فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
300 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
طبقه‌بندی وزن‌های شعر فارسی در نظریۀ عروض ابوالحسن نجفی

دوشنبه، چهارم بهمن‌ماه ۱۳۹۵، شصت‌وپنجمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به مناسبت نخستین سالگرد درگذشت استاد ابوالحسن نجفی و بزرگداشت این عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان، برگزار شد. در این نشست دکتر امید طبیب زاده، دانشیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه بوعلی‌سینا، در موضوع «طبقه‌بندی وزن‌های شعر فارسی در نظریۀ عروض ابوالحسن نجفی» سخنرانی کرد.

در ابتدای این مراسم دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در سخنانی کوتاه، با اشاره به اینکه تصویر او از استاد نجفی، همیشه تصویر یک مرد دانشمندِ باصفای بااخلاق بوده است، او را فردی قائل به اصول و انضباط برشمرد و فقدان او را به خانوادۀ او و دوستداران استاد تسلیت گفت.

پس از آن دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، ضمن معرفی کوتاه دکتر طبیب‌زاده و موضوع سخنرانی وی، از ایشان درخواست کرد که سخنرانی خود را ارائه کند.

دکتر طبیب‌زاده در ابتدای سخنان خود با اشاره به مفهوم «زحاف» در عروض سنّتی، اظهار کرد: ابوالحسن نجفی با کنار نهادن مفهوم مخدوش و مجعولِ زحاف، بیش از پانصد وزن گوناگون شعر فارسی را از کل به جزء، ذیلِ پنج بخشِ «گروه» و «دسته» و «رده» و «بحر» و «وزن» طبقه‌بندی کرده است.

وی در ادامه به توضیح هریک از این اجزا پرداخت و توضیحات کاملی را در باب هریک ارائه کرد. علاقه‌مندان می توانند مشروح این خبر را در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی مطالعه کنند.

در پایان این مراسم دکتر دبیرمقدم در رونمایی کتاب شازده‌کوچولو با ترجمۀ شادروان استاد ابوالحسن نجفی، که به‌تازگی به دو خط سیریلیک و فارسی در تاجیکستان منتشر شده است، این کتاب را معرفی کرد. چاپ این اثر به کوشش حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی، در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، به انجام رسیده است.

شصت‌وپنجمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی با حضور شماری از اعضای پیوسته و وابستۀ فرهنگستان، از جمله دکتر غلامعلی حداد عادل، دکتر فتح‌الله مجتبائی، دکتر محمد دبیرمقدم، استاد اسماعیل سعادت، دکتر محمود عابدی، دکتر محمدرضا نصیری، دکتر محمد سرور مولایی، و همچنین برخی از اعضای هیئت علمی، مدیران و پژوهشگران فرهنگستان زبان و ادب فارسی و علاقه‌مندان برگزار شد.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی:
http://www.persianacademy.ir/fa/X0411951.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X0411951.JPG
@theapll
پیام تسلیت دکتر حداد عادل به مناسبت درگذشت پروفسور جمشید گیوناشْویلی

سه‌شنبه، پنجم بهمن‌ماه ۱۳۹۵، پروفسور جمشید گیوناشویلی (۱۹۳۱ تهران ــ ۲۰۱۷ تفلیس)، ایران‌شناس و استاد زبان و ادبیات فارسی و سفیر اسبق جمهوری گرجستان در ایران، در سن ۸۶سالگی درگذشت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی درگذشت این دانشمند گران‌قدر را تسلیت گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:

بسمه‌تعالی

خانوادۀ محترم پروفسور گیوناشویلی
استادان و دانشجویان عزیز

درگذشت ایران‌شناس بزرگ، استاد برجستۀ زبان و ادبیات فارسی و مترجم توانا، پروفسور جمشید گیوناشویلی، موجب تأسف عمیق شد. با فقدان ایشان، جامعۀ علمی و فرهنگی گرجستان یکی از دانشمندان خدمتگزار و ایران‌ یکی از دوستداران صادق و دانشمند خود را از دست داد. این استاد فرهیخته بیش از پنجاه سال از زندگی پربار علمی خود را صرف تدریس و تحقیق و ترجمه نمود و میراث ارزشمندی را برای نسل امروز و فردای گرجستان بر جای گذاشت.

