فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
گزارش وب‌نشست (وبینار) «پاسداشت زبان و ادب فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» ـ بخش نخست

دوشنبه، بیست و هفتم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰، فرهنگستان زبان و ادب فارسی همایش مجازی «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» را برگزار کرد. بخش نخست این با سخنرانی نظام‌الدین زاهدی، سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، عبدالغفور لیوال، سفیر جمهوری اسلامی افغانستان در ایران، دریا اُرس، سفیر ترکیه در ایران، و بهادر عبدالله‌یف، سفیر ازبکستان در ایران برگزار شد.
نظام الدین زاهدی، سفیر تاجیکستان در ایران، در ابتدای سخنانش روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت فردوسی را به رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و رئیس بنیاد سعدی تبریک گفت و سپس اشعاری از مؤمن قناعت، شاعر شهیر تاجیکستانی را در ستایش زبان فارسی قرائت کرد.
وی با بیان اینکه زبان فارسی برای همۀ ما مثل مادر عزیز و مقدس است، گفت: هستی این زبان، هستی معنوی ما را در طول تاریخ تعیین و تأمین کرده است. این زبان همواره نشان کیستی و چیستی ما بوده است.
سفیر جمهوری تاجیکستان در ادامه افزود: در همۀ دوره‌ها زبان مشترک ما پاسدار هویت ملی و فرهنگ غنی ما بوده است که زبان فارسی این وظیفه را در موقعیت‌های خطیر به بهترین نحو به اجرا رسانده است. همین زبان فارسی بود که در قرن‌های نخست ظهور اسلام، موجب حفظ اصالت فرهنگ ایران‌زمین در بستر تمدن‌ساز اسلام شد.
زاهدی ادامه داد: در تاجیکستان، در دوران شوروی، وقتی همۀ عامل‌های هویت‌زدا دامن پهن کردند، همۀ رسالت حفظ هویتی فرهنگی پارسی را زبان تاجیکی، به‌عنوان شاخه‌ای از زبان فارسی، به دوش کشید و نگذاشت که تاجیک‌ها از فرهنگ خود جدا گردند و هستی خود را فراموش کنند.
وی با اشاره به اینکه پس از استقلال تاجیکستان روند بازیابی هویت فرهنگی که در طلب آزادی بود با زبان تاجیکی آغاز گشت، گفت: با ابتکارات امام‌علی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، دوره‌ای نو برای حفظ زبان فارسی در این کشور آغاز شد و با قبول قانون ویژه، زبان تاجیکی در مسند زبان دولتی استقرار پیدا کرد و جهت پاسداشت آن روز پنجم نوامبر در تقویم کشور روز زبان دولتی اعلام شد.
علاقه‌مندان می‌توانند ادامۀ این خبر را در وبگاه فرهنگستان مشاهده کنند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9905
yun.ir/tj2l5b
@theapll
گزارش وب‌نشست (وبینار) «پاسداشت زبان و ادب فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» ـ بخش دوم

