فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
به مناسبت ۲۶ شهریور، سالگرد تأسیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی

یادداشتی از دکتر آمنه بیدگلی

🔸 فرهنگستان عنوان عمومی نهادی دولتی که در سه دورۀ زمانی، با سه نام متفاوت، امّا با هدفی تقریباً واحد، در زمینۀ حفظ و تقویت زبان فارسی فعّالیّت کرده است. ۱.فرهنگستان ایران (۱۳۱۴ـ۱۳۳۲ش)، معروف به «فرهنگستان اوّل»؛ ۲.فرهنگستان زبان ایران (۱۳۴۹ـ۱۳۵۷ش)، معروف به «فرهنگستان دوم»؛ ۳.فرهنگستان زبان و ادب فارسى (آغاز تأسیس: ۱۳۶۶ش)، معروف به «فرهنگستان سوم».

🔴برای دیدن متن کامل یادداشت به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=13153
روز شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد شهریار گرامی باد.
شهریار، شاعر عشق و عاطفه

مقاله‌ای از دانشنامۀ زبان و ادب فارسی
به قلم احمد پورصدری

🔸 سید محمدحسین بهجت تبریزی شاعر نامدار و ذولسانین معاصر، متخلص به «شهریار»، همزمان با آغاز انقلاب مشروطیت، در خانواده‌ای از سادات تبریز زاده شد. تاریخ ولادت او را در برخی منابع، ۱۲۸۳ش آورده‌اند؛ اما شهریار خود آن را ۱۲۸۵ش، برابر با اواخر ۱۳۲۴ ق یا اوایل ۱۳۲۵ق، ذکر کرده است. پدرش، میرآقا خُشکنابی (متوفی ۱۳۱۳ش)، مردی فاضل و خوش‌محاوره، از وکلای سرشناس تبریز و از خوشنویسان دورۀ خود بود که از حوزه نجف اجتهاد داشت و به «مجتهدی» معروف شده بود. از نیاکان و خاندان او، بیش از آنچه خود گفته است، اطلاعی در دست نیست.

🔴برای دیدن متن کامل یادداشت به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=13177
عبدالنبی سلامی: گویش‌ها مهم‌ترین عامل انتقال فرهنگ هستند

🔸به گفتۀ عبدالنبی سلامی، صيانت از كلام و گويش‌های فرهنگ‌ساز، مؤثرترين عامل انتقال تاريخ و فرهنگ بشری، از نسلی به نسل ديگر است و باید برای حفظ هر چیزی که ما را با فرهنگ و تمدن‌مان پیوند می‌دهد کوشید.

🔸گاهی در برابر یک واژۀ فارسی، تا سی واژۀ متفاوت گویشی با شصت تلفظ مختلف داریم. این تنوع واژگانی، نشان از وجود اقوامی دارد که با وجود نزدیکی زیستگاه‌هایشان به هم، گاهی از زبان یکدیگر فهم متقابل ندارند. انتشار اطلس گویش‌پژوهی می‌تواند نقش کلیدی در فهم آثار گویش‌های مختلف داشته باشد. این امر، نه تنها به دلیل تفاوت واژه­‌ها، بلکه از آن مهم‌­تر، به دلیل ساخت آوایی و دستوری این زبان‌ها است که افزون بر تفاوت­‌های ساختاری زبان­‌ها و گویش‌­های خویشاوندِ یک شاخۀ زبانی، با زبان­‌هایی از دو شاخۀ شمال غربی و جنوب غربی مواجهیم که در گسترۀ ایران امروز، بی­‌نظیر است.

🔴 برای مطالعه متن کامل خبر به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=13187
با گویش فیروزآباد فارس در برنامۀ بوم‌گویه (بخش نهم) آشنا شوید

🔸فیروزآباد از شهرهای کهن ایران‌زمین در جنوب غرب استان فارس است با پیشینۀ تاریخی بسیار باشکوه که پس از ویرانی‌های بسیار دوباره با بافتی نو رونق گرفته است.

🔸گویش فیروزآبادی از شاخۀ زبان‌های غربی جنوبی است که در شهرستان فیروزآباد و روستاهای مجاور آن گسترش دارد. این گویش همسانی‌های بسیاری با دیگر گویش‌های رایج در استان فارس از جمله لری جنوبی دارد. فیروزآبادی از نظر تاریخی تحول‌یافتۀ فارسی میانه دانسته شده که خود بازماندۀ فارسی باستان است. گویش فیروزآبادی در سه بافت روستایی، عشایری و شهری با تفاوت‌های آوایی و اندکی واژگانی برای فارسی‌زبان‌ها قابل‌فهم است.

