؛
ناتوان و در حاشیه!
🔹 مهران صولتی در این فایل صوتی جامعه‌شناسی ایرانی را در محورهای زیر مورد نقد می‌داند:
🔸 بی‌اعتنایی به تاثیر مناسبات جهانی
🔸 محافظه‌کاری در نقد نظام سیاسی
🔸 تمرکز جامعه‌شناسی در تهران
🔸 فقدان طرحی برای هم‌افزایی با حکومت
🔸 عدم حضور در زنجیره سیاست گذاری ملی
🔸 فقدان حضور پارادایمیک در دانشگاه‌ها
🔸 ارتباط اندک با محافل علمی جهان
زمان فایل: ۱۸ دقیقه
📍مجله صوتی گروه جامعه شناسی حقوق انجمن جامعه‌شناسی ایران
➖۱۲ آذر ۱۴۰۴
@solati_mehran
#جامعه_شناسی
#روز_علوم_اجتماعی
#غلامحسین_صدیقی
ناتوان و در حاشیه!
🔹 مهران صولتی در این فایل صوتی جامعه‌شناسی ایرانی را در محورهای زیر مورد نقد می‌داند:
🔸 بی‌اعتنایی به تاثیر مناسبات جهانی
🔸 محافظه‌کاری در نقد نظام سیاسی
🔸 تمرکز جامعه‌شناسی در تهران
🔸 فقدان طرحی برای هم‌افزایی با حکومت
🔸 عدم حضور در زنجیره سیاست گذاری ملی
🔸 فقدان حضور پارادایمیک در دانشگاه‌ها
🔸 ارتباط اندک با محافل علمی جهان
زمان فایل: ۱۸ دقیقه
📍مجله صوتی گروه جامعه شناسی حقوق انجمن جامعه‌شناسی ایران
➖۱۲ آذر ۱۴۰۴
@solati_mehran
#جامعه_شناسی
#روز_علوم_اجتماعی
#غلامحسین_صدیقی
👍10❤2👎2
🔹 میراث عبدالکریم سروش!
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
✅ عبدالکریم سروش فیلسوف و معرفت شناس معاصر ۸۰ ساله شد. بعد از علی شریعتی او را می‌توان موثرترین و پرنفوذترین نواندیش دینی در ایران کنونی نام نهاد. فعالیت‌های تئوریک و خردورزی‌های دیندارانه او در دهه‌های شصت و هفتاد تاثیری عمیق بر بخش مهمی از جوانان مشتاق آن دوران بر جا نهاد و شعله رو به‌خاموشی عقلانیت در فردای انقلاب را هم‌چنان فروزان نگه‌داشت.
✅ نخستین تجربه مواجهه من با عبدالکریم سروش در مراسم یادمان علی شریعتی در خرداد ۱۳۷۳ رقم خورد. جمعیت کثیری در گرمای اواخر بهار مشهد گرد آمده بودند تا شنونده سخنرانی او در سالن دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی باشند. ازدحام جمعیت به قدری زیاد بود که بی‌اغراق بسیاری در وضعیت ساندویچ شده ایستادند تا او آمد و حدود دو ساعت سخن گفت، و از تعداد مستمعین به‌هیچ‌روی کاسته نشد.
✅ قوت کلام سروش که در جای‌جای سخن‌رانی‌اش با اشعار حافظ و مولوی در‌می‌آمیخت به قدری برایم سحرآفرین و الهام‌بخش بود که از آن پس کوشیدم چون او بگویم و بنویسم. چیزی نگذشت که مشتری پیگیر کتاب‌ها و نوارهای او شدم و انتظار برای انتشار شماره جدید مجله کیان به بخش شیرینی از زندگی‌ام تبدیل شد.
✅ فارغ از این احوال سروش توانست آبی از آرامش بر جان ملتهب‌ای که افروخته از آرمان‌گرایی شریعتی بود بیفشاند و به اضطراب‌های بی‌بنیادم پایان بخشد. سروش به ما آموخت که شجاعت اندیشیدن داشته باشیم و به مرید هیچ مرادی تبدیل نشویم. تاکید او بر خردورزی در عرصه فهم و نقد معارف دینی میراثی ارزشمند بود.
✅ سروش اگر چه با طرح دوگانه ذاتی و عرضی در دین توانست نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت را تعمیق بخشد ولی طرح نظریه بسط تجربه نبوی و در ادامه رویای رسولانه، او را در افکار عمومی جامعه‌ای که هنوز به یک گسست معرفتی با بنیادهای مذهبی خود نائل نیامده بود آسیب‌پذیر جلوه داد. اقامت ناگزیر او در خارج از کشور به تشویش‌های سیاسی اقتدارگرایان علیه او دامن زد.
✅ آن زبان مسحور کننده در سخنرانی‌ها اما در برخورد با مخالفان سروش وجهی مرعوب‌کننده می‌یافت. قلمی که صبوری از کف می‌داد و از نصر و دولت‌آبادی گرفته تا گلشیفته و داوری را می‌نواخت. به همان اندازه که درپیچیدن سروش با اقتدارگرایان در دهه هفتاد و هشتاد او را به چهره‌ای محبوب تبدیل کرده بود عتاب خشم‌آلود با مخالفان فکری در سال‌های بعد ستاره اقبال او را کم‌فروغ ساخت.
✅ آن ذهن وقاد در عرصه‌های فلسفی که می‌توانست سره را از ناسره تشخیص داده و بر اقبال جامعه به خردورزی بیفزاید با ورود وی به عرصه جناح‌بندی‌های سیاسی و دعوت به مشارکت در انتخابات مختلف نتوانست درخشش‌های پیشین را تکرار نماید. حضوری که اگرچه از سر نیک‌خواهی و با نیت بهبود اوضاع ایرانیان توجیه‌پذیر می‌نمود ولی لطمات جبران‌ناپذیری بر وجهه علمی و فلسفی سروش وارد ساخت.
✅ مهاجرت سروش اگرچه او را از محدودیت‌های ایران رهایی بخشید و امکان‌های تازه رسانه‌ای برایش فراهم آورد ولی آورده چندانی برای ایرانیان تدارک ندید. تغییر سپهر معرفتی به‌ناگزیر او را به طرح مباحثی کشاند که برای این سرزمین اولویت نداشت. گویا این واقعیتی انکارناپذیر است که خروج اجباری متفکران از زیر آسمان این سرزمین در عمل به سترون شدن اندیشه‌های‌شان می‌انجامد...
@solati_mehran
#عبدالکریم_سروش
#علی_شریعتی
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
✅ عبدالکریم سروش فیلسوف و معرفت شناس معاصر ۸۰ ساله شد. بعد از علی شریعتی او را می‌توان موثرترین و پرنفوذترین نواندیش دینی در ایران کنونی نام نهاد. فعالیت‌های تئوریک و خردورزی‌های دیندارانه او در دهه‌های شصت و هفتاد تاثیری عمیق بر بخش مهمی از جوانان مشتاق آن دوران بر جا نهاد و شعله رو به‌خاموشی عقلانیت در فردای انقلاب را هم‌چنان فروزان نگه‌داشت.
✅ نخستین تجربه مواجهه من با عبدالکریم سروش در مراسم یادمان علی شریعتی در خرداد ۱۳۷۳ رقم خورد. جمعیت کثیری در گرمای اواخر بهار مشهد گرد آمده بودند تا شنونده سخنرانی او در سالن دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی باشند. ازدحام جمعیت به قدری زیاد بود که بی‌اغراق بسیاری در وضعیت ساندویچ شده ایستادند تا او آمد و حدود دو ساعت سخن گفت، و از تعداد مستمعین به‌هیچ‌روی کاسته نشد.
✅ قوت کلام سروش که در جای‌جای سخن‌رانی‌اش با اشعار حافظ و مولوی در‌می‌آمیخت به قدری برایم سحرآفرین و الهام‌بخش بود که از آن پس کوشیدم چون او بگویم و بنویسم. چیزی نگذشت که مشتری پیگیر کتاب‌ها و نوارهای او شدم و انتظار برای انتشار شماره جدید مجله کیان به بخش شیرینی از زندگی‌ام تبدیل شد.
✅ فارغ از این احوال سروش توانست آبی از آرامش بر جان ملتهب‌ای که افروخته از آرمان‌گرایی شریعتی بود بیفشاند و به اضطراب‌های بی‌بنیادم پایان بخشد. سروش به ما آموخت که شجاعت اندیشیدن داشته باشیم و به مرید هیچ مرادی تبدیل نشویم. تاکید او بر خردورزی در عرصه فهم و نقد معارف دینی میراثی ارزشمند بود.
✅ سروش اگر چه با طرح دوگانه ذاتی و عرضی در دین توانست نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت را تعمیق بخشد ولی طرح نظریه بسط تجربه نبوی و در ادامه رویای رسولانه، او را در افکار عمومی جامعه‌ای که هنوز به یک گسست معرفتی با بنیادهای مذهبی خود نائل نیامده بود آسیب‌پذیر جلوه داد. اقامت ناگزیر او در خارج از کشور به تشویش‌های سیاسی اقتدارگرایان علیه او دامن زد.
