مهران صولتی
6.15K subscribers
172 photos
56 videos
21 files
536 links
دانش آموخته دکترای جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

@mehran_solati : ارتباط با نویسنده

https://instagram.com/solati_mehran
Download Telegram
🔹 پیشرفت میلی متری در مسیر دموکراسی!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱 برای ایرانیانی که عادت کرده اند دستاوردهای دموکراتیک را فست فودی میل کرده و با شرکت در یک انتخابات از خود رفع تکلیف کنند، رای امروز مجمع تشخیص مصلحت به حضور سپنتا نیکنام نمی تواند چندان مهم تلقی شود! اما اگر نیم نگاهی به فراز و فرودهای توسعه در کشورهای پیشرفته بیفکنیم متوجه می شویم که کار دموکراسی چندان ساده و بی مبارزه هم پیش نرفته است. مثلا خوب است بدانیم که در سوئد به عنوان یکی از غنی ترین دموکراسی ها در کنار کشورهایی مانند دانمارک، نروژ و فنلاند، عمر کسب حق رای یا حق اشتغال زنان در ادارات، هنوز هم به یکصد سال نمی رسد. در امریکا هم اقلیت ها تنها حدود پنجاه سال است که از حقوق اولیه خود برخوردار شده اند! در حقیقت همه این کشورها دورانی از مبارزه طولانی را سپری کرده و اکنون به جایی رسیده اند که اگر چه لذت بخش است ولی به هیچ عنوان اطمینان بخش نیست! از همین رو باید دموکراسی را پدیده ای فاقد گارانتی دانست، به این معنا که دستیابی به توسعه دموکراتیک بیش از همه نیازمند پایمردی، جدیت، تداوم و کوشش خستگی ناپذیر است. حداقل تا اینجا سپنتا نیکنام نشان داده است که پیروز سرفراز حدود یک سال تلاش خود و جامعه مدنی ایران است. او که از نامردمی ها نهراسید، از بی مهری ها ناامید نشد، مهاجرت نکرد، با اپوزیسیون برانداز همزبانی نکرد و شرافت مندانه، نه تنها به حق خود رسید بلکه حاشیه ای امن تر نیز برای فعالیت اقلیت های مذهبی در شوراهای شهر ایجاد کرد. این پیروزی بیش از هر چیز ریشه در پایمردی سپنتا و بازتاب گسترده اجحاف صورت گرفته در افکار عمومی داخل و خارج از کشور داشت. افکاری که اکنون پیوندی استوار با فراگیر شدن شبکه های اجتماعی یافته اند. در مجموع رای امروز مجمع به اصلاح قانون شوراها و حضور مطمئن تر اقلیت ها در این نهاد مردمی را باید روییدن جوانه امید در شوره زار زمانه یاس آلود کنونی تعبیر کرد. پیشرفت دموکراسی در ایران امروز، مسیری دشوار از جنس نفوذ تدریجی گیاه در دل یک صخره، یا تراش خوردن میلی متری دیواره های سنگی یک تونل را پیش رو دارد! اگر چه تدریجی و زمان بر است ولی می تواند با جدیت و پشتکار ما بی بازگشت شود!


@solati_mehran

#دموکراسی
#سپنتا_نیکنام
🔹 علل هفت گانه عقب ماندگی ایران! 🔹

(قسمت یک از سه)

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱با گذشت بیش از دو سده از نخستین رویارویی نخبگان ایرانی با واقعیت عقب ماندگی ایران، که معطوف به بیان خودآگاهانه عباس میرزا پس از شکست از روسیه در دوران فتحعلی شاه بود به نظر می رسد که ایرانیان همچنان در دستیابی به حداقل های قابل قبولی از توسعه یافتگی عاجز مانده اند. با وجود کشف و بهره برداری از منابع سرشار نفت و گاز در کنار وجود جمعیتی جوان و تحصیل کرده اینک پرسش از دلایل عقب ماندگی ایران ابعادی مهم تر نیز یافته است. اینکه چگونه ممکن است در مدتی کوتاه تر از این بسیاری از کشورهای شرق آسیا در عین فقر منابع و سرمایه های طبیعی به توسعه دست یابند ولی ما همچنان در هزار توی پیشرفت سردرگم مانده باشیم؟! در هر صورت پس از درخشیدن نخستین بارقه های خودآگاهی ایرانیان نسبت به عقب ماندگی این سرزمین از همتایان غربی و شرقی اش مجموعه ای از تحقیقات و پژوهش ها پیرامون علل و دلایل این رویداد ناگوار صورت پذیرفت که ادبیاتی غنی را در زمینه توسعه و چرایی توسعه نیافتگی ایران پدید آورد. در ادامه می کوشم تا از هفت علتی سخن به میان آورم که به نظر می رسد نقش مهمتری در عقب ماندگی تاریخی ایران طی دویست سال گذشته داشته اند:

🔹 استبداد ایرانی: نخستین و پربسامدترین علتی که برای تبیین عقب ماندگی ایران در پژوهش های تاریخی- اجتماعی ذکر می شود عبارت از مفهوم" استبداد ایرانی" می باشد. استبدادی که فرد و جامعه را در مقابل اراده متغیر سلطان ناچیز تلقی کرده و از پادشاه، تصویر انسانی به غایت توانمند و غیر پاسخگو ارائه می دهد. البته روشن است که مفهوم خودکامگی ساخته و پرداخته دو قرن اخیر است و پیش از آن کمتر کسی در حقانیت پادشاهانی که آنها را ظل ا... فی الارض دانسته و حتی ایشان را به صفت، عادل می شناختند تردیدی روا می داشت! استبداد ایرانی به درختی شباهت داشت که پرورش گاه آفات بسیار بود؛ ریاکاری، دروغگویی، چاپلوسی، نخبه ستیزی و پخمه پروری فقط بخشی از این پیامدهای فرهنگی بود که تا عصرها و نسل ها ادامه می یافت. جامعه کوتاه مدت دستاورد دیگر استبداد ایرانی بود. همه امور فاقد قطعیت بودند و برنامه ریزی بلند مدت برای توسعه یافتگی دچار امتناع بود. امور زودگذر بود و نوعی ابن الوقتی و فرصت طلبی را به جامعه القاء می کرد و نهایتا فساد در آن سیستم روز به روز فراگیرتر می شد!

