مهران صولتی
6.15K subscribers
172 photos
56 videos
21 files
536 links
دانش آموخته دکترای جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

@mehran_solati : ارتباط با نویسنده

https://instagram.com/solati_mehran
Download Telegram
🔹 روحانی چگونه می تواند پیروز شود ؟ 🔹

✍ مهران صولتی

🌱با وجود آنکه کمتر از چهارماه به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری مانده ولی فضای پیش رو همچنان مبهم و غبارآلود است.کارنامه حسن روحانی هم که پیش از این گمان می رفت با به فرجام رسیدن" برجام" ، سرشار از موفقیت باشد به آمیزه ای از بیم و امید تبدیل شده است . از همین رو پیروزی ترامپ ، طولانی شدن فرآیند رکود ، ملموس نبودن رشد اقتصادی برای مردم و کرختی جامعه ، نگرانی هایی را در میان طرفداران دولت تدبیر و امید ایجاد کرده است .در بعد سیاست داخلی هم مهمترین وعده رییس جمهور مبنی بر گشایش فضای سیاسی به مانع سخت ساختار قدرت برخورد کرد و ناکام ماند . لذا هم اکنون این پرسش به طور جدی قابل طرح است که روحانی برای انتخابات سال آینده چه چیزی در چنته دارد که بتواند برای دور دوم به ریاست جمهوری برسد ؟استدلال من این است که روحانی برای پیروزی در انتخابات می تواند به طور جدی روی اشتباهات رقبایش حساب کند. برخی از آنها عبارتند از :

1⃣ تعدد نامزدها : تجربه انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ نشان داد که دستیابی اصول گرایان به اجماع امری محال است . هم اکنون حداقل سه جریان (طرفداران احمدی نژاد ، پایداری و قالیباف) ،اصول گرایان را شقه کرده و بر تشتت و پراکندگی آراء ایشان افزوده اند . پیش بینی می شود همین وضعیت تا انتخابات تداوم یافته و باعث افزایش شانس روحانی شود.

2⃣ فشار نهادهای انتصابی : تجربه نشان داده است که تقابل نهادهای انتصابی و انتخابی به ویژه در چندماه منتهی به انتخابات می تواند به افزایش شانس پیروزی نامزد اصلاح طلب کمک کند . در همین راستا افزایش فشارها بر روحانی حتی تا حد جدی شدن مساله رد صلاحیت وی (اگر ناکام بماند ) می تواند موجب اقبال بیشتر مردم و افزایش رای آوری وی شود.

3⃣ حمله به زنان و جوانان : اگر اصلاح طلبان بتوانند دموکراسی را به " آزادی سبک زندگی" نزد جوانان ترجمه کنند می توانند به جلب آرای ایشان امیدوار باشند. در همین راستا افزایش حملات تریبون های اصول گرایی به مطالبات زنان و جوانان می تواند منجر به سیاسی شدن این طیف خاکستری ، گرایش به مشارکت و دادن رای به روحانی شود.

4⃣ اتهام نزدیکی روحانی به بیگانگان :از شواهد پیداست که اصول گرایان تصمیم گرفته اند که جامعه را به دو گفتمان انقلابی و غیر انقلابی تقسیم و روحانی و ظریف را به دوری از آرمان های انقلاب ( بخوانید نزدیکی به بیگانگان در برجام ) متهم کنند.این تجربه در انتخابات سال گذشته مجلس آزموده شد و با ابداع مفهومی به نام" لیست انگلیسی" ، به عکس موجب بسیج مردم و رای به" لیست امید" به ویژه در تهران شد.

5⃣ اتهام رانت خواری به دولت روحانی : اصول گرایان در چندماه گذشته نشان داده اند که مایلند به جامعه القا کنند که اشرافی گری و حقوق های نجومی ویژگی ذاتی دولت روحانی است . این اتهام هر چند ممکن است به اتحاد بیشتر در میان جوانان این طیف بینجامد ولی در میان مردم عادی که رانت خواری های دولت قبل را دیده اند نه تنها جاذبه ای ندارد بلکه در اثر تکرار زیاد می تواند به ضد خود و رای مجدد به روحانی تبدیل شود.

🔹نکته پایانی :اگر حادثه غیر منتظره ای در سپهر سیاست ایران رخ ندهد روحانی همچنان رییس جمهور ایران خواهد بود ولی باید به جد نگران سال هایی باشیم که جامعه فرسوده ایران در پی بی اعتمادی فزاینده ، مستهلک شدن ذخایر معنوی و افول مشارکت اجتماعی ، حساسیت خود به تعیین سرنوشت و ایجاد تغییر درجامعه را از دست بدهد . آنجاست که دیگر اصلاح طلبی و اصول گرایی بلا موضوع می شود. حتی امروز هم بسیار دیر شده است ...

Telegram.me/solati_mehran
سلامی چو بوی خوش آشنایی 💐💐

درود به اعضای محترم کانال

امروز شانزدهم دی ماه درست یک سال از تاسیس کانال اینجانب می گذرد . هرگز گمان نمی کردم که این کانال بتواند فرصتی تا این حد ارزشمند در اختیارم قرار دهد تا برخی ایده ها را با دوستان خود به اشتراک بگذارم . صادقانه بگویم در این مدت فقط احساس خوشایند همنشینی با اعضای محترم کانال بود که مرا ترغیب می کرد تا یادداشت هایی را در حوزه های مختلف جامعه شناسی نگاشته و تقدیم کنم . یادداشت هایی که اکنون تعداد آن ها به عدد ۲۰۰ رسیده است . تلاش من در این مدت همانا تشویق به فراگیر شدن بینش جامعه شناختی بوده است . بینشی که ما را فرامی خواند نگاهی کل گرایانه به جامعه ، و روابط متقابل میان کنش گران و ساختارهای سیاسی / اقتصادی/ فرهنگی داشته ‌باشیم . بینشی که به ما می گوید تغییرات هرچند آرام ولی به طور مداوم زیر پوست جامعه در جریان است و دیدن آنها برای جامعه شناسان ضروری و برای مسئولین فریضه است .بینشی که ما را تشویق می کند اصلاح طلبانه و مداوم در پی نقد شرایط موجود جامعه ایران و هدایت آن به سمت و سوی جامعه ای برابرتر ، انسانی تر و مشارکت جویانه تر باشیم .به پاس یک سال همراهی شما عزیزان با اینجانب بنا دارم تا طی دو روز آینده نقدها ، پیشنهادات و درخواست های اعضای محترم کانال ( در صورت تمایل با ذکرنام ) درباره مطالب و جهت گیری کلی کانال را در قالب پست هایی منعکس و به استحضار سایر اعضاء برسانم . اطمینان می دهم که تا حد امکان در برآوردن انتظارات دوستان خواهم کوشید به امید خدا

روزگارتان سرشار از عشق ، شادی و امید ! 🌹🌹

ارادتمند : مهران صولتی
در سالگرد درگذشت مرحوم تختی یادداشتی را که سال گذشته و در اولین روزهای ایجاد کانال نوشتم مجددا به اشتراک میگذارم چون حدس می زنم بسیاری از دوستان آن را نخوانده باشند 👇
🔹 نیازمند خوانش جدیدی از " تختی" هستیم !