دوشنبه، بیست و هفتم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰، فرهنگستان زبان و ادب فارسی همایش مجازی «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» را برگزار کرد. بخش دوم نشست مجازی «روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» با حضور چهره های ادبی و استادانی از کشورهای تاجیکستان، هند و پاکستان در فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تجلیل از برخی اعضای فرهنگستان به پایان رسید.
در این بخش از وب‌نشست «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» دکتر علی رواقی، دکتر محمد سرور مولایی، دکتر باقر صدری‌نیا، از اعضای شورای فرهنگستان زبان فارسی، دکتر آزرمیدخت صفوی، استاد زبان و ادبیات فارسی هند، دکتر سلیم مظهر، استاد دانشگاه پنجاب پاکستان، گلرخسار صفی‌اوا، شاعر خلقی تاجیکستان، به ایراد سخن پرداختند.
دکتر علی رواقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، پس از توضیحاتی دربارۀ چاپ کتاب «سروده‌های رودکی» و سابقۀ این کار از سال‌های دور تا به امروز، در سخنانی در باب فردوسی و شاهنامه اظهار کرد: شاهنامه یکی از بلندترین مثنوی‌های سدۀ چهارم ماست و در نسخۀ موزۀ بریتانیا حدود ۴۸ هزار و چند صد بیت است. تا به حال کار آماده‌سازی متن شاهنامه مکرر انجام شده است، اما دو چاپ از شاهنامه می‌شود نام برد که اولی چاپ مسکو و بعد هم چاپی است که دکتر خالقی تصحیح کرد و اکنون هردو چاپ در دست دوستداران شاهنامه است. تصحیح متن شاهنامه بسیار دشوار و شکننده است، چون بسیاری از واژه‌هایی که فردوسی در آن روزگاران از آن‌ها استفاده کرده برای ما شناخته‌شده نبوده است.
رواقی افزود: در این دو چاپ بسیاری از واژه‌هایی را که به زبان فردوسی نزدیک‌تر بوده است در متن آورده‌اند، اما بدخوانی‌های زیادی هم در چاپ نسخۀ مسکو و هم در چاپ دکتر خالقی وجود دارد.
وی ادامه داد: به همین جهت معتقدم چاپ مجدد شاهنامه یک نیاز ملی است و اگر چاپ مجددی از آن نشود، شاید حداقل نزدیک به هزار بیت از شاهنامه بدخوانی شده است و ما اکنون می‌خواهیم تصحیح مجددی را از شاهنامه، با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی آماده کنیمغ چاپی که به دور از ناراستی‌ها باشد.
دکتر محمد سرور مولایی، دیگر عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در سخنانی اظهار کرد: ما باور داریم که در طول تاریخ لقب حکیم ارزانی فردوسی بوده است و این موضوع این سؤال را به میان می‌آورد که آیا می شود شاهنامه را از منظر حکمت خواند!
وی ادامه داد: در منظر حکما مراحلی از رشد وجود دارد تا فرد به مرتبۀ کمال برسد. فردوسی حکمت خود را در یک نام و وجود خلاصه می کند و آن وجود که می‌توان آن را شبیه انسان فرض کرد، اسمش ایران است. این آدم دوران کودکی و میان‌سالی و کهن‌سالی دارد.
این عضو فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی گفت: به اعتقاد من آنچه در دوران اساطیری می‌گذرد همان دوران زایش و بالندگی شخصیتی است که ما اسم ایران را روی آن گذاشته‌ایم که در نوجوانی نیروهای بدنی‌اش شکل می‌گیرد. دورۀ بعد دورۀ جوانی است. این موجود، یعنی ایران، در این دوره به دنبال آن است که وجود خود را تثبیت کند. می‌خواهد که موانع را پشت سر بگذارد. این دوران در شاهنامه دوران پهلوانی است. بیشتر فعالیت‌ها در دوران پهلوانی برای تثبیت هویت ایران انجام می‌شود و تمام این تثبیت هویت ایران هم بر دوش پهلوانان است. پهلوانان در دورۀ پهلوانی شخصیت‌های مستقل و در کنار پادشاهان هستند و کارنامۀ آن‌ها به نام خودشان ثبت می‌شود.

علاقه‌مندان می‌توانند ادامۀ این خبر را در وبگاه فرهنگستان مشاهده کنند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9905
yun.ir/tgb6lf
@theapll
وب‌نشست بین‌المللی «سرایندهٔ صلح و دوستی»

مؤسسهٔ فرهنگی اکو با همکاری سفارت تاجیکستان در ایران، به‌مناسبت ۱۱۰سالگی استاد میرزا تورسون زاده برگزار می‌کند.

پنجشنبه، ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۰
ساعت ۱۱ به وقت تهران

پیوند دسترسی:
http://webinar.ecieco.org/ch/tursunzoda
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
دکتر حداد عادل توضیح می‌دهد:
چرا تلویزیون، با وجود این مشکلات اقتصادی، به زبان فارسی می‌پردازد؟

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چه آسیب‌هایی فراروی زبان فارسی وجود دارد و چرا باید از آن مراقبت کنیم؟

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
پاسخ به یک شبهه:
چرا دنبال معادل برای کلمات انگلیسی هستید، ولی نگران زبان عربی نیستید؟

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اگر نفوذ کلمات عربی در زبان فارسی زیاد نیست پس این‌همه کلمهٔ عربی در احکام دادگاه‌ها چه می‌کند؟

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
توصیهٔ رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی به فارسی‌زبانان

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
معرفی برخی از آثار فرهنگستان

بخشی از برنامهٔ تهران بیست
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
@theapll
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۸۱