🔹 فقدان سنت دموکراتیک: امروزه دیگر همگان اذعان دارند که میان دموکراسی و توسعه یافتگی پیوندی وثیق برقرار است. بدون دموکراسی، از توازن قدرت، فردگرایی، حقوق بشر، عدالت و قدبرافراشتن جامعه در مقابل هجوم و هیمنه دولت خبری نیست. اما آنچه ما در ایران شاهد بوده ایم عبارت از فقدان یک سنت دموکراتیک تاریخی می باشد. در حقیقت بخش مهمی از تاریخ این مرز و بوم تاریخ شاهان و رویت ناپذیری مردم بوده است. فقدانی که با تبدیل نشدن قانون به تنها مرجع تنظیم رابطه حکومت با شهروندان، موجبات قدرت گرفتن بی سابقه حکومت در قبال جامعه را فراهم آورد. از آن پس بود که شکافی ژرف میان دولت- ملت شکل گرفت که به بیگانگی میان دو طرف انجامید. بعد از آن بود که حاکمان یکسره میل به سرکوب مردم را در وجودشان تقویت می کردند و مردم نیز شعله امید به سرنگونی حاکمان را در عمق جانشان فروزان نگه می داشتند!

🔹 نقش پیرامونی در نظام جهانی: شوربختانه باید گفت که ایران همواره نقشی پیرامونی در نظام مبتنی بر سرمایه داری جهانی داشته است. ایران از اواخر دوره صفویه وارد چنین نامعادله نابرابری شد و در دوره قاجار و پهلوی با اوج پیامدهای ناگوار آن مواجه شد. پیرامونی بودن مطابق نظریه والرشتاین ایجاب می کرد که کشورهای پیرامونی به مبداء تامین مواد خام یا بازار مصرف کالاهای کشورهای مرکز تبدیل شوند. همچنین کشورهای پیرامونی از آنجا که از مناسبات نابرابر اقتصادی جهان تاثیر می پذیرند می کوشند تا به سرعت عقب ماندگی خود را از طریق واردات تکنولوژی های کشورهای پیشرفته تامین نموده و سریعا به توسعه دست یابند، در حالی که توسعه بیش از همه روندی درونزا و مبتنی بر نوعی تمایز یافتگی نهادی می باشد. همچنین پیرامونی بودن تداوم حاکمیت های اقتدارگرایی را توجیه می کند که در صدد راهبری کشور به سوی پیشرفت سریع در کوتاه ترین زمان ممکن هستند!
( قسمت دو از سه)

✍ مهران صولتی

🔹 تماس با لایه های سخت افزاری توسعه: در طول دو سده گذشته ایرانیان بیش از آن که با اندیشه های غربیان در ارتباط باشند با دستاوردهای سخت افزاری و تکنولوژیک غرب مرتبط بودند. روندی که البته از شکست سپاهیان ایران در چالدران آغاز و با شکست سپاهیان ایران از روسیه تداوم یافت. آشنایی با لایه های سخت افزاری توسعه از آن رو اتفاق افتاد که نخستین دلیل عقب ماندگی ایران و خودآگاهی متعاقب آن در میدان جنگی رقم خورد که متاثر از نابرابری شگرف تسلیحاتی در دو سوی میدان بود. از آن پس بود که ایرانیان همواره در نقش وارد کننده تکنولوژی ظاهر شده و مدرنیزاسیون را بر مدرنیته اولویت بخشیدند. پیامد کار هم شکل گیری نوعی تاخر و حتی تعارض فرهنگی بود. به عبارت دیگر از آنجا که فرهنگ مدرنیته در اعماق این سرزمین نروییده بود وارد کردن تکنولوژی نه تنها ما را به کامیابی نرساند بلکه بیش از پیش بر دامنه آشفتگی ها و اسکیزوفرنی فرهنگی ما افزود و ایرانیان را تلخکام تر از گذشته به حال خود رها کرد!

🔹 نقش حاشیه ای علوم انسانی: علوم انسانی زبان دنیای مدرن محسوب می شوند لذا آشنایی عمیق با این علوم می تواند به ارتباطی موثر، فعال و سازنده با جهان امروز بینجامد. متاسفانه از همان روزی که نوعی خودآگاهی در میان نخبگان ایرانی نسبت به عقب ماندگی کشور اتفاق افتاد ما بیشتر شاهد ورود اساتید آموزش علوم پایه و مهندسی بوده ایم تا علوم انسانی! به عبارت دیگر پیشرفت تکنولوژیک غرب چنان ما را مفتون خود ساخت که از حساسیت ورزیدن نسبت به علوم انسانی غافل ماندیم! در سال های بعد از انقلاب اسلامی هم به دلیل چیرگی نوعی رویکرد غرب ستیزانه در سطوح فوقانی قدرت به جای پرداختن عالمانه به علوم انسانی نوعی بدبینی را نسبت به آنها پراکندیم و حتی کوشیدیم تا نسخه ای بدلی از آن به نام علوم انسانی اسلامی عرضه نماییم. نتیجه مشخص بود. اتلاف منابع و سرمایه ها، برتری علوم مهندسی بر علوم انسانی که اکنون غربی نامیده می شدند، و در نهایت دور ماندن از تعامل موثر با جهان در راستای دستیابی سریع تر به توسعه ای که در آن سهم سه فرهنگ ایرانی، اسلامی و مدرن به اندازه کافی ادا شده باشد!

🔹 قرار گرفتن در معرض گفتمان چپ: در دوران پس از جنگ جهانی دوم که چپ گرایی سکه رایج بازار سیاست جهان بود منطقه خاورمیانه نیز به نحو شگفت انگیزی هژمونی این گفتمان را تجربه می کرد. داعیه تفسیر علمی جهان در کنار نوید ساختن جهانی نو و انسانی تراز نوین فضایی را ایجاد کرده بود که همگی سرمایه داری را دشمن درجه یک خود قلمداد می کردند. مبارزه با امپریالیسم آمریکا از چنان مقبولیتی برخوردار شده بود که به نوعی پرستیژ تبدیل شده بود. سیطره گفتمان چپ در ایران از آن رو در عقب ماندگی ما سهیم بود که به جای دادن نقش متوازن به عوامل داخلی و خارجی، چشمان ما را یکسره بر علل داخلی بست و چشم اندازی جهانی را پیش رویمان ترسیم کرد. کم اقبالی دیگر این بود که به جای مارکسیسم غربی و انسانی ما شاهد میزبانی عقب مانده ترین خوانش ممکن ازمارکسیسم در کشور بودیم. کلیشه ای نخ نما که به ما آموخت" هدف وسیله را توجیه می کند!" یا اینکه باید همواره توطئه اندیشانه و با دلی پرکینه به سرمایه داری و غرب نگریست. چیرگی گفتمان چپ اگر چه توانست در شکل گیری نهضت های رهایی بخش در جهان سوم موثر باشد ولی از آنجا که صورت مساله توسعه در ایران را واژگونه ساخت بر عقب ماندگی بیشتر ما افزود!