دکتر گیوناشویلی به‌عنوان نخستین سفیر کشور جمهوری گرجستان در جمهوری اسلامی ایران، در مدت ده سال (۱۹۹۴ تا ۲۰۰۴) نقش مؤثر و سازنده‌ای در تحکیم پیوندهای دیرین و گسترش روابط همه‌جانبۀ دو کشور ایفا نمود.

این‌جانب، به نمایندگی از بنیاد سعدی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی، فقدان آن استاد گران‌مایه و پژوهشگر سخت‌کوش را به خانوادۀ ایشان و همچنین ایران‌شناسان، استادان و دانشجویان زبان و ادبیات فارسی در این کشور تسلیت می‌گویم و از درگاه خداوند متعال برای آن شادروان آرامش و آمرزش و برای بازماندگان صبر و شکیبائی طلب می‌کنم.

غلامعلی حداد عادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی
http://persianacademy.ir/fa/X0611951.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X0611951.jpg
@theapll
مراسم بزرگداشت استادان زبان فارسی در پاکستان

طی مراسمی که در محل سفارت جمهوری اسلامی ایران در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، برگزار شد، از خدمات دکتر افتخار عارف، رئیس سازمان گسترش زبان ملی پاکستان و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و دکتر مهرنور محمدخان، رئیس سابق بخش فارسی دانشگاه نومل اسلام‌آباد، در راه ترویج زبان فارسی در این کشور تقدیر به عمل آمد.

در ابتدای این مراسم آقای مهدی هنردوست، سفیر جمهوری اسلامی ایران در پاکستان، به بیان تاریخچه‌ای از زبان فارسی و سابقۀ حضور و نفوذ آن در شبه‌قاره پرداخت و یادآور شد که زبان فارسی و زبان اردو به‌گونه‌ای تفکیک‌ناپذیر در هم عجین شده‌اند و به‌عنوان یکی از وجوه مشترک فرهنگی دو کشور به شمار می‌روند.

وی ضمن تقدیر از خدماتی که استادان مذکور در زنده نگه داشتن و ترویج زبان فارسی در پاکستان به عمل آورده‌اند، ابراز امیدواری کرد که این مسیر با مساعدت و همکاری مشترک دو کشور بیش از پیش هموار شود.

پس از آن آقای ضیاءالدین نجم، رئیس دانشگاه نومل (دانشگاه ملی زبان‌های نوین)، ضمن تقدیر و تشکر از مراسمی که سفارت جمهوری اسلامی ایران به‌منظور قدردانی از استادان و شخصیت‌های فرهنگی این دانشگاه برگزار نموده است، زبان فارسی را دارای بنیه و ریشه‌ای بسیار محکم دانست که از تمدنی بزرگ و دارای قدمت چندهزارساله نشئت گرفته است.

وی ابراز امیدواری کرد که با بازنشسته شدن دکتر مهرنور محمدخان و انتصاب دکتر سفیر به‌جای وی، این بخش کماکان و بیش از گذشته در راه آموزش زبان فارسی به علاقه‌مندان فعّال و موفق باشد.

در ادامه دکتر افتخار عارف، طی سخنانی از برگزاری این مراسم تقدیر و تشکر کرد و گفت: برای بنده مایۀ افتخار است که توانسته‌ام در راه اعتلای زبان فارسی گامی هرچند کوچک بردارم؛ چرا که ایران مهد تمدن و ادب و فرهنگ و هنری است که نمونۀ آن در جهان کم‌نظیر و شاید بی‌نظیر است.

وی پس از آن به اشتراکات زبان فارسی و اردو اشاره کرد و گفت: شایسته است که اهتمام بیشتری نسبت به زنده نگه داشتن زبان فارسی در پاکستان صورت پذیرد.

همچنین در مراسم دیگری حکم عضویت افتخاری دکتر افتخار عارف از طرف فرهنگستان زبان و ادب فارسی به وی اهدا شد. در این مراسم ابتدا جناب آقای هنردوست به نمایندگی ازطرف دکتر حداد عادل، از زحمات و خدمات دکتر افتخار عارف در مسیر احیاء و ترویج زبان فارسی در پاکستان تقدیر و تشکر کرد.