هشتاد و یکمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (اردیبهشت ۱۴۰۰) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: ضرورت آموزش درست‏نویسی در فضای مجازی به دانش‏آموزان (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ مقالۀ دشواری‌های نخستین ترجمۀ کتاب‌های علمی به زبان فارسی (اسفندیار معتمدی)؛ کاربرد مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۱۰): تصویب واژۀ «نمابندی» به جای «دکوپاژ» (محمود ظریف)؛ درگذشت دکتر محمدرضا باطنی زبان‏شناس و فرهنگ‏نگار بی‏بدیل (دکتر حسن ذوالفقاری)؛ «آنک بهار»، سروده‌های بهاری دکتر غلامعلی حداد عادل؛ پیام تسلیت رئیس فرهنگستان به مناسبت فاجعۀ تروریستی افغانستان؛ همایش مجازی «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی»؛ معرفی کتاب درسی خارجی: (2018) J'apprends à lire avec Sami et Julie (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی اردیبهشت ۱۴۰۰ (محدثه طاهری)؛ سخن پایانی: شعر «بهرام گور» (حکیم ابوالقاسم فردوسی).
علاقه‌مندان می‌توانند هشتاد و یکمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر بارگیری کنند.
https://apll.ir/?p=9916
yun.ir/xeptk5
@theapll
نشست گروه کاری «گردش کار اصطلاح‌شناسی و کد‌گذاری زبانی»

از مهرماه ۱۳۹۸ که فرهنگستان مسئولیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ (زبان و اصطلاح‌شناسی) را در سازمان ملی استاندارد ایران پذیرفته است، با همکاری و مشارکت در فعالیت‌های کارگروه ویژۀ اصطلاح‌شناسی سازمان بین‌المللی استاندارد (ایزو)، تلاش کرده است حضوری پویا و مؤثر در این زمینه داشته باشد. ازآنجاکه در یک سال اخیر، نشست‌های سازمان بین‌المللی استاندارد به‌صورت مجازی برگزار شده است، فرهنگستان توانسته است در این نشست‌ها نیز شرکت داشته باشد.
نشست گروه کاری «گردش کار اصطلاح‌شناسی و کد‌گذاری زبانی» در روز پنج‌شنبه ۳۰ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰ با حضور ۱۴ شرکت‌کننده از کشورهای مختلف برگزار شد و خانم شیما شریفی، پژوهشگر گروه واژه‌گزینی و دبیر کارگروه فنی متناظر ۳۷، به‌عنوان نمایندۀ ایران در این جلسه حضور یافت. گِرنوت هِبِنشترایت، به نمایندگی از این گروه کاری، ابتدا گزارشی از فعالیت‌های پیشین گروه داد و سپس دربارۀ دو استاندارد بین‌المللی که در دست تدوین است، گفت‌وگو کرد.
@theapll
مراسم بزرگداشت مرحوم استاد لایق شیرعلی، ادیب و شاعر تاجیکستان

انجمن آثابر و مفاخر فرهنگی سه‌شنبه، چهارم خردادماه ۱۴۰۰، از ساعت ۱۴ تا ۱۶ مراسم بزرگداشت مرحوم استاد لایق شیرعلی، ادیب و شاعر فقید تاجیکستان را در فضای مجازی برگزار می‌کند.
در این برنامه حسن بلخاری، رئیس انجمن، نظام‌الدین زاهدی، سفیر محترم جمهوری تاجیکستان در ایران، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، رضا اردکانیان، وزیر نیرو، محمدتقی صابری، سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، علی‌اشرف مجتهد شبستری، رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، صفر عبدالله، عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، عبدالنبی ستارزاده، رئیس شعبهٔ ادبیات معاصر آکادمی رودکی، عبدالرحمن عبدالمنان، ادیب و دانشمند تاجیک، و حسن قریبی، رئیس ادارهٔ روابط بین‌الملل فرهنگستان زبان و ادب فارسی، سخنرانی خواهند کرد.
این برنامه به‌صورت زنده از صفحهٔ اینستاگرام انجمن به نشانی
https://www.instagram.com/anjomanasarmafakher2
و هم‌زمان در صفحات انجمن در نشانی‌های زیر پخش خواهد شد:
https://t.me/anjomanasarmafakher
https://www.aparat
@theapll
گنجینۀ گویش‌های ایرانی ـ استان خراسان (۱)