🔹 فقدان گفتگو میان سنت و مدرنیته: برخلاف بسیاری از نمونه های موفق توسعه در جهان که جلوه ای از رویش مدرنیته از بطن سنت بود، ایران در دو سده اخیر شاهد تقابل هزینه افزایی از این دو بوده است. اینکه یا دولت های شبه مدرنی کوشیده اند تا مدرنیزاسیون را بر ویرانه های سنت بنا کنند و یا حکومت ضدمدرنی سعی کرد تا مدرنیته را به نفع سنتی انقلابی شده مصادره نماید! پرواضح است که هر دو تلاش چون فاقد عزمی برای شکل گیری یک گفتگوی سازنده میان سنت و مدرنیته بودند ما را به قهقرا بردند. عقب ماندگی ناشی از نزاع تاریخی میان این دو مولفه آثار زیان باری از خود به جا گذاشت از آن رو که جامعه و شخصیت ما را چندپاره ساخت. پاره هایی که نه تنها نمی توانستند به رشد شخصیت و توسعه بینجامند بلکه ما را همواره بر سر انتخاب ناگزیر میان سنت و مدرنیته سرگردان به حال خود رها می کردند. ایران امروز یک جامعه فاقد گفتگو است چون نتوانسته مدلی از زیست هم افزا و تکثر گرا از خود به نمایش بگذارد. سنت پشتوانه حکومتی یافته و با اجبار به جامعه تحمیل می شود و مدرنیته اگر چه به ناسزا از جامعه و سیاست رانده می شود ولی عملا تا پستوهای خانه های ایرانیان راه یافته و در تارو پود زندگی فردی و جمعی ما ریشه دوانده است. نتیجه این تعارض لاینحل هم البته تشدید عقب ماندگی کشور است!
@solati_mehran
(قسمت سه از سه)

✍ مهران صولتی

🔸 نکته پایانی: اگرچه امروز دیگر این امر بدیهی به نظر می رسد که با پایان یافتن تصور باطل پیشرفت تک خطی، ما نه با" توسعه" بلکه با" توسعه ها "مواجه هستیم و هر کشوری می تواند در این مسیر مدل ویژه خود را پیاده سازد ولی اگر قرار باشد همچون چهل سال گذشته راه افراط را بپیماییم هر چه بیشتر در دام عقب ماندگی فرو می رویم. در این چهاردهه برخی کوشیدند با بی اعتنایی به تجارب ارزشمند سایر کشورها چرخ را دوباره اختراع کنند و طرحی نو دراندازند. تلاشی که آشکارا به شکست انجامید و هزینه های بسیاری بر کشور تحمیل کرد. در عصر جهانی شدن سرنوشت توسعه کشورها آنچنان با یکدیگر گره خورده است که آرزوی تک پیمایی در این مسیر بیشتر به یک تمنای محال شباهت یافته است! از همین رو خروج از وضعیت عقب ماندگی بیش از هر چیز منوط به شناخت واقع بینانه نخبگان و تصمیم سازان کشور با فرآیند جهانی توسعه و دستیابی به نوعی اجماع نخبگانی بر سر خروج از این موقعیت می باشد. به نظر می رسد با توجه به رقابت شدید جهانی فرصت زیادی برای ورود پرشتاب به عرصه توسعه یافتگی در اختیار نداریم و هر گونه اهمال و سهل انگاری در این مسیر می تواند ما را با خسارت های زیادی مواجه سازد!

@solati_mehran

#عقب_ماندگی
#توسعه_نیافتگی
مهران صولتی pinned «🔹 علل هفت گانه عقب ماندگی ایران! 🔹 (قسمت یک از سه) @solati_mehran ✍ مهران صولتی 🌱با گذشت بیش از دو سده از نخستین رویارویی نخبگان ایرانی با واقعیت عقب ماندگی ایران، که معطوف به بیان خودآگاهانه عباس میرزا پس از شکست از روسیه در دوران فتحعلی شاه بود به…»
Forwarded from نهضت بیداری
چرا ما ایرانیان از دنیای غرب عقب مانده ایم؟
شماره جدید نسیم بیداری با آثاری از عماد افروغ، صادق زیباکلام، آزادارمکی، مقصود فراستخواه، بیژن عبدالکریمی،حسن قاضی مرادی، مهران صولتی، جواد میری و....
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 مخالفان دوآتشه جریان روشنفکری دینی بخوانند!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱 چند سالی است که مخالفان جریان روشنفکری دینی سرمست از مهاجرت نمایندگان این نحله به خارج از کشور و به تبع آن فقدان حضور موثر آنها در داخل، ناجوانمردانه بر کوس افول و حضیض این جریان کوبیده و همچنان از تناقض آمیز بودن تعبیر" روشنفکری دینی" سخن می گویند! اما برای نسل ما که در دهه هفتاد با رویای تحقق " حکومت دموکراتیک دینی" می پوییدیم و پرسش های این جریان را جدی می گرفتیم اهمیت این نحله همواره بدیهی بوده است. به تازگی کتاب " دین و نوسازی" از خانم نسیم نعمتی زاده را مطالعه می کردم که کوشیده است در قالب رساله دکتری خود به" بررسی تطبیقی نسبت میان دین و مدرنیزاسیون در ایران و مالزی" بپردازد! نعمتی زاده در این کتاب نشان می دهد که اگر مالزی آغوش بازتری به روی نوسازی گشوده و در نتیجه، هم به پیشرفت اقتصادی رسیده، و هم با ایجاد تلفیق کارآمدی میان سنت و مدرنیته توانسته به مرزهای تجربه موفقیت آمیز مدرنیت در ژاپن نزدیک شود، تا حد زیادی مرهون نقش و جایگاه ممتاز روشنفکران دینی در این کشور مسلمان آسیای جنوب شرقی بوده است. نعمتی زاده با معرفی روحانیت به عنوان اصلی ترین نهاد مخالف مدرنیته از دوره قاجار تاکنون، تصریح می کند که اگر روشنفکران دینی قادر بودند تا مانند مالزی فرصت مناسب تر و مجال فراخ تری برای فعالیت بیابند داستان توسعه یافتگی در ایران می توانست به فرجام خوشایندتری دست یابد! همچنین وی نشان می دهد که حضور یک دولت توسعه گرا در بستری از تساهل مذهبی در جامعه چند قومیتی مالزی، این امکان را فراهم آورد که حتی روشنفکران سکولار هم امکان فعالیت جدی داشته باشند( حال آنکه در ایران چهاردهه اخیر نه تنها روشنفکران دینی از عرصه عمومی رانده شده اند بلکه حتی روشنفکران سکولار دوران مشروطه هم با اتهاماتی از قبیل فراماسونری و جیره خواری بیگانگان مواجه بوده اند!). نکته شگفت انگیز کتاب نعمتی زاده آنجا است که نشان می دهد همراهی مخالفان نوسازی در مالزی، با روشنفکران دینی این کشور نهایتا به نفع دو طرف تمام شده و به یک نتیجه برد- برد انجامیده است. یعنی نه تنها مالزی به روی پیشرفت اقتصادی آغوش گشوده است بلکه مدافعان اسلامی سازی دانشگاه، بانک و جامعه هم توانسته اند ایده های خود را در یک فضای رقابتی و مسالمت آمیز پی گیری و عملیاتی نمایند! نتیجه آنکه به تصریح جامعه شناسان در حالی که پروژه اسلامی سازی علوم در ایران، با آمیخته شدن به سیاست حذف منتقدین همچنان ناکارآمد و در مراحل نخست خود جا خوش کرده است، اندیشمندان مالزی اکنون پیشرفت قابل توجهی در تحقق علوم انسانی اسلامی داشته اند! متاسفانه سیاست حذف روشنفکران دینی از عرصه عمومی ایران طی دو دهه اخیر نتایج خسارت باری به همراه داشته است. اگر چه ممکن است در بادی امر حاکمیت از حذف این روشنفکران به عنوان یک کانون منتقد و دردسر ساز خرسند باشد ولی در نگاهی دوراندیشانه تر باید پذیرفت که محو تلاش های نوگرایانه برای حفظ دینداری در عصر چیرگی سکولاریسم، برای کارآمدی یک حکومت دینی می تواند بسیار زیان بار باشد! به هر حال تجربه جهانی نشان می دهد که؛ توسعه را به بها می دهند نه به بهانه! و اگر امروز شاهد توسعه یافتگی همه جانبه مالزی در ابعاد اقتصادی- فرهنگی هستیم، و به عکس همچنان در دستیابی به یک توافق کلان بر سر چرایی و چگونگی توسعه یافتگی ایران در جا می زنیم، باید به دلایلی از این دست هم نظری بیفکنیم!