✍ مهران صولتی

🌱 امروز هفدهم دی ماه مصادف با سالگرد ورزشکار اخلاق مدار و مردم دار مرحوم غلامرضا تختی هستیم. در طول 48 سال گذشته بخشی از حافظه جمعی ما ایرانیان معطوف به ذکر خصائل فردی و جوانمردی های ورزشی تختی بوده است و البته اظهار تاسف عمیق نسبت به افول ارزش های اخلاقی در جامعه امروز ایران. اما به نظر می رسد خوانش های فردی از خصایل این اسطوره نتوانسته چندان برای بهبود اخلاق در جامعه موثر باشد، از همین رو نیازمند خوانشی اجتماعی از نقش تختی برای ایران امروز هستیم. به نظر می رسد بهره گیری از دستگاه تحلیلی جامعه شناس شهیر فرانسوی ؛ پی یر بوردیو می تواند در این زمینه تبیین گر باشد. بوردیو سرمایه های موجود در زندگی اجتماعی را به چهار دسته اقتصادی ، فرهنگی ، نمادین ( منزلت ) و اجتماعی ( پیوند ) تقسیم می کند. به نظر می رسد جامعه ایران هم اکنون در چنبره دو سرمایه اقتصادی ( پول ) و سرمایه نمادین ( منزلت ناشی از مصرف ) گرفتار آمده و روز به روز شاهد استحاله بیشتر ارزش های اجتماعی به منافع فردی می باشد. در چنین شرایطی تنها تاکید بیشتر بر سرمایه اجتماعی می تواند راه گشای معضلات ناشی از فردیت بدون جامعه در ایران امروز باشد. خوانش اجتماعی از تختی باید بیش از تشک کشتی بر پیشاهنگ بودن وی در جمع آوری کمک های مردمی در حادثه زلزله بوئین زهرا متمرکز باشد. این خوانش بایدبیش از ذکر افتخارات ورزشی معطوف به ویژگی مردم داری تختی در پیوند با دغدغه های مردم وجامعه باشد . خوانش جدید از تختی می تواند نقش ممتازی در برجسته کردن خصایل اجتماعی اسطوره ای ایفا نماید که پیش از این تنها به ویژگی های فردی و شخصیتی او بسنده شده است. سرمایه اجتماعی نیاز اکنون و فردای ما ایرانیان است!

Telegram.me/solati_mehran
سلام دوستان 💐💐

🌱به رسم ادب و احترام نسبت به عزیزانی که درباره مطالب کانال اظهار نظر کرده اند ، بخشی از نظرات دریافتی را در ادامه بازتاب می دهم :

🔹سلام و وقت بخیرجناب صولتی، راستش بنده مطلبی که در مورد طنز گونه پنداشتن مسائل در ایران نوشته بودید خواندم و لذت بردم، به خصوص قسمتی که اشاره شد گمشده جامعه ایران: رضایت و شادمانی و امیدواری می باشد؛ و همچنین بی تفاوتی که بسیار مسئله مهمی در جامعه امروز ایران است. امیدوارم در درجه اول پژوهش و تحقیق و سپس مطالبی از جنس پرداختن به مساله عدم شادمانی و نشاط و رضایت خاطر ، بیشتر پرداخته شود. ارادتمند شما امیر پیله وری_ دانش آموخته علوم اجتماعی.

🔹با عرض سلام و خدا قوت خدمت آقای صولتی. من عضو کانال شما هستم .بسیار از مطالب و پستهای شما لذت می برم .به دقت می خونم و حظ وافر می برم از سبک نگارش شما و به خصوص تحلیل وقایع که به شایستگی حق مطلب را ادا می فرمایید.
البته من دانش آموخته شیمی هستم اما به مطالعه مباحث اجتماعی و سیاسی خیلی علاقمندم. باعث افتخار بنده شد که توفیق دارم مطالب شما را مطالعه کنم.
تقاضا دارم اگر برایتان مقدور هست کانال را بیشتر شارژ بفرمایید.
ارادتمند فرزانه

🔹باسلام و درود
سپاس از زحمات و تلاش های شما در جهت نشرمباحث جامعه شناسی و آگاهی بخشیدن به مخاطبان .
موفق و پیروز باشید.
کانال شما بسیار عالی و مفید.
پاینده باشید🌷

🔹درود جناب دکتر بهره می برم و در گروههایمان استفاده میکنیم. سخنرانی حقوق و تکالیف شهروندی عالی بود. من ادبیاتی حرف نهایی آن را در قالب سیمرغ عطار اجرایی کردم. من و ما هم چاره را در به درآمدن از فردیت دیده ایم. با سپاس و آرزوی توفیق
🔹 زمان برای یک " تصمیم بزرگ " فرا رسیده است !

✍ مهران صولتی

🌱دولت و جامعه در ایران یک تناقض بزرگ را شکل داده اند . از همان بدو پیدایش و در دوره رضا شاه ، روشنفکران با جدیت از دولت می خواستند تا به زندگی آنها شکل دهد و نارسایی های آن را برطرف کند : اینکه یکپارچگی ملی را به ارمغان آورد ، خرافات را از میان ببرد ، برای زنان آزادی بیاورد و ملت را به دروازه های تجدد برساند . البته دولت هم این کارها را کرد و مرزهای خود را حتی تا تنظیم روابط اجتماعی گسترش داد ، ولی مشکل آنجا بود که دیگر هرگز به محدوده سابق خود بازنگشت . اعتراضات جامعه هم به جایی نرسید . با ورود نفت به سفره مردم ، نقش مداخله گر دولت بیش از پیش افزایش یافت . مردم عملا به عائله دولت تبدیل شده و انتظار داشتند که دولت معیشت آنها را تامین کند . تعداد کارمندان دولت رو به فزونی نهاد و دولت نفتی روز به روز بزرگ تر شد . با بزرگ شدن دولت انتظار شهروندان نیز از آن افزایش یافت ؛ از عمران و توسعه گرفته تا تعلیم و تربیت و احیای شعائر دینی ، حالا همه تحقق آرمان های خود را از دولت می خواستند .درآمد نفت هم را مخمور کرده بود! حالا بدون زحمت و پرداخت مالیات می توانستندحقوق خوبی داشته باشند . از این به بعد جامعه و دولت در یک توافق نانوشته ( شیفتگی و نفرت توامان !) به اینجا رسیدند که دولت تکفل همه امور جامعه را برعهده گیرد. اما اینک با گذشت حدود یکصد سال به پایان دوره ماه عسل نزدیک می شویم . دولت در انجام وظایف اصلی خود ناکارآمد ودر عوض در امور مربوط به جامعه به شدت مداخله گر شده است . دولتی که به دلیل فساد سیستمی و کاهش بهره وری از انجام امور ذاتی خود همچون رفاه و امنیت بازمانده و هر روز منابع بیشتری را می بلعد . حدود ۸.۵ میلیون حقوق بگیر دولت را از نفس انداخته و حجم بالای آسیب های اجتماعی جامعه را تا مرز فروپاشی پیش برده است. در چنین اوضاعی و در همه جای دنیا معمولا سازمان های مردم نهاد( NGO ها) می کوشند تا با ایجاد حساسیت عمومی و بسیج مردمی بخشی از این آسیب ها را کاهش دهند . اقداماتی که بسیار موثر بوده و حتی برخی دولت به این نهادها برای ادامه فعالیت های شان یارانه هم پرداخت می کنند.اما در ایران دولت نه تنها به این مجموعه ها کمکی نمی کند بلکه با نگرشی امنیتی سعی در خسته و فرسوده کردن آنها دارد ( آنها را به چشم مزاحم می نگرد ! ).اقدامی که هرچند ممکن است دولت را به طور موقت از زحمت پاسخگویی رهایی بخشد ولی در دراز مدت حکم نوعی انتحار سیاسی / اجتماعی را دارد.اکنون دولت در آستانه یک تصمیم بزرگ ایستاده است ! اینکه با عقب نشستن از عرصه جامعه ، از کنترل جامعه کاسته و تنظیم بهینه امور در حوزه هایی همچون خشونت های اجتماعی ، اعتیاد ، محیط زیست ، سبک زندگی و ... را به NGO ها بسپارد ، یا اینکه همچنان با پای فشردن بر مهندسی اجتماعی از منطق سلطه در برخورد با جامعه استفاده کند. اگر فقط اندکی از مشارکت ایرانیان در شبکه های اجتماعی به فضای واقعی جامعه منتقل شود( مسیر مشارکت هموار شود ) ، می توان به کاهش بخش عمده ای از نارسایی ها و آسیب های اجتماعی امیدوار بود، در غیر این صورت افق آینده بسیار تیره و تار خواهد بود...