✅ آن زبان مسحور کننده در سخنرانی‌ها اما در برخورد با مخالفان سروش وجهی مرعوب‌کننده می‌یافت. قلمی که صبوری از کف می‌داد و از نصر و دولت‌آبادی گرفته تا گلشیفته و داوری را می‌نواخت. به همان اندازه که درپیچیدن سروش با اقتدارگرایان در دهه هفتاد و هشتاد او را به چهره‌ای محبوب تبدیل کرده بود عتاب خشم‌آلود با مخالفان فکری در سال‌های بعد ستاره اقبال او را کم‌فروغ ساخت.
✅ آن ذهن وقاد در عرصه‌های فلسفی که می‌توانست سره را از ناسره تشخیص داده و بر اقبال جامعه به خردورزی بیفزاید با ورود وی به عرصه جناح‌بندی‌های سیاسی و دعوت به مشارکت در انتخابات مختلف نتوانست درخشش‌های پیشین را تکرار نماید. حضوری که اگرچه از سر نیک‌خواهی و با نیت بهبود اوضاع ایرانیان توجیه‌پذیر می‌نمود ولی لطمات جبران‌ناپذیری بر وجهه علمی و فلسفی سروش وارد ساخت.
✅ مهاجرت سروش اگرچه او را از محدودیت‌های ایران رهایی بخشید و امکان‌های تازه رسانه‌ای برایش فراهم آورد ولی آورده چندانی برای ایرانیان تدارک ندید. تغییر سپهر معرفتی به‌ناگزیر او را به طرح مباحثی کشاند که برای این سرزمین اولویت نداشت. گویا این واقعیتی انکارناپذیر است که خروج اجباری متفکران از زیر آسمان این سرزمین در عمل به سترون شدن اندیشه‌های‌شان می‌انجامد...
@solati_mehran
#عبدالکریم_سروش
#علی_شریعتی
❤32👍22👎12
🔹 نقد یادداشت مهران صولتی درباره عبدالکریم سروش!
✍ احمد قورچیان
متنی که آقای صولتی نوشته، اگر از لایه عاطفی و خاطره‌گویی عبور داده شود، بر یک داوری عقلانی، قابل دفاع و منسجم استوار است؛ داوری‌ای که نه ستایش‌نامه است و نه تسویه‌حساب، بلکه تفکیک دقیقِ «اندیشمند» از «کنشگر سیاسی» در کارنامه عبدالکریم سروش است.
سروشِ دهه شصت و هفتاد، متفکری بود که یک خلأ واقعی را پر کرد: جامعه‌ای انقلابی، پرشور، اما از حیث عقلانیت نظری فقیر. او با طرح قبض و بسط، با تاکید بر تاریخ‌مندی فهم دین، و با بازگرداندن «نقد» به ساحت دینداری، امکان تنفس فکری ایجاد کرد. این یک خدمت واقعی است و انکارپذیر نیست. جذابیت او نه صرفاً در ایده‌ها، بلکه در زبانِ اندیشیدن بود؛ زبانی که فلسفه، عرفان و ادبیات را به هم پیوند می‌زد و مخاطب را به فکرکردن وامی‌داشت، نه به تقلید.
اما نقد صولتی دقیقاً از جایی شروع می‌شود که بسیاری تعمداً نمی‌بینند:
اندیشه، وقتی از مرز تخصص خود خارج می‌شود، مصون از خطا نیست.
سروش در مقام متفکر دینی، دعوت به «عدم مرادپرستی» می‌کرد، اما در مقام کنشگر سیاسی، خود گرفتار همان آفت شد؛ آفت داوری‌های شتاب‌زده، زبان خشم‌آلود، و ورود به منازعاتی که نه ابزارش را داشت و نه اقتضائاتش را پذیرفت. سیاست، میدان اخلاق نیت‌ها نیست؛ میدان توازن قوا، مصالح، و هزینه‌هاست. سروش این را یا نخواست بپذیرد یا ندانست.
نقد صولتی منصفانه است چون می‌گوید:
مشکل سروش «منتقد قدرت بودن» نبود، مشکل او تبدیل نقد فلسفی به نزاع سیاسی مستقیم بود. آنجا که زبان استدلال جای خود را به زبان طعن و تحقیر داد، و مرز میان مخالفت فکری و خصومت شخصی مخدوش شد، اعتبار علمی ناگزیر آسیب دید. این سقوط از بیرون تحمیل نشد؛ نتیجه انتخاب بود.
همچنین اشاره صولتی به مهاجرت، نکته‌ای کلیدی است. مسئله این نیست که اندیشه فقط در ایران می‌بالد، بلکه این است که اندیشه‌ای که ریشه اجتماعی‌اش بریده شود، ناچار انتزاعی و اولویت‌گریز می‌شود. دغدغه‌هایی که در تبعید شکل می‌گیرد، الزاماً دغدغه جامعه مبدأ نیست؛ و این گسست، حتی بزرگ‌ترین ذهن‌ها را هم عقیم می‌کند.
در نهایت، داوری صولتی نه تخریب سروش است و نه تقدیس او؛ بلکه یادآوری یک قاعده ساده و سخت‌گیرانه است:
هیچ سرمایه فکری‌ای، اگر بی‌محابا وارد سیاست شود، سالم بیرون نمی‌آید.
این متن می‌گوید می‌توان به سهم سروش در عقلانی‌سازی دینداری احترام گذاشت، و هم‌زمان اذعان کرد که ورود او به سیاست، نه تنها آن میراث را تقویت نکرد، بلکه بخشی از آن را فرسود. این جمعِ میان احترام و نقد، دقیقاً همان چیزی است که متن را عقلانی و قابل دفاع می‌کند؛ بی‌هیجان، بی‌کینه، و بی‌تعارف.
@solati_mehran
#عبدالکریم_سروش
#احمد_قورچیان
#مهران_صولتی
✍ احمد قورچیان
متنی که آقای صولتی نوشته، اگر از لایه عاطفی و خاطره‌گویی عبور داده شود، بر یک داوری عقلانی، قابل دفاع و منسجم استوار است؛ داوری‌ای که نه ستایش‌نامه است و نه تسویه‌حساب، بلکه تفکیک دقیقِ «اندیشمند» از «کنشگر سیاسی» در کارنامه عبدالکریم سروش است.
سروشِ دهه شصت و هفتاد، متفکری بود که یک خلأ واقعی را پر کرد: جامعه‌ای انقلابی، پرشور، اما از حیث عقلانیت نظری فقیر. او با طرح قبض و بسط، با تاکید بر تاریخ‌مندی فهم دین، و با بازگرداندن «نقد» به ساحت دینداری، امکان تنفس فکری ایجاد کرد. این یک خدمت واقعی است و انکارپذیر نیست. جذابیت او نه صرفاً در ایده‌ها، بلکه در زبانِ اندیشیدن بود؛ زبانی که فلسفه، عرفان و ادبیات را به هم پیوند می‌زد و مخاطب را به فکرکردن وامی‌داشت، نه به تقلید.
اما نقد صولتی دقیقاً از جایی شروع می‌شود که بسیاری تعمداً نمی‌بینند:
اندیشه، وقتی از مرز تخصص خود خارج می‌شود، مصون از خطا نیست.
سروش در مقام متفکر دینی، دعوت به «عدم مرادپرستی» می‌کرد، اما در مقام کنشگر سیاسی، خود گرفتار همان آفت شد؛ آفت داوری‌های شتاب‌زده، زبان خشم‌آلود، و ورود به منازعاتی که نه ابزارش را داشت و نه اقتضائاتش را پذیرفت. سیاست، میدان اخلاق نیت‌ها نیست؛ میدان توازن قوا، مصالح، و هزینه‌هاست. سروش این را یا نخواست بپذیرد یا ندانست.
نقد صولتی منصفانه است چون می‌گوید:
مشکل سروش «منتقد قدرت بودن» نبود، مشکل او تبدیل نقد فلسفی به نزاع سیاسی مستقیم بود. آنجا که زبان استدلال جای خود را به زبان طعن و تحقیر داد، و مرز میان مخالفت فکری و خصومت شخصی مخدوش شد، اعتبار علمی ناگزیر آسیب دید. این سقوط از بیرون تحمیل نشد؛ نتیجه انتخاب بود.
همچنین اشاره صولتی به مهاجرت، نکته‌ای کلیدی است. مسئله این نیست که اندیشه فقط در ایران می‌بالد، بلکه این است که اندیشه‌ای که ریشه اجتماعی‌اش بریده شود، ناچار انتزاعی و اولویت‌گریز می‌شود. دغدغه‌هایی که در تبعید شکل می‌گیرد، الزاماً دغدغه جامعه مبدأ نیست؛ و این گسست، حتی بزرگ‌ترین ذهن‌ها را هم عقیم می‌کند.
در نهایت، داوری صولتی نه تخریب سروش است و نه تقدیس او؛ بلکه یادآوری یک قاعده ساده و سخت‌گیرانه است:
هیچ سرمایه فکری‌ای، اگر بی‌محابا وارد سیاست شود، سالم بیرون نمی‌آید.