در ادامه دکتر افتخار عارف مراتب سپاسگزاری صمیمانۀ خود را از برگزاری این مراسم و عنایتی که فرهنگستان زبان و ادب فارسی و دکتر حداد عادل به وی داشته‌اند ابزار کرد و گفت: اهدای این لوح از یک سو نشانگر اهتمام و کوشش وصف‌ناپذیری است که فرهنگستان زبان و ادب فارسی به ترویج زبان فارسی در جهان دارد و بنابراین یک شخصیت غیرایرانی را به‌عنوان عضو افتخاری خود می‌پذیرد، و از سوی دیگر مایۀ مباهات بنده است که مشمول چنین اقدام ارزشمندی گردیده‌ام.

در این مراسم دکتر مهرنور محمدخان نیز که حدود پنج دهه در راه ترویج و تقویت زبان فارسی در پاکستان تلاش نموده است، به برنامه‌های مبادلات فرهنگی دو کشور اشاره کرد و گفت: در تفاهم‌نامۀ فرهنگی‌ای که در این زمینه به امضا رسیده است، نام دانشگاه ملی زبان‌های نوین پاکستان (نومل) ذکر شده، که نشانگر اهمیتی است که جمهوری اسلامی ایران برای این دانشگاه و پیوستگی میان زبان فارسی و اردو قائل است.

وی حفظ و تقویت جایگاه زبان فارسی در پاکستان، به‌ویژه در دانشگاه‌های این کشور را مستلزم اراده و تلاش بیش از پیش مسئولان فرهنگی و دانشگاهی دو کشور دانست.

علاوه بر آقای ضیاءالدین نجم، رئیس دانشگاه نومل، مسئولان آموزش و بخش زبان‌های خارجی و بخش زبان فارسی دانشگاه نومل و برخی از اصحاب رسانۀ پاکستان نیز در این مراسم حضور داشتند.

http://www.persianacademy.ir/fa/X0611952.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X0611952.jpg
@theapll
زبان فارسی در ترکیه

یکشنبه، دهم بهمن‌ماه ۱۳۹۵، گروه مطالعات آسیای صغیر، نشستی را با حضور و سخنرانی دکتر علی تمیزاَل، استاد دانشگاه سلجوق ترکیه، در موضوع «زبان فارسی در ترکیه» برگزار می‌کند.

طرح تشکیل گروه مطالعات آسیای صغیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی در چهارصد و چهل و نهمین نشست شورای فرهنگستان (اسفندماه ۱۳۹۴) با اکثریت به تصویب رسید. از جملۀ اهداف اصلی این گروه تدوین دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در آسیای صغیر، انتشار نشریۀ تخصصی مطالعات آسیای صغیر در حوزۀ زبان و ادب فارسی، احیای متون فارسی در جهت تحقق اهداف گروه و برگزاری نشست‌های تخصصی در این زمینه است.
http://www.persianacademy.ir/fa/X091195.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X091195.jpg
@theapll
چهارمین سالروز درگذشت شادروان دکتر حسن حبیبی


دوشنبه، یازدهم بهمن‌ماه ۱۳۹۵، مراسم بزرگداشت چهارمین سالروز درگذشت زنده‌یاد دکتر حسن حبیبی، عضو فقید پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌همراه رونمایی کتاب یادنامۀ دکتر حسن حبیبی، برگزار خواهد شد.

در این مراسم آقایان دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، حجت‌الاسلام و المسلمین سیّد محمود دعایی، مدیر مسئول روزنامۀ اطلاعات، و دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی سخنرانی خواهند کرد.

مراسم بزرگداشت چهارمین سالروز درگذشت شادروان دکتر حسن حبیبی از ساعت ۹ تا ۱۱ روز دوشنبه، یازدهم بهمن‌ماه، در تالار همایش غدیر (فرهنگستان علوم پزشکی) برگزار خواهد شد.
http://www.persianacademy.ir/fa/X0911951.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X0911951.jpg
@theapll
مراسم چهارمین سالروز درگذشت دکتر حسن حبیبی برگزار شد

دوشنبه، یازدهم بهمن‌ماه ۱۳۹۵، مراسم چهارمین سالروز درگذشت شادروان دکتر حسن حبیبی، عضو فقید پیوسته و نخستین رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور دکتر حداد عادل، دکتر مرندی، دکتر داوری اردکانی، اعضای پیوسته و وابستۀ فرهنگستان و خانوادۀ شادروان دکتر حبیبی در تالار همایش غدیر در فرهنگستان علوم پزشکی برگزار شد.

