فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
نامۀ تشکر دکتر حداد عادل به رئیس سازمان صداوسیما

در روزهای اخیر خبر تغییر نام یک مجموعۀ تلویزیونی از «اپیدمی» به «موج اول» در خبرگزاری‌ها منتشر شد. این مجموعه به تهیه‌کنندگی سعید کمانی ساخته شده و به روایت بحران کرونا و تلاش شبانه‌روزی کادر درمان و نیرو‌های جهادی برای مقابله با این بیماری می‌پردازد. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در نامه‌ای از رئیس محترم سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، دکتر پیمان جبلی، تشکر کرد. متن نامۀ مذکور بدین شرح است:

بسمه تعالی
جناب آقای دکتر پیمان جبلی
رئیس محترم سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران
با سلام و احترام،
در خبرها آمده بود که نام یک مجموعۀ تلویزیونی که قرار بود با عنوان «اپیدمی» از شبکۀ سۀ سیما پخش شود، به نام فارسی «موج اول» تغییر یافته است.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ضمن استقبال از این اقدام، از سازمان صداوسیما و شبکۀ سه قدردانی می‌کند و آن را نشانه‌ای از توجه سازمان به ایفای وظیفۀ خطیر خود در پاسداری از زبان فارسی می‌داند. امید است این نگرش در صداوسیما گسترش یابد و الگو شود. توفیق جناب‌عالی را از خداوند متعال خواستارم.

غلامعلی حداد عادل

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://apll.ir/?p=10337
yun.ir/srd8sf
@theapll
انتشار استاندارد ملی «کار اصطلاح‌شناسی و علم اصطلاح‌شناسی ـ واژگان»

استاندارد ملی ایران با عنوان «کار اصطلاح‌شناسی و علم اصطلاح‌شناسی ـ واژگان» با شمارۀ ۸۰۹۹ در مجموعۀ استانداردهای ملی ایران منتشر شد.
پس از آنکه در سال‌ ۱۳۹۸ سازمان ملی استاندارد ایران، مسئولیت کارگروه فنی متناظر ۳۷ (زبان و اصطلاح‌شناسی) را به فرهنگستان زبان و ادب فارسی سپرد این کارگروه، همگام با بررسی پیش‌نویس‌های استانداردهای بین‌المللی این حوزه، ترجمه و تدوین تعدادی از استانداردهای اصطلاح‌شناسی را در برنامۀ کاری خود قرار داد. نخستین استاندارد از این مجموعه،‌ با توجه به اهمیت محتوا و کاربری آن برای پژوهشگران، حوزۀ اصطلاح‌شناسی «واژگان اصطلاح‌شناسی» بود. این استاندارد را بهتاب بلمکی، از دانش‌آموختگان رشتۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی فرهنگستان، زیر نظر مهدیه قنات‌آبادی،‌ پژوهشگر گروه واژه‌گزینی ترجمه کرده است.
استاندارد ترجمه‌شده در جلسات کمیسیون‌های سازمان ملی استاندارد ایران، با حضور جمعی از متخصصان بررسی شد و پس از طی مراحل مختلف، در جلسۀ کارگروه (کمیته) ملی در تاریخ ۱۹ مهر ۱۴۰۰ به تصویب رسید.
مدیریت کارگروه فنی متناظر ۳۷ را خانم‌ها مهنوش تهرانی، شیما شریفی و آقای محمود ظریف بر عهده دارند. استاندارد ملی ایران به شمارۀ ۸۰۹۹: سال ۱۴۰۰ در نشانی زیر به‌رایگان در دسترس است.
http://standard.isiri.gov.ir/standardview.aspx?1d=55060

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10344
https://apll.ir/wp-content/uploads/2019/02/arm-akhbar-1200x675.jpg
@theapll