این متن می‌گوید می‌توان به سهم سروش در عقلانی‌سازی دینداری احترام گذاشت، و هم‌زمان اذعان کرد که ورود او به سیاست، نه تنها آن میراث را تقویت نکرد، بلکه بخشی از آن را فرسود. این جمعِ میان احترام و نقد، دقیقاً همان چیزی است که متن را عقلانی و قابل دفاع می‌کند؛ بی‌هیجان، بی‌کینه، و بی‌تعارف.
@solati_mehran
#عبدالکریم_سروش
#احمد_قورچیان
#مهران_صولتی
❤27👍16👎1
🔹 حمله تندروها به تازه‌ترین نظرات محمدجواد ظریف!
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
آخرین مقاله محمدجواد ظریف در فارین افرز؛ مجله روابط خارجی امریکا اگر چه از یک راه‌کار بلندپروازانه برای شکستن بن‌بست هسته‌ای امریکا و ایران سخن می‌گوید ولی از آن‌رو که کوشیده است تا وظایف متقابل دو طرف را برای اعتمادسازی برجسته سازد نوعی افق‌گشایی در آسمان تیره و تار روابط دو کشور محسوب می‌شود. این در حالی‌است که همین مقاله دست‌آویزی برای تندروها فراهم آورده به‌گونه‌ای که روزنامه جوان از ظریف به عنوان سیاست‌مدار مفلوک یاد کرده است.
کلید‌واژه ظریف در این مقاله مفهوم چرخه امنیتی سازی است که به‌گفته وی اکنون ایران در آن گرفتار آمده و محصول تلاش مشترک امریکا و اسراییل می‌باشد. وضعیتی که ایران را به عنوان نه‌تنها یک تهدید منطقه‌ای بلکه به مثابه خطری جهانی معرفی کرده و مجموعه‌ای از اقدامات تبلیغی و تحریمی را علیه کشورمان سامان داده است. محدودیت‌هایی که ارائه کنش‌های خلاقانه دیپلماتیک از سوی ایران را کاهش داده و توان‌مندی‌های کشور را صرفا به محدوده واکنش‌های نظامی - مقاومتی فروکاسته است.
به اعتقاد ظریف شکستن این بن‌بست منوط به عزم دو طرف منازعه برای خروج از وضعیت پدید آمده است. به طور مشخص ایران باید بپذیرد که هرگز به طرف ساخت سلاح هسته‌ای حرکت نکند (نظارت‌های آژانس می‌تواند این تعهد را تضمین کند) و امریکا هم باید از تلاش برای تهاجم نظامی یا تحریم‌های اقتصادی دست بردارد. ایران همچنین باید به جای شعار تحریک کننده ایران قوی برای همسایه‌گان منادی شعار صلح‌آمیز منطقه قوی برای خاورمیانه امروز باشد.
مقاله ظریف اگرچه آشکارا آرمانی و بلندپروازانه به‌نظر می‌رسد ولی اگر با بی‌عملی دیپلماتیک وزارت خارجه عباس عراق‌چی مقایسه شود گامی به جلو محسوب می‌شود. وزیری که حتی به‌خود زحمت نمی‌دهد از زبانی دیپلماتیک و به‌دور از ادبیات نظامی در مراودات بین‌المللی بهره جوید. وضعیت ناگواری که کوروش احمدی دیپلمات پیشین را به این جمع‌بندی رسانده است که گویا مسئولان کشور از تلاش برای کاهش تحریم‌های فلج‌کننده دست کشیده و آن را به عنوان یک واقعیت قطعی حتی به‌قیمت بی‌توسعه شدن ایران پذیرفته‌اند.
متاسفانه شرایط موجود با ایده ارائه شده از سوی ظریف در فارین افرز فاصله زیادی دارد. مطابق سند استراتژی امنیت ملی امریکا، توان هسته‌ای ایران بعد از جنگ ۱۲ روزه به شدت تضعیف شده است. مشاهدات روزانه هم نشان می‌دهد که سایه جنگ هم‌چنان بر سر کشور سنگینی می‌کند و تداوم شرایط نه جنگ نه صلح چشم‌انداز تصمیم‌سازی‌ها را تیره و تار ساخته است. در چنین شرایطی شاید فقط تقویت همبستگی ملی راه‌گشا باشد که به‌گفته ظریف از مسیر اصلاحات اقتصادی، مبارزه با فساد، کاهش نابرابری اجتماعی، و افزایش رضایت عمومی می‌گذرد.
🔹 نکته پایانی: در شرایطی که قرار گرفتن در چرخه امنیتی سازی هر لحظه بیش از پیش تثبیت می‌شود هرگونه تلاش برای افق‌گشایی می‌تواند به تلاش برای خروج از اجماع جهانی بر سر پرونده ایران تعبیر شود. حمله تندروها به ظریف نشان می‌دهد که حفظ رانت‌های ناشی از تحریم‌ها یا محافظت از توهمات ایدئولوژیک اولویتی مهم‌تر از تامین منافع ملی برای چنین محافلی محسوب می‌شود!
@solati_mehran
#ظریف
#فارین_افرز
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
آخرین مقاله محمدجواد ظریف در فارین افرز؛ مجله روابط خارجی امریکا اگر چه از یک راه‌کار بلندپروازانه برای شکستن بن‌بست هسته‌ای امریکا و ایران سخن می‌گوید ولی از آن‌رو که کوشیده است تا وظایف متقابل دو طرف را برای اعتمادسازی برجسته سازد نوعی افق‌گشایی در آسمان تیره و تار روابط دو کشور محسوب می‌شود. این در حالی‌است که همین مقاله دست‌آویزی برای تندروها فراهم آورده به‌گونه‌ای که روزنامه جوان از ظریف به عنوان سیاست‌مدار مفلوک یاد کرده است.
کلید‌واژه ظریف در این مقاله مفهوم چرخه امنیتی سازی است که به‌گفته وی اکنون ایران در آن گرفتار آمده و محصول تلاش مشترک امریکا و اسراییل می‌باشد. وضعیتی که ایران را به عنوان نه‌تنها یک تهدید منطقه‌ای بلکه به مثابه خطری جهانی معرفی کرده و مجموعه‌ای از اقدامات تبلیغی و تحریمی را علیه کشورمان سامان داده است. محدودیت‌هایی که ارائه کنش‌های خلاقانه دیپلماتیک از سوی ایران را کاهش داده و توان‌مندی‌های کشور را صرفا به محدوده واکنش‌های نظامی - مقاومتی فروکاسته است.
به اعتقاد ظریف شکستن این بن‌بست منوط به عزم دو طرف منازعه برای خروج از وضعیت پدید آمده است. به طور مشخص ایران باید بپذیرد که هرگز به طرف ساخت سلاح هسته‌ای حرکت نکند (نظارت‌های آژانس می‌تواند این تعهد را تضمین کند) و امریکا هم باید از تلاش برای تهاجم نظامی یا تحریم‌های اقتصادی دست بردارد. ایران همچنین باید به جای شعار تحریک کننده ایران قوی برای همسایه‌گان منادی شعار صلح‌آمیز منطقه قوی برای خاورمیانه امروز باشد.
مقاله ظریف اگرچه آشکارا آرمانی و بلندپروازانه به‌نظر می‌رسد ولی اگر با بی‌عملی دیپلماتیک وزارت خارجه عباس عراق‌چی مقایسه شود گامی به جلو محسوب می‌شود. وزیری که حتی به‌خود زحمت نمی‌دهد از زبانی دیپلماتیک و به‌دور از ادبیات نظامی در مراودات بین‌المللی بهره جوید. وضعیت ناگواری که کوروش احمدی دیپلمات پیشین را به این جمع‌بندی رسانده است که گویا مسئولان کشور از تلاش برای کاهش تحریم‌های فلج‌کننده دست کشیده و آن را به عنوان یک واقعیت قطعی حتی به‌قیمت بی‌توسعه شدن ایران پذیرفته‌اند.
متاسفانه شرایط موجود با ایده ارائه شده از سوی ظریف در فارین افرز فاصله زیادی دارد. مطابق سند استراتژی امنیت ملی امریکا، توان هسته‌ای ایران بعد از جنگ ۱۲ روزه به شدت تضعیف شده است. مشاهدات روزانه هم نشان می‌دهد که سایه جنگ هم‌چنان بر سر کشور سنگینی می‌کند و تداوم شرایط نه جنگ نه صلح چشم‌انداز تصمیم‌سازی‌ها را تیره و تار ساخته است. در چنین شرایطی شاید فقط تقویت همبستگی ملی راه‌گشا باشد که به‌گفته ظریف از مسیر اصلاحات اقتصادی، مبارزه با فساد، کاهش نابرابری اجتماعی، و افزایش رضایت عمومی می‌گذرد.
🔹 نکته پایانی: در شرایطی که قرار گرفتن در چرخه امنیتی سازی هر لحظه بیش از پیش تثبیت می‌شود هرگونه تلاش برای افق‌گشایی می‌تواند به تلاش برای خروج از اجماع جهانی بر سر پرونده ایران تعبیر شود. حمله تندروها به ظریف نشان می‌دهد که حفظ رانت‌های ناشی از تحریم‌ها یا محافظت از توهمات ایدئولوژیک اولویتی مهم‌تر از تامین منافع ملی برای چنین محافلی محسوب می‌شود!