گنجینۀ گویش‌های ایرانی عنوان عمومی مجموعه فرهنگ‌هایی است که نخستین دفتر آن در سال ۱۳۸۴ با عنوان گنجینۀ گویش‌شناسی فارس، به همّت عبدالنبی سلامی، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شد. هدف از انتشار گنجینۀ گویش‌های ایرانی صرفاً ارائۀ مواد خام از گویش‌های اصیل ایرانی است که پژوهشگران عرصه‌های گوناگون می‌توانند از جنبه‌های مختلف آوایی، صرفی، نحوی، واژگانی و معنایی آن‌ها را بررسی قرار کنند و به‌خصوص زبان‌شناسان و مردم‌شناسان از آن بهره بگیرند.
مجموعۀ حاضر، دربردارندۀ داده‌های گردآوری‌شده از هفت گویشِ رو به زوال خراسان است که عبارتند از: اردکولی، دشت‌بیاضی، دربندی، وکیل‌آبادی، بجستانی، گاشی و نهالدانی که از میان گویش‌های این دفتر، اَردَکولی و دشت‌بیاضی در خراسان جنوبی و سایر گویش‌ها در خراسان رضوی رواج دارند.
.
در این مجموعه، پس از معرفی مختصر مناطق مورد مطالعه و نشان دادن موقعیت جغرافیایی هریک از آن‌ها روی نقشه، با هدف آشنایی مقدماتی مخاطب، برخی نکات دستوری گویش‌ها ذکر شده که البته بیان فنی و تخصصی همۀ خصوصیات مدّ نظر نبوده است.

کتاب گنجینۀ گویش‌های ایرانی: استان خراسان ۱، تألیف دکتر محسن صادقی است که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۴۵۲ صفحه و به بهای ۷۰۰هزار ریال منتشر کرده است.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9927
yun.ir/f455ad
@theapll
نشست «واژه‌گزینی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی»

نشست «واژه‌گزینی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی» به‌مناسبت روز «پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی»، با سخنرانی نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان، و با حضور جمعی از دانشجویان و علاقه‌مندان به زبان فارسی توسط اتحادیه انجمن‌های علمی ـ دانشجویی زبان و ادبیات فارسی و با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌صورت مجازی برگزار شد. آنچه در ادامه آمده گزارش این نشست مجازی و برگفته از خبرگزاری ایسناست.

نسرین پرویزی در ابتدای این جلسه به ارائۀ تاریخچه‌ای از روند کار فرهنگستان پرداخت و گفت: فرهنگستان فعلی فرهنگستان سوم است. فرهنگستان اول در سال ۱۳۱۴ تشکیل شد و تا سال ۱۳۲۳ فعال بود و در آن دوران حدود ۱۷۰۰ واژه را منتشر کرد و ۳۰۰ واژۀ گم‌شده در صورت‌جلسات آن‌ها بود؛ در نتیجه جمعاً دوهزار واژه توسط فرهنگستان اول کار شد. فرهنگستان دوم از حدود سال ۱۳۴۹ تشکیل شد و تا سال ۱۳۵۸ وجود داشت اما در سال‌های آخر فعالیتی نداشتند و از مصوبات قطعی آن‌ها اطلاعی در دست نداریم، اما ۶۰۰ واژۀ بررسی‌شده و یکی‌دو جزوۀ مختصر را داریم که می‌دانیم از مصوبات فرهنگستان دوم است که تعداد کل آن‌ها به حدود شش‌هزار واژه می‌رسد که البته حداکثر ۶۰۰ واژه از آن‌ها را تصویب کردند. به‌هرحال، اسناد و مدارک فرهنگستان دوم در اختیار فرهنگستان سوم قرار نگرفت و ما بر اساس تجربیات خودمان شروع به کار کردیم.
او افزود: فرهنگستان سوم در شهریورماه سال ۱۳۶۹ آغاز به کار کرد و سال گذشته ۳۰ساله شد. در این مدت، از ابتدا گروه واژه‌گزینی در زمرۀ گروه‌های اصلی فرهنگستان قرار داشت، اما فعالیت آن شروع نشده بود تا اینکه در سال ۱۳۷۳ دکتر غلامعلی حداد عادل به ریاست این گروه منصوب شد (البته آن زمان مرحوم دکتر حبیبی رئیس فرهنگستان بودند) و ما عملاً از اسفند ۱۳۷۳ کار واژه‌گزینی را از صفر شروع کردیم.