در ابتدای این مراسم دکتر محمدرضا ترکی، مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان، سرودۀ خود را در وصف دکتر حبیبی قرائت کرد و پس از آن دکتر حداد عادل، ضمن یادکردی از شهدای آتش‌نشان و فداکاری‌های آنان و اشاره به هم‌زمانی مراسم تشییع پیکر آنان با مراسم بزرگداشت زنده‌یاد حبیبی اظهار کرد: ما می‌بایست در مراسم شهدای آتش‌نشان حضور می‌یافتیم، ولی این برنامه از قبل برنامه‌ریزی شده بود.

وی پس از آن با اشاره به سابقۀ آشنایی دیرینۀ خود با مرحوم حبیبی گفت: مرحوم حبیبی خصوصیات بسیار خوبی داشت. کمال اول وجودی وی ایمان به خدا بود؛ مردی مؤمن و متقی و پرهیزگار‌، و همواره مرگ‌آگاه و متوجه مرگ.

دکتر حداد عادل خصوصیت دیگر مرحوم حبیبی را عشق بارز به ایران دانست و افزود: این عشق در مبارزات سیاسی او پیش از انقلاب اسلامی برای رهایی ایران از چنگ‌ استعمار و استبداد تا پیروی از امام خمینی(ره) در دوران انقلاب و بعد از آن‌ منعکس است.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامه افزود: مرحوم حبیبی همۀ وجودش را در اختیار انقلاب گذاشت. سربلندی و رفاه مردم ایران را می‌خواست و از رنج مردم رنج می‌برد. فرق او با بقیه عشق به فرهنگ ایران بود. او فرهنگ‌ ایران را می‌شناخت و برای آن ارزش قائل بود، از همۀ مظاهر فرهنگ و تمدن ایران حمایت می کرد و جلوۀ این علاقه تلاش وی در تأسیس فرهنگستان‌ها بود. به دلیل عشق او یه ایران بود که فرهنگستان‌ها تأسیس شد.

وی با اشاره به مشکلات تأسیس فرهنگستان‌ها اظهار کرد: اولین جلسۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی را در کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران تشکیل دادیم و تا مدت‌ها بعد از آن این جلسات در یکی از ساختمان‌های ریاست جمهوری تشکیل می‌شد. اگر شخصیت و توان علمی، سیاسی و مدیریتی مرحوم حبیبی نبود، فرهنگستان‌ها، به ویژه فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شکل نمی‌گرفت.

دکتر حداد عادل در ادامه به برخی از خدمات فرهنگی مرحوم حبیبی اشاره کرد و گفت: تألیف کتاب ایران که حدود پانزده سال طول کشید، تأسیس بنیاد ایران‌شناسی، تأسیس فرهنگستان‌ها، تأسیس موزۀ امیرکبیر، همه و همه از فعالیت‌های این بزرگوار بود.

مشروح گزارش مراسم چهارمین سالروز درگذشت شادروان استاد دکتر حسن حبیبی را در پیوند زیر بخوانید:
http://persianacademy.ir/fa/X111195.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X111195.JPG
@theapll
آموزش فارسی در ترکیه و جایگاه ویژۀ ترکیه در آموزش فارسی

دکتر علی تمیزال
عضو هیئت علمی دانشگاه سلجوق (قونیه) و مدیر گروه زبان و ادبیات فارسی

یکشنبه، دهم بهمن‌ماه ۱۳۹۵، دکتر علی تمیزال، عضو هیئت علمی دانشگاه سلجوق ترکیه، در قالب نشستی که گروه مطالعات آسیای صغیر آن را ترتیب داده بود در موضوع «آموزش فارسی در ترکیه و جایگاه ویژۀ ترکیه در آموزش فارسی» سخن گفت. در این نشست که با حضور دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و مدیر گروه مطالعات آسیای صغیر برگزار شد، شماری از فارسی‌آموزان ترکیه‌ای، اعضای هیئت علمی و پژوهشگران فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز حضور داشتند.

مشروح گزارش دکتر تمیزال را در موضوع «آموزش فارسی در ترکیه و جایگاه ویژۀ ترکیه در آموزش فارسی» در پیوند زیر بخوانید:
http://persianacademy.ir/fa/Y171195.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/Y171195.JPG
@theapll
دیدار دکتر حداد عادل با فارسی‌آموزان لبنانی

جمعه، پانزدهم بهمن‌ماه ۱۳۹۵، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی، در نشستی صمیمانه با دانش‌آموختگان لبنانی در دانشگاه‌های ایران و استادان و فارسی‌آموزان لبنانی، در رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در بیروت، حضور یافت.