@solati_mehran
#ظریف
#فارین_افرز
❤21👍17👎7
🔹 سرو ابرکوه در خشکسال
✍ علی‌اصغر سیدآبادی
.
بهرام بیضایی با همه‌ی هنرمندان هم‌روزگارش متفاوت بود؛ متفاوت و تنها. تن به هیچ موجی نمی‌داد. همراه هیچ دلخوشیِ کوچکی شادی نمی‌کرد. در لحنش همیشه طلبی وصول‌نشده بود. این لحن، این تفاوت و این تنهایی، در شخصیت‌های نمایشنامه‌ها و فیلم‌هایش نیز دیده می‌شد. برخی صراحت سال‌های آخر عمرش در نقد چپ‌گرایی را شاید نوعی همراهی با موجی تازه ارزیابی کنند، اما او پیش‌تر از آن‌که چنین موجی راه بیفتد، در ستایش شاهنامه و فردوسی سخن گفته بود و دست‌کم از اواخر دهه‌ی شصت یا اوایل دهه‌ی هفتاد، جوانان را به خواندن شاهنامه تشویق کرده بود.
سال‌ها بعد، در بزرگداشت شاهرخ مسکوب، به شاهنامه‌ستیزیِ روشنفکران اشاره کرد با جمله‌ای که نشان می‌داد مستقل از موجی است که تازه می‌خواست راه بیفتد. او روشنفکران چپ را نواخته بود که شاهنامه را، چون نام شاه در آن بود، به دربار و پهلوی نسبت می‌دادند، در حالی که چنین نبود؛ و در مقابل، روشنفکران اولیه‌ای را که با عنوان روشنفکران دوره‌ی بیداری از آنان نام می‌برد، ستوده بود: آنان که در روزگاری که روس و انگلیس تجزیه‌طلبان دست‌نشانده می‌تراشیدند تا ایران را میان خود تقسیم کنند، به شاهنامه توجه کرده بودند و برای بزرگان فرهنگ آرامگاه ساخته بودند. گفته بود که امتیاز بزرگ شاهنامه نداشتنِ تقدس و قابل‌نقد بودنِ آن است؛ با این‌همه، همچون کتابی مقدس، تیره‌های پراکنده و درهم‌شکسته‌ی ایرانیان را زیر چتر روانی خود گرد آورده است.
بیضایی ایران را دوست داشت، اما ایران‌دوستی‌اش نیز ویژه‌ی خودش بود. ایرانی را که بیضایی دوست داشت، در اسطوره‌ها بود، در ریشه‌ها؛ شاید گونه‌ای آرمانی از چیزی که باید باشد و نیست؛ ایرانی که شاید هیچ‌وقت نبوده، یا دست‌کم نشانه‌ای ایجابی از آن به دست نمی‌داد، مگر در ارجاعش به شاهنامه، به‌مثابه‌ی نوعی مقاومت فرهنگی. ایران را بیش از ایرانیان دوست داشت. مردم‌ستاییِ راست و چپ به مذاقش خوش نمی‌آمد. منتقد مردمی بود که تحقق ایران آرمانی را به تأخیر انداخته بودند. چه‌بسا از همین نظرگاه بود که آثارش صدای قربانیان است؛ قربانیان ابدی.
ویژگی کم‌یاب او پژوهشگری و تن‌دادن به رنجِ کار، و بازنایستادن از خلق بود. آثار او حاصل همین ویژگی کم‌یاب است. او نباید بیرون از ایران از دنیا می‌رفت. ریشه‌ی این درخت گشن در این خاک بود، حتی اگر خشک. کسی زمانی گفته بود بیضایی تخت جمشید است. راست گفته بود. بیضایی سرو ابرکوه بود، در خشکسال.
@solati_mehran
#بهرام_بیضایی
✍ علی‌اصغر سیدآبادی
.
بهرام بیضایی با همه‌ی هنرمندان هم‌روزگارش متفاوت بود؛ متفاوت و تنها. تن به هیچ موجی نمی‌داد. همراه هیچ دلخوشیِ کوچکی شادی نمی‌کرد. در لحنش همیشه طلبی وصول‌نشده بود. این لحن، این تفاوت و این تنهایی، در شخصیت‌های نمایشنامه‌ها و فیلم‌هایش نیز دیده می‌شد. برخی صراحت سال‌های آخر عمرش در نقد چپ‌گرایی را شاید نوعی همراهی با موجی تازه ارزیابی کنند، اما او پیش‌تر از آن‌که چنین موجی راه بیفتد، در ستایش شاهنامه و فردوسی سخن گفته بود و دست‌کم از اواخر دهه‌ی شصت یا اوایل دهه‌ی هفتاد، جوانان را به خواندن شاهنامه تشویق کرده بود.
سال‌ها بعد، در بزرگداشت شاهرخ مسکوب، به شاهنامه‌ستیزیِ روشنفکران اشاره کرد با جمله‌ای که نشان می‌داد مستقل از موجی است که تازه می‌خواست راه بیفتد. او روشنفکران چپ را نواخته بود که شاهنامه را، چون نام شاه در آن بود، به دربار و پهلوی نسبت می‌دادند، در حالی که چنین نبود؛ و در مقابل، روشنفکران اولیه‌ای را که با عنوان روشنفکران دوره‌ی بیداری از آنان نام می‌برد، ستوده بود: آنان که در روزگاری که روس و انگلیس تجزیه‌طلبان دست‌نشانده می‌تراشیدند تا ایران را میان خود تقسیم کنند، به شاهنامه توجه کرده بودند و برای بزرگان فرهنگ آرامگاه ساخته بودند. گفته بود که امتیاز بزرگ شاهنامه نداشتنِ تقدس و قابل‌نقد بودنِ آن است؛ با این‌همه، همچون کتابی مقدس، تیره‌های پراکنده و درهم‌شکسته‌ی ایرانیان را زیر چتر روانی خود گرد آورده است.
بیضایی ایران را دوست داشت، اما ایران‌دوستی‌اش نیز ویژه‌ی خودش بود. ایرانی را که بیضایی دوست داشت، در اسطوره‌ها بود، در ریشه‌ها؛ شاید گونه‌ای آرمانی از چیزی که باید باشد و نیست؛ ایرانی که شاید هیچ‌وقت نبوده، یا دست‌کم نشانه‌ای ایجابی از آن به دست نمی‌داد، مگر در ارجاعش به شاهنامه، به‌مثابه‌ی نوعی مقاومت فرهنگی. ایران را بیش از ایرانیان دوست داشت. مردم‌ستاییِ راست و چپ به مذاقش خوش نمی‌آمد. منتقد مردمی بود که تحقق ایران آرمانی را به تأخیر انداخته بودند. چه‌بسا از همین نظرگاه بود که آثارش صدای قربانیان است؛ قربانیان ابدی.
ویژگی کم‌یاب او پژوهشگری و تن‌دادن به رنجِ کار، و بازنایستادن از خلق بود. آثار او حاصل همین ویژگی کم‌یاب است. او نباید بیرون از ایران از دنیا می‌رفت. ریشه‌ی این درخت گشن در این خاک بود، حتی اگر خشک. کسی زمانی گفته بود بیضایی تخت جمشید است. راست گفته بود. بیضایی سرو ابرکوه بود، در خشکسال.
@solati_mehran
#بهرام_بیضایی
❤54👎4👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹 در این نشست‌ها دکتر صولتی عزیز خوانش جدیدی از تاریخ بیهقی ارائه می‌دهند و موضوعات روز اجتماعی با متن تاریخ بیهقی مطابقت داده می‌شود
🔸️ جلسه اول: جمعه ۱۲ دی ساعت ۱۷:۳۰
🔸️ منتظر حضور گرمتون هستیم ...
🔸 آدرس ما: سبزوار، چهارراه امداد، نبش رازی ۱۰، کافه کتاب برمو
🔻ارتباط با ما:
◀️ تلفن
09150874716
◀️ تلگرام:
@bermu_cafe
◀️ اینستا:
Bermu
🔸️ جلسه اول: جمعه ۱۲ دی ساعت ۱۷:۳۰
🔸️ منتظر حضور گرمتون هستیم ...
🔸 آدرس ما: سبزوار، چهارراه امداد، نبش رازی ۱۰، کافه کتاب برمو
🔻ارتباط با ما:
◀️ تلفن
09150874716
◀️ تلگرام:
@bermu_cafe
◀️ اینستا:
Bermu
👍7❤3👎1
Audio
تاریخ بیهقی: روایت قدرت و سیاست (جلسه نخست)
🔹 مهران صولتی در نخستین جلسه از خوانش و شرح تاریخ بیهقی به توضیح رویکرد؛ خوانش دیروز در افق امروز در مواجهه با این اثر ارزشمند تاریخی می‌پردازد.
🔸 سید‌جواد طباطبایی و مواجهه متفاوت ایران و غرب با سنت!
🔸 ایرانیان و چرخه شیفتگی/ بیزاری در برخورد با سنت!
🔸 غربیان، رنسانس، و بازاندیشی در مبانی سنت!