ادامۀ متن در پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9930
yun.ir/712zd1
@theapll
ادبیات انقلاب اسلامی ـ شمارۀ ۵
معرّفی: علی‌رضا طیبی
پنجمین شمارۀ نشريۀ علمی ـ ‌پژوهشی ادبيّات انقلاب اسلامی (ویژه‌نامۀ نامۀ فرهنگستان) منتشر شد. نشریۀ ادبیات انقلاب اسلامی به همّت گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌منظور گسترش مباحث علمی و دانشگاهی در حوزۀ مطالعات ادبیات انقلاب اسلامی، منتشر می‌شود.
در بخش «مقالۀ» این شماره از مجلۀ ادبیات انقلاب اسلامی مقالات زیر درج شده است: «درون‌مایه و ویژگی‌های اشعار آیيني محمّدحسين انصاري‌نژاد»، غلامعلی حداد عادل؛ «اعتبار راوی در خاطره (مطالعۀ موردی کتاب روزهای آخر نوشتۀ احمد دهقان)»، محمدرضا ترکی، منوچهر اکبری، سمیه رشیدی؛ «متن پنهان شعر «همزاد عاشقان جهان (۳)» با تلفیق رویکرد بینامتنیت ژرار ژنت و مایکل ریفاتر»، علی سلطانی‌زاده، علی‌رضا اسدی، علی‌رضا شوهانی؛ ««خویشتن آرمانی» در سینما و شعر دفاع مقدس با تکیه بر فیلم «بادیگارد» و مجموعه‌شعر چمدان‌های قدیمی»، محمود حسن‌آبادی، مریم شعبان‌زاده، ساجده تقی‌زاده؛ «کشش روایی در دو کتاب دا و کوچۀ نقاش‌ها با تکیه بر عناصر لحن و تلیق»، یعقوب زارع‌ندیکی؛ «تحلیل داستان فال خون داوود غفارزادگان از منظر سازوکارهای دفاعی»، افسانه شیرشاهی.
در بخش نقد و بررسی هم مقالۀ «پویۀ پایداری در بوتۀ بررسی و نقد» به قلم فرزاد زیبایی به‌چشم می‌خورد.
سرمقالۀ این شماره از مجلۀ ادبیات انقلاب اسلامی، با عنوان «چیستی ادبیات پایداری» و به قلم دکتر محمدرضا ترکی، مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان و دبیر مجله است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9940
yun.ir/zn3ro1
@theapll
زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی مرحوم استاد لایق شیرعلی

استاد لایق شیرعلی (۱۹۴۱-۲۰۰۰م) تواناترین شاعر نیمۀ دوم قرن بیست تاجیکستان بود که آثار گران‌قدری از خود به میراث گذاشت. با آمدن او به میدان شعر و ادب روح تازه‌ای به پیکر یخ‌بسته و شعارزدۀ شعر تاجیکی دوران شوروی دمیده شد؛ راه‌ و روش، موضوع، طرز بیان و زبان شعر تازگی گرفت. لایق با شور و شوق مختص خود وارد این میدان گشت و شعر اصیل را دوباره به کرسی خودش نشاند. در شعر او تقریباً تمام انواع شعری را می‌توان دید: قصیده، غزل،‌ رباعی، دوبیتی، چهارپاره و غیره، اما از این میان، این شاعر بیشتر به غزل و رباعی و دوبیتی گرایش داشته است.
کتاب زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی مرحوم استاد لایق شیرعلی دویست‌ و چهارمین شماره از مجموعۀ «زندگی‌نامه‌ها»ی انجمن آثار و منفاخر فرهنگی است که به شرح زندگی و فعالیت‌های علمی و فرهنگی استاد لایق شیرعلی، ادیب و شاعر تاجیکستان، اختصاص دارد.
مقالات مندرج در این مجموعه عبارت‌اند از: «لایق شیرعلی و شاهنامۀ فردوسی»، حسن بلخاری قهی؛ «لایق شیرعلی و احیاء اصالت شعر تاجیکی»، نظام‌الدین زاهدی؛ «لیاقت لایق»، حسن قریبی؛ «دورۀ کودکی و دانش‌اندوزی»، عثمانجان غفاراف؛ «لایق و (شعر حالت)»، عبدالنبی ستارزاده؛ «در محفل شعر لایق»، صفر عبدالله؛ «خودشناسی ملی در اشعار لایق شیرعلی»، رستم وهاب‌زاد؛ «باز یک خورشید ما را ترک گفت»، خدایی شریف‌زاده؛ «تحول ژانر دوبیتی در آثار لایق شیرعلی»، خال‌محمد رحیم‌اف؛ «لایق شیرعلی و ویژگیی‌های نقد نویسندگی او»، باهر رجب‌اف؛ «تمایلات خودشناسی و هویت ملی در اشعار لایق شیرعلی»، حمزه باقی‌اف؛ «جایگاه شاهنامه و فردوسی در اشعار استاد لایق شیرعلی»، شاه‌منصور شاه‌میرزا (خواجه‌اف)؛ «سخنی از استاد لایق»، عسکر حکیم؛ «لایق شیرعلی»، شریف‌مراد اسرافیل‌نیا؛ «ارمغانی از ازل»، فرزانه خجندی؛ «شاعر دردآشنا و وحدت‌سرا»، عَلَم‌خان کوچراف؛ «اول و آخر عشق»، مبشر اکبرزاد؛ «مرگ شاعر»، عبدالقادر رستم؛ «استاد لایق و منزلت سخن»، مصباح‌الدین نذری‌قل؛ «لایق و سنت رباعی‌سرایی»، عبدالشکور عبدالستار؛ ««سنگ‌هایی بر گوری»، عبدالخلیل خالق‌زاده.
کتاب زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی مرحوم استاد لایق شیرعلی به کوشش حسن قریبی گردآوری شده و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در ۳۴۸ صفحه و به بهای ۴۵هزار تومان منتشر کرده است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9947
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/06/B1703001-1200x675.jpg
@theapll
زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی مرحوم استاد اسماعیل سعادت