بازدید دکتر حداد عادل از موزۀ هنرهای معاصر فلسطین
دوشنبه، بیست و دوم آذرماه ۱۴۰۰، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از اثر حبیب‌الله صادقی در موزۀ هنرهای معاصر فلسطین بازدید کرد.
به گزارش روابط‌عمومی فرهنگستان هنر، دکتر حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌همراه دکتر سیّد مجتبی حسینی، دبیر فرهنگستان، با حضور در موزۀ هنرهای معاصر فلسطین از مراحل آماده‌سازی نقاشی «در رثای سیمرغ تجلی»، اثر حبیب‌الله صادقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان هنر، بازدید کرد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در این بازدید، ضمن تشکر از این هنرمند پیش‌کسوت به‌جهت خلق این اثر ارزشمند، پیشنهادهایی نیز به‌منظور عرضۀ این اثر فاخر در سطح جامعه و برای قشرهای مختلف مردم ارائه کرد. در ادامه حبیب‌الله صادقی به روایت تصویرسازی این اثر یکصدمترمربعی پرداخت.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10348
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X230900-1200x675.jpg
@theapll

پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به مناسبت درگذشت پروفسور برت فراگنر

پنجشنبه، بیست و پنجم آذرماه ۱۴۰۰، پروفسور برت فراگنر (۱۹۴۱ ـ ۲۰۲۱)، ایران‌شناس و اسلام‌شناس اتریشی، در سن ۸۰ سالگی درگذشت.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی فقدان این دانشمند شرق‌شناس و چهرۀ ماندگار ایران‌شناسی را به ایران‌شناسان و استادان و دوستداران و خانوادۀ ایشان تسلیت می‌گوید.
پروفسور فراگنر در حوزه‌های شرق‌شناسی، ترک‌شناسی، عرب‌شناسی و ایران‌شناسی و همچنین قوم‌شناسی و ایران‌شناسی صاحب‌نظر و متخصص بود و سال‌های متمادی کرسی رشتۀ ایران‌شناسی در دانشگاه‌های وین، فرایبورگ، برلین، برن و بامبرگ را در اختیار داشت.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10362
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X270900-1200x675.jpg
@theapll
رئیس فرهنگستان میهمان برنامۀ «به وقت ایران»


یکشنبه، بیست و هشتم آذرماه ۱۴۰۰، دکتر حداد عادل میهمان برنامۀ «به وقت ایران» در شبکۀ آموزش بود. وی در این برنامه دربارۀ نقش فرهنگستان در ارتقای زبان فارسی صحبت کرد.
در این برنامۀ یک‌ساعته، ناصر خیرخواه، مجری باسابقۀ صداوسیما، دربارۀ شرایط امروز زبان فارسی و تأکید مقام معظم رهبری بر حفظ زبان فارسی و فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی فرهنگستان با دکتر حداد عادل گفت‌وگو و پرسش‌هایی را مطرح کرد.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سخنان خود در باب زبان فارسی این زبان را عامل وحدت و هم‌بستگی ملت ایران خواند و اظهار کرد: زبان فارسی درختی تناور و همیشه‌زنده است. برای آنکه این درخت شاداب و زنده بماند باید به مدارس و معلمان زبان و ادبیات فارسی توجه ویژه‌ای شود. به درس‌های انشا و املا اهمیت داده شود و امتحانات شفاهی کنار گذاشته نشود تا دانش‌آموزان شیوه‌های بیان مقصود را یاد بگیرند.

وی در ادامه افزود: رسانه‌ها، فضای مجازی، صاحبان حرفه‌ها و مشاغل، تولیدکنندگان کالا‌ها، همگی در حفظ زبان فارسی نقش دارند و نباید با بی‌توجهی در جهت عکس بکوشند.

دکتر حداد عادل در بخش دیگری از سخنان خود به سابقۀ سی‌ویک‌سالۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی اشاره کرد و تصویب ۶۰هزار واژه در برابر واژه‌های بیگانه و انتشار فرهنگ‌های واژه‌های مصوب، تألیف دانشنامه‌های زبان و ادب فارسی و فرهنگ جامع زبان فارسی و انتشار فصلنامه‌های تخصصی را از فعالیت‌های فرهنگستان برشمرد.

وی در بخشی از سخنان خود اظهار کرد: در ابتدای شیوع کرونا فرهنگستان با گردآوری واژه‌های مربوط به کوید ـ ۱۹ و معادل‌گزینی آن‌ها تلاش کرد از رواج واژه‌های بیگانۀ جدید جلوگیری کند.