@solati_mehran

#مالزی
#توسعه
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 چگونه تاریخ در ایران سلاخی شد؟! 🔹

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱 اعتراضات دیماه نه تنها از منظر عبور جامعه از جناح بندی های مرسوم سیاسی و پژواک یافتن صدای مردم در سپهر سیاست ایران، بلکه از زاویه آشکار شدن ضعف حافظه تاریخی ایرانیان نیز حائز اهمیت بود! شاید بتوان دو شعار بنیادی این تجمعات را؛ " اصلاح طلب، اصول گرا، دیگه تمومه ماجرا!" و " رضا شاه، روحت شاد!" دانست. شعارهایی که انباشتی از عقده ها و مطالبات فراموش شده را یادآوری می کردند. در همان زمان یوسف اباذری استاد دانشگاه تهران رجوع مردم به رضاشاه و تلاش برای تطهیر او را " سلاخی تاریخ" نامید و برخی از دلایل آن را برشمرد( فایل پیوست). در این یادداشت می کوشم تا از همین منظر به برخی از دلایل نوستالوژیک شدن دوران شاه، و کمرنگ شدن حافظه تاریخی مردم اشاره نمایم:

🖌 نقش آموزش و پرورش: در حالی که همه کشورها می کوشند تا با جدی گرفتن تاریخ، به نوعی پیوستگی ذهنی میان نسل های گذشته و حال ایجاد نمایند، نظام آموزش و پرورش ایران عامدانه حافظه تاریخی شهروندان را تخریب می کند: به حاشیه رفتن علوم انسانی در رقابت با پزشکی و علوم پایه، رواج سطحی نگری از طریق کنکوری شدن آموزش، تدریس ایدئولوژیک و غیر واقعی تاریخ ایران، ارائه تلقی سیاه و سفید از دوران پیش و بعد از انقلاب، حذف و بی اعتنایی سیستماتیک به برخی مشاهیر مخالف، از جمله دلایلی است که می توان برای مهجور ماندن تاریخ در نظام آموزشی ایران ذکر کرد. همچنین تقلیل تاریخ به نقالی گذشته، و بی اعتنایی به پیوند میان تاریخ و جامعه شناسی که می تواند سیر وقایع را معنادار سازد به انتزاعی شدن این دانش، و بی رغبتی دانش آموزان در مدارس انجامیده است!

🖌 تاریخ زدایی حکومتی: می توانیم ادعا کنیم که در ایران پس از انقلاب با یک روند تاریخ زدایی سیستماتیک مواجه بوده ایم. این فرآیند به گونه ای رقم خورده است که گویا تاریخ ایران با جمهوری اسلامی آغاز می شود. تاکید بر عبور از ۲۵۰۰ سال حکومت استبدادی، تلقی میراث فرهنگی ایران باستان به عنوان مصادیق انحطاط و ارتجاع، زدودن فرهنگ از جشن ها و آیین های ایرانی- باستانی، سخت گیری برای انتخاب نام های ایرانی در دهه شصت از جمله اقداماتی بود که در راستای پروژه تاریخ زدایی انجام گرفت! اقداماتی که از همان ابتدا روشن بود صرفا می تواند به ایجاد تعارض در نسل های آینده منجر شود. از آن جا که به تدریج هم سیطره ایدئولوژی رو به کاهش بود، ایجاد شکافی میان دو روایت رسمی و غیر رسمی از تاریخ( کتاب های درسی و مدرسان تاریخ) اجتناب ناپذیر می نمود. پدیده ای که موجب بی اعتمادی دانش آموزان نسبت به دستگاه رسمی تعلیم و تربیت کشور گردید!

🖌 مدینه فاضله بی فرجام: انقلاب اسلامی نوعی اعلام گسست با تاریخ گذشته و آغوش گشودن به روی تحقق یک مدینه فاضله اسلامی تلقی می شد. آرمان شهری که قرار بود مردمان اش بی هراس از اتهام زنی دیگران دست در جیب یکدیگر فرو برده و به اندازه نیاز از دارایی هم استفاده کنند! اما رشد فزاینده نابرابری، فقر و فساد، در کنار سقوط سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی، اکنون تصویری از یک مدینه فاضله بی سرانجام را پیش رویمان ترسیم کرده است! بنابراین بسیار طبیعی است که برخی از جوانان در واکنش به ناکامی های موجود و تاریخ زدایی سیستماتیک صورت گرفته، و فارغ از نارسایی های جدی دوران پهلوی دقیقا به همان تاریخی رجوع کنند که پدران شان از آن بیزاری می جستند. رویدادی که اکنون شکل فانتزی به خود گرفته است!