🔸عفت امانی، پژوهشگر گروه گویش‌ها و زبان‌های ایرانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در برنامۀ نهم «بوم‌گویه» به گویش فیروزآباد پرداخته است.

🔴 بوم‌گویۀ نهم را در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی یا آپارات ببینید:
🌐 https://apll.ir/?p=13211
🌐 https://www.aparat.com/v/04zUe
اول مهر، زادروز محمد خوانساری (۱۳۰۰-۱۳۸۸)
اول مهر، زادروز حسین منزوی (۱۳۲۵-۱۳۸۳)
بارگذاری ۱۳۱ عنوان کتاب درسی قدیمی بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی

🔸به منظور تسهیل کار پژوهشگران و دسترسی آسان به منابع، مجموعه‌ای از ۱۳۱ عنوان کتاب درسی زبان و ادب فارسی که با عنوان «گنجینۀ کتاب‌های درسی زبان و ادبیات فارسی» گردآوری شده، بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی بارگذاری شده است.

🔴 برای مطالعه متن کامل خبر به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=13219
به‌مناسبت آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۲؛

راهکارهایی برای تقویت هویّت ملّی و هم‌بستگی ایرانیان در کتاب‌های درسی فارسی

مقاله‌ای از دکتر علی شیوا

🔸ارتباطی که میان زبان رسمی با هویت ملّی در یک کشور برقرار است همواره مورد توجه صاحب‌نظران بوده و باور غالب مردم در بسیاری از کشورهاست. جایگاه و کارکرد تاریخی زبان فارسی در شکل‌گیری هویت ملّی ایرانیان، هم از نگاه پژوهشگران برجسته روشن است و هم در اسناد بالادستی آموزش‌و‌پرورش جمهوری اسلامی ایران آشکارا بیان شده و بر آن تأکید رفته است. بنابراین باید با برنامه‌ریزی زبانی (به‌ویژه در دو شاخۀ شأن و زبان‌آموزی) در کتاب‌های درسی فارسی، موضوعاتی را همسو با این محتوا احصا کرد و شیوه‌هایی را برای ارائۀ تأثیرگذارتر چنین محتوایی پیشنهاد داد.

🔴 برای مطالعۀ متن کامل این مقاله به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=13222
دوم مهر، زادروز خلیل خطیب‌رهبر (۱۳۰۲-۱۳۹۳)
دوم مهر، زادروز منوچهر آتشی (۱۳۱۰-۱۳۸۴)
یادی از اسماعیل سعادت در «تولد یک استاد»

همزمان با نود و هشتمین زادروز‌ اسماعیل سعادت، عضو فقید پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، چهارشنبه، پنجم مهرماه، مراسمی با عنوان «تولد یک استاد» در کتابخانۀ مرکزی فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار می‌شود.
به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در این مراسم که همزمان با نود و هشتمین زادروز اسماعیل سعادت، عضو فقید پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برگزار می‌شود، غلامعلی حداد عادل، حسین معصومی همدانی، موسی اسوار و آمنه بیدگلی دربارۀ خدمات علمی و فرهنگی زنده‌یاد سعادت سخنرانی می‌کنند.
این مراسم از ساعت ۱۰:۳۰ در‌ کتابخانۀ مرکزی فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار می‌شود و شرکت در آن برای علاقه‌مندان آزاد است.

@theapll
زنگ آغاز سال تحصیلی در پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی نواخته شد

🔸رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به پیشینۀ راه‌اندازی فرهنگستان سوم گفت: زمانی که فرهنگستان سوم راه‌اندازی شد، بنا به دلایلی امکان دسترسی به پیشینۀ فعالیت‌های فرهنگستان اول و دوم نداشتیم و کار واژه‌گزینی را در فرهنگستان از صفر شروع کردیم و با بهره از دانش استادان ایرانی و منابع مؤسسات بین‌المللی توانستیم به سلسله نرم‌افزارهایی دست پیدا کنیم و به مرور، به ضرورت راه‌اندازی رشتۀ مستقل واژه‌گزینی پی بردیم.