وی همچنین افزود: فرهنگستان در صدد است با تهیۀ زیرساخت رایانه‌ای مناسب، پیکرۀ فارسی گردآوردۀ خود را در اختیار پژوهشگران زبان فارسی قرار دهد.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی اعلام کرد: فرهنگستان چند سال است در سطح کارشناسی ارشد به آموزش واژه‌گزینان و اصطلاح‌شناسان همت گمارده است. این فرهنگستان سال‌ها برای تصویب واژه‌های فارسی کوشیده است و اخیراً برای ترویج واژه‌های مصوب نیز تلاش می‌کند و در این راه به همراهی رسانه‌ها، به‌ویژه رسانۀ ملی، نیاز دارد.

نسخۀ کامل این گفت‌وگو را می‌توانید در پیوند زیر ببینید.

https://www.aparat.com/v/P8kIQ

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
yun.ir/wmvjra
yun.ir/fmo07c
@theapll
همایش بین‌المللی «تأثیر زبان و ادب فارسی بر فرهنگ و زبان بنگالی»


شنبه، چهارم دی‌ماه ۱۴۰۰، فرهنگستان زبان و ادب فارسی با همکاری سفارت بنگلادش در ایران، به مناسبت یکصدمین سال تولد مجیب الرّحمان، همایش بین‌المللی را در موضوع «تأثیر زبان و ادب فارسی بر فرهنگ و زبان بنگالی» به‌صورت مجازی برگزار خواهد کرد.

در این همایش که با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و آقای گوسال اعظم سارکار، سفیر جمهوری بنگلادش در ایران، برگزار می‌شود جمعی از استادان و صاحب‌نظران حوزۀ شبه‌قاره دربارۀ موضوعات مختلف ادبی و فرهنگی سخنرانی خواهند کرد.

علاقه‌مندان می‌توانند این همایش را به‌صورت زنده و از طریق پیوند زیر پیگیری نمایند.

https://www.skyroom.online/ch/alirezatybi/bengali

زمان: شنبه، چهارم دی‌ماه، از ساعت ۹ تا ۱۲

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://apll.ir/?p=10369
@theapll
همایش بین‌المللی تأثیر زبان فارسی بر فرهنگ و زبان بنگالی

شنبه، چهارم دی‌ماه ۱۴۰۰، همایش بین‌المللی تأثیر زبان و ادب فارسی بر فرهنگ و زبان بنگالی، با حضور دکتر غوث‌الاعظم سرکار سفیر بنگلادش در ایران، و دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.
در ابتدای این همایش و پس از پخش پیام ویدئویی دکتر ای‌کی عبدالمؤمن، وزیر امور خارجۀ بنگلادش، دکتر حداد عادل با اشاره به سابقۀ حضور زبان فارسی در کشورهای منطقۀ شبه‌قاره گفت: زبان فارسی قلب‌ها را به هم نزدیک می‌کند. این زبان زبان مشترکی است که بر اساس آن فرهنگ‌های متفاوتی شکل گرفته است. این زبان در دوره‌های مهم تاریخی، مثل انگلیسی امروز، زبان رسمی کشورها و دربارها بوده است و افراد دانشمند و باسواد به این زبان آگاهی داشته‌اند.
وی با اشاره به تاریخچۀ استفاده از زبان فارسی، پس از نفوذ اسلام در این کشور، اظهار کرد: پس از زبان عربی، فارسی مهم‌ترین زبان جهان اسلام بود که در کشورهای شبه‌قاره اهمیت بیشتری پیدا کرد. در هند، بنگلادش، پاکستان و حتی نپال هم تأثیرگذار بود و آثار زبان فارسی در این کشورها بسیار اهمیت پیدا کردند. امروز هم می‌بینیم که در کشور بنگلادش بزرگداشت‌هایی برای شاعران فارسی‌زبان چون سعدی و مولوی و حافظ برگزار می‌شود. ما نیز برای تربیت مدرسان زبان فارسی با آن‌ها همکاری‌هایی داشته‌ایم.
رئیس بنیاد سعدی دربارۀ قوانین آموزشی کشورهای شبه‌قاره برای زبان فارسی بیان کرد: مجلس هند، سال گذشته در دهلی، سیاست جدیدی را تصویب کرد که بر اساس آن دانش‌آموز دبیرستانی می‌تواند زبان سوم را هم به‌صورت اختیاری بخواند. دولت هند ۱۰ زبان را به‌عنوان زبان‌های کلاسیک هند مشخص کرده و دانش‌آموزان یکی از آن‌ها را می‌توانند انتخاب کنند. فارسی یکی از این زبان‌هاست. در بنیاد سعدی، با تماس با مقامات هندی، کتابی برای تدریس زبان فارسی در شبه‌قاره تألیف کردیم که جلد اول آن منتشر شده است و سه جلد دیگر هم تألیف خواهد شد.
علاقه‌مندان می‌توانند گزارش کامل این مراسم را در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مطالعه کنند.
https://apll.ir/?p=10400
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X051000-1200x675.jpg
@theapll

