فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
300 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
پیام تسلیت رئیس فرهنگستان به‌مناسبت فاجعهٔ تروریستی افغانستان

جناب آقای دکتر عبدالغفور لیوال
سفیر محترم جمهوری اسلامی افغانستان در ایران

فاجعهٔ تلخ و دردناک شهادت و مجروح شدن شمار بسیاری از دانش‌آموزان دختر دبیرستان سیدالشّهدای کابل در جنایت تروریستی اخیر دل همهٔ دوستداران مردم افغانستان را به درد آورد.

این‌جانب، با اندوه بسیار، این مصیبت را به خانواده‌های داغدار و ملت و دولت افغانستان و شخص جناب‌عالی تسلیت می‌گویم و امیدوارم با هم‌بستگی و تلاش ملت‌های اسلامی ریشهٔ این جنایات از بیخ و بن کنده شود و صلح و آرامش جانشین سنگدلی و جنایت گردد.
غلامعلی حداد عادل
@theapll
تأخیر در برگزاری برنامۀ «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی

به اطلاع مخاطبان گرامی می‌رساند که به دلیل هم‌زمانی روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی با تعطیلی عید فطر، مراسم مذکور در تاریخ دوشنبه، بیست و هفتم اردیبهشت‌ماه، برگزار خواهد شد.
@theapll
پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌مناسبت درگذشت حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر علی شیخ‌الاسلامی

بسمه‌تعالی
درگذشت استاد محترم، جناب حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر علی شیخ‌الاسلامی، استاد و رئیس اسبق دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، مایۀ تأسف و دریغ بسیار شد.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با یادآوری خدمات علمی و مدیریتی آن شادروان، این مصیبت را به استادان و همکاران و بازماندگان ایشان تسلیت می‌گوید و برای آن مرحوم طلب علو درجات می‌کند.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
به‌مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی (اردیبهشت ۱۳۹۸)
@theapll
مراسم روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی

دوشنبه‌، بیست و هفتم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، همایش «روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» را برگزار خواهد کرد. در این مراسم دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر نظام‌الدین زاهدی، سفیر محترم جمهوری تاجیکستان در ایران، دکتر عبدالغفور لیوال، سفیر محترم جمهوری اسلامی افغانستان در ایران، دکتر دریا ارس، سفیر محترم ترکیه در ایران، و دکتر بهادر عبدالله‌یف، سفیر محترم ازبکستان در ایران سخنرانی خواهند کرد.

دکتر علی رواقی، دکتر محمد سرور مولایی، دکتر باقر صدری‌نیا، دکتر آزرمیدخت صفوی، دکتر سلیم مظهر، گلرخسار صفی‌اوا و حسن قریبی از دیگر سخنرانان این نشست هستند.
این همایش از ساعت ۱۰ تا ۱۱:۳۰روز ‌دوشنبه، بیست و هفتم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰، به‌صورت برخط (آنلاین) از طریق پیوند زیر پخش خواهد شد:

https://eclass.saadifoundation.ir/ch/persian

#فرهنگستان
#فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@theapll
دکتر حداد عادل در همایش پاسداشت زبان فارسی: شاهنامه یک منظومۀ انسانی است

دوشنبه، بیست و هفتم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰، فرهنگستان زبان و ادب فارسی همایش مجازی «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» را برگزار کرد.

دکتر حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در ابتدای این نشست مجازی ضمن تشکر از استادان و همراهانی که در نشست شرکت کرده‌اند گفت: زبان فارسی برای همۀ ما ملت‌های فارسی‌زبان دریچه‌ای به سوی گذشته است. با زبان فارسی است که می توانیم بدانیم مادران و پدران ما در گذشته چگونه فکر می‌کردند و چه بر آن‌ها گذشته است.