به گزارش روابط عمومی بنیاد سعدی، دکتر حداد عادل با تشریح فعالیت‌ها و مأموریت‌های فرهنگستان زبان و ادب فارسی در داخل ایران و بنیاد سعدی در خارج از ایران برای آموزش و ترویج زبان فارسی اظهار کرد: امروز به لبنان آمده‌ایم تا با رایزنی و مشورت بتوانیم به بهترین راهکارها برای آموزش زبان فارسی در سطوح مختلف دست یابیم.

وی با بیان اینکه ملت‌های مسلمان در یکصد سال اخیر با راه یافتن تمدن غربی و استکباری به کشورهای اسلامی، یکدیگر را فراموش کرده‌اند و از هم دور افتاده‌اند و ارتباطاتشان ضعیف شده است، افزود: امروز زمان آن فرارسیده است تا به روزهای روابط نزدیک و همکاری‌های خوب در گذشته بازگردند و در کنار هم قرار گیرند.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی خاطرنشان کرد: یکی از راه‌های نزدیک شدن و برقراری و تقویت پیوندهای میان ملت‌های مسلمان این است که زبان‌های یکدیگر را فرابگیرند و بیاموزند.

دکتر حداد عادل با بیان اینکه در ایران زبان عربی هیچ‌گاه غایب نبوده است، تصریح کرد: حتی استادان ادبیات و زبان فارسی و علمای حوزۀ علمیه با زبان عربی آشنا هستند و در ایران سالانه سه‌هزار کتاب به زبان عربی منتشر و این زبان درمقاطع مختلف تحصیلی تدریس می‌شود.

رئیس بنیاد سعدی تأکید کرد که انتظار می‌رود زبان فارسی هم در کشورهای مختلف، به‌ویژه در کشورهای اسلامی، از جمله لبنان، بیشتر رواج پیدا کند و آموزش آن به طور جدی پیگیری شود.

وی ادامه داد: بعد از ظهور دین اسلام اگرچه مردم ایران زبان فارسی خود را حفظ کردند، اما از دل و جان به اسلام گرویدند و فداکاری‌های زیادی برای حمایت از این دین مبین داشته‌اند.

وی پس از آن به قدرت و ظرفیت زبان فارسی اشاره کرد و افزود: زبان فارسی زمانی که اسلام به سمت شرق پیشروی کرد و به ایران رسید، حامل آن شد و فارس‌زبانان دین اسلام را در کشورهایی مانند هند و چین ترویج کردند.

دکتر حداد عادل با بیان اینکه برای فارسی‌آموزان افقی تازه و نو و حتی شرایط مناسبت‌تری برای کسب و کار فراهم خواهد شد، ادامه داد: از دیگر مزایای کسانی که زبان فارسی می‌آموزند این است که با یک‌هزار سال فکر و اندیشۀ مسلمان ایرانی آشنا می‌شوند.

وی با بیان اینکه آثار فارسی از بهترین مجموعه‌های ادبیات جهان هستند، خاطرنشان کرد: در کتابخانه‌های ایران یک‌میلیون نسخۀ خطی به زبان فارسی و در شبه‌قارۀ هند هم شش‌میلیون نسخۀ خطی به زبان فارسی وجود دارد. کسانی که زبان فارسی می‌آموزند نه‌تنها گذشته و تاریخ ایران را فرامی‌گیرند بلکه با موفقیت‌ها و دستاوردهای جمهوری اسلامی ایران در حال و آینده نیز آشنا خواهند شد؛ زیرا امروز ایران حرفی تازه و نو دارد.

وی با بیان اینکه ایران امروز صاحب یک انقلاب اسلامی است که قریب به چهار دهه پیش اتفاق افتاد اما آثار و تأثیرهای آن همچنان ادامه دارد، تأکید کرد: تأسیس حکومت دینی و اسلامی در ایران عملی شده و پیام آن هم این است که دین از حکومت و سیاست جدا نیست.