نقشه‌های مفهومی در واژه‌گزینی

فرزانه سخایی
«نقشۀ مفهومی ابزاری نگاشتاری است برای سازمان‌دهی و بازنمود دانش که روابط معنادار میان مفاهیم را با استفاده از گره‌ها و خطوط پیوندی که برچسب‌گذاری می‌شوند، نشان می‌دهد. درواقع نقشۀ‌‎ مفهومی در اصطلاح‌‎شناسی از این نظر که درک مفهوم و شبکۀ مفهومی را ساده‌‎تر می‌‎کند می‌تواند حائز اهمیت باشد. به‌ ‎نظر می‌‎رسد استفاده از نقشۀ مفهومی می‌‎تواند نقش مؤثری در معادل‌‎گزینی و تعریف‌‎نگاری اصطلاحات داشته باشد. در این نشست قصد داریم ضمن معرفی نقشۀ مفهومی و خاستگاه آن، به بررسی کاربرد آن در «کار اصطلاح‌‎شناسی» بپردازیم و به این پرسش پاسخ دهیم که چگونه می‌‎توان از این ابزار شناختی ــ آموزشی در کار اصطلاح‌‎شناسی و واژه‌‎گزینی به‌‎صورتی مؤثر بهره برد.
علاقه‌مندان برای شرکت در نشست‌های واژه‌گزینی، که با همکاری مرکز نشر دانشگاهی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی و انجمن زبان‌شناسی ایران برگزار می‌شود، می‌توانند از پیوند زیر استفاده کنند:
https://online.itland.org/b/37g-o0u-vbz-btm
شرکت در نشست برای همه دوستداران ترجمه، ویرایش، زبان‌شناسی و اصطلاح‌شناسی آزاد و رایگان است.
زمان برگزاری: چهارشنبه، هشتم دی‌ماه ۱۴۰۰ ـ ساعت: ۱۸ تا ۲۰

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
https://apll.ir/?p=10413
https://apll.ir/wp-content/uploads/2021/12/X061000-1200x675.jpg
@theapll

فرهنگستان در شبکۀ جام‌جم

از روز پنجشنبه، نهم دی‌ماه ۱۴۰۰، همکاری فرهنگستان با برنامۀ صبح پارسی در شبکۀ جام‌جم آغاز شد. ازاین‌پس، دکتر حسینعلی رحیمی، عضو هیئت علمی و پژوهشگر گروه فرهنگ‌نویسی هفته‌ای یک‌ روز در این برنامه حضور می‌یابد و دربارۀ زیبایی‌های زبان و ادبیات فارسی، چهره‌های ادبی و فرهنگستان اطلاعاتی را در اختیار ایرانیان خارج‌ از کشور و فارسی‌زبانان مخاطب این شبکه قرار می‌دهد.
صبح پارسی برنامه‌ای صبحگاهی، به تهیه‌کنندگی علیرضا نظارات و ابراهیم ارجمندی است که از دوشنبه تا پنجشنبۀ هر هفته، ساعت ۹ صبح، به وقت ایران، از شبکۀ جام‌جم پخش می‌شود.


پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10416
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/01/X111000-1200x675.jpg
@theapll
صرف و اصطلاح‌شناسی