Telegram.me/solati_mehran
🔹 سکته در فرآیند دموکراسی ایران 🔹

✍ مهران صولتی

🌱 درگذشت هاشمی رفسنجانی خبری ناگوار برای همه اصلاح طلبان و دموکراسی خواهان ایران محسوب می شود . کسانی که با درک پیچیدگی های موجود می کوشند تا از مسیری دموکراتیک ، ایران را به کشوری برای همه ایرانیان تبدیل کنند . درگذشت هاشمی سکته ای برای فرآیند دموکراسی تلقی می شود چون لازمه گذار به مردم سالاری در ایران حضور طیفی میانه رو در بالاترین سطوح ساختار قدرت محسوب می شود. طیفی که می تواند به مثابه بالشتکی برای تعدیل فشارهای حکومت و جامعه بر یکدیگر عمل کرده و از انجام تغییرات ناگهانی و ویرانگر در کشور جلوگیری نماید. میانه روهایی که مطابق تجربه آخرین موج گذار به دموکراسی در جهان ، بیش از همه در گذار و تثبیت دموکراسی کشورهای مختلف نقش آفرین بوده اند.از همین رو در میانه قدرت گرفتن تندروها در امریکا ، و اوضاع بسیار شکننده خاورمیانه درگذشت هاشمی عملا کشور را از وجود سیاستمداری خردمند و دوراندیش محروم کرد. شخصیتی که می توانست در میانه نزاع های فرساینده جناحی ، ایران و ایرانی را به ساحل آرام صلح و عقلانیت رهنمون شود. روحش شاد...

Telegram.me/solati_mehran
🔹پیام های مراسم تشییع هاشمی رفسنجانی 🔹

✍ مهران صولتی

🌱تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی با شکوهی خیره کننده برگزارشد . حضوری پرتعداد که برخی آن را چند صدهزار برآورد می کنند. ترکیب جمعیت هم حاکی از حضور نمایندگانی از تمام اقشار در آن بود . زن و مرد ، پیر و جوان ، اصلاح طلب و اصول گرا همه آمده بودند تا به مردی ادای احترام کنند که آشناترین تصویر از سیاست را در اذهان ایرانیان بعد از انقلاب به خود اختصاص داده بود. شخصیتی که بیش از همه خود را در معرض انتخاب و رای مردم قرار داده بود.در مجموع این حضور داوطلبانه ، مسالمت آمیز و مدنی توانست به نوعی " نمایش اراده جمعی ایرانیان" تبدیل شده ، و از ظرفیت خوبی برای تحلیل های جامعه شناختی برخوردار شود . برخی از پیام های مراسم تشییع امروز به زعم من عبارتند از :

1⃣ جامعه ایران بسیار متکثر ، مدنی و مشارکت جو است . آن چنان که هیچ جریانی نمی تواند این جامعه را به نفع خود مصادره نماید. در این میان تنها معدودی از حوادث می توانند به نمادی از یک همبستگی ملی تبدیل شده و صحنه هایی شگفت بیافرینند . مراسم امروز بدون تردید یکی از این موارد بود.

2⃣ سیاست در جامعه ایران یک مساله حل نشده است . زخمی التیام نیافته و بغضی فروخورده ! بنابراین امر سیاسی در انتظار فرصتی مناسب می ماند تا خود را در اشکال مختلف اعتراضی متبلور سازد. به دلایل تاریخی همواره مراسم خاکسپاری در ایران از ظرفیت فراوانی جهت ظهور این نمایش جمعی برخوردار بوده اند .

3⃣ مردم ایران از پس آفرینش حداقل سه نهضت و انقلاب دوران ساز معاصر، دیگر قائل به حمایت از حرکت های رادیکال یا خشونت آمیز نیستند . ایرانیان به فراست آموخته اند که اصلاح" پیش بینی پذیر" روندهای جاری بر تغییرات ساختاری "پیش بینی ناپذیر" اولویت دارد. از همین رو تعبیه کریدورهایی مطمئن برای مشارکت مدنی شهروندان (NGO ها) می تواند موجب استحصال این ظرفیت ارزشمند شده و بسیاری از گره های جامعه را باز کند.

4⃣ جامعه ایران کوتاه مدت است حداقل به این معنا که قادر به ایجاد سازوکارهایی برای پی گیری آرمان هایش نیست ! سازوکاری که باید از دل یک رابطه تعاملی میان جامعه و حکومت بیرون بیاید. و گرنه نمایش های گاه و بیگاه اراده ملی در آن پس از مدتی تنها به یک نوستالژی تبدیل می شود. بنابراین باید چنین فرصت هایی را از حیث تقویت سرمایه اجتماعی قدر دانست ولی در آنها توقف نکرد !

🔹نکته پایانی : " خیابان " اساسی ترین واحد ظهور جنبش های اجتماعی در جهان امروز محسوب می شود .فضایی که می تواند به تولید و انتشار معانی جدید سیاسی منجر شده و به حساسیت های عمومی دامن زند.امروزه جنبش های اجتماعی پادزهر جامعه کالایی و زندگی ماشینی محسوب می شوند. می توان خیابان را به فرصتی جهت ابراز همدلی مردم نسبت به نارسایی های اجتماعی تبدیل، و از کرخت شدن جامعه جلوگیری کرد.

Telegram.me/solati_mehran
🔹 چرا این قدر مشتاق "مهاجرت " هستیم ؟ 🔹

✍ مهران صولتی

🌱به تازگی و به لطف تلگرام فرصت گفت و گو با دوستی لندن نشین فراهم آمد . نقل می کرد که پس از گذشت ۱۳ سال از خروجش از ایران همچنان دوران پرمحنتی را در اروپا می گذراند . اینکه تاکنون دوبار به جرم ورود غیرقانونی به فرانسه و انگلیس ، زندان را تجربه کرده است و تاکنون نیز نتوانسته شهروند انگلیس شود . اینکه باید از صبح تا شام کار کند تا بتواند کرایه خانه اش را تامین کند . می گفت که هرچند به او قول داده اند تا دوسال دیگر تابعیت انگلیس را دریافت کند ولی به شدت از بلاتکلیفی در اروپا خسته شده و میان ماندن یا برگشتن دچار تردید می باشد . نکته جالب این بود که برخی از دوستان گروه که از زندگی قابل قبولی هم در ایران برخوردار بودند به ایشان توصیه می کردند که همچنان در لندن بماند و برنگرد ! اینکه هرجای جهان از ایران بهتر است و ...
این گفت و گو برایم این پرسش را مطرح کرد که چه شرایطی موجب می شود مشتاقانه خواستار مهاجرت از ایران باشیم ؟ و چرا جمع پرتعدادی از زیستن در ایران تا این حد ناراضی هستند ؟! فارغ از جذابیت های اقتصادی ، اجتماعی و تحصیلی در آن سوی آب ها که توضیح بدیهیات می باشد ، به نظر می رسد که ما در دمیدن روح میهن دوستی در ضمیر شهروندان خود موفق نبوده ایم ! مروری بر تاریخ یک صد سال گذشته هم این مساله را تایید می کند . واقعیت این است که ما از دوره مشروطه ( حضور پر قدرت غرب در ایران ) تاکنون ، نتوانسته ایم به تلفیقی کارآمد میان ایرانیت و اسلامیت دست یابیم . در همین راستا شاهد بودیم که پهلوی ها با مواجهه ای مکانیکی سعی در حذف اسلام به نفع ایران از عرصه عمومی داشتند . در این رویکرد برنامه هویت سازی از بالا و بدون مشارکت شهروندان انجام پذیرفت . پروژه ای که در آن شهروندان به مثابه توده ای بی شکل تصور می شدند که منفعل بوده و می توانند در هر قالب هویتی ریخته شوند ( قرار بود انسانی تراز تجدد خلق شود!) امری که نتیجه ای عکس به دنبال داشته و به تدریج مقاومت هایی در عرصه های فرهنگی برانگیخت ( عباس عبدی معتقد است که اصرار رژیم بر ایدئولوژی باستان گرایی موجب اقبال توده مردم به گذاشتن اسامی اسلامی بر فرزندان شان پیش از انقلاب شد ). در دوره پس از انقلاب هم تلاشی مشابه، اما در مسیری متفاوت اتفاق افتاد ( ایرانیت به نفع اسلامیت از عرصه عمومی حذف ، و کوشیده شد تا برای توده مردم هویتی اسلامی ایجاد شود ). تلاشی باز هم از بالا و بدون مشارکت مردم ، که این باردر صدد ایجاد انسان تراز ضد تجدد بود!) .هر دو تلاش نافرجام بود. حذف اسلامیت به انقلاب منجر شد و حذف ایرانیت دارد به فرار از ایران می انجامد ! وقتی که قرار است در ساختن آنچه هستیم ( هویت ) ، مشارکت نداشته باشیم ، چه نیازی هست که بمانیم و کشوری را بسازیم ؟!