@solati_mehran

#اباذری
#سلاخی
#تاریخ
مهران صولتی pinned «‍ 🔹 چگونه تاریخ در ایران سلاخی شد؟! 🔹 @solati_mehran ✍ مهران صولتی 🌱 اعتراضات دیماه نه تنها از منظر عبور جامعه از جناح بندی های مرسوم سیاسی و پژواک یافتن صدای مردم در سپهر سیاست ایران، بلکه از زاویه آشکار شدن ضعف حافظه تاریخی ایرانیان نیز حائز اهمیت بود!…»
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔷🔹 درس هایی از یک سوگند! 🔹🔷

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱 رفتار چند روزه اخیر عبدالفتاح سلطانی و آرامش ستودنی وی نشان داد که بزرگی نه تنها به آسانی به کف نمی آید بلکه صرفا از مسیری پرفراز و فرود، و با چشیدن طعم تلخ بسیاری از ناکامی ها برای آینده بهتر مردم، قابل دستیابی است. سلطانی نه تنها در روز نخست حضور در مراسم تعزیه دخترش نشان داد که دغدغه مردم و رنج های شان را دارد بلکه امروز و قبل از خاکسپاری فرزند دلبندش؛ هما سلطانی، همچنان بر عهد خود بر مردم تاکید کرد. شگفت اینکه سلطانی نه بر بلندای تریبون ها پرزرق و برق، بلکه در درون گور سرد و در نهایت سکینه و آرامش، سوگند یاد کرد که همچنان پی گیر دغدغه های مردم و شادی آن ها باشد. در حقیقت رفتار سلطانی در این چند روزه، نه تنها اوج افول اخلاق در سیستمی را به رخ کشید که او بیش از هفت سال زندانی آن بوده است، بلکه تراز نوینی از مردم داری را نیز به ایرانیان معرفی کرد. اینکه همراهی با مردم و سخن گفتن از دردهای آنان تنها با تحمل انبوهی از آلام و رنج ها قابل تحقق است. اینکه نمی توان به راحتی مردم را در کشاکش رویدادها نمایندگی کرد. اینکه نمی توان به آسانی خود را سخنگوی مردم معرفی کرد! درسی بزرگ برای پوپولیست هایی که می کوشند تا در هر انتخابات از نردبان نام مردم بالا رفته و سپس منافع شخصی و سیاسی خود را پی گیری نمایند. مراسم امروز نشان داد که اگر جامعه ایران از این پس و در سپردن نمایندگی خود به افراد، تنها اندکی دقت بیشتر به خرج دهد، رنج های عبدالفتاح سلطانی و دختر مرحومه اش هرگز به هدر نرفته است.
به امید آینده!

@solati_mehran

#مردم
#وکیل_آزاده
🔹 در حکومت های خودکامه چگونه بی اخلاقی مجاز می شود؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🔸 اپیزود اول: حدود سه سال پیش و در جریان برگزاری یک کنفرانس خبری، نتانیاهو کوشید تا اتهام یهودسوزی در جریان هولوکاست را به گردن مفتی مسلمان بیت المقدس انداخته و هیتلر را تطهیر نماید. اما یک جمله مرکل بسیار درخشان بود؛" ما آلمانی ها مسئول هولوکاست هستیم!" هر ساله و در روز جهانی یادبود هولوکاست آلمانی ها به خود یادآوری می کنند که فراموش نکنند مسئول بزرگترین کشتار جمعی یهودیان در آشوویتس بوده اند. نوعی توبه ملی!

🔸 اپیزود دوم: کوچر بیرکار ریاضیدان مهاجر ایرانی به موفقیت درخشانی دست یافت و دومین مدال فیلدز را بعد از مریم میرزاخانی کسب کرد. داستان چگونگی مهاجرت بیرکار به سرعت به موضوعی مورد مناقشه تبدیل شد( استفاده از وثیقه وزارت علوم، پناهندگی و ایجاد محدودیت سفر برای دانشجویان بعد از خود!). اقلیتی مسیر مهاجرت او را غیراخلاقی قلمداد کردند ولی اکثریت او را برای گریز از ایران جهت نیل به موفقیت های بعدی محق دانسته و تحسین کردند!

🔹 حکومت های خودکامه در سراسر جهان نه تنها فرصت های پیشرفت را از شهروندان خود می ستانند بلکه امکان نقد جامعه را نیز از آنها سلب می کنند. همه چیز به نقد و نفی دولت ها تقلیل می یابد و احساس مسئولیت اخلاقی شهروندان به خاطره ها می پیوندد. همین می شود که نظام های سیاسی یکی پس از دیگری در می رسند ولی تغییر قابل توجهی در زیست جمعی مردم اتفاق نمی افتد. شیوه حکمرانی نامناسب، تلاش برای تغییر در دولت ها را توجیه، و نقادی نارسایی های جامعه را از دستور کار حذف می کند. در معنای دیگر چنین حکومت هایی نه تنها اخلاق را در تصمیمات خود نقض می کنند بلکه از جامعه نیز اخلاق زدایی کرده و هر گونه رفتار غیر اخلاقی را برای شهروندان توجیه پذیر می سازند. داستان مهاجرت کوچر بیرکار نیز دقیقا از همین منطق پیروی می کند. تا زمانی که نقد صرفا متوجه عملکرد نادرست دولت شده و کنش های شهروندان مصون از هرگونه ارزیابی اخلاقی تلقی شوند نمی توان به بهبود اوضاع امیدوار بود. درست آن است که سهم هر کدام از دو سوی دولت و جامعه در شکل گیری وضعیت ناگوار کنونی ارزیابی و براساس آن اتخاذ تصمیم شود. بنابراین می توان هم به نقد محدودیت های انجام شده از سوی حکومت در مناطق کردنشین پرداخت، و هم سوء استفاده احتمالی برخی از افراد در مسیر دستیابی شان به پیشرفت را مورد نقادی قرار داد. برای آلمانی ها بسیار ساده بود اگر گناه هولوکاست را یکسره به گردن هیتلر انداخته و خود را از ناهمراهی توجیه ناپذیرشان با نازی ها مبرا می ساختند ولی یادآوری سالانه و توبه جمعی آلمانی ها نه تنها احساس شرم را در آنها زنده نگهداشته است بلکه توانسته به مانعی بر سر راه تکرار اشتباهات گذشته ایشان در مسیر نژاد پرستی منجر شود! بنابراین اگر قرار است کورسوی امیدی در افق زیست ایرانیان پدیدار شود تنها از مسیر نقد همزمان نارسایی های دولت، جامعه و مردم، قابل دستیابی است. باید پذیرفت که تنها همدستی و همداستانی دولت و ملت می توانند چنین اوضاع نامساعدی را در کشور رقم زنند!