وی در پاسخ به سؤال تعدادی از فارسی‌آموزان و استادان و مربیان آموزش زبان و ادبیات فارسی تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه بنیاد سعدی مصمم است برای تقویت آموزش زبان فارسی در لبنان همکاری و مساعدت کند.
http://persianacademy.ir/fa/X171195.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/Y061293.jpg
بزرگداشت استاد صدرالدین عینی.mov
32.7 MB
گزارشی از مراسم بزرگداشت استاد صدرالدین عینی در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
سه‌شنبه، بیست‌وهشتم دی‌ماه ۱۳۹۵
@theapll
نوشته‌هایم نه خوب می‌کند، نه می‌کشد!
گفت‌وگو با استاد هوشنگ مرادی کرمانی

چندی پیش ندا آل‌طیّب، خبرنگار روزنامۀ «اعتماد» (شنبه، نهم بهمن‌ماه ۱۳۹۵: شمارۀ ۳۷۳۱)، گفت‌وگوی مفصلی را با استاد هوشنگ مرادی کرمانی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ترتیب داده بود که در بخش هنر و ادبیات این روزنامه منتشر شد. مشروح این گفت‌وگو را در پیوند زیر بخوانید.
http://www.persianacademy.ir/fa/Y181195.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/Y220288.jpg
@theapll
شش دفتر: مجموعهٔ اشعار محسن پزشکیان

 مرحوم محسن پزشکیان (۱۳۲۶-۱۳۵۸) از شاعرانی است که در سال‌های پیش از انقلاب اسلامی در مبارزات سیاسی حضور داشتند و با نزدیک‌تر شدن به مقطع پیروزی انقلاب، درون‌مایهٔ مذهبی و مفاهیم اسلامی در شعرشان تبلوری خاص و روشن یافت. شعر پزشکیان را می‌توان از نمونه‌های خوب ادبیات امروز و خود وی را می‌بایست از شاعران پیش‌گام و موفق و درعین‌حال ناشناختهٔ ادبیات انقلاب اسلامی به شمار آورد.

دوران شاعری مرحوم پزشکیان بیش از ده سال طول نکشید: از اواخر دههٔ چهل تا اواخر دههٔ پنجاه، دورانی که پرالتهاب‌ترین دوران شعری تاریخ معاصر ماست؛ دوران نضج اندیشه‌های انقلابی و رویکرد شاعران به تعهدات سیاسی و اجتماعی در شعر که از آن می‌توان با عنوان شعر مبارزه و مقاومت یاد کرد. سیر اندیشه و زبان در شعرهای پزشکیان، در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۸ بیانگر تلاش شاعر برای رسیدن به جایگاهی استوار در شعر امروزف با اتکا به تجربهٔ شعر کهن فارسی و دستاوردهای نیما و شاگردان اوست. لحن و محتوای شعرهای پزشکیان و رفتار او با زبان و نمادها و تصویرهای شعری مبیّن آن است که او را باید در ردیف شاعران متعهد و دردمند انقلابی با رویکرد مذهبی جای داد. نارضایتی از وضعیت موجود و چشم‌انتظار آیندهٔ مطلوب موعود بودن از مضامین اصلی شعرهای پزشکیان است و زبان شعری او، از نخستین دفتر تا دفتر ششم، دارای خط سیر رو به رشد و تعالی. مرحوم محسن پزشکیان در سال ۱۳۵۸ پس از دریافت حکم مأموریت برای همراهی مردم کازرون به‌منظور سفر به قم و دیدار با رهبر فقید انقلاب اسلامی(ره)، در جادهٔ قم دچار سانحهٔ رانندگی شد و به‌همراه دختر خردسالش دار فانی را وداع گفت.

مجموعۀ شش دفتر، سرودۀ مرحوم محسن پزشکیان است که به کوشش عمادالدین شیخ‌الحکمایی و سیّد علی میرافضلی گردآوری شده و گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان زبان و ادب فارسی چاپ نخست آن را در سال ۱۳۹۰ منتشر کرد. به‌تازگی نشر آثار فرهنگستان زبان و ادب فارسی چاپ دوم این کتاب را با شمارگان ۳۰۰۰ نسخه و به بهای ۲۵۰۰۰۰ ریال عرضه کرده است.
http://www.persianacademy.ir/fa/B201195.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/BOOK2302911.jpg
@theapll
فرهنگ فیزیک، برگزیدۀ جایزۀ کتاب سال

سه‌شنبه، نوزدهم بهمن‌ماه ۱۳۹۵، سی‌و‌چهارمین دورۀ جایزۀ کتاب سال، با سخنرانی دکتر حسن روحانی، رئیس جمهوری، برگزار شد و پس از آن برگزیدگان و شایسته‌های تقدیر در بخش‌‌های دین،‌ زبان،‌ علوم خاص،‌ علوم کاربردی،‌ هنر و ادبیات معرفی و تجلیل شدند.