Telegram.me/solati_mehran
🔷🔹 از خانه کلنگی تا جامعه کلنگی ! 🔹🔷

✍ مهران صولتی

🌱حدود سی آتش نشان فداکار امروز گداختند تا ساکنان مجتمع پلاسکو را از سوختن نجات دهند. هزینه انسانی بسیار سنگین برای نجات یک خانه کلنگی به نام تهران ! شهری با بافت های فرسوده بسیار و معابر تنگ و باریک که مجال امداد رسانی مناسب را در زمان وقوع حوادث غیر مترقبه سلب می کند.مدیریت شهری درگیر فساد سیستمی است . بسیاری از مجوزها بدون نظارت کافی و صرفا بر اساس زدوبندهای اقتصادی و جناحی اخذ می شود و از مشارکت اجتماعی شهروندان هم خبری نیست . میراثی از تجدد یک صد ساله اخیر ایران که نتوانست با بهبود مناسبات اجتماعی ، موفق به گذار موفقیت آمیز ایران به توسعه ای درون زا و متناسب با شرایط فرهنگی / اقتصادی جامعه ایران شود.پلاسکو ؛ نمادی از یک تجدد ناکام بود که فروریخت ! تجددی که دستاوردی جز شکاف طبقاتی ، شهرنشینی افسارگسیخته ، بی هویتی ، منفعت جویی و ساخت و سازهای بی ضابطه و بی ارتباط با فرهنگ ایرانی به ارمغان نیاورد . ساختارهایی که صرفا دست اندرکار خلق انسانی تراز تجدد بودند تا در قالب های تعیین شده ریخته شود .روندی که حتی به رغم دادن شعارهایی برای آفریدن انسانی الهی و اخلاقی در دوران پس از انقلاب ، تسلیم عقلانیت ابزاری و ترجیح مناسبات مادی بر روابط انسانی شد .فروریختن یک خانه کلنگی به نام تهران ، زنگ خطر فروپاشی یک جامعه کلنگی به وسعت ایران را برایمان به صدا درمی آورد . جامعه ای که به رغم برخورداری از منابع طبیعی و انسانی بسیار، هنوز هم در حل مسائل ضروری خود درجا می زند.مشارکت اجتماعی در آن فصلی و انتخاباتی بوده و سرمایه اجتماعی سیری قهقرایی دارد .نوسازی جامعه ایران بیش از همه منوط به گرفتن تصمیمات سخت است ! اجماعی بر سر خروج از وضعیت کنونی در سطوح فوقانی قدرت . اینکه جامعه فرسوده ایران با تداوم و انباشت مسائل حل نشده کنونی ، نمی تواند از رقابت های اقتصادی / سیاسی جهان امروز ، سربلند بیرون بیاید. خطر فروریختن این جامعه کلنگی را جدی بگیریم...

Telegram.me/solati_mehran
🔹 آیا معضل اصلی شوراهای شهر، عضویت ورزشکاران و هنرمندان است ؟

✍ مهران صولتی

🌱فاجعه فروریختن مجتمع پلاسکو و شهادت جانگداز تعدادی از آتش نشانان فداکار این سرزمین، مجالی را برای طرح پاره ای معضلات و نارسایی های اجتماعی ایران فراهم آورد که می تواند مفید و مبارک باشد. سخن از بحران مدیریت در کشور، معضل ازدحام مختل کننده شهروندان، وجود نارسایی های شورا و اینک هم؛ سهم ورزشکاران و هنرمندان عضو شوراهای شهر در شکل گیری مشکلات شهری! پر واضح است که پرداختن عمیق به هریک از این موارد می تواند به ارائه راهکارهایی جهت خروج از مشکلات و بحران های بینجامد به شرط آنکه صرفا محدود به شکل گیری کمپین های مجازی، باقی نماند. از همین رو می کوشم تا به سهم خود مواردی را در این زمینه ذکر نمایم.

✏️ شوراهای شهر به مثابه پارلمان شهری باید عرصه ای برای حضور تمام اقشار و تفکرات باشند. بنابراین باید از اصل مشارکت تمام عیار همه افراد اعم از ورزشکاران، هنرمندان، مهندسان، معلمان و ... در آن دفاع کرد.

✏️ مهم ترین نقیصه انتخابات در ایران غیر حزبی بودن و لذا غیربرنامه ای بودن آن است. در چنین فضایی زمینه برای حضور افرادی در شورا فراهم می شود که بی برنامه، و صرفا متکی بر ثروت یا شهرت خود هستند. رد صلاحیت چهره های موثر سیاسی هم بر این معضل می افزاید.

✏️ هر فردی از آحاد جامعه حق دارد خود را در معرض آرای مردم قرار داده و وارد نهادهای انتخابی همچون شورا شود تنها به این شرط که با رانت ردصلاحیت سلیقه ای رقبا، انتخاب نشده باشد. به طور خلاصه فرد باید نماینده واقعی مردم باشد!

✏️ در جامعه ای که مدیریت شهری و اجرایی آن به فساد سیستمی آغشته شده و روابط بیش از ضوابط بر عرصه تصمیم گیری ها حاکم هستند، هیچ فردی از مهندس و استاد دانشگاه گرفته تا هنرمند و ورزشکار، نمی توانند مصون از معامله گری منافع شهری با منافع شخصی باشند.

✏️ بسیاری از راه حل های نارسایی های شهری نه به دلیل فقدان تخصص بلکه به دلیل تعارض آن ها با منافع نهادهای پیدا و پنهان می باشد. بنابراین تا اجرایی نشدن حاکمیت قانون، متخصصان هم در شورا کار زیادی از پیش نمی برند.

✏️ به جای منع ورزشکاران و هنرمندان از نامزدی در انتخابات باید خواستار ایجاد شفافیت در مناسبات مدیریت شهری و افزایش نقش شورا تا عرصه های مدیریت آموزشی، فرهنگی و بهداشتی شهرها باشیم. به عبارت دیگر" شورای شهرداری" کنونی باید به" شورای شهر" تبدیل شود.

✏️ شهر بیش از آنکه یک "سازه فیزیکی" باشد، یک‌" پدیده اجتماعی "است با همه پیچیدگی ها و در هم تنیدگی ها! بنابراین شوراهای شهر بیش از مهندسان، به سیاست گذاران اجتماعی و برنامه ریزان شهری نیازمند می باشند. بخش عمده ای از نارسایی های کنونی کلان شهرها ناشی از تقلیل مفهوم " مدیریت شهری " به " مدیریت ساخت و ساز شهری " می باشد.