استاد اسماعیل سعادت، ادیب، زبان‌شناس، مترجم، عضو پیوستۀ شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی و چهرۀ ماندگار جمهوری اسلامی ایران، در سال ۱۳۰۴ در خوانسار دیده به جهان گشود. تاریخ تولدش در قرآنی که به خط جد پدری‌اش نوشته شده است، نهم ربیع‌الاول ۱۳۴۴ق (پنجم مهرماه ۱۳۰۴ش) ثبت شده است.
دکتر حداد عادل دربارۀ «مقام علمی و ادبی» استاد سعادت می‌گوید: دربارۀ اسماعیل سعادت در سه بخش می‌توان سخن گفت: نخست دربارۀ خصوصیات اخلاقی و سپس دربارۀ مقام علمی و سه‌دیگر دربارۀ مدیریت او.
استاد سعادت مردی به‌غایت نجیب و محترم بود. او تجسم اخلاق نیک بود: آرام و بی‌هیاهو، بی‌تکبر و بی‌افاده، پرفایده و مؤدب و متین، کم‌گوی و گزیده‌گوی. در جلسات شورای فرهنگستان جز به‌ضرورت سخن نمی‌گفت. خیرخواه و مهربان بود؛ چنان که همگان از دست و زبانش آسوده بودند. هیچ‌گاه از او سخنی دالّ بر خودستایی شنیده نشد. من به اندازۀ درک و دریافت خود سخن خواهم گفت، نه به اندازۀ علم و دانش او:
تو را چنان‌که تویی هر نظر کجا بیند
به‌ قدر دانش خود هر کسی کند ادراک
سرانجام به مدیریت او می‌رسیم و دربارۀ اثر سترگ و ماندگار او که دانشنامۀ زبان و ادب فارسی است. یقیناً اگر اعتبار علمی و خصوصیات اخلاقی و مخصوصاً مدیریت سعادت نبود، امروز زبان فارسی صاحب چنین دانشنامه‌ای نمی‌بود.این مرد سالخوردۀ لاغراندام، که همۀ جثۀ او پوست و استخوان بود و هرگز کسی صدای بلند او را نشنیده بود، بار سنگین این تألیف را چنان با صبوری و هوشمندی بر دوش کشید که صد زبان از عهدۀ تحسین وی برنمی‌آید.
در پایان سعادت گوهری کمیاب و گران‌بها بود. هرچند کتاب‌هایی که از او به‌ جا مانده عموماً ترجمه‌های اوست، اما اگر شخصیت علمی و فرهنگی‌اش را در «مترجم بودن» خلاصه و محدود کنیم، حقاً در حق او جفا کرده‌ایم. او مردی فرهیخته بود و همان فرهیختگی بدو در کار ترجمه بصیرت می‌بخشید. چنین نبود که هرچه را پیش آید ترجمه کند؛ او می‌دانست چه می‌کند و چه می‌خواهد.
کتاب زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی مرحوم استاد اسماعیل سعادت شامل ۲۲ مقاله از استادان و دوستداران و علاقه‌مندان این استاد گران‌قدر است. فهرست این مقالات عبارت‌ است از: «پل نویا و نسبت میان قرآن و عرفان»، حسن بلخاری قهی؛ «استاد اسماعیل سعادت از آموزگاری تا سرپرستی دانشنامه»، آمنه بیدگلی؛ «فهرست آثار»، افسانه شفاعتی؛ «سعادت از نگاه دیگران»؛ «کیمیای «سعادت»، غلامعلی حداد عادل؛ «خاموشی مترجم خاموش»، احمد سمیعی (گیلانی)؛ «احساس گریه‌آور ازدست‌دادگی»، اصغر دادبه؛ «عصر بدگمانی»، حسین معصومی همدانی؛ «مکتب ترجمۀ اسماعیل سعادت»، احمد مسجدجامعی؛ «دیده دریا کنم و صبر به صحرا فکنم»، محمدرضا نصیری؛ «پشتکار ستودنی مترجم و ویراستاری بی‌جانشین»، سید علی آل‌داوود؛ «گفت‌وگو با اسماعیل سعادت»؛ «زبان فارسی ممیز ذی‌روح از غیرذیروح»، اسماعیل سعادت؛ «پژوهشگری استوار در قامت مترجمی پرتوان»، فریده علوی؛ «کوشنده‌ای تمام‌وقت برای فرهنگ ایران»، ایران گرگین؛ «اسماعیل سعادت»،‌شهناز سلطان‌زاده؛ «آموزه‌های سعادت»، مهناز مقدسی؛ «سیمای استاد سعادت در مروارید اندیشه»، پیمانه صالحی؛ «غروب آفتاب سعادت»، آمنه بیدگلی؛ «خاطرات با سعادت»، جعفرشجاع کیهانی؛ «نهضت دانشنامه‌نویسی در ایران امروز»، سایر محمدی؛ «سال‌شمار»، نرگس صادقی‌زاده.
کتاب زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی مرحوم استاد اسماعیل سعادت را انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در ۲۲۸ صفحه و به بهای ۲۵هزار تومان منتشر کرده است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9949
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/06/B190300-1200x675.jpg
@theapll