وی با بیان اینکه این رشتۀ پیوند ما با گذشتگان است توضیح داد: ما با زبان می‌توانیم کاری کنیم که آیندگان ما را بشناسند. زبان ابزار ارتباطی افقی و طولی ماست. ما در طول زبان، ارتباط درزمانی با گذشتگان برقرار می‌کنیم و در محور افقی ارتباط هم‌زمانی با همعصران خود برقرار می‌کنیم.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامه به بیش از ۳۱ سال فعالیت این نهاد اشاره کرد و گفت: ما در طول ۳۱ سال گذشته در فرهنگستان به توانایی های زبان فارسی بیشتر پی بردیم. از نظر ما زبان فارسی توانایی اینکه احتیاج‌های ما را در روزگار کنونی برطرف کند را دارد. وظیفۀ ماست که این قابلیت ها را کشف کنیم و از قوّه به فعل درآوریم.

وی ادامه داد: فرهنگستان در سه دهۀ گذشته بیش از شصت‌هزار لغت و اصطلاح به تصویب رسانده است و چاپ یک فرهنگ جامع را در دست تألیف دارد که بالغ بر ۳۵ جلد است. دو جلد این کتاب تا کنون منتشر شده است و جلد سوم آن هم اخیراً به چاپ رسیده است.

دکتر حداد عادل با اشاره به اینکه بیش از دویست کتاب و ده مجلۀ علمی و پژوهشی تخصصی در رشته‌های مختلف در فرهنگستان چاپ شده که همگی هم در دسترس است، گفت: فرهنگستان یک دانشنامۀ ۱۲جلدی هم به نام زبان و ادب فارسی منتشر کرده که بسیاری از دانش‌ها و حکمت‌های فارسی در آن مندرج شده است.

وی در ادامه ضمن اشاره به جایگاه فردوسی افزود: فردوسی کاخ بزرگی را با رنجی سی‌ساله ساخت تا زبان از باد و باران گزند نبیند و همین‌طور شده است. در این هزار و اندی سال که از سرودن شاهنامه گذشته است زبان فارسی در مقابل باد و طوفان ایستادگی کرده است.

رئیس بنیاد سعدی ادامه داد: فردوسی حماسۀ جاودانه‌ای است که بیش از شصت‌هزار بیت آفریده است، این حماسه در روستاها نقل محافل و در مجامع مردمی مثل قهوه‌خانه‌ها و زورخانه‌ها وسیلۀ پیوند و سرگرمی آن‌ها بوده است. اما به همان اندازه که عامۀ مردم شیفتۀ شاهنامه هستند پژوهشگران و استادان آن را مانند دریای عمیقی می‌دانند که پژوهش بیشتری را طلب می‌کند.

دکتر حداد عادل با بیان اینکه این حماسه شبیه فتح‌نامه‌های بعد از خودش نیست، گفت: اینکه یک حکیم اثر حماسی بسراید باید ما را به فکر برانگیزد. در این هزار سال ده‌ها اثر شعری دیگر به تقلید از شاهنامه سروده شده است. بسیاری از شاعران برای سلاطین خود بر وزن شاهنامه اشعاری سروده‌اند اما هیچ‌کدام شاهنامه نشده است؛ چراکه شاهنامه فتح‌نامه نیست، یک منظومۀ انسانی است. مجموعه‌ای از ارزش‌ها و راه و رسم زندگی است.

وی با بیان اینکه مردم با خواندن شاهنامه احساس می‌کنند خودشان را می بینند، گفت: به همین دلیل است که در ایران روز پاسداشت زبان فارسی روز بزرگداشت فردوسی نامیده شده است.

رئیس بنیاد سعدی در انتها ضمن تشکر دوباره از استادان و همراهان این نشست گفت: آخرین سخن این است که فارسی را پاس بدارید.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9902
yun.ir/zld02d
@theapll
گزارش وب‌نشست (وبینار) «پاسداشت زبان و ادب فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» ـ بخش نخست