ششمین وب‌نشست تخصصی مرکز نشر دانشگاهی، چهارشنبه، پانزدهم دی‌ماه ۱۴۰۰، ساعت ۱۸، با موضوع «صرف و اصطلاح‌شناسی» برگزار می‌شود. در این جلسه دکتر حسین سامعی، استاد زبان فارسی دانشگاه اِموری آمریکا، سخنرانی خواهد کرد.
«اﺻﻄﻼﺣﺎت، ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺮ ﻣﻔﺎهیم‌اند؛ اﻣﺎ روی دیگر سکۀ ﻣﻔﺎهیم، الفاظی هستند ﮐﻪ ﺑﺮ آن‌ها دﻻﻟﺖ می‌کنند. آیا اﯾﻦ اﻟﻔﺎظ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻗﻮاﻋﺪ خاصی دارﻧﺪ ﮐﻪ آن‌ها را از ﺳﺎﯾﺮ اﻗﻼم زبانی ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ می‌کند؟ موضوع اﯾﻦ ﮔﻔﺘﺎر چگونگی شکل‌گیری اﯾﻦ اﻟﻔﺎظ و امکان ﺳﺎﺧﺖ آن‌هاست، و ﺗﻼش می‌کند نشان دهد ﮐﻪ میان اﺻﻄﻼﺣﺎت و واژگان روزﻣﺮۀ زبان، از اﯾﻦ ﻣﻨﻈﺮ، تفاوتی نیست. صرف ﻋﻠﻢ، ﻣﻄﺎلعۀ ﺳﺎﺧﺖ کلمات زبان اﺳﺖ. ﺳﺎﺧﺖ اﺻﻄﻼﺣﺎت نیز، به ناچار، باید از ﻫﻤﺎن ﻓﺮاﯾﻨﺪﻫﺎ و ﻗﻮاﻋﺪی تبعیت ﮐﻨﺪ ﮐﻪ در ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎﯾﺮ کلمات زبان ﻣﻌﻤﻮل اﺳﺖ.»
علاقه‌مندان برای شرکت در این نشست تخصصی، که با همکاری مرکز نشر دانشگاهی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی و انجمن زبان‌شناسی ایران برگزار می‌شود، می‌توانند از پیوند زیر استفاده کنند:
https://online.itland.org/b/37g-o0u-vbz-btm
شرکت در نشست برای همه دوستداران ترجمه، ویرایش، زبان‌شناسی و اصطلاح‌شناسی آزاد و رایگان است.


پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10420
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/01/X141000-1200x675.jpg
@theapll

حدیث دوست، ویژۀ چهلمین روز درگذشت دکتر اکبر نحوی

سه‌شنبه، بیست و هشتم دی‌ماه ۱۴۰۰، نشستی مجازی به مناسبت چهلمین روز درگذشت شادروان دکتر اکبر نحوی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برگزار خواهد شد.
در این این نشست مشترک که با همکاری مرکز سعدی‌شناسی، دانشنامۀ فارس و مؤسسۀ میراث مکتوب برگزار می‌شود آقایان دکتر غلامعلی حداد عادل، دکتر علی‌اشرف صادقی، دکتر کورش کمالی سروستانی و دکتر ابوالفضل خطیبی سخنرانی خواهند کرد.
علاقه‌مندان می‌توانند این نشست مجازی را از ساعت ۱۰:۳۰ تا ۱۱:۳۰ روز سه‌شنبه، بیست و هشتم دی‌ماه، از طریق پیوند زیر در سامانۀ اسکای‌روم ملاحظه کنند.
https://www.skyroom.online/ch/alirezatybi/hadisedost
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10430
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/01/X271000-1200x675.jpg
@theapll
دومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نشر

سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی، با همکاری دانشگاه علم و فرهنگ، از پژوهشگران در تمامی حوزه‌های مرتبط با مطالعات و پژوهش‌های نشر برای ثبت و ارائۀ مقالات خود در دومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نشر فراخوان داده است. در این فراخوان به آثار پژوهشی مرتبط با «ادبیات معاصر ایران؛ ابعاد فرهنگی» به طور خاص توجه شده است.
مهلت ارسال چکیدۀ مقالات تا پانزدهم فروردین‌ماه ۱۴۰۱ اعلام شده است. پژوهشگران می‌توانند چکیدۀ مقالات خود را از طریق سامانۀ برخط به دبیرخانۀ همایش ارسال کنند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر به وبگاه http://pubconf.isba.ir/ مراجعه کنید.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10439
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/01/X0511001.jpg
@theapll
اشتراکات فرهنگی، عامل وحدت‌بخش ملت‌های منطقه