@solati_mehran

#کوچر_بیرکار
#آلمان
👍1
مهران صولتی pinned «🔹 در حکومت های خودکامه چگونه بی اخلاقی مجاز می شود؟ @solati_mehran ✍ مهران صولتی 🔸 اپیزود اول: حدود سه سال پیش و در جریان برگزاری یک کنفرانس خبری، نتانیاهو کوشید تا اتهام یهودسوزی در جریان هولوکاست را به گردن مفتی مسلمان بیت المقدس انداخته و هیتلر را تطهیر…»
🔹 توصیه های وزیر امور خارجه روسیه به وزیر مختار آن کشور در تهران/ اواخر دوره قاجار

📔 مقاومت شکننده، جان فوران، ص ۱۷۷

@solati_mehran

#روسیه_امروز
#رژیم_حقوقی_خزر
🔹 روحانی دیروز، روحانی امروز، و ضرورت تغییر میدان بازی!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱حسن روحانی در سال ۹۲ وارد عرصه انتخابات شد. مشاور او حسام الدین آشنا نقل می کند که روحانی معتقد بود حملات احمدی نژاد به روحانیت موجب اقبال مردم به او خواهد شد. روحانی با اتکا به سرمایه فکری مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت، میدانی برای فعالیت سیاسی خود به عنوان رییس جمهور طراحی کرد که دارای ویژگی های زیر بود:

🖌 تاکید بر بوروکراسی به جای دموکراسی: روحانی معتقد بود که به جای ورود به تجربه یک جامعه سیاسی تنش آلود(دوره خاتمی) می توان بر کارآمد سازی دولت از مسیر چانه زنی در کریدورهای قدرت متمرکز شد. به عبارت دیگر اصلاح سیاستی در دولت جایگزین اصلاح سیاسی( حرکت به سوی ایجاد توازن قوا) شد.

🖌 تاکید بر نقش متخصصان به جای روشنفکران: تیم فکری دولت همواره به جای بهادادن به نظرات روشنفکران نق زن( به زعم ایشان) بر نقش متخصصان در تمشیت امور مختلف تاکید ورزیدند!

🖌 اولویتی به نام سیاست خارجی: دولت برخلاف نظر روشنفکرانی که اجماع در سیاست داخلی را شرط موفقیت در سیاست خارجی می دانستند، معتقد به حرکت در مسیر مخالف یعنی ترجیح سیاست خارجی بود!

🖌 زبان فنی و نخبه گرایانه: دولت روحانی نه تنها همواره در دایره بسته مدیران چهل سال گذشته اسیر ماند بلکه هرگز نتوانست گفتمان و زبان خود را به زبان و دغدغه های مردم نزدیک کند!

🔸دولت روحانی اگر چه کارنامه نسبتا موفقی در دوره اول خود به جا گذاشت ولی نتوانست این تجربه را تکرار کند: انتخاب کابینه ضعیف، اعتراضات رادیکال دیماه ۹۶، نافرجام ماندن برجام، حصر و تلگرام، در کنار تداوم یافتن رکود اقتصادی و ناکارآمدی دولت شرایطی را ایجاد کرد که نیازمند تغییر میدان بازی بود. همان چیزی که روحانی امروز سخت به آن نیازمند است و واجد ویژگی های زیر است:

🖌 حرکت به سوی ایجاد اجماع در ساختار قدرت: با تداوم یافتن هم آیندی بحران های موجود دولت باید با تکیه بر مشارکت مردم به سوی دستیابی به یک توافق کلان در سطوح فوقانی قدرت حرکت کند!

🖌 شنیدن صدای مردم: در حالی که اکنون ابتلای بخش هایی از قدرت به نوعی ناشنوایی سیستماتیک محرز شده است، دولت روحانی باید پژواک دهنده صدای جامعه ای باشد که فریادش از همیشه رساتر به گوش می رسد!

🖌 خروج از دایره بسته مدیران و گذار به شایسته سالاری: بازخورد مثبت انتخاب وزیر ارتباطات، پیر سالاری کابینه و قانون منع بازنشستگان می تواند به فرصتی برای چابک سازی دولت تبدیل شود. اینکه دولت در فراخوانی از احزاب بخواهد تا افراد شایسته ای را برای سمت های استانداری و معاونت های وزرا معرفی نمایند!

🖌 فرصتی به نام پوزش خواهی از مردم: در حالی که محبوبیت روحانی اکنون نوعی سقوط آزاد را تجربه می کند دیدار با مردم و عذرخواهی صادقانه بابت وعده های تحقق نیافته می تواند به ترمیم فاصله دولت و مردم منجر شود!

🔹 نکته پایانی: رویدادهای روزهای اخیر نشان داد که اگر روحانی دولت خود را به حداقلی از جسارت و ابتکار تجهیز نکند به زودی زیر تلی از ناکارآمدی و روزمره گی مدفون خواهد شد! آیا روحانی می تواند میدان بازی جدیدی طراحی کند؟!

@solati_mehran

#روحانی_دیروز
#روحانی_امروز
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
حاجی واشنگتن به کارگردانی زنده یاد علی حاتمی و با هنرنمایی شادروان انتظامی

@solati_mehran
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 دلایل رفتار متفاوت مردم ایران و ترکیه در بحران ارزی اخیر!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱 در حالی که مردم ایران از چندماه پیش صف های طولانی برای خرید دلار تشکیل داده و سهمی جدی در تلاطم بازار ارز ایفا کرده بودند، مردم ترکیه به فراخوان اردوغان برای حراست از پول ملی پاسخ مثبت داده و با ایستادن در صف های طولانی، ارزهای خود را به لیر ترک تبدیل کردند. نشانه ای از وجود اعتماد میان دولت- ملت در روزگاری که برخی کشورها از جمله ایران به نحوی تاریخی از فقدان آن رنج می برند. اما واقعا چه دلایلی موجب تفاوت رفتار مردم ترکیه و ایران در بحران ارزی اخیر شده است؟

🔹 ملیت سرکوب شده: برخلاف ترکیه که دورانی از ملی گرایی را بعد از فروپاشی عثمانی پشت سر نهاده و توانست در مقاطعی آن را با لائیسیته یا اسلام گرایی تلفیق کند، ایران در چهاردهه گذشته همواره شاهد پایمال شدن ملیت در پای امت یا اسلامیت بوده است. سیاستی که حتی بازگشت مقطعی به عنصر ملیت در هنگامه بحران هایی مانند تحریم یا تهدید به جنگ را بی اثر ساخته است. در مجموع می توان گفت که ما هنوز به تلفیق کارآمدی میان ملیت و مذهب در ایران دست نیافته ایم!