دوشنبه، بیست و هفتم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰، فرهنگستان زبان و ادب فارسی همایش مجازی «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» را برگزار کرد. بخش نخست این با سخنرانی نظام‌الدین زاهدی، سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، عبدالغفور لیوال، سفیر جمهوری اسلامی افغانستان در ایران، دریا اُرس، سفیر ترکیه در ایران، و بهادر عبدالله‌یف، سفیر ازبکستان در ایران برگزار شد.
نظام الدین زاهدی، سفیر تاجیکستان در ایران، در ابتدای سخنانش روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت فردوسی را به رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و رئیس بنیاد سعدی تبریک گفت و سپس اشعاری از مؤمن قناعت، شاعر شهیر تاجیکستانی را در ستایش زبان فارسی قرائت کرد.
وی با بیان اینکه زبان فارسی برای همۀ ما مثل مادر عزیز و مقدس است، گفت: هستی این زبان، هستی معنوی ما را در طول تاریخ تعیین و تأمین کرده است. این زبان همواره نشان کیستی و چیستی ما بوده است.
سفیر جمهوری تاجیکستان در ادامه افزود: در همۀ دوره‌ها زبان مشترک ما پاسدار هویت ملی و فرهنگ غنی ما بوده است که زبان فارسی این وظیفه را در موقعیت‌های خطیر به بهترین نحو به اجرا رسانده است. همین زبان فارسی بود که در قرن‌های نخست ظهور اسلام، موجب حفظ اصالت فرهنگ ایران‌زمین در بستر تمدن‌ساز اسلام شد.
زاهدی ادامه داد: در تاجیکستان، در دوران شوروی، وقتی همۀ عامل‌های هویت‌زدا دامن پهن کردند، همۀ رسالت حفظ هویتی فرهنگی پارسی را زبان تاجیکی، به‌عنوان شاخه‌ای از زبان فارسی، به دوش کشید و نگذاشت که تاجیک‌ها از فرهنگ خود جدا گردند و هستی خود را فراموش کنند.
وی با اشاره به اینکه پس از استقلال تاجیکستان روند بازیابی هویت فرهنگی که در طلب آزادی بود با زبان تاجیکی آغاز گشت، گفت: با ابتکارات امام‌علی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، دوره‌ای نو برای حفظ زبان فارسی در این کشور آغاز شد و با قبول قانون ویژه، زبان تاجیکی در مسند زبان دولتی استقرار پیدا کرد و جهت پاسداشت آن روز پنجم نوامبر در تقویم کشور روز زبان دولتی اعلام شد.
علاقه‌مندان می‌توانند ادامۀ این خبر را در وبگاه فرهنگستان مشاهده کنند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9905
yun.ir/tj2l5b
@theapll
گزارش وب‌نشست (وبینار) «پاسداشت زبان و ادب فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» ـ بخش دوم