Telegram.me/solati_mehran
🔹 چه زمانی حاشیه می تواند مرکز را بیدار کند ؟
@solati_mehran
✍ مهران صولتی

🌱وقوع حادثه سیل در سیستان و بلوچستان مطابق آخرین برآوردها با خسارت زدن به حدود دو هزار منزل مسکونی در بیش از پانصد روستا ، بیش از پنج هزار نفر را بی خانمان ساخت . خسارت های زیادی به محصولات کشاورزی ، مدارس و معابر عمومی و جاده ها وارد شد و بار دیگر بحران " مدیریت بحران " را در کشور نمایان ساخت.پیش از آن ابعاد این بحران را در پلاسکو به چشم دیده بودیم. البته پلاسکو از این نظر بختیار بود که در کانون لنز دوربین ها و سیاهی رشحات قلم ها قرار گرفت و ابعادی جهانی یافت ولی متاسفانه حادثه سیستان و بلوچستان به سوی پایانی سرشار از فراموشی خبری پیش می رود! دو سال پیش و در هنگامه پرسش جامعه شناسان از چرایی بدرقه شکوهمند مرتضی پاشایی، دکتر اباذری جامعه را محکوم کرد که با مشغول شدن به حوادث مرکز( بخوانید تهران) ، اوضاع اسف بار سیستان و بلوچستان را از یاد برده اند! پرسشی ویرانگر که در هیاهوی برخاسته از شیوه نامتعارف انتقادهای اباذری پاسخی نیافت! مضافا اینکه پرسش از فراموشی حاشیه( بخوانید سیستان و بلوچستان) ، پرسشی جهانی است که به ویژه بعد از حادثه یازدهم سپتامبر بیش از پیش مطرح شد. اینکه چه زمانی حاشیه می تواند مرکز را بیدار کند؟ پاسخ رایج در غرب عبارت از " تروریسم " است! جهان زمانی به حاشیه توجه کرد که توسط حاشیه تهدید شد. اماپاسخ در ایران می تواند متفاوت باشد. توسعه در ایران تاکنون عمدتا برون زا و نامتوازن بوده است . توسعه ای که به سهم خود موجب تقسیم کشور به مرکز -حاشیه و به نوبه خود باعث افزایش نابرابری، حاشیه نشینی، گورخوابی و ... شده است. سیاست های موجود کشور هم با تاکید بر خصوصی سازی، مقررات زدایی و بازاری سازی(که شائبه حرکت کشور در مسیر نئولیبرالیسم را به ذهن متبادر می سازد) ، بر افزایش ناگزیرفاصله میان تهران و سیستان و بلوچستان تاکید می ورزد.در این میان توجه خبری هم از این منطق پیروی می کند؛ " توجه به مرکز می تواند موجب افزایش مخاطب شود". امروزه و در آستانه انتخابات ریاست جمهوری یکی از راه های توجه خبری به مسائل حاشیه این است که پرسش از چرایی عدم نامتوازن توسعه در کشور و راه های کاهش شکاف مرکز -حاشیه به یکی از مطالبات جامعه مدنی ایران از نامزدهای ریاست جمهوری تبدیل شود. اینکه حاشیه تنها نباید در زمان رای دادن و صرفا جهت ارائه نمایشی از انسجام ملی دیده شود! اینکه حاشیه تنها نباید در هنگامه حملات تروریستی گروهک ریگی در بخش های خبری مورد توجه قرار گیرد. هر چند زمان کوتاه سه ماهه برای شکل گیری یک گفتمان نیرومند جهت توجه به حاشیه کفایت نمی کند ولی می توان از همین فرصت هم جهت دعوت دولت به عقلانیت در تصمیم سازی های آینده بهره گرفت. حتی نوشتن یک یادداشت درباره سیستان و بلوچستان هم می تواند مفید باشد...

Telegram.me/solati_mehran
🔹 متاسفیم! دموکراسی گارانتی ندارد! 🔹

@solati_mehran
✍ مهران صولتی

🌱با روشن تر شدن اقدامات جنون آمیز ترامپ در امریکا که آشکارا از آن بوی نژادپرستی عریان به مشام می رسد، تشکیک در حقانیت و صلاحیت " دموکراسی نمایندگی "بیش از پیش مجال طرح می یابد. اینکه با فراگیر شدن موج پوپولیسم از اروپا تا امریکا و پیامدهای پیش بینی ناپذیرحضور چهره هایی همچون ترامپ(امریکا)، لوپن( فرانسه) و ... در قدرت تا چه حد می توان به نتایج دموکراسی امیدوار بود؟! ( یادآوری کنیم که هیتلر هم کاملا دموکراتیک به قدرت رسید و سپس فاجعه آفرید!) .واقعیت این است که دموکراسی در عین برخورداری از هاضمه ای نیرومند که می تواند اندیشه های متکثر و رفتارهای متنوع را درون خود هضم کند و قوی تر و فربه تر از میدان خارج شود، به هیچ عنوان گارانتی ندارد! نمی شود یک بار برای همیشه رای داد و بعد از آن تا انتخابات بعدی استراحت کرد( تصوری که خیلی در ایران فراگیر است)، در روزگار برآمدن پوپولیست ها دموکراسی بیش از همیشه نیاز به پاسداری و صبوری دارد. زمانی هم که اوباما در آستانه ترک کاخ سفید گفت ؛ " دموکراسی را هر زمان که مفروض بگیریم به خطر می افتد"، اشاره به همین نکته داشت. و اکنون دموکراسی در امریکا عمیقا به خطر افتاده و منافع شهروندان و سایر جهانیان را با مخاطرات جدی مواجه کرده است. شاید اگر سندرز و جنبش برابری خواهانه اش مجال حضور می یافت، یا بخش عمده ای از مردم امریکا به دلیل بی تفاوتی، یا ابتذال ناشی از حضور دو چهره بد و بدتر با مشارکت در انتخابات قهرنمی کردند(مشارکت در انتخابات امسال حدود ۵۵% بود) ، امروز ناچار نبودند که شرمساری ناشی از انتخاب ترامپ را نزد جهانیان به جان بخرند، ولی افق دموکراسی در امریکا با حضور پررنگ جنبش های اجتماعی بالنده و مطبوعات پرقدرت همچنان روشن است ، هرچند که امروزه فعالان جامعه مدنی امریکا باید بیش از گذشته بار عدم مشارکت حداقلی بخشی از شهروندان آن را به دوش بکشند. معتقدان به" سیاست رادیکال" حدود دودهه است که هشدار می دهند محدود کردن سیاست به رقابت های غیرشفاف حزبی در فضایی که در آن شهروندان نسبت به سیاست مداران بی اعتمادهستند می تواند به ظهور پوپولیسم بینجامد. روندی که در آن به دلیل شباهت ملال آور برنامه های احزاب به یکدیگر هویت یابی های قومی و نژادی بیش از پیش افزایش یافته و شهروندان به نحو فزاینده ای از مشارکت سیاسی و اجتماعی ناامید می شوند.در چنین بستری یک منجی پوپولیست می تواند با دیوارکشی سیاسی در جامعه و تشویق سیاست های بیگانه ستیز ، بر موج خستگی یک جامعه فرسوده سوار شده و با ساده سازی روابط پیچیده داخلی و خارجی ، دموکراسی را مات نماید. معادله ای که در آن دموکراسی حقیقی(برابری واقعی)، صحنه را به دموکراسی نمایندگی(برابری آراء) واگذار می کند.در روزگاری که جهان بیش از پیش در آغوش احزاب دست راستی فرو می رود و" سیاست هویت" بر"سیاست حقیقت" ترجیح می یابد، کنش گران سیاسی باید با شجاعت اخلاقی افزون تر نیازهای واقعی جامعه را بازتاب دهند...