🔹 دموکراسی و آزادی انتخابات: دولت ترکیه از دل یک دموکراسی پارلمانی و متکی بر رقابت چند حزبی به قدرت رسیده است در صورتی که در ایران هنوز نظام حزبی در نظام سیاسی به رسمیت شناخته نشده و مردم سالاری موجود هم به وسیله نظارت استصوابی دو مرحله ای و کنترل پذیر شده است. پرواضح است که به هر میزان انتخابات عرصه ای برای رقابت آزادتر احزاب سیاسی باشد، رضایت مندی شهروندان از احساس توانایی در تعیین سرنوشت خود افزایش یافته و موجبات افزایش اعتماد میان دولت- ملت را فراهم می آورد!

🔹 اقتصاد شکوفای بازار: ترکیه با اتصال به اقتصاد جهانی توانسته از رشد اقتصادی و رفاه قابل توجهی در دوران اردوغان برخوردار شود. اقتصادی که بدون اتکا به نفت توانسته جایگاه شایسته ای در منطقه و جهان به خود اختصاص دهد. این در حالی است که ایران به دلیل گرفتار آمدن در اقتصادی دولتی و رانتی نتوانسته حمایت کافی از بخش تولیدی به عمل آورد. حاکمیت نوعی اقتصاد دلالی که در آن بهمن نقدینگی هرزگاهی به سوی بازار ارز، طلا، زمین و اتومبیل سرازیر شده و بانک مرکزی آن به جای سیاست گذاری اقتصادی به بنگاه ضرب و فروش سکه طلا تبدیل می شود!

🔹 مشارکت و آزادی های اجتماعی: ترکیه با عدم اتکا به درآمدی مانند نفت که دولت را از کمک به شهروندان بی نیاز می کند توانسته به خوبی مشارکت مردمی را در ابعاد مدیریت شهری از قبیل شهرداری ها، آموزش و بهداشت جلب نماید و موجب افزایش اعتماد مردم به دولت شود. حال آنکه در ایران مشارکت صرفا به شرکت در انتخابات تقلیل یافته و شهروندان از ایجاد تغییرات حتی در مدیریت شهری عاجز مانده اند. از سوی دیگر فقدان آزادی های اجتماعی و مداخله گری دولت در تعیین سبک زندگی شهروندان موجب افزایش بیش از پیش نارضایتی ها به ویژه در میان جوانان شده است!

🔹 نکته پایانی: تفاوت رفتار شهروندان ترکیه و ایران در بحران ارزی اخیر یک بار دیگر نشان داد که نقش ساختارهای اجتماعی بر کیفیت نقش آفرینی مردم تا چه میزان می تواند مهم باشد. ایرانیانی که در دوران طلایی انقلاب و جنگ توانستند بر اساس اعتماد به دولت اقدامات بزرگی را به انجام برسانند اکنون در کمتر از سه دهه و با قرار گرفتن در فضایی آنومیک که هر لحظه بوی آزار دهنده فساد و بی اعتمادی تحمل آن را دشوار تر می سازد به سرعت در آغوش خود گرایی، منفعت جویی و فرصت طلبی غلتیده اند!
مردم مقصر اصلی نیستند.

@solati_mehran

#ایران
#ترکیه
مهران صولتی pinned «🔹 گفت و گوی مهران صولتی با خبرگزاری ایسنا درباره پیامدهای اجتماعی مهاجرت نخبگان به خارج از کشور https://www.isna.ir/news/97052413183/%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%B0%D8%AE%DB%8C%D8%B1%D9%87-%DA%98%D9%86%D8%AA%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB…»
🔹 سیر تاریخی مواجهه روحانیت با منتقدان؛ از سروش تا رحیم پور!

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

✔️ اپیزود اول: در آذرماه ۱۳۷۱ سخنرانی دکتر عبدالکریم سروش با عنوان؛ " انتظارات دانشگاه از حوزه" در دانشگاه اصفهان برگزار شد. این سخنان که ناظر به نقد نزدیکی روحانیت به قدرت و قرائت سنتی از فقه اسلامی بود واکنش هایی را برانگیخت که فراتر از حد مورد انتظار بود. آیت ا... مکارم شیرازی از لزوم برخورد قانونی با سروش سخن به میان آورد و روزنامه کیهان کارزار تخریبی سنگینی علیه او به راه انداخت!

✔️ اپیزود دوم: از خرداد ۱۳۷۴ گروهی از منتقدان سروش که نگران تاثیر گذاری اندیشه های او بر فضای جامعه و دانشگاه ها بودند کوشیدند تا ماموریت جدیدی برای فعالیت گروه نوظهوری به نام " انصار حزب ا... " تعریف کنند؛ حمله به محل سخنرانی های سروش و جلوگیری از برگزاری آن ها! برخی از نزدیکان سروش از طلبه جوانی به نام رحیم پور به عنوان طراح اصلی این ماموریت برای این گروه خبر دادند!

✔️ اپیزود سوم: به موازات ایجاد ممانعت فیزیکی از برگزاری سخنرانی های سروش، صدا و سیما می کوشد تا بدیلی را برای این روشنفکر دینی منتقد به جامعه معرفی کند. حسن رحیم پور که از نظر بیان و چهره شباهت هایی به عبدالکریم سروش دارد به صورت هفتگی در برنامه" طرحی برای فردا" حاضر و خطابه هایی درباره حوزه های متعدد دین، روشنفکری و مدرنیته ایراد می کند.

✔️ اپیزود چهارم: با محرومیت سروش از حضور در مجامع عمومی، مهاجرت تنها گزینه ممکن پیش روی اوست. رحیم پور اما می کوشد تا محتوای برخی سخنان شریعتی را در قالب کاراکتر سروش ریخته و پاسخگوی شبهات روشنفکران دینی و عرفی در تلویزیون رسمی کشور باشد. نتیجه اما اسف بار است. نابهنگام بودن سخنان شریعتی برای دوران بعد از انقلاب، در کنار تکراری و بی محتوا شدن سخنان رحیم پور به دلیل تعدد سخنرانی ها و فقدان مطالعه کافی او را تا حد یک خطیب ساده پایین می آورد!

✔️ اپیزود پنجم: به دعوت طلاب مدرسه فیضیه تجمعی برگزار شده و رحیم پور به عنوان سخنران اصلی درباره عدالت اقتصادی و مطالبات مردم صحبت می کند. به گفته این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی؛" علی رغم اینکه برخی افراد ریشه سکولاریسم را در دانشگاه دنبال می کنند، باید گفت که ریشه سکولاریسم در حوزه علمیه بوده و در آنجا به مسائل روز کشور و مسائل حل نشده توجه نمی شود و در زمینه فقه بانکی و اقتصادی بی سوادی در دانشگاه و حوزه موج می زند!