دوشنبه، بیست و هفتم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰، فرهنگستان زبان و ادب فارسی همایش مجازی «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» را برگزار کرد. بخش دوم نشست مجازی «روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» با حضور چهره های ادبی و استادانی از کشورهای تاجیکستان، هند و پاکستان در فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تجلیل از برخی اعضای فرهنگستان به پایان رسید.
در این بخش از وب‌نشست «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» دکتر علی رواقی، دکتر محمد سرور مولایی، دکتر باقر صدری‌نیا، از اعضای شورای فرهنگستان زبان فارسی، دکتر آزرمیدخت صفوی، استاد زبان و ادبیات فارسی هند، دکتر سلیم مظهر، استاد دانشگاه پنجاب پاکستان، گلرخسار صفی‌اوا، شاعر خلقی تاجیکستان، به ایراد سخن پرداختند.
دکتر علی رواقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، پس از توضیحاتی دربارۀ چاپ کتاب «سروده‌های رودکی» و سابقۀ این کار از سال‌های دور تا به امروز، در سخنانی در باب فردوسی و شاهنامه اظهار کرد: شاهنامه یکی از بلندترین مثنوی‌های سدۀ چهارم ماست و در نسخۀ موزۀ بریتانیا حدود ۴۸ هزار و چند صد بیت است. تا به حال کار آماده‌سازی متن شاهنامه مکرر انجام شده است، اما دو چاپ از شاهنامه می‌شود نام برد که اولی چاپ مسکو و بعد هم چاپی است که دکتر خالقی تصحیح کرد و اکنون هردو چاپ در دست دوستداران شاهنامه است. تصحیح متن شاهنامه بسیار دشوار و شکننده است، چون بسیاری از واژه‌هایی که فردوسی در آن روزگاران از آن‌ها استفاده کرده برای ما شناخته‌شده نبوده است.
رواقی افزود: در این دو چاپ بسیاری از واژه‌هایی را که به زبان فردوسی نزدیک‌تر بوده است در متن آورده‌اند، اما بدخوانی‌های زیادی هم در چاپ نسخۀ مسکو و هم در چاپ دکتر خالقی وجود دارد.
وی ادامه داد: به همین جهت معتقدم چاپ مجدد شاهنامه یک نیاز ملی است و اگر چاپ مجددی از آن نشود، شاید حداقل نزدیک به هزار بیت از شاهنامه بدخوانی شده است و ما اکنون می‌خواهیم تصحیح مجددی را از شاهنامه، با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی آماده کنیمغ چاپی که به دور از ناراستی‌ها باشد.
دکتر محمد سرور مولایی، دیگر عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در سخنانی اظهار کرد: ما باور داریم که در طول تاریخ لقب حکیم ارزانی فردوسی بوده است و این موضوع این سؤال را به میان می‌آورد که آیا می شود شاهنامه را از منظر حکمت خواند!
وی ادامه داد: در منظر حکما مراحلی از رشد وجود دارد تا فرد به مرتبۀ کمال برسد. فردوسی حکمت خود را در یک نام و وجود خلاصه می کند و آن وجود که می‌توان آن را شبیه انسان فرض کرد، اسمش ایران است. این آدم دوران کودکی و میان‌سالی و کهن‌سالی دارد.
این عضو فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی گفت: به اعتقاد من آنچه در دوران اساطیری می‌گذرد همان دوران زایش و بالندگی شخصیتی است که ما اسم ایران را روی آن گذاشته‌ایم که در نوجوانی نیروهای بدنی‌اش شکل می‌گیرد. دورۀ بعد دورۀ جوانی است. این موجود، یعنی ایران، در این دوره به دنبال آن است که وجود خود را تثبیت کند. می‌خواهد که موانع را پشت سر بگذارد. این دوران در شاهنامه دوران پهلوانی است. بیشتر فعالیت‌ها در دوران پهلوانی برای تثبیت هویت ایران انجام می‌شود و تمام این تثبیت هویت ایران هم بر دوش پهلوانان است. پهلوانان در دورۀ پهلوانی شخصیت‌های مستقل و در کنار پادشاهان هستند و کارنامۀ آن‌ها به نام خودشان ثبت می‌شود.

علاقه‌مندان می‌توانند ادامۀ این خبر را در وبگاه فرهنگستان مشاهده کنند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9905
yun.ir/tgb6lf
@theapll
وب‌نشست بین‌المللی «سرایندهٔ صلح و دوستی»

مؤسسهٔ فرهنگی اکو با همکاری سفارت تاجیکستان در ایران، به‌مناسبت ۱۱۰سالگی استاد میرزا تورسون زاده برگزار می‌کند.

پنجشنبه، ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۰
ساعت ۱۱ به وقت تهران

پیوند دسترسی:
http://webinar.ecieco.org/ch/tursunzoda
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
دکتر حداد عادل توضیح می‌دهد:
چرا تلویزیون، با وجود این مشکلات اقتصادی، به زبان فارسی می‌پردازد؟

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چه آسیب‌هایی فراروی زبان فارسی وجود دارد و چرا باید از آن مراقبت کنیم؟

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
پاسخ به یک شبهه:
چرا دنبال معادل برای کلمات انگلیسی هستید، ولی نگران زبان عربی نیستید؟

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اگر نفوذ کلمات عربی در زبان فارسی زیاد نیست پس این‌همه کلمهٔ عربی در احکام دادگاه‌ها چه می‌کند؟

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
توصیهٔ رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی به فارسی‌زبانان

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
معرفی برخی از آثار فرهنگستان