نشست تخصصی «اشتراکات فرهنگی عامل وحدت‌بخش ملت‌های منطقه» از سلسله برنامه‌های جنبی غرفۀ جمهوری اسلامی ایران در سی‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب در دوحۀ قطر برگزار شد.
استاد موسی اسوار، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در حاشیۀ این نمایشگاه، با اشاره به اشتراکات فرهنگی ایران و جهان عرب عنوان کرد: این وجوه مشترک حاصل مجموع تعاملات دو فرهنگ در دوره‌های مختلف تاریخی است. حرکات آغازین گرایش دو فرهنگ در حوزۀ ادبیات معاصر به دهۀ ۲۰ میلادی برمی‌گردد و نخستین کرسی زبان و ادب فارسی در سال ۱۹۲۵ میلادی در «دانشگاه فؤاد اول» در مصر تأسیس شد.
او همچنین بیان کرد: تلاش‌های صورت‌گرفته در نیمۀ قرن بیستم، تأسیس دانشگاه «عین‌الشمس» و تلاش استادانی همچون «طه حسین»، «ابراهیم امین الشواربی» و «عبدالوهاب عزام» (از بنیان‌گذاران آموزش زبان فارسی در دانشگاه‌های مصر)، منجر به تربیت دانشجویانی شد که اکنون از استادان برجستة زبان و ادبیات فارسی هستند.
استاد اسوار در بخش دیگری سخنان خود اظهار کرد: در سوریه نیز خدمات محمد فراتی، شاعر و ادیب سوری، و تلاش استادانی مانند «محمد ألتونجی» و «عیسی العاکوب» شایان توجه بوده و نتایج این تلاش‌ها تا به امروز برای همگان روشن است. این راه ادامه دارد و گروه زبان و ادب فارسی در دانشگاه‌های حمص، دمشق و لاذقیه فعال است.
وی با اشاره به تأسیس کرسی زبان و ادب فارسی در دانشگاه بغداد در سال ۱۹۶۹ اظهار کرد: تلاش‌های زنده‌یاد حسین‌علی محفوظ (دانش‌آموختۀ مقطع دکتری دانشگاه تهران)، و از شاگردان برجستۀ بدیع‌الزمان فروزان‌فر به‌جایی رسید که در سال ۱۹۹۴ دانشگاه بغداد دانشجویان زبان فارسی در مقطع کارشناسی‌ارشد و دکتری را پذیرش کرد.
او به تأسیس کرسی زبان و ادب فارسی در سال ۱۹۵۶ از سوی محمد محمدی و نقش وی در تربیت شاگردانی همچون احمد لواسانی اشاره کرد و یادآورشد: انتشار نشریۀ «الدراسات الادبیه» نقش مهمی در معرفی هرچه بیشتر زبان و ادب فارسی در جهان عرب داشت و هم اکنون «دلال عباس»، استاد زبان فارسی این دانشگاه، راه پیش‌گامان خود را با قدرت ادامه می‌دهد.
این عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی دربارۀ نقش انقلاب اسلامی در گسترش آموزش زبان عربی در کشور توضیح داد و عنوان کرد: با راه‌اندازی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در دهۀ ۶۰ شمسی، ایرانیان بیش از پیش با آثار ادبی جهان عرب آشنا شدند و این رویداد باعث تسریع ورود کتاب‌های عربی به کتابخانه‌ها، مؤسسات و دانشگاه‌ها شد؛ در نتیجه اقبال مترجمان و ناشران برای ترجمه و نشر این آثار در کشور ما دو چندان شد.
استاد اسوار در پایان بر لزوم تقویت و گسترش گفت‎وگو بین فرهنگ ایرانی و عربی در بستر دین مبین اسلام تأکید کرد و گفت: جغرافیا، ریشه‌ها و اشتراکات فرهنگی عوامل وحدت‌بخش ملت‌های منطقه است.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10443
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/01/X0511002-1200x675.jpg
@theapll