✔️ اپیزود ششم: واکنش ها به سخنرانی رحیم مور غیر قابل انتظار است. آیات عظام؛ مکارم شیرازی و نوری همدانی به عرصه وارد شده و خواستار توضیح درباره کیفیت و مجوز برگزاری مراسم شده اند. به گفته آیت ا... مکارم؛ " حادثه ای که در مدرسه فیضیه رخ داد به تمام معنا یک فاجعه بود" و " گوینده ای را به عنوان سخنران درباره مسائل اقتصادی دعوت می کنند که بدون اطلاع از حوزه بدترین اهانت ها را به روحانیت و مراجع شیعه می کند".

🔹 نکته پایانی: سیر تاریخی مواجهه روحانیت با منتقدان خود نشان می دهد که با کاهش انسجام در صفوف این قشر اکنون چالش های تازه ای سر برآورده اند. اینکه همان روحانیتی که ربع قرن پیش روشنفکران دینی را به سکولاریسم متهم می کرد اکنون خود از جانب برخی بنیادگرایان انقلابی نما به پرورش تفکر سکولار متهم شده اند نشان از تحولی عمیق در عرصه توازن قوای نیروهای وفادار به جمهوری اسلامی دارد. شواهد هم حاکی از آن است که در این منازعه به تدریج دایره خودی های دو طرف تنگ تر و آستانه تحمل منتقدان پایین تر می آید!

@solati_mehran

#سروش
#رحیم_پور
Forwarded from اتچ بات
‍ 🔹 چرا در ایران، " فوتبال" از "فلسفه" مهم تر است؟

@solati_mehran

✍ مهران صولتی

🌱 بیژن عبدالکریمی فیلسوف برجسته روزگار ماست. درک خوبی ازتحولات اندیشگی ایران دارد، با روشنفکران دینی همدلی می کند و می کوشد ارتباط خوبی با رسانه های جدید و مخاطبان خود در حوزه عمومی داشته باشد. مهمترین دلیل عقب ماندگی تاریخی ما را فقدان خودآگاهی تاریخی نسبت به این وضعیت می داند و معتقد است بدون نزدیک شدن به این نقطه کار ما سامان نخواهد یافت. چندی پیش و در کلیپ کوتاهی دردمندانه و ناامیدانه از جایگاه فرودست فلسفه نزد جامعه و حکومت در ایران سخن گفت و برای واقعی تر شدن مقصودش بیان کرد که جامعه ایران به فوتبال بسیار بیشتر از فلسفه نیازمند است!( کلیپ پیوست).عبدالکریمی در آن گفتگوی کوتاه فرصت نیافت تا دلایل خود را فهرست کند. اما من در این یادداشت می خواهم به دلایل برتری فوتبال بر فلسفه در ایران بپردازم:

🖌 فلسفه در ایران دانشی انتزاعی و فارغ از دغدغه های روزمره است: آنچه به نام فلسفه اسلامی تدریس می شود کاملا با مسائل واقعی ایران معاصر فاصله دارد و آنچه به نام فلسفه غرب در آکادمی و موسسات پژوهشی خارج از دانشگاه تدریس می شود نتوانسته به واقعیت های موجود جامعه پیوند خورد( رونق برخی از فلسفه های پست مدرن هم از مد زمانه پیروی می کند). این در حالی است که فلسفه در مهد خود یعنی غرب به متن زندگی مردم وارد شده است و به دغدغه مردم تبدیل شده است( کلاس های فلسفه مایکل سندل در فضای باز و با حدود پانزده هزار مخاطب برگزار می شود).

🖌 فلسفه در ایران دانشی غیر کاربردی است: در جامعه ای که با مسائل و بحران های فراوانی دست و پنجه نرم می کند روشن نیست که فلسفه دقیقا متکفل باز کردن کدام گره است؟! این در حالی است که فلسفه در غرب به دلیل جوشش طبیعی از متن زندگی روزمره نمی تواند غیر کاربردی باشد، آنچنان که امروزه حتی اصول گفتگوی هابرماسی در دانشکده های پزشکی اروپا برای کیفیت بخشی به ارتباط میان پزشک و بیمار تدریس می شود. کاربردی نبودن فلسفه بیش از همه به وارداتی بودن آن باز می گردد. از گرته برداری مسلمانان از یونانیان و معرفی آن به عنوان فلسفه اسلامی گرفته تا ورود فلسفه پست مدرن به کشوری که بر اساس برخی معیارها همچون حاکمیت ذهنیت اسطوره ای هنوز در دوره پیشامدرن باقی مانده است!

🖌 فلسفه دانشی خشک، سرد و بی روح است: از همان دوران دبیرستان دانش آموزان دو درس فلسفه و منطق را خشک و بی روح می یابند. عقلانیتی سرد که با تدریس جدی معلمان فلسفه تشدید می شود. این در حالی است که پیوند تدریس فلسفه با رویکرد انتقادی با توجه به حجم فراوان جزمیات سنتی می تواند برای دانش آموزان بسیار جذاب باشد. از سوی دیگر تدریس فلسفه با اتکا به رویکرد مونولوگ وار معلمان موجب افزایش خستگی می شود. تلاش هایی که امروزه با هدف جذاب جلوه دادن تدریس فلسفه به کودکان در سنین پایین صورت می گیرد اگر به پیروی از مد زمانه تقلیل نیابد می تواند فصل جدیدی در آموزش نوین فلسفه بگشاید!

🔹 در کشوری که فلسفه در آن این چنین انتزاعی، اشرافی، بی روح و غیر کاربردی می نماید در عوض فوتبال تمام ویژگی های اهمیت و جذابیت را دارا است. شور انگیز است و سهم عمده ای از مهندسی احساسات جوانان را به خود اختصاص می دهد. همچون شبکه ای سیالیت را در میان آحاد مردم در ایران و جهان جاری می سازد. حجم قابل توجهی از پول را در مناسبات خود به گردش درآورده و به رونق سرمایه داری در جهان کمک می کند. توده گرا است و با گوشت و پوست و استخوان مردم در آمیخته و تا کنج زوایای روانی افراد سرک می کشد. هویت ساز است و می تواند در هنگامه گسست های اجتماعی در آفرینش انسجام ملی تاثیر گذار باشد. غرور ملی را بر می انگیزد و حتی به طور موقت بر سایر دردها و نارسایی های اقتصادی - اجتماعی یک ملت ماله می کشد. حال می توان اذعان کرد که واقعا فوتبال از فلسفه مهم تر است!

@solati_mehran

#فلسفه
#فوتبال