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۸۱

هشتاد و یکمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (اردیبهشت ۱۴۰۰) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: ضرورت آموزش درست‏نویسی در فضای مجازی به دانش‏آموزان (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ مقالۀ دشواری‌های نخستین ترجمۀ کتاب‌های علمی به زبان فارسی (اسفندیار معتمدی)؛ کاربرد مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۱۰): تصویب واژۀ «نمابندی» به جای «دکوپاژ» (محمود ظریف)؛ درگذشت دکتر محمدرضا باطنی زبان‏شناس و فرهنگ‏نگار بی‏بدیل (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ «آنک بهار»، سروده‌های بهاری دکتر غلامعلی حداد عادل؛ پیام تسلیت رئیس فرهنگستان به مناسبت فاجعۀ تروریستی افغانستان؛ همایش مجازی «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی»؛ معرفی کتاب درسی خارجی: (2018) J'apprends à lire avec Sami et Julie (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی اردیبهشت ۱۴۰۰ (محدثه طاهری)؛ سخن پایانی: شعر «بهرام گور» (حکیم ابوالقاسم فردوسی).
علاقه‌مندان می‌توانند هشتاد و یکمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
https://apll.ir/?p=9916
yun.ir/xeptk5
@theapll
نشست گروه کاری «گردش کار اصطلاح‌شناسی و کد‌گذاری زبانی»

از مهرماه ۱۳۹۸ که فرهنگستان مسئولیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ (زبان و اصطلاح‌شناسی) را در سازمان ملی استاندارد ایران پذیرفته است، با همکاری و مشارکت در فعالیت‌های کارگروه ویژۀ اصطلاح‌شناسی سازمان بین‌المللی استاندارد (ایزو)، تلاش کرده است حضوری پویا و مؤثر در این زمینه داشته باشد. ازآنجاکه در یک سال اخیر، نشست‌های سازمان بین‌المللی استاندارد به‌صورت مجازی برگزار شده است، فرهنگستان توانسته است در این نشست‌ها نیز شرکت داشته باشد.
نشست گروه کاری «گردش کار اصطلاح‌شناسی و کد‌گذاری زبانی» در روز پنج‌شنبه ۳۰ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰ با حضور ۱۴ شرکت‌کننده از کشورهای مختلف برگزار شد و خانم شیما شریفی، پژوهشگر گروه واژه‌گزینی و دبیر کارگروه فنی متناظر ۳۷، به‌عنوان نمایندۀ ایران در این جلسه حضور یافت. گِرنوت هِبِنشترایت، به نمایندگی از این گروه کاری، ابتدا گزارشی از فعالیت‌های پیشین گروه داد و سپس دربارۀ دو استاندارد بین‌المللی که در دست تدوین است، گفت‌وگو کرد.
@theapll
مراسم بزرگداشت مرحوم استاد لایق شیرعلی، ادیب و شاعر تاجیکستان

انجمن آثابر و مفاخر فرهنگی سه‌شنبه، چهارم خردادماه ۱۴۰۰، از ساعت ۱۴ تا ۱۶ مراسم بزرگداشت مرحوم استاد لایق شیرعلی، ادیب و شاعر فقید تاجیکستان را در فضای مجازی برگزار می‌کند.
در این برنامه حسن بلخاری، رئیس انجمن، نظام‌الدین زاهدی، سفیر محترم جمهوری تاجیکستان در ایران، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، رضا اردکانیان، وزیر نیرو، محمدتقی صابری، سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، علی‌اشرف مجتهد شبستری، رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، صفر عبدالله، عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، عبدالنبی ستارزاده، رئیس شعبهٔ ادبیات معاصر آکادمی رودکی، عبدالرحمن عبدالمنان، ادیب و دانشمند تاجیک، و حسن قریبی، رئیس ادارهٔ روابط بین‌الملل فرهنگستان زبان و ادب فارسی، سخنرانی خواهند کرد.
این برنامه به‌صورت زنده از صفحهٔ اینستاگرام انجمن به نشانی
https://www.instagram.com/anjomanasarmafakher2
و هم‌زمان در صفحات انجمن در نشانی‌های زیر پخش خواهد شد:
https://t.me/anjomanasarmafakher
https://www.aparat
@theapll
گنجینۀ گویش‌های ایرانی ـ استان خراسان (۱)