Telegram.me/solati_mehran
🔷🔹 سمفونی مردگان در ایران! 🔹🔷

@solati_mehran
✍ مهران صولتی

🌱در ایران امروز سمفونی مردگان می نوازند! هر چند که در چهل سال گذشته هرگز یک کشور شاد و بانشاط نبوده ایم ولی آوار شدن این حجم از اندوه جمعی هم ویران کننده ی روان جمعی ایرانیان است. حادثه اتوبوس سربازان ، قطار مسافربری، آتش نشانان، کول بران و ... در همین چند ماه گذشته به اندازه کافی جانگداز و یاس آفرین بوده است. تهدیدهای ترامپ هم به این مجموعه اضافه شده تا دورانی از تعلیق و بلاتکلیفی را هم تجربه کنیم.واکنش ها در فضای مجازی هم عمدتا تشدید کننده ناامیدی ها بوده است ؛ در ابتدا موجی از هم دردی این فضا را پر می کند، سپس مسئولین مربوطه آماج حملات قرار می گیرند و در پایان هم با مقایسه ایران با کشورهای توسعه یافته، و اضافه کردن اندکی چاشنی نظریه توطئه داستان به فراموشی سپرده می شود! حال پرسش اینجاست که آیا قرار است این فرآیند همچنان تکرار شده و موج همدلی ها و خلاقیت ها در میانه انفجار اطلاعات دفن شود یا می توان تمهیدی اندیشید تا حداقلی از درس آموزی و عبرت اندوزی نصیب ما شود؟ لذا در این راستا می توان نکات زیر را مورد توجه قرار داد ؛

✏️ در همه رویدادهای ناگوار ذکر شده سهمی از خسارت ها متوجه کنش گر و بخشی متعلق به ساختار بوده است. یعنی هم شهروندان از رعایت استانداردهای ایمنی می گریزند و هم ساختار اجرایی- بوروکراتیک کشور ازنظارت قانونی خود بر این استانداردها چشم می پوشد( قانون را به شهروندان می فروشد!) لذا اگر بعد از هر رویدادی از خود بپرسیم چگونه می توانستیم از آن جلوگیری کنیم و به نوعی سهم خود را در وقوع آن بپذیریم، می توانیم به خروج از این چرخه معیوب امیدوار باشیم.

✏️ در وضعیت موجود سهم ساختارهای فشل و ناکارآمد بسیار بیشتر از نقش مسئولین متصدی آنها است. از همین رو رفت و آمد مسئولین مختلف نمی تواند چندان تغییرات معناداری در فرآیندهای معیوب تصمیم سازی های ایجاد نماید( پوپولیست ها تبلیغ می کنند که می توانند اراده گرایانه همه مشکلات را حل کنند!). بنابراین گام برداشتن به سوی فهم نارسایی های اجرایی- اداری موجود از سوی مردم(هرچند در ابتدا دشوار می نماید) ، می تواند به رهایی از ناامیدی ها و عوام فریبی ها کمک نماید.

✏️ گذار از وضعیت موجود که توام با شکل گیری بحران های عدیده و رویدادهای مخاطره آمیز بسیار(جامعه ریسک) است ، نیازمند وفاق میان دولت و ملت بر سر اتخاذ تصمیم های سخت است؛ اعمال سخت گیرانه نظارت های قانونی، بیمه اجباری، ارتقاء استانداردهای ایمنی، زیست محیطی و ... از این جمله اند که متاسفانه دولت های مختلف در ایران همواره به دلیل عدم آمادگی مردم و نگرانی از سقوط سبد آرای خود در انتخابات، انجام آنها را به تعویق انداخته و به انباشت آنها کمک کرده اند!

Telegram.me/solati_mehran
🔹 شجاعت خوردن " سیب سوم " را داشته باش!
@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱حکایتی قدیمی وجود دارد که می گوید :
" گرسنه ای در اتاقی اسیر شده بود و تنها سه سیب داشت ، سیب اول را کارد می زند و می بیند که کرم زده است ، سیب دوم را نیز کارد زده و می بیند باز هم کرم در داخل آن است ، به سیب سوم که می رسد چراغ اتاق را خاموش می کند و در تاریکی شروع به خوردن سیب می نماید " .
خوردن بی پروای سیب سوم می تواند تفسیرهای متفاوتی را برانگیزد؛ حماقت، غفلت، هراس از دست دادن تنها اندوخته یک انسان گرسنه و ...اما از سوی دیگر خوردن سیب در تاریکی می تواند واجد معانی مثبت و دلهره آمیزی هم داشته باشد؛ لحظه استیصال و میل به مقاومت، جستجوی بارقه ای از امید در ظلمات، نوید رهایی به رغم تجارب شکست آلوده قبلی و بالاخره گشودن راهی در بن بست ناامیدی...در روزگاری که دوگانه ها بر دست و پای همگان بندنهاده و پیشاپیش ما را به برگزیدن یکی فرامی خوانند، سیب سوم می تواند تجسم " گرفتن تصمیم در شرایط عدم تصمیم! " باشد( تعریف دریدا از سیاست). انقلاب هایی از جنس سال ۵۷ هم معمولا همان سیب های سوم هستند؛ تبلور شورآفرین یک اراده جمعی که همه را مسحور خود می کند، شوق گشودن راهی ناگشودنی همراه دیگران، نوعی قمار عاشقانه با فرجامی نامشخص که تنها لذت اندیشیدن به امر محال، ظهور آن را توجیه پذیر می سازد. در این مجال می کوشم تا به برخی از نیندیشیدنی هایی بپردازم که می توانند ما را از دوگانه های مرسوم رهایی بخشیده و به گسترش پهنه امکان بینجامند!

📝 در میانه دوگانه تاریخی "با حکومت "یا "بر حکومت" بودن که بخش عمده ای از سرمایه های انسانی و اجتماعی کشور را تلف کرده است، می توان راهی را جستجو کرد که بر بی اعتمادی تاریخی مردم نسبت به حکومت ها و هراس حکومت ها از مردم در ایران فائق آمده و ترکیبی هم افزا و کارکردی از این دو بدست دهد!

📝 اگر بپذیریم که سنت گرایی و اصلاح طلبی قدمتی به درازای تاریخ مشروطه ایران دارند، می توان در جستجوی" راه سومی" برآمد که بتواند در عین توجه به آزادی سیاسی، برابری اقتصادی را هم مدنظر قراردهد، توسعه را در همه ابعادش پی گیری نماید و قادر به جلب مشارکت پایدار مردم و نخبگان در تعیین سرنوشت جامعه باشد!

📝 تاریخ مدرن ایران سرشار از دوره های متناوب اصلاح و انقلاب بوده است. اصلاحاتی که از فرط محافظه کاری ، قادر به ایجاد تغییرات معنادار نبوده و به انقلاب انجامیده اند، و انقلاب هایی که به دلیل تحقق نیافتن آرمان های خود، ایرانیان را از بلندپروازی پشیمان ساخته اند. می توان به راه هایی برای انجام اصلاحات رادیکال(در هدف انقلابی و در روش اصلاح طلبانه) اندیشید!

🔹نکته پایانی: فهرست نیندیشیدنی ها بسیار طولانی تر می شود، تنها اگر شجاعت شکستن قالب هایی را بیابیم که ما را از اندیشیدن به امرمحال باز می دارند. سیب های سومی که می توانند ما را از بن بست یکنواختی و تکرار رهایی بخشند...