🔸 خوانش دیروز در افق امروز متون تاریخی به چه معناست؟
🔸 تاریخ بیهقی را چگونه می‌خوانیم؟
زمان فایل: ۳۱ دقیقه
جمعه: ۱۲ دی‌ماه ۱۴۰۴
کافه کتاب برمو
@solati_mehran
#تاریخ_بیهقی
#خوانش_جدید
🔹 مهران صولتی در نخستین جلسه از خوانش و شرح تاریخ بیهقی به توضیح رویکرد؛ خوانش دیروز در افق امروز در مواجهه با این اثر ارزشمند تاریخی می‌پردازد.
🔸 سید‌جواد طباطبایی و مواجهه متفاوت ایران و غرب با سنت!
🔸 ایرانیان و چرخه شیفتگی/ بیزاری در برخورد با سنت!
🔸 غربیان، رنسانس، و بازاندیشی در مبانی سنت!
🔸 خوانش دیروز در افق امروز متون تاریخی به چه معناست؟
🔸 تاریخ بیهقی را چگونه می‌خوانیم؟
زمان فایل: ۳۱ دقیقه
جمعه: ۱۲ دی‌ماه ۱۴۰۴
کافه کتاب برمو
@solati_mehran
#تاریخ_بیهقی
#خوانش_جدید
❤12👍5👎3
🔹 وضعیت مرجعیت سیاسی در ایران امروز
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
تحولات ایران امروز و به‌ویژه نا‌آرامی‌های ده روز اخیر پرسش از وضعیت مرجعیت سیاسی را دوباره پررنگ ساخته است. اینکه جوانان حاضر در خیابان در ترسیم افق‌های سیاسی خود به چه کسانی چشم دوخته و از آن‌ها تاثیر می‌پذیرند. در یک نگاه فرآیندی یکی از بهترین منابع برای سنجش تغییرات اجتماعی می‌تواند رجوع به نتایج موج چهارم پیمایش ملی ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان در سال ۱۴۰۲ و مقایسه آن با موج سوم این پیمایش در سال ۱۳۹۴ باشد.
نتایج موج چهارم نشان می‌دهد که به جز مرجعیت سیاسی رو به افزایش در گروه‌هایی از جمله خانواده، استادان دانشگاه، ریش سفیدان، دوستان، معلمان، روزنامه‌نگاران، ورزشکاران، هنرمندان، و سلبریتی‌ها، سایر گروه‌های اجتماعی از جمله علما و مراجع، مسئولان کشور، و احزاب سیاسی با کاهش مرجعیت سیاسی در این مدت مواجه شده‌اند. به بیان دیگر ما شاهد نوعی گذار از مرجعیت سیاسی رسمی به غیررسمی بوده‌ایم. حال پرسش این‌جاست که این نتایج را چگونه می‌توان تحلیل کرد؟
بیشترین جهش در این‌باره مربوط به گروه خانواده است که از ۳۸ درصد در کمتر از ده سال به ۵۸ رسیده است. روشن است که نمی‌توان تاثیر عمیق جنبش زن، زندگی، آزادی را برنتایج پیمایش در سال ۱۴۰۲ از نظر دور داشت. به‌نظر می‌رسد پررنگ شدن نقش خانواده در سال‌های اخیر به‌ویژه جبران بی‌پناهی و تکفل نیازهای اصلی ایرانیان در افزایش تاثیرگذاری و مرجعیت سیاسی این نهاد موثر بوده است. از طرف دیگر افزایش مرجعیت سیاسی استادان، معلمان، و روزنامه‌نگاران هم نمی‌تواند با نقش پررنگ و همدلانه این سه‌گروه در اعتراضات ۱۴۰۱ بی‌ارتباط باشد.
در سوی دیگر گروه‌هایی را داریم که با کاهش مرجعیت سیاسی خود در فاصله میان دو نظر سنجی روبرو شده‌اند. علما و مراجع و در مرتبه دوم مسئولان کشور دو گروهی هستند که با بیشترین کاهش مرجعیت سیاسی مواجه شده‌اند. نیاز به توضیح زیادی وجود ندارد که عدم واکنش علمای مذهبی در قبال تحولات سیاسی جامعه به‌ویژه در دو مقطع آبان ۹۸ و جنبش زن، زندگی، آزادی در کنار گسترش شتابان ناکارآمدی در عرصه‌های مختلف حکمرانی که منجر به اعتمادزدایی از مسئولان شده در کاهش مرجعیت سیاسی این دو گروه موثر بوده است.
🔹 نکته پایانی: مقایسه نتایج امواج سوم و چهارم پیمایش ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان در فاصله سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۴۰۲ نشان می‌دهد که جدا از واقعیتی به نام گذار از منابع سنتی و رسمی مرجعیت سیاسی به منابع جدید و غیر رسمی آن‌چه بر کاهش یا افزایش اقبال پاسخ‌گویان به صاحبان این مرجعیت موثر بوده عبارت از همراهی با خواست مردم و ابراز واکنش مثبت در قبال تحولات اجتماعی بازه مورد نظر بوده است.
@solati_mehran
#موج_چهارم
#مرجعیت_سیاسی
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
تحولات ایران امروز و به‌ویژه نا‌آرامی‌های ده روز اخیر پرسش از وضعیت مرجعیت سیاسی را دوباره پررنگ ساخته است. اینکه جوانان حاضر در خیابان در ترسیم افق‌های سیاسی خود به چه کسانی چشم دوخته و از آن‌ها تاثیر می‌پذیرند. در یک نگاه فرآیندی یکی از بهترین منابع برای سنجش تغییرات اجتماعی می‌تواند رجوع به نتایج موج چهارم پیمایش ملی ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان در سال ۱۴۰۲ و مقایسه آن با موج سوم این پیمایش در سال ۱۳۹۴ باشد.
نتایج موج چهارم نشان می‌دهد که به جز مرجعیت سیاسی رو به افزایش در گروه‌هایی از جمله خانواده، استادان دانشگاه، ریش سفیدان، دوستان، معلمان، روزنامه‌نگاران، ورزشکاران، هنرمندان، و سلبریتی‌ها، سایر گروه‌های اجتماعی از جمله علما و مراجع، مسئولان کشور، و احزاب سیاسی با کاهش مرجعیت سیاسی در این مدت مواجه شده‌اند. به بیان دیگر ما شاهد نوعی گذار از مرجعیت سیاسی رسمی به غیررسمی بوده‌ایم. حال پرسش این‌جاست که این نتایج را چگونه می‌توان تحلیل کرد؟
بیشترین جهش در این‌باره مربوط به گروه خانواده است که از ۳۸ درصد در کمتر از ده سال به ۵۸ رسیده است. روشن است که نمی‌توان تاثیر عمیق جنبش زن، زندگی، آزادی را برنتایج پیمایش در سال ۱۴۰۲ از نظر دور داشت. به‌نظر می‌رسد پررنگ شدن نقش خانواده در سال‌های اخیر به‌ویژه جبران بی‌پناهی و تکفل نیازهای اصلی ایرانیان در افزایش تاثیرگذاری و مرجعیت سیاسی این نهاد موثر بوده است. از طرف دیگر افزایش مرجعیت سیاسی استادان، معلمان، و روزنامه‌نگاران هم نمی‌تواند با نقش پررنگ و همدلانه این سه‌گروه در اعتراضات ۱۴۰۱ بی‌ارتباط باشد.
در سوی دیگر گروه‌هایی را داریم که با کاهش مرجعیت سیاسی خود در فاصله میان دو نظر سنجی روبرو شده‌اند. علما و مراجع و در مرتبه دوم مسئولان کشور دو گروهی هستند که با بیشترین کاهش مرجعیت سیاسی مواجه شده‌اند. نیاز به توضیح زیادی وجود ندارد که عدم واکنش علمای مذهبی در قبال تحولات سیاسی جامعه به‌ویژه در دو مقطع آبان ۹۸ و جنبش زن، زندگی، آزادی در کنار گسترش شتابان ناکارآمدی در عرصه‌های مختلف حکمرانی که منجر به اعتمادزدایی از مسئولان شده در کاهش مرجعیت سیاسی این دو گروه موثر بوده است.
🔹 نکته پایانی: مقایسه نتایج امواج سوم و چهارم پیمایش ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان در فاصله سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۴۰۲ نشان می‌دهد که جدا از واقعیتی به نام گذار از منابع سنتی و رسمی مرجعیت سیاسی به منابع جدید و غیر رسمی آن‌چه بر کاهش یا افزایش اقبال پاسخ‌گویان به صاحبان این مرجعیت موثر بوده عبارت از همراهی با خواست مردم و ابراز واکنش مثبت در قبال تحولات اجتماعی بازه مورد نظر بوده است.
@solati_mehran
#موج_چهارم
#مرجعیت_سیاسی
❤15👍9👎1
Forwarded from جامعه‌شناسی گروه‌های اجتماعی (فریبا نظری)
📃📃 بیانیه‌ی جمعی از جامعه‌شناسان در حمایت از اعتراضات مردم در دی‌ماه ۱۴۰۴
🔰🔰نویسندگان این بیاینه اعلام کردند، به دلیل #قطع_اینترنت و عدم دسترسی مردم به منابع خبری این بیانیه با #تأخیر در رسانه‌ها منتشر شد.