گنجینۀ گویش‌های ایرانی عنوان عمومی مجموعه فرهنگ‌هایی است که نخستین دفتر آن در سال ۱۳۸۴ با عنوان گنجینۀ گویش‌شناسی فارس، به همّت عبدالنبی سلامی، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شد. هدف از انتشار گنجینۀ گویش‌های ایرانی صرفاً ارائۀ مواد خام از گویش‌های اصیل ایرانی است که پژوهشگران عرصه‌های گوناگون می‌توانند از جنبه‌های مختلف آوایی، صرفی، نحوی، واژگانی و معنایی آن‌ها را بررسی قرار کنند و به‌خصوص زبان‌شناسان و مردم‌شناسان از آن بهره بگیرند.
مجموعۀ حاضر، دربردارندۀ داده‌های گردآوری‌شده از هفت گویشِ رو به زوال خراسان است که عبارتند از: اردکولی، دشت‌بیاضی، دربندی، وکیل‌آبادی، بجستانی، گاشی و نهالدانی که از میان گویش‌های این دفتر، اَردَکولی و دشت‌بیاضی در خراسان جنوبی و سایر گویش‌ها در خراسان رضوی رواج دارند.
.
در این مجموعه، پس از معرفی مختصر مناطق مورد مطالعه و نشان دادن موقعیت جغرافیایی هریک از آن‌ها روی نقشه، با هدف آشنایی مقدماتی مخاطب، برخی نکات دستوری گویش‌ها ذکر شده که البته بیان فنی و تخصصی همۀ خصوصیات مدّ نظر نبوده است.

کتاب گنجینۀ گویش‌های ایرانی: استان خراسان ۱، تألیف دکتر محسن صادقی است که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۴۵۲ صفحه و به بهای ۷۰۰هزار ریال منتشر کرده است.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9927
yun.ir/f455ad
@theapll
نشست «واژه‌گزینی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی»

نشست «واژه‌گزینی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی» به‌مناسبت روز «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی»، با سخنرانی نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان، و با حضور جمعی از دانشجویان و علاقه‌مندان به زبان فارسی توسط اتحادیه انجمن‌های علمی ـ دانشجویی زبان و ادبیات فارسی و با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌صورت مجازی برگزار شد. آنچه در ادامه آمده گزارش این نشست مجازی و برگفته از خبرگزاری ایسناست.

نسرین پرویزی در ابتدای این جلسه به ارائۀ تاریخچه‌ای از روند کار فرهنگستان پرداخت و گفت: فرهنگستان فعلی فرهنگستان سوم است. فرهنگستان اول در سال ۱۳۱۴ تشکیل شد و تا سال ۱۳۲۳ فعال بود و در آن دوران حدود ۱۷۰۰ واژه را منتشر کرد و ۳۰۰ واژۀ گم‌شده در صورت‌جلسات آن‌ها بود؛ در نتیجه جمعاً دوهزار واژه توسط فرهنگستان اول کار شد. فرهنگستان دوم از حدود سال ۱۳۴۹ تشکیل شد و تا سال ۱۳۵۸ وجود داشت اما در سال‌های آخر فعالیتی نداشتند و از مصوبات قطعی آن‌ها اطلاعی در دست نداریم، اما ۶۰۰ واژۀ بررسی‌شده و یکی‌دو جزوۀ مختصر را داریم که می‌دانیم از مصوبات فرهنگستان دوم است که تعداد کل آن‌ها به حدود شش‌هزار واژه می‌رسد که البته حداکثر ۶۰۰ واژه از آن‌ها را تصویب کردند. به‌هرحال، اسناد و مدارک فرهنگستان دوم در اختیار فرهنگستان سوم قرار نگرفت و ما بر اساس تجربیات خودمان شروع به کار کردیم.
او افزود: فرهنگستان سوم در شهریورماه سال ۱۳۶۹ آغاز به کار کرد و سال گذشته ۳۰ساله شد. در این مدت، از ابتدا گروه واژه‌گزینی در زمرۀ گروه‌های اصلی فرهنگستان قرار داشت، اما فعالیت آن شروع نشده بود تا اینکه در سال ۱۳۷۳ دکتر غلامعلی حداد عادل به ریاست این گروه منصوب شد (البته آن زمان مرحوم دکتر حبیبی رئیس فرهنگستان بودند) و ما عملاً از اسفند ۱۳۷۳ کار واژه‌گزینی را از صفر شروع کردیم.

ادامۀ متن در پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9930
yun.ir/712zd1