مراسم اختتامیۀ مسابقۀ نواهنگ

سه‌شنبه، هجدهم خرداد ۱۴۰۰، مراسم اختتامیۀ مسابقۀ نواهنگ، با حضور چهره‌های شناخته شدۀ فرهنگی و هنری افغانستان، تاجیکستان و ایران در کانون فکری و پرورشی کودکان و نوجوانان در تهران برگزار شد.
نواهنگ عنوان مسابقۀ بزرگ شعر و آواز است که توسط شبکۀ آی‌فیلم ۳ برای خوانندگان جوان افغانستانی مقیم ایران برگزار شد.

۴۸ نفر در ۱۲ گروه ۴نفره پس از جمع‌آوری آثار متقاضیان شرکت در نواهنگ در مرحلۀ مقدماتی این مسابقه به رقابت پرداختند و ۱۲ نفر به مرحلۀ نیمه‌نهایی راه پیدا کردند.

در این مراسم مقاماتی از فرهنگستان زبان و ادب فارسی، یونسکو، اکو و سازمان فرهنگ و اتباطات اسلامی و همچنین رایزن‌های کشورهای فارسی‌زبان و دیگر چهره‌های شاخص هنر و ادبیات افغانستان و ایران حضور داشتند.

در ابتدای مراسم محمدسرور رجایی، مدیر سابق خانۀ ادبیات افغانستان در تهران، در سخنانی به ریشه‌های مشترک ایران و افغانستان اشاره کرد. همچنین رسول نجفیان، هنرپیشه و خوانندۀ ایرانی، پندنامۀ فردوسی را قرائت کرد.