📍منتشرشده در دیدارنیوز، ۲۸ دی ۱۴۰۴
https://www.didarnews.ir/000obJ
📍📍بازنشر در عبدی مدیا
https://t.me/abdimedianet/34684
📝متن بیانیه: 👇
ما جمعی از جامعه‌شناسان ایرانی، ضمن تاکید بر #حق_شهروندی و مدنی ملت ایران در #اعتراض به وضعیت اسف‌بار اقتصادی - اجتماعی، و انسداد سیاسی و فرهنگی؛ هرگونه سرکوب صدای #جامعه_مدنی و #خشونت علیه زنان، مردان و کودکان این سرزمین را محکوم می‌کنیم.
#مسئولیت_مدنی و اجتماعی ما با آموخته‌های دانش #جامعه‌شناسی به‌عنوان علمی انتقادی، خلاق و تحول‌جو، ما را با تصریح نکات زیر بدین حمایت و همراهی با اعتراضات گروه‌های مختلف ملت ایران؛ رهنمون می‌سازد:
۱- انکار و به رسمیت نشناختن #اعتراضات با ادبیات امنیتی، واقعیت اجتماعی امروز ایران را بازتاب نمی‌دهد و آن را به لایه‌های درونی و عمیق‌تر هدایت می‌کند تا در فرصتی دیگر سربرآورد. این شیوه رویارویی با اعتراضات بخش گسترده‌ای از ایرانیان، تکرار راهبرد‌های غیرملی و ناکارآمد پیشین است.
۲- #سرکوب معترضین و مطالبات آنان با ادعای درآمیختگی با خشونت و امنیتی سازی فضا، به معنای سلب حقوق مدنی و شهروندی گروه‌های مختلف معترض و از مصادیق بارز تضییع حقوق بشر است.
۳- قطع راه‌های ارتباطات داخلی و بین المللی جامعه مدنی با تک‌صدایی، روایت یک‌سویه و غیر ملی صدا و سیما که مدتهاست مرجعیت رسانه‌ای خود را در حوزه عمومی از دست داده؛ از مصادیق آشکار انسداد حق آزادی بیان به‌ویژه برای اندیشمندان و نمایندگان جامعه مدنی در اعتراضات دی ماه جاری است.
۴- ما با توصیف و تبیین واقعیات اجتماعی ایران کنونی به‌عنوان وظیفه‌ای ملی در کنار ملت ایران ایستاده‌ایم و هم‌چنان بر حق #اعتراض_مدنی خشونت‌پرهیز و مطالبات تحول‌جویانه بدون رویکرد مداخله‌گرانه امنیتی تاکید داریم. یادآوری می‌کنیم ظرفیت اجتماع علمی جامعه‌شناسی ایران برای گفتوگوی انتقادی، آزادانه، علمی، و بدون روایت‌سازی تحریف شده از مطالبات جامعه مدنی معترض؛ یک سرمایه اجتماعی و فرصت فراموش شده از سوی سیاست‌گذاران نظام حکمرانی است.
🖍️ امضاکنندگان این بیانیه به ترتیب الفبا:
امیر اراوند، محمدکریم آسایش، شهرام اقبال زاده، حسن امیدوار، احمد بخارایی، لیلی حاجی آقایی، حمیرا حاجی محمد کاظمی، حسین حجت پناه، مردان حیدری، الهام حسینقلی زاده، گیتی خزاعی، عبدالعلی حسینیون، سید مجید خلیلی امین، نازنین دلنواز، محترم رحمانی، پیام روشنفکر، محسن زمانی، زهره سروش‌فر،علی سمیعی، عالیه شکربیگی، الناز شیری، سید هاشم صاحبداد، حسن صارمی، مهران صولتی، فردین طهماسبی، جواد عظیمی، فاطمه علمدار، محمد علی پور، مهناز علیزاده، عادله فخری، مرتضی قلبی، اسماعیل قنواتی، علیرضا کرمانی، محسن کلهرنیا، امین کنزی، ندا گل بهاری، پوریا گل محمدی، میترا معدنی، سعید معیدفر، علی ملک پور، علیرضا ملک‌لی، فاطمه موسوی میرک، فاطمه موسوی ویایه، وحید مهاجری، بیدا میرحسینی، خلیل میرزایی، ندا میلانی، مهرداد ناظری، الهام نظری، فریبا نظری، فهیمه نظری، علی نوری، حمیدرضا نوری فرد، محبوبه سادات هدی
#بیانیه_جامعه‌شناسان
#اعتراضات_دی۱۴۰۴
#حق_اعتراض
#دیدارنیوز
https://t.me/Sociologyofsocialgroups
🔰🔰نویسندگان این بیاینه اعلام کردند، به دلیل #قطع_اینترنت و عدم دسترسی مردم به منابع خبری این بیانیه با #تأخیر در رسانه‌ها منتشر شد.
📍منتشرشده در دیدارنیوز، ۲۸ دی ۱۴۰۴
https://www.didarnews.ir/000obJ
📍📍بازنشر در عبدی مدیا
https://t.me/abdimedianet/34684
📝متن بیانیه: 👇
ما جمعی از جامعه‌شناسان ایرانی، ضمن تاکید بر #حق_شهروندی و مدنی ملت ایران در #اعتراض به وضعیت اسف‌بار اقتصادی - اجتماعی، و انسداد سیاسی و فرهنگی؛ هرگونه سرکوب صدای #جامعه_مدنی و #خشونت علیه زنان، مردان و کودکان این سرزمین را محکوم می‌کنیم.
#مسئولیت_مدنی و اجتماعی ما با آموخته‌های دانش #جامعه‌شناسی به‌عنوان علمی انتقادی، خلاق و تحول‌جو، ما را با تصریح نکات زیر بدین حمایت و همراهی با اعتراضات گروه‌های مختلف ملت ایران؛ رهنمون می‌سازد:
۱- انکار و به رسمیت نشناختن #اعتراضات با ادبیات امنیتی، واقعیت اجتماعی امروز ایران را بازتاب نمی‌دهد و آن را به لایه‌های درونی و عمیق‌تر هدایت می‌کند تا در فرصتی دیگر سربرآورد. این شیوه رویارویی با اعتراضات بخش گسترده‌ای از ایرانیان، تکرار راهبرد‌های غیرملی و ناکارآمد پیشین است.
۲- #سرکوب معترضین و مطالبات آنان با ادعای درآمیختگی با خشونت و امنیتی سازی فضا، به معنای سلب حقوق مدنی و شهروندی گروه‌های مختلف معترض و از مصادیق بارز تضییع حقوق بشر است.
۳- قطع راه‌های ارتباطات داخلی و بین المللی جامعه مدنی با تک‌صدایی، روایت یک‌سویه و غیر ملی صدا و سیما که مدتهاست مرجعیت رسانه‌ای خود را در حوزه عمومی از دست داده؛ از مصادیق آشکار انسداد حق آزادی بیان به‌ویژه برای اندیشمندان و نمایندگان جامعه مدنی در اعتراضات دی ماه جاری است.
۴- ما با توصیف و تبیین واقعیات اجتماعی ایران کنونی به‌عنوان وظیفه‌ای ملی در کنار ملت ایران ایستاده‌ایم و هم‌چنان بر حق #اعتراض_مدنی خشونت‌پرهیز و مطالبات تحول‌جویانه بدون رویکرد مداخله‌گرانه امنیتی تاکید داریم. یادآوری می‌کنیم ظرفیت اجتماع علمی جامعه‌شناسی ایران برای گفتوگوی انتقادی، آزادانه، علمی، و بدون روایت‌سازی تحریف شده از مطالبات جامعه مدنی معترض؛ یک سرمایه اجتماعی و فرصت فراموش شده از سوی سیاست‌گذاران نظام حکمرانی است.