Telegram.me/solati_mehran
🔹 طرح " آشتی ملی " خاتمی در بوته نقد! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱مطرح کردن ایده " آشتی ملی" از سوی محمد خاتمی بازتاب های مختلفی در میان رسانه های جمعی و شبکه های اجتماعی به همراه داشته است. موافقان که اغلب از اصلاح طلبان داخل کشور بوده اند نگاهی مثبت و راهبردی نسبت به آن داشته و از این طرح همزمان با تهدیدهای پیش بینی ناپذیر امریکای عصر ترامپ استقبال کرده اند. اما مخالفان این ایده که عمدتا از نیروهای سیاسی خارج از کشور می باشند برداشتی بدبینانه و ناامیدانه نسبت به آن ابراز داشته اند. ایشان خاتمی را متهم به فرصت سوزی سیاسی و مستهلک کردن سرمایه ای کرده اند که از سوی جامعه به وی اعطا شده است. از همین رو، و در میانه اظهار نظرهای موافقان و مخالفان می کوشم تا نکاتی را در نقد این ایده مطرح نمایم؛

1⃣ طرح آشتی ملی آن هم در زمانه ای که کشور از تعارض ها و شکاف های عدیده ای رنج می برد فی نفسه ارزشمند است. در واقع باید به آینده ملتی امیدوار بود که نیروهای سیاسی آن به جای حرف از جنگ و حذف ، از آشتی و همبستگی سخن به میان می آورند، کسانی که صبورانه از تضییع حقوق شخصی خود می گذرند تا فردایی بهتر را برای ایران اسلامی رقم زنند.

2⃣ پیش شرط قطعی آشتی ملی، "هژمونیک شدن" گفتمانی است که وفاق، گفتگو، و به رسمیت شناخته شدن رقابت و مخالفت سیاسی، از مولفه های اساسی آن باشد و بکوشد نه از سر اضطرار تهدیدهای ترامپ! ، بلکه از سر ضرورت چنین اجماعی برای غلبه بر نارسایی های کشور، به سوی فراگیر نمودن چنین گفتمانی در میان کلیه نیروهای سیاسی کشور از همه طیف ها گام بردارد.

3⃣ طرح" آشتی ملی" بدون حرکت به سوی توازن قوای پایدار میان نیروهای سیاسی زود گذر بوده و تنها در حد شعار باقی می ماند! در چنین مسیری هم باید نیروهای اصولگرا نسبت به صندوق های آراء و نگاه مثبت مردم به ایشان امیدوار بمانند(بکوشند در صورت شکست در انتخابات از ظرفیت نهادهای انتصابی برای منافع جناحی بهره نبرند!) و هم اصلاح طلبان از همکاری با نهادهای انتصابی ناامید نباشند( بکوشند تا ترکیب این نهادها معتدل تر و فراجناحی تر از گذشته شود!).

4⃣ پیش نیاز ضروری دیگر برای تحقق این طرح، حرکت به سوی "جناح زدایی" از برخی نهادهای داوری برای حل و فصل منازعات در سطح ملی است. در همین راستا تکثیر شخصیت هایی که همچون مرحوم هاشمی بتوانند در میانه درگیری های جناحی بی طرفانه بایستند و تنها به منافع ملی بیندیشند ضروری به نظر می رسد. باید از روزی هراس داشت که آن چنان وضعیت شکننده ای در کشور حاکم شود که نتوان در هنگامه بحران ها حداقلی از اقناع را در میان افکار عمومی ایجاد نمود!

🔹نکته پایانی: در نگاهی واقع بینانه هرچند که نمی توان به تحقق ایده " آشتی ملی" خاتمی چندان خوش بین بود ولی طرح و تداوم آن از سوی نیروهای سیاسی کشور، و در وضعیتی که در محاصره تهدیدهای خارجی و بحران های داخلی به سر می بریم، اقدامی ارزشمند و امیدآفرین تلقی می شود به ویژه اگر با پاسخ مناسبی از سوی حاکمیت هم مواجه شود.

Telegram.me/solati_mehran
🔹 ما بخشی از نیروی انتظامی هستیم!!! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱معلمی در کرمان بدون توجه به اینکه دانش آموز مداد نوک تیزی در دست دارد ضربه ای به دستان او می زند و مداد به گونه ای اسف بار درون پوست سر دانش آموز فرو می رود. تصویر رقت بار این حادثه در شبکه های مجازی منتشر، و موجی از احساس همدردی را در میان مردم برمی انگیزد. صداوسیما در چند برنامه به این مساله می پردازد و مدیر کل آموزش و پرورش کرمان در تماسی تلفنی وعده می دهد که حتی اگر والدین دانش آموز گذشت کنند ما نمی گذریم! به مردم وعده تعلیق از کار و اخذ تست سلامت روانی از معلم را می دهد و ...حال پرسش این است که چرا داستان تکراری تنبیه دانش آموزان همچنان به رغم هشدارها ادامه می یابد؟ معلمان به عواقب اینکار آگاه نیستند؟ یا اینکه قضیه پیچیده تر و ساختاری تر از این قضاوت ها است؟ پاسخ این است که مدارس هم اکنون به کانون خشونت ساختاری بر معلمان و دانش آموزان تبدیل شده اند که می توان برآیند آن در تنبیه یک طرف و بی احترامی نسبت به طرف دیگر مشاهده کرد. اجازه دهید تصویر دقیق تری از اکثر مدارس امروز ایران ( البته به جز معدودی از مدارس استعدادهای درخشان) را برایتان ترسیم کنم. وزارت آموزش و پرورش به دلیل کمبود اعتبار و کسری بودجه فزاینده، هر سال تعدادی از کلاس ها را در هم ادغام می کند( امسال تعداد متوسط دانش آموزان هر کلاس به حدود چهل نفر رسیده است!). این تعداد زیاد دانش آموز را اگر در کنار ساعت های طولانی کلاس( در دوره راهنمایی زمان به حدود ۱۰۰ دقیقه می رسد!)، کلاس های فاقد جذابیت، درس های انتزاعی، بی انگیزگی تحصیلی، غوطه خوردن وزارت خانه در روزمرگی، فقدان استراتژی های تحول و حاکمیت گفتمان نظم در مدارس قرار دهید،نتیجه عبارت از تبدیل "معلمان" به" ماموران انتظامات "می شود! همچنین در سالهای اخیر افزایش بی سابقه آسیب های اجتماعی در جامعه آثار سویی را در مدارس به جا گذاشته و آنها را به شهرهایی بی دفاع تبدیل کرده است! پیامدهای ناشی از افزایش خانواده های طلاق، خشونت های خانگی، اعتیاد والد، بدسرپرستی فرزندان ، بلوغ زودرس و ... به سرعت در مدارس منتشر و فراگیر می شوند. در چنین وضعیتی بخش عمده انرژی معلمان مصروف کنترل کلاس ها، مهار آسیب ها و در نتیجه ویرانی اعصاب و روان خود می شود(کمتر معلمی حاضر است دیرتر بازنشسته شود). با حاکمیت سیاست" قبولی به هرقیمت!" در آموزش و پرورش، معلمان تنها ابزار اقتدار خود در کلاس(نمره) را از دست داده و کاملا خلع سلاح شده اند. بی توجهی برنامه های آموزشی و پرورشی مدارس به "برنامه درسی پنهان"، موجب کاهش تاثیرگذاری معلمان شده و نقش آنها را تا حد ماموران انتظامات تقلیل داده است. غرق شدن آموزش و پرورش در تمرکز گرایی و فرمالیسم هم مانع از آن می شود که شما بتوانید برنامه هایی متفاوت برای افزایش جذابیت در مدارس به اجرا بگذارید، و سیطره ایدئولوژی فرسنگ ها میان برنامه های مدارس با واقعیت های جامعه فاصله ایجاد کرده است(در دوران حساس و خطیر بلوغ همچنان برنامه ای برای تربیت جنسی دانش آموزان وجود ندارد!). حال در چنین فضایی آکنده از آشفتگی ، روزمره گی و فقدان برنامه ای برای روزآمد و کارآمد‌ کردن مدارس، دور از انتظار نیست که صبری لبریز شود و خشونتی بیافریند یا دانش آموزی برآشوبد و حرمت معلمی را فروریزد! واقعیت این است که معلمان و دانش آموزان هر دو قربانی شرایط موجود هستند! کار حتی به جایی رسیده است که معلمان می گویند؛ تا اطلاع ثانوی ما صرفا بخشی از نیروی انتظامی هستیم...