🔸گفتنی است، پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی از سال ۱۳۹۴ با مجوز وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری کار خود را آغاز کرده است.

🔴 برای مطالعه متن کامل خبر به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=13261
پنجم مهر، زادروز اسماعیل سعادت (۱۳۰۴-۱۳۹۹)
گزارش تصویری مراسم تولّد یک استاد «یادی از استاد اسماعیل سعادت»

🌐 https://apll.ir/?p=13264
حداد عادل: سعادت، دانشمندی دقیق، پرحوصله و عاشق علم و فهم

🔸همزمان با نود و هشتمین زادروز‌ اسماعیل سعادت، عضو فقید پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مراسمی با عنوان «تولد یک استاد» در کتابخانۀ مرکزی فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

🔸به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان وادب فارسی، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در مراسم «تولد یک استاد» گفت: پنجم مهرماه زادروز اسماعیل سعادت است و ۱۲ شهریور، سالروز درگذشت این استاد فقید است که با آن هم فاصلۀ چندانی نداریم. سه سال است که فرهنگستان و جامعۀ علمی، ادبی و فرهنگی ایران از نعمت وجود استاد سعادت محروم مانده است. ما که از چنین نعمتی برخوردار بودیم، فقدان ایشان را به معنای تمام کلمه، احساس می‌کنیم.

🔴 برای مطالعۀ متن کامل خبر به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=13296
شمس تبریزی

مقاله‌ای از دانشنامۀ زبان و ادب فارسی
به قلم محمّدعلی موحّد

🔸 محمّدبن علی‌بن مَلِک‌داد، درویش بی‌نام و نشانی که در بامداد روز شنبه بیست و ششم جمادی‌الاخری سال ۶۴۲ق به قونیه آمد و مولانا جلال‌الدّین محمّد بلخی (۶۰۴- ۶۷۳ق) را، که عالم و مدرّس و واعظی برجسته بود، مجذوب خود ساخت. مصاحبت شمس تحوّلي عظیم در احوال و افکار مولانا پدید آورد. سنّت مولویان - که قراین نیز آن را تأیید می‌کند - بر آن است که شمس تبریزی در آن هنگام مردی شصت‌ساله بود و مولانا بیش از یک نیمه عمر خود را سپری کرده بود. انبوه آثار منظوم و منثوری که از مولانا در دست داریم حاصلِ نیمۀ کوتاه‌ترِ عمرِ او، یعنی دوران پس از رسیدن به شمس، است. در آن میان تنها یک اثر را می‌توان مستثنی دانست که یادداشت‌هایی از چند مجلس سخنرانی در آغاز کارِ واعظی مولاناست (مجالس سبعه).

🔴برای خواندن متن کامل مقاله به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=13302
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
بر آستانِ جلالِ مولانا

هشتم مهرماه، روز بزرگداشت مولانا جلال‌الدین محمد بلخی است. استاد فرزانه، دکتر محمّدعلی موحّد، مولوی‌شناس نامدار روزگار ما و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به این مناسبت بیت‌هایی برگزیده از سروده‌های حضرت مولانا خوانده و به دوستداران او هدیه کرده‌اند.

🔴 نسخۀ کامل ویدئو را در وبگاه فرهنگستان ببنید:
🌐 https://apll.ir/?p=13320
معرفی کتاب واژه‌گزینی در ایران و جهان

🔸 کتاب «واژه‌گزینی در ایران و جهان» عنوان کتابی از «رضا منصوری» است که در سال ۱۳۹۰ در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است.

🔴 متن کامل یادداشت را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=13329
دهم مهر، زادروز مهرداد بهار (۱۳۰۸-۱۳۷۳)

مطالعۀ اساطیر یک قوم، در همۀ ابعاد آن، ما را یاری می‌دهد تا تاریخِ رشد تمدن و فرهنگ آن قوم را بازشناسیم، و نیز از آنجا که بسیاری سنّت‌ها و اعتقادات، با وجود آنکه با روح دین و تمدن یگانه نیستند، سرسختانه بازمی‌مانند و در درون عقاید امروزی ما نیز جای می‌گزینند، چه بسا چنین مطالعه‌ای ما را به گوشه‌هایی از آداب و عادات کهن خود که همچنان در میان ما زنده است، راهنما گردد.

پژوهشی در اساطیر ایران، مهرداد بهار، تهران، مؤسسۀ انتشارات آگاه، ۱۳۷۸، ص ۱۷.