🖍️ امضاکنندگان این بیانیه به ترتیب الفبا:
امیر اراوند، محمدکریم آسایش، شهرام اقبال زاده، حسن امیدوار، احمد بخارایی، لیلی حاجی آقایی، حمیرا حاجی محمد کاظمی، حسین حجت پناه، مردان حیدری، الهام حسینقلی زاده، گیتی خزاعی، عبدالعلی حسینیون، سید مجید خلیلی امین، نازنین دلنواز، محترم رحمانی، پیام روشنفکر، محسن زمانی، زهره سروش‌فر،علی سمیعی، عالیه شکربیگی، الناز شیری، سید هاشم صاحبداد، حسن صارمی، مهران صولتی، فردین طهماسبی، جواد عظیمی، فاطمه علمدار، محمد علی پور، مهناز علیزاده، عادله فخری، مرتضی قلبی، اسماعیل قنواتی، علیرضا کرمانی، محسن کلهرنیا، امین کنزی، ندا گل بهاری، پوریا گل محمدی، میترا معدنی، سعید معیدفر، علی ملک پور، علیرضا ملک‌لی، فاطمه موسوی میرک، فاطمه موسوی ویایه، وحید مهاجری، بیدا میرحسینی، خلیل میرزایی، ندا میلانی، مهرداد ناظری، الهام نظری، فریبا نظری، فهیمه نظری، علی نوری، حمیدرضا نوری فرد، محبوبه سادات هدی
#بیانیه_جامعه‌شناسان
#اعتراضات_دی۱۴۰۴
#حق_اعتراض
#دیدارنیوز
https://t.me/Sociologyofsocialgroups
Telegram
جامعه‌شناسی گروه‌های اجتماعی
👈تحلیل، نقد، معرفی کتاب
در حوزه جامعه شناسی گروه‌های اجتماعی، جنگ، ادبیات، غذا، شهر
✅فریبا نظری
دانش آموخته دکترای جامعه‌شناسی
و مطالبی از دنیای:
👈 موسیقی
👈سینما
📝 @f_nazari :ارتباط با من👈
در حوزه جامعه شناسی گروه‌های اجتماعی، جنگ، ادبیات، غذا، شهر
✅فریبا نظری
دانش آموخته دکترای جامعه‌شناسی
و مطالبی از دنیای:
👈 موسیقی
👈سینما
📝 @f_nazari :ارتباط با من👈
❤44👍8👎5
🔹 زیر باران
✍ مهران صولتی
باران می‌بارد
صدای رگبار که به پشت پنجره می‌خورد
چتر را می‌جویم و خود را به زیر باران می‌کشانم
آن روایت مشهور از خاطرم می‌گذرد:
که" باران گفتوگوی خداوند با زمینیان است"
اما او اکنون به تماشاچی بودن متهم شده است
شاید این باران نوعی اعاده حیثیت از آفرینش‌گری باشد
به هر سو که می‌نگرم گویا دیر شده است
نه از جنس روایت قیصر، که دیری‌است دیر شده است
گذر زمانی از جنس خرد شدن استخوان‌ها و خاکستر شدن آرزوها
آه که چه کسی می‌تواند دشواری زیستن در این برهوت را تاب آورد
لختی بعد اما باران تمام می‌شود؛ گذرا و بی‌رمق
نه، این باران هم نمی‌تواند خون خیابان را بشوید
جمعه، دهم بهمن‌ماه ۱۴۰۴
@solati_mehran
✍ مهران صولتی
باران می‌بارد
صدای رگبار که به پشت پنجره می‌خورد
چتر را می‌جویم و خود را به زیر باران می‌کشانم
آن روایت مشهور از خاطرم می‌گذرد:
که" باران گفتوگوی خداوند با زمینیان است"
اما او اکنون به تماشاچی بودن متهم شده است
شاید این باران نوعی اعاده حیثیت از آفرینش‌گری باشد
به هر سو که می‌نگرم گویا دیر شده است
نه از جنس روایت قیصر، که دیری‌است دیر شده است
گذر زمانی از جنس خرد شدن استخوان‌ها و خاکستر شدن آرزوها
آه که چه کسی می‌تواند دشواری زیستن در این برهوت را تاب آورد
لختی بعد اما باران تمام می‌شود؛ گذرا و بی‌رمق
نه، این باران هم نمی‌تواند خون خیابان را بشوید
جمعه، دهم بهمن‌ماه ۱۴۰۴
@solati_mehran
❤69👍21👎3
📃📃 بیانیه شماره ۲ جمعی از جامعه‌شناسان داخل ایران در محکومیت سرکوب خشونت‌بار اعتراضات دی ۱۴۰۴
⭕ حفظ حقوق بشر و جان انسان‌ها فراتر از هر مصلحت سیاسی است.
با درد و اندوهی سترگ در سوگ کشته شدن هزاران تن از هم‌وطنان‌مان، بر تداوم کنش‌گری علمی و مسئولیت مدنی خود به‌عنوان اجتماع علمی جامعه‌شناسان تاکید داریم و در راستای آموخته‌ها و تبیین‌های جامعه‌شناختی؛ نکات زیر را اعلام می‌داریم:
۱- روایت‌سازی یک‌طرفه از اعتراضات و سرکوب آن با فعالیت‌های جانبدارانه صدا و سیما، رسانه‌های کنترل شده در قامت کارخانه تولید روایت رسمی و تکرار برچسب‌زنی‌های امنیتی به معترضان؛ نشانگر ناشنیده انگاری یا بی‌اعتنایی به پیام اساسی تحول‌جویی جامعه ایران است. این فضاسازی امنیتی و تک صدایانه، به معنای نادیده گرفتن علت‌های بنیادین بروز اعتراضات و زمینه‌سازی مجدد برای تکرار اعتراض مردم است.
۲- بررسی و تبیین جامعه‌شناختی چهار ساحت اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، و فرهنگی ایران کنونی در بردارنده این پیام است که جبران سرمایه اجتماعی و مشروعیت ازکف داده در جامعه با توسل به گفتمان‌سازی ملی‌گرایانه دوران هشت سال جنگ ایران و عراق و حتی جنگ دوازده روزه با اسرائیل؛ دیگر امکان‌پذیر نیست. وضعیت کنونی حاصل برون‌داد سال‌ها انسداد سیاسی و اقتصادی است که طیف‌هایی از مردم را برای برون رفت از بن‌بست کنونی، ناگزیر به سوی یاریگری کشورهای خارجی؛ رهنمون ساخته است و این امر اجتماعی بی‌سابقه را قابل درنگ و بررسی همه‌جانبه می‌سازد.
۳- تکرار جرم انگاری برای معترضان بازداشت شده و در رأس آنان متخصصان و فعالان حرفه‌ای صنوف درمانی، حقوقی، رسانه‌ای، هنری و دانشجویی؛ از مصادیق تضییع حقوق بشر بوده و جامعه را به دوران جدید اعتراضات گسترده‌تر و عمیق‌تر، پیش می‌برد.
۴- ابهام در آمار و وضعیت کشته‌شدگان، مجروحان و بازداشت شدگان؛ مورد پذیرش جامعه مدنی نبوده و یک ایران در انتظار شفافیت وقایع خونبار تاریخ این سرزمین است. وقایعی که هر از چندگاهی بخشی از سرمایه‌های انسانی ایران را از آن می‌ستاند و هربار سوگی عظیم بر نهاد جامعه می‌نشاند که جبران ناپذیر است.
۵- ما جامعه‌شناسان ایران بر این باوریم که به رسمیت شناختن حق سوگواری جمعی، نه تنها یک ضرورت انسانی، بلکه پیش‌شرطی جامعه‌شناختی برای جلوگیری از فروپاشی کامل پیوندهای اجتماعی است. ممانعت از برگزاری مناسک سوگ و نادیده انگاشتن ابعاد فاجعه، تنها به انباشت ترومای جمعی و تعمیق خشم‌های فرونهفته می‌انجامد که در آینده به شکلی مهارناپذیر سر بر خواهد آورد. با این حال، تبیین جامعه‌شناختی وضعیت کنونی نشان می‌دهد که جامعه ایران، با وجود تحمل رنجی سترگ، از انفعال و ابژگی به عاملیت و سوژگی تغییر وضعیت داده است. امید ما به آینده ایران، نه یک خوش‌بینی ساده‌انگارانه، بلکه ریشه در پویایی همین بلوغ مدنی و اراده معطوف به زندگی دارد؛ اراده‌ای که در بطن خود، توان بازسازی ساختارهای فرسوده و حرکت به سوی حکمرانی مبتنی بر کرامت، عدالت و عقلانیت را پرورانده است. ما همگام با جامعه، چشم‌انتظار طلوع نظمی هستیم که در آن، حقوق بشر و جان انسان‌ها فراتر از هر مصلحت سیاسی شمرده شود.
ایران/ ۱۴ بهمن ۱۴۰۴
🖍️امضاکنندگان به ترتیب حروف الفبا:
آرش احدی مطلق، میترا احیایی، امیر اراوند، محمدکریم آسایش، جواد اسلام دوست، وحید اسلام‌زاده، علی اصغر اصغری، مهدیه امیردشتی، حسن امیدوار، محمدرضا ایزد، احمد بخارایی، اردشیر بهرامی، زهرا پلمه، مجتبی ترکارانی، آذر تشکر، انسیه جلالوند، لیلی حاجی آقایی، حمیرا حاجی‌محمد کاظمی، حسین حجت پناه، اسماعیل حسام مقدم، حسن حسن‌زاده، الهام حسینقلی زاده، عبدالعلی حسینیون، شبنم خان مصدق، گیتی خزاعی، سیدمجید خلیلی امین، صالحیه دردکشان، نازنین دلنواز، محترم رحمانی، نرگس رحمانی، امیر روشن‌پور، محسن زمانی، زهره سروش‌فر، سمیه سعیدی، مهدی سلیمانیه، علی سمیعی، عالیه شکربیگی، شاهین شکوهی، علی شفقی، سیدهاشم صاحبداد، نعمت‌الله فاضلی، مقصود فراستخواه، وحید صدر فضلایی، حسن صارمی، مینا صالحی، مهران صولتی، فردین طهماسبی، طنین عصفوری، جواد عظیمی، فاطمه علمدار، مهناز علیزاده، عادله فخری، شوکت قربانی، مرتضی قلبی، حسین کبیر، مریم کرمی، لیلا کریمی، محسن کلهرنیا، امین کنزی، محسن گل‌کار، پوریا گل محمدی، رضا محمدیان، سعید معیدفر، علی ملک پور، فاطمه موسوی ویایه، وحید مهاجری، بیدا میرحسینی، خلیل میرزایی، فاطمه میرمقتدائی، مهرداد ناظری، الهام نظری، فریبا نظری، فهیمه نظری، علی نوری، حمیدرضا نوری فرد، فاطمه نیکویی، محبوبه سادات هدی، حسین یاقوتی، نصرت یوسفی.