Telegram.me/solati_mehran
دریغ و درد از این روزهای #خوزستان عزیز
و مردم مظلوم و صبور و بی‌رسانه‌اش

#ایران_تهران_نیست

@solati_mehran
🔹 کمپین های مجازی؛ گامی برای ایجاد همبستگی در یک جامعه ذره ای!
@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱مدرنیته به رغم دستاوردهای بسیاری که برای انسان غربی به ارمغان آورد ولی نتوانست آرمان بلند عصر روشنگری مبنی بر دستیابی به جامعه ای آزاد، برابر و انسانی را به طور کامل محقق سازد( حتی برخی از اندیشمندان مکتب انتقادی معتقدند که در این زمینه شکست خورده است!). در همین زمینه هابرماس اعتقاد دارد که ما در روزگار کنونی با استثمار زیست جهان( جامعه و فرهنگ) از سوی سیستم( اقتصاد و سیاست) مواجه هستیم. به این معنای ساده که دو قلمرو اقتصاد( با منطق پول) و سیاست( با منطق زور) توانسته اند دو عرصه جامعه(با منطق روابط انسانی) و فرهنگ ( با منطق روابط عقلانی) را به حاشیه برانند! البته هابرماس پادزهر این وضعیت را در شکل گیری جنبش های نوین اجتماعی در غرب می بیند که می کوشند تا با تولید و انتشار معانی جدید جامعه را به سوی روابط آزادانه تر و انسانی تر سوق دهند. در ایران هم اگر چه ما با عوارض استثمار زیست جهان توسط سیستم مواجه هستیم( در مواردی این برخورد عریان تر و خشن تر می باشد!)، ولی مشکل زمانی بیشتر می شود که عرصه سیاست، فرصت و امنیتی برای ظهور آزادانه جنبش های اجتماعی فراهم نمی سازد. از همین رو بیشتر افراد می کوشند تا این دغدغه ها را در فضای مجازی پیگیری کنند. پدیده شکل گیری کمپین های گوناگون در شبکه های اجتماعی را باید درهمین راستا و بهره گیری شهروندان از امکانات موجود جهت ایجاد همبستگی افزون تر در یک جامعه ذره ای تفسیر کرد. جامعه ای که درگیر روابط پولی و کالایی شده و سرمایه اجتماعی آن در مواجهه با امواج ویران گر" خودمحوری" و "بی اعتمادی" هر روز بیش از پیش رنگ می بازد! حال در جامعه ای با این اوصاف جمعی از معلمان کوشیده اند تا با راه اندازی کمپینی مجازی با عنوان؛ " بودجه عادلانه برای افزایش حقوق معلمان و بهبود کیفیت آموزش در مدارس " منادی دفاع از آخرین دژ یک جامعه بی پناه(مدارس) در قبال آسیب های اجتماعی باشند! در جامعه ای که به نحوی ساختاری فرهنگ و جامعه در آن به حاشیه رفته و ایدئولوژی و کنکور گریبان آموزش و پرورش را رها نمی کنند، تنها معلمانی می توانند شعله امید به تحقق یک جامعه ای انسانی تر و اخلاقی تر را در ضمیر دانش آموزان برافروزند که توانسته باشند از دغدغه های داشتن یک زندگی حداقلی و شرافتمندانه رهایی یابند. در جامعه ای که مدارس آن به دلیل مشکلات معیشتی معلمان و بی انگیزگی دانش آموزان، به "شهرهایی بی دفاع" در قبال نارسایی های اجتماعی تبدیل شده اند ، آموزش و پرورش همچنان به مثابه یک پیمانکار ورشکسته و حاشیه نشین به نظر می رسد! بنابراین در چنین وضعیت اسف باری شکل گیری کمپین هایی با دغدغه بهبود کیفیت نظام تعلیم و تربیت، می تواند به " افزایش همبستگی اجتماعی در یک جامعه ذره ای " بینجامد.

Telegram.me/solati_mehran
🔹شمایل توسعه در ایران؛ از پلاسکو تا اهواز! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱از پلاسکو تا اهواز ، اگر چه فاصله دور، ولی شباهت ها بسیار است. از فروریختن سازه ای فلزی تا ریزش ریزگردها بر جان شهروندان اهوازی تاریخی به بلندای یکصد سال تجدد برون زا و ناکام قد برافراشته است! تجددی که کوشید تا جامه ایرانیان را نو کند و آنها را از پس دو قرن استراحت در تعطیلات تاریخ( شایگان) ، و با تکیه بر منبع گران قیمت نفت به دروازه های " تمدن بزرگ" رهنمون شود. توسعه در یکصد سال اخیر کوشید تا انسانی در تراز تجدد بیافریند و از همین رو بیش از جامعه بر دولت تاکید کرد. دولتی که قرار بود" درد" و "درمان "جامعه را تشخیص داده و برای آن نسخه بپیچد. می توان سایر ویژگی های چنین توسعه ای را هم به شرح زیر فهرست کرد:

✏️ توسعه در ایران خیرخواهانه بود ولی عجولانه پی گیری شد! مهمترین دلیلش اشراف به عقب ماندگی ایران از دیگر کشورها بود. پیشرفت های غربیان چنان شگرف بود که ما را افسون کرده و اعتماد به نفس مان را از میان برده بود. درنگ جایز نبود، باید هر چه زودتر به آنها می رسیدیم!

✏️ توسعه ایران متکی بر سخت افزار به جای نرم افزار بود. به جای آنکه ابتدا نوعی خودآگاهی نسبت به وضعی که در آن به سر می بردیم شکل بگیرد و سپس به اقدام منجر شود، ابتدا کوشیدیم تا تکنولوژی را وارد کنیم و سپس جامعه را به پذیرش آن وادار کنیم.

✏️ توسعه در ایران بدون مشارکت مردم شکل گرفت. مردم در آن همواره تماشگر بودند نه بازیگر! در عوض این نفت بود که توانست خلاء فقدان مردم را برای دولت مردان پر کند. کشف نفت، خوزستان را مشهور کرد و پول نفت، پلاسکو را برافراشت!

✏️ توسعه در ایران یک بعدی و تک ساحتی بود! از عرصه نظامی و اقتصادی آغاز شد و بی اعتنا به عرصه سیاست و فرهنگ ادامه یافت. عدم توازن آن را متزلزل کرد و فروریخت! جامعه ای بجا گذاشت که مدرن مصرف می کنند ولی مدرن نمی اندیشند!

✏️ توسعه در ایران نمایشی و نمادین بود. قرار بود که پلاسکو نمایش ابهت تجدد ایرانیان باشد و خوزستان نماد پیشرفت ایشان! احزاب ، دانش مطبوعات، دموکراسی و انتخابات نمایشی هم بعدها این پازل را تکمیل کردند! ایران را می توان جامعه نمایشی خواند!

✏️ توسعه در ایران مهندسی محور بود! جامعه مومی خوش دست فرض می شد که می توان براساس امیال بلندپروازانه به آن شکل داد. معترضین یا باید" پاسپورت" شان را می گرفتند و از کشور می رفتند، یا باید به مثابه" خس و خاشاک" تن به امواج پوپولیسم می سپردند! علوم انسانی و اجتماعی اما، غایب بزرگ این عرصه بودند!
✏️ توسعه در ایران " پروژه" بود، نه " پروسه"! فرصتی برای چالشی درون زا جهت تشخیص و تبیین مسائل اساسی جامعه ایرانی فراهم نیامد. قرار بود همزمان وارد کننده تکنولوژی و تمدن مغرب زمین باشیم ولی غرس این نهال در خاک ناآماده این سرزمین، تنها به شکل گیری یک جامعه مدرن بدقواره( جلایی پور) انجامید!

Telegram.me/solati_mehran