حدیث دوست، ویژۀ چهلمین روز درگذشت دکتر اکبر نحوی برگزار شد

سه‌شنبه، بیست و هشتم دی‌ماه ۱۴۰۰، نشستی مجازی به مناسبت چهلمین روز درگذشت شادروان دکتر اکبر نحوی، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با همکاری مرکز سعدی‌شناسی، دانشنامۀ فارس و مؤسسۀ میراث مکتوب برگزار شد.
در ابتدای این جلسه دکتر حداد عادل در سخنانی اظهار کرد: بنای ما در فرهنگستان بر این بوده است که با دانشگاه‌های کشور ارتباط داشته باشیم. بنابراین تصمیم گرفتیم از میان استادان دانشگاه افراد شایسته‌ای را انتخاب کنیم و به عضویت فرهنگستان درآوریم. در دانشگاه شیراز هم پس از بررسی بسیار به این نتیجه رسیدیم که استاد اکبر نحوی سرآمد استادان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه شیراز است.
وی در ادامه افزود: دکتر اکبر نحوی از نسل استادانی چون مینوی و مرتضوی و امثال آنان و از جنس آنان بود. در مقایسۀ سبک دکتر نحوی با سبک استادان امروزی می‌توان به این تفاوت پی برد. در مقالات امروزی بیشتر شکل و فرم بر وجه دانشی مقاله غلبه دارد. این خصیصه در مقالات دکتر نحوی وجود نداشت، بلکه همان روشی را داشت که در مقالاتی نظیر مقالات قزوینی و امثال او وجود دارد.
همچنین دکتر حداد به این نکته اشاره کرد که فرهنگستان قصد داشت تا دکتر اکبر نحوی را به عضویت پیوستۀ فرهنگستان انتخاب کند که متأسفانه ایشان از دست رفتند.
در ادامۀ این مراسم آقایان دکتر علی‌اشرف صادقی، دکتر ابوالفضل خطیبی، دکتر کوروش کمالی سروستانی و خانم دکتر فرح نیازکار در مورد شخصیت علمی و فرهنگی شادروان دکتر اکبر نحوی سخنرانی کردند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10446
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/01/X051100-1-1200x675.jpg
@theapll
پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ایران و دهۀ فجر مبارک!
دهمین وب‌نشست تخصصی اصطلاح‌شناسی و واژه‌گزینی

مرکز نشر دانشگاهی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، انجمن زبان‌شناسی ایران
چهارشنبه، سیزدهم بهمن‌ماه ۱۴۰۰، ساعت ۱۸ تا ۲۰
سخنران: دکتر شهین نعمت‌زاده
«نظریۀ عمومی اصطلاح‌شناسی نخستین و مهم‌ترین نظریه در علم اصطلاح‌شناسی است که اُیگن ووستر در دهۀ ۱۹۳۰ ارائه کرد. «مکتب وین»، «نظریۀ کلاسیک» و «نظریۀ سنتی» نام‌های دیگر این نظریه هستند. نظریۀ ووستر، به دلیل فضل تقدم و اصول روشن و شفاف، بر بسیاری از نظریه‌ها و مکاتب پس از خود تأثیر گذاشته و در مواردی هم بازنگری و نقد شده است. بنابراین شاهد جهت‌گیری‌های متفاوتی، از متعادل تا افراطی، نسبت به آن هستیم. در این وب‌نشست پس از معرفی کوتاه مکتب وین و اصول پنجگانۀ آن، «نظریۀ گسترش‌یافته»، که نتیجۀ بازنگری‌ها و تغییراتی است که همکاران ووستر پیشنهاد کرده‌اند، بیان می‌شود. در ادامه، دیدگاه‌های صاحب‌نظران شش نظریۀ «اجتماعی» ، «ارتباطی»، «اجتماعی ـ شناختی»، « قاب‌بنیاد»، «فرهنگی» و «متن‌بنیاد» مطرح می شود».
علاقه‌مندان برای شرکت رایگان در این نشست تخصصی می‌توانند از پیوند زیر استفاده کنند:
https://online.itland.org/b/37g-o0u-vbz-btm


پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10470
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/02/X121100-1200x675.jpg
@theapll
پاسداشت زبان فارسی در اخبار سیما

از بیستم دی‌ماه ۱۴۰۰ بخشی با عنوان «پاسداشت زبان فارسی» به بخش‌های خبری سیما افزوده شده که نویدبخش توجه بیشتر رسانۀ ملی به حفظ زبان فارسی است.
در این بخش، که اجرا و کارشناسی آن با دکتر امید جلوداریان است، گفتار مسئولان و رسانه‌ها ازنظر کاربرد واژه‌های بیگانه رصد و واژه‌های مصوب فرهنگستان و دیگر معادل‌های فارسی به‌جای واژه‌های غیرفارسی، به‌صورتی مناسب، توصیه می‌شود.
این بخش در خبر ۲۰:۳۰ شبکۀ دو و خبر ۲۱:۰۰ شبکۀ یک پخش می‌شود.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10475
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/02/X161100-1200x675.jpg
@theapll
پیام تسلیت دکتر حداد عادل به‌مناسبت درگذشت شادروان دکتر محمدحسین یمین