📍لینک بیانیه شماره ۲ در دیدارنیوز
https://www.didarnews.ir/000opv
#بیانیه_جمعی_از_جامعه‌شناسان_ایران
📍لینک بیانیه شماره ۱👇
https://t.me/Sociologyofsocialgroups/2195
@solati_mehran
⭕ حفظ حقوق بشر و جان انسان‌ها فراتر از هر مصلحت سیاسی است.
با درد و اندوهی سترگ در سوگ کشته شدن هزاران تن از هم‌وطنان‌مان، بر تداوم کنش‌گری علمی و مسئولیت مدنی خود به‌عنوان اجتماع علمی جامعه‌شناسان تاکید داریم و در راستای آموخته‌ها و تبیین‌های جامعه‌شناختی؛ نکات زیر را اعلام می‌داریم:
۱- روایت‌سازی یک‌طرفه از اعتراضات و سرکوب آن با فعالیت‌های جانبدارانه صدا و سیما، رسانه‌های کنترل شده در قامت کارخانه تولید روایت رسمی و تکرار برچسب‌زنی‌های امنیتی به معترضان؛ نشانگر ناشنیده انگاری یا بی‌اعتنایی به پیام اساسی تحول‌جویی جامعه ایران است. این فضاسازی امنیتی و تک صدایانه، به معنای نادیده گرفتن علت‌های بنیادین بروز اعتراضات و زمینه‌سازی مجدد برای تکرار اعتراض مردم است.
۲- بررسی و تبیین جامعه‌شناختی چهار ساحت اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، و فرهنگی ایران کنونی در بردارنده این پیام است که جبران سرمایه اجتماعی و مشروعیت ازکف داده در جامعه با توسل به گفتمان‌سازی ملی‌گرایانه دوران هشت سال جنگ ایران و عراق و حتی جنگ دوازده روزه با اسرائیل؛ دیگر امکان‌پذیر نیست. وضعیت کنونی حاصل برون‌داد سال‌ها انسداد سیاسی و اقتصادی است که طیف‌هایی از مردم را برای برون رفت از بن‌بست کنونی، ناگزیر به سوی یاریگری کشورهای خارجی؛ رهنمون ساخته است و این امر اجتماعی بی‌سابقه را قابل درنگ و بررسی همه‌جانبه می‌سازد.
۳- تکرار جرم انگاری برای معترضان بازداشت شده و در رأس آنان متخصصان و فعالان حرفه‌ای صنوف درمانی، حقوقی، رسانه‌ای، هنری و دانشجویی؛ از مصادیق تضییع حقوق بشر بوده و جامعه را به دوران جدید اعتراضات گسترده‌تر و عمیق‌تر، پیش می‌برد.
۴- ابهام در آمار و وضعیت کشته‌شدگان، مجروحان و بازداشت شدگان؛ مورد پذیرش جامعه مدنی نبوده و یک ایران در انتظار شفافیت وقایع خونبار تاریخ این سرزمین است. وقایعی که هر از چندگاهی بخشی از سرمایه‌های انسانی ایران را از آن می‌ستاند و هربار سوگی عظیم بر نهاد جامعه می‌نشاند که جبران ناپذیر است.
۵- ما جامعه‌شناسان ایران بر این باوریم که به رسمیت شناختن حق سوگواری جمعی، نه تنها یک ضرورت انسانی، بلکه پیش‌شرطی جامعه‌شناختی برای جلوگیری از فروپاشی کامل پیوندهای اجتماعی است. ممانعت از برگزاری مناسک سوگ و نادیده انگاشتن ابعاد فاجعه، تنها به انباشت ترومای جمعی و تعمیق خشم‌های فرونهفته می‌انجامد که در آینده به شکلی مهارناپذیر سر بر خواهد آورد. با این حال، تبیین جامعه‌شناختی وضعیت کنونی نشان می‌دهد که جامعه ایران، با وجود تحمل رنجی سترگ، از انفعال و ابژگی به عاملیت و سوژگی تغییر وضعیت داده است. امید ما به آینده ایران، نه یک خوش‌بینی ساده‌انگارانه، بلکه ریشه در پویایی همین بلوغ مدنی و اراده معطوف به زندگی دارد؛ اراده‌ای که در بطن خود، توان بازسازی ساختارهای فرسوده و حرکت به سوی حکمرانی مبتنی بر کرامت، عدالت و عقلانیت را پرورانده است. ما همگام با جامعه، چشم‌انتظار طلوع نظمی هستیم که در آن، حقوق بشر و جان انسان‌ها فراتر از هر مصلحت سیاسی شمرده شود.
ایران/ ۱۴ بهمن ۱۴۰۴
🖍️امضاکنندگان به ترتیب حروف الفبا:
آرش احدی مطلق، میترا احیایی، امیر اراوند، محمدکریم آسایش، جواد اسلام دوست، وحید اسلام‌زاده، علی اصغر اصغری، مهدیه امیردشتی، حسن امیدوار، محمدرضا ایزد، احمد بخارایی، اردشیر بهرامی، زهرا پلمه، مجتبی ترکارانی، آذر تشکر، انسیه جلالوند، لیلی حاجی آقایی، حمیرا حاجی‌محمد کاظمی، حسین حجت پناه، اسماعیل حسام مقدم، حسن حسن‌زاده، الهام حسینقلی زاده، عبدالعلی حسینیون، شبنم خان مصدق، گیتی خزاعی، سیدمجید خلیلی امین، صالحیه دردکشان، نازنین دلنواز، محترم رحمانی، نرگس رحمانی، امیر روشن‌پور، محسن زمانی، زهره سروش‌فر، سمیه سعیدی، مهدی سلیمانیه، علی سمیعی، عالیه شکربیگی، شاهین شکوهی، علی شفقی، سیدهاشم صاحبداد، نعمت‌الله فاضلی، مقصود فراستخواه، وحید صدر فضلایی، حسن صارمی، مینا صالحی، مهران صولتی، فردین طهماسبی، طنین عصفوری، جواد عظیمی، فاطمه علمدار، مهناز علیزاده، عادله فخری، شوکت قربانی، مرتضی قلبی، حسین کبیر، مریم کرمی، لیلا کریمی، محسن کلهرنیا، امین کنزی، محسن گل‌کار، پوریا گل محمدی، رضا محمدیان، سعید معیدفر، علی ملک پور، فاطمه موسوی ویایه، وحید مهاجری، بیدا میرحسینی، خلیل میرزایی، فاطمه میرمقتدائی، مهرداد ناظری، الهام نظری، فریبا نظری، فهیمه نظری، علی نوری، حمیدرضا نوری فرد، فاطمه نیکویی، محبوبه سادات هدی، حسین یاقوتی، نصرت یوسفی.
📍لینک بیانیه شماره ۲ در دیدارنیوز
https://www.didarnews.ir/000opv
#بیانیه_جمعی_از_جامعه‌شناسان_ایران
📍لینک بیانیه شماره ۱👇
https://t.me/Sociologyofsocialgroups/2195
@solati_mehran
❤38👍8👎7
Audio
تاریخ بیهقی: روایت قدرت و سیاست (جلسه دوم)
🔹 مهران صولتی در دومین جلسه از خوانش و شرح تاریخ بیهقی، به توضیح معنای عدالت‌ورزی حاکمان می‌پردازد.
🔸 خوانش متن عدالت سبکتگین
🔸 ویژگی‌ها و معنای عدالت در جهان قدیم
🔸 ویژگی‌ها و معنای عدالت در جهان جدید
🔸 معرفی نظریه عدالت جان رالز
🔸 تحول مفهوم عدالت از دوره سنت تا عصر مدرن
زمان فایل: ۵۰ دقیقه
جمعه: ۱۷ بهمن‌ماه ۱۴۰۴
کافه کتاب برمو
@solati_mehran
#تاریخ_بیهقی
#عدالت_سبکتگین
#جهان_قدیم
#جهان_جدید
🔹 مهران صولتی در دومین جلسه از خوانش و شرح تاریخ بیهقی، به توضیح معنای عدالت‌ورزی حاکمان می‌پردازد.
🔸 خوانش متن عدالت سبکتگین
🔸 ویژگی‌ها و معنای عدالت در جهان قدیم
🔸 ویژگی‌ها و معنای عدالت در جهان جدید
🔸 معرفی نظریه عدالت جان رالز
🔸 تحول مفهوم عدالت از دوره سنت تا عصر مدرن
زمان فایل: ۵۰ دقیقه
جمعه: ۱۷ بهمن‌ماه ۱۴۰۴
کافه کتاب برمو
@solati_mehran
#تاریخ_بیهقی
#عدالت_سبکتگین
#جهان_قدیم
#جهان_جدید
❤19👍4👎2