در این مراسم از برگزیدگان مسابقۀ منتخب هیئت داوران، احمد جیلانی، علی خوشبین و کبیر حسینی تجلیل به‌ عمل آمد. همچنین تندیس خوانندۀ منتخب مردمی نیز به کبیر حسینی و امید حسینی رسید.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9963
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/06/X240300-1200x675.jpg
@theapll
راه‌اندازی سامانۀ مجلۀ نامۀ فرهنگستان

سامانۀ دریافت و انتشار مقالات فصلنامۀ علمی ــ پژوهشی نامۀ فرهنگستان راه‌اندازی شد و آمادۀ دریافت مقالات استادان و پژوهشگران و اعضای هیئت علمی است. فصلنامۀ علمی ــ پژوهشی نامۀ فرهنگستان، به صاحب امتیازی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در حوزه‌های موضوعی ذیل منتشر می‌شود: تحقیقات زبانی و ادبی، زبان و فرهنگ ایران باستان، متون بلاغی، تحلیل متون، گویش‌های ایرانی، فرهنگ مردم، مطالعات و مباحث واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی، دستور زبان، و دیگر مباحث ادبی و زبانی. به علت گستردگی حوزه‌های تخصصی مقالات این مجله، ویژه‌نامه‌های این مجله نیز به‌صورت جداگانه و در حوزه‌های تخصصی دستور، زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، ادبیات تطبیقی، مطالعات واژه‌گزینی، مطالعات آسیای صغیر، شبه‌قاره، فرهنگ‌نویسی، و ادبیات انقلاب اسلامی منتشر می‌شود. سامانه‌های مربوط به این ویژه‌نامه‌ها نیز به‌زودی راه‌اندازی خواهد شد.
علاقه‌مندان می‌توانند از طریق سامانۀ فصلنامۀ نامۀ فرهنگستان به نشانی nf.apll.ir مقالات خود را به دفتر مجله ارسال کنند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9962
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/06/X2403001-1200x675.jpg
@theapll

پیام سفیر جمهوری تاجیکستان به رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی

چندی پیش دو همایش بین‌اللملی «بزرگداشت ۱۱۰سالگی شاعر و ادیب بزرگ تاجیک، استاد میرزا تورسون‌زاده» و «بزرگداشت هشتادسالگی شاعر شهیر تاجیکستان، استاد لایق شیرعلی»، با همکاری سفارت تاجیکستان در ایران و مؤسسۀ فرهنگی اکو و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شد.
دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و برخی دیگر از اعضای فرهنگستان، از شرکت‌کنندگان در این دو همایش بین‌اللملی بودند. به همین مناسبت دکتر نظام‌الدین زاهدی، سفیر محترم جمهوری تاجیکستان در ایران، در پیامی از رئیس فرهنگستان سپاسگزاری کرده است. متن پیام مذکور چنین است:

استاد بزرگوار، جناب آقای دکتر غلامعلی حداد عادل
رئیس محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی

با سلام،
همچنان‌که مستحضر هستید سفارت جمهوری تاجیکستان، در همکاری با مؤسسۀ فرهنگی اکو، همایش بزرگداشت ۱۱۰سالگی شاعر و ادیب بزرگ تاجیک، قهرمان تاجیکستان، استاد میرزا تورسون زاده، و با همدستی با انجمن آثار و مفاخر فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، مراسم بزرگداشت هشتادسالگی شاعر شهیر تاجیکستان، مرحوم استاد لایق شیرعلی را برگزار نمود.
در هر دوی این همایش‌ها حضرتعالی با فرزانگی، بزرگواری و عشق و علاقه‌ای که به شعر و ادب هم‌زبانان تاجیکستان دارید سخنرانی‌های پرمحتوایی را دائر به زندگی و آثار و استادان میرزا تورسون‌زاده و لایق شیرعلی و نقش این دو شخصیت ادبی و فرهنگی در احیای پیوندهای تاریخی و فرهنگی دو کشور دوست تاجیکستان و ایران، لطفاً، ارائه نمودید.
بدین‌وسیله، مراتب سپاس و قدردانی خود را از این سخنرانی‌ها، که بدون تردید به این همایش‌ها حسن تمام بخشیدند، اظهار می‌دارم و از خداوند منّان توفیق روزافزون جناب‌عالی را در راستای خدمت به زبان و ادب فارسی، که مظهری از مظاهر نازِش و افتخار ملت‌های فارسی‌زبان جهان است، خواستارم.

نظام‌الدّین زاهدی
سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار
جمهوری تاجیکستان در ایران


پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9969
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/06/X260300-1200x675.jpg