چهارشنبه، سیزدهم بهمن‌ماه ۱۴۰۰، پروفسور محمدحسین یمین (۱۳۱۵-۱۴۰۰)، عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در سن ۸۵سالگی درگذشت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی، در پیامی درگذشت این استاد ارجمند را تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:

بسمه تعالی
درگذشت پروفسور محمدحسین یمین، عضو پیوستۀ خارجی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد دانشگاه کابل، مایۀ تأسف و اندوه بسیار شد.
این استاد و محقق پرتلاش از جملۀ حلقه‌های اتصال و رشته‌های پیوند میان پژوهشگران افغانستان و ایران بود. فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با توجه به این نکته و نظر به دانش ادبی و زبانی وی، از سال ۱۳۸۲ ایشان را به عضویت پیوستۀ خود برگزیده بود. بی‌شک آثار متعدد آن مرحوم در زمینۀ دستور زبان و فرهنگ‌نگاری و تاریخ زبان فارسی و شاهنامه همچون یادگاری باارزش برای آیندگان باقی خواهد ماند.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی ضایعۀ درگذشت این استاد فرهیختۀ گران‌قدر را به ملت شریف افغانستان و همچنین به خانوادۀ آن مرحوم تسلیت می‌گوید و برای او رحمت و غفران الهی را از بارگاه خداوند خواهان است.

غلامعلی حداد عادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
و بنیاد سعدی


از جملۀ آثار دکتر محمدحسین یمین است: فرهنگ تلفّظ لغات با بیان معانی، دستور نگارش برای همه، کتاب فونولوژی و مورفولوژی (صرف دری)، برخی‌از ویژگی‌های دستوری شاهنامه، دستور تاریخی زبان فارسی دری، دستور معاصر زبان فارسی دری و تاریخچۀ زبان فارسی دری.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10478
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/02/X1611001-1200x675.jpg
@theapll
راه‌اندازی آزمایشی سامانۀ پیکرۀ فرهنگ‌نویسی

پیکرۀ فرهنگ‌نویسی، حاوی حدود یک‌میلیون مدخل و بیش از چهارمیلیون شاهد، برای تدوین فرهنگ جامع زبان فارسی در فرهنگستان زبان و ادب تهیه شده است. ازآنجاکه بسیاری از پژوهشگران مایل به استفاده از این پیکره بودند فرهنگستان سامانه‌ای را برای عرضۀ آن به علاقه‌مندان طراحی کرده است.
با توجه به اینکه این پیکره صرفاً برای تدوین فرهنگ جامع زبان فارسی تهیه شده ممکن است سایر کاربران مشکلاتی با آن داشته باشند. به همین دلیل و به‌منظور رفع ایرادات احتمالی، این سامانه به مدت سه ماه، به‌صورت آزمایشی و صرفاً در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در اختیار پژوهشگران فرهنگستان قرار گرفته است. این پیکره، پس از اتمام دورۀ آزمایشی، تحت شرایطی، به بهره‌برداری عمومی خواهد رسید.
نشانی سامانه: https://dadegan.apll.ir/

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10493
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/02/X181100-1200x675.jpg
@theapll

پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌مناسبت درگذشت دکتر حسین داودی

با تأسف بسیار اطلاع یافتیم که دکتر حسین داودی (۱۳۲۳ ـ نهاوند) در تاریخ پنجشنبه، بیست‌ویکم بهمن‌ماه ۱۴۰۰، دار فانی را بدرود گفت. شادروان دکتر داودی از معلمان باسابقه و کارشناسان قدیمی و مدیران سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی به‌ویژه در رشتۀ زبان و ادبیان فارسی بود و پس از تأسیس فرهنگستان با گروه دستور خط و گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان همکاری داشت.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت ایشان را به خانوادۀ محترم و دوستان و همکارانشان تسلیت می‌گوید و برای آن مرد خادم علم و فرهنگ از خداوند کریم طلب رحمت و مغفرت می‌کند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=10508
https://apll.ir/wp-content/uploads/2022/02/X231100-1200x675.jpg