از جملۀ کتاب‌های برگزیدۀ این دوره کتاب فرهنگ فیزیک، نوشتۀ دکتر لطیف کاشیگر، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود.

وی در گفت‌وگویی با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در این باره اظهار کرد: اگر جزو هیئت داوران جایزۀ کتاب سال بودم به فرهنگ فیزیک رأی نمی‌دادم؛ چراکه این کتاب خالی از اشکال نیست.

وی دربارۀ جایگاه فرهنگ فیزیک در میان دانشجویان افزود: رشتۀ اصلی من ژئوفیزیک است و فقط به‌عنوان مدرس فیزیک تدریس کرده‌ام. یکی از اهداف تألیف کتاب فرهنگ فیزیک قلقلک فیزیک‌دانان بزرگ کشور برای فعالیت بیشتر است؛ این دسته نباید میدان را خالی کنند.

دکتر کاشیگر ادامه داد: بعد از پایان تألیف قصد داشتم کتاب را به مرحوم استاد حسابی و مرحوم بیرشک تقدیم کنم، اما این کتاب چندان باارزش نیست. آقای بیرشک از من برای تألیف کتاب‌های خود‌آموز و بعد‌ها فرهنگ فیزیک دعوت کرد. وی انگیزۀ اصلی من در تدوین فرهنگ فیزیک است؛ همچنین هر زمان در موضوعات فیزیکی با مشکل مواجه می‌شدم از دکتر حسابی کمک می‌گرفتم.

http://persianacademy.ir/fa/X231195.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X231195.JPG
@theapll
همکاری روزنامۀ جام‌جم با فرهنگستان

فرهنگستان همواره در صدد بوده است با کمک رسانه‌های همگانی واژه‌های مصوب خود را به اطلاع جامعه برساند و از نظرها و آرای مردم نیز مطلع شود. برنامه‌های پیوستۀ روزانه و هفتگی و برنامه‌های غیرپیوستۀ شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی در طول پنج سال اخیر در برقراری و تقویت این ارتباط تأثیرگذار بوده است.

در گذشته مطبوعات کشور برای اعلام واژه‌های مصوّب با فرهنگستان همکاری کرده‌اند. روزنامۀ جام‌جم نیز که پیش از این مصوّبات فرهنگستان را درج می‌کرد، در رویکردی تازه، از ابتدای بهمن‌ماه ۱۳۹۵، ستونی را با عنوان «واژه‌نامه» به شرح واژه‌های مصوّب فرهنگستان در حوزۀ عمومی اختصاص داده است. در این بخش، ضمن اعلام واژۀ مصوّب، دربارۀ معنای واژۀ بیگانه، توضیح ساختار و معنای واژۀ فارسی انتخاب‌شده و برخی مسائل مربوط به نحوۀ انتخاب واژه توضیحاتی داده می‌شود. نگارش این ستون را که در روزهای یکشنبه چاپ می‌شود، خانم شبنم مجیدی، پژوهشگر گروه واژه‌گزینی، بر عهده دارد.

از حمایت مدیر مسئول روزنامۀ جام‌جم، آقای دکتر عنادی، و به‌ویژه همکاری دبیر صفحۀ آخر، آقای سجاد روشنی، قدردانی می‌شود. همان گونه که همواره اعلام شده است، فرهنگستان از دریافت نظرها و پیشنهادهای مردم دربارۀ واژه‌ها خرسند می‌شود.
http://www.persianacademy.ir/fa/X2311951.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X2311952.jpg
@theapll
دکتر علی رواقی، برگزیدۀ هشتمین جشنوارۀ بین‌المللی فارابی

یکشنبه، بیست‌وچهارم بهمن‌ماه ۱۳۹۵، مراسم اختتامیۀ هشتمین جشنوارۀ بین‌المللی فارابی، با حضور رئیس جمهوری، وزیر علوم، و معاون علمی و فنّاوری رئیس‌جمهوری، در سالن اجلاس سران برگزار شد و از برگزیدگان این دوره تقدیر به عمل آمد.

در هشتمین دورۀ این جشنواره تعداد ۴۱۰۰ اثر به دبیرخانه ارسال شده بود که پس از داوری آثار ۳۲ نفر برگزیده و معرفی شدند که در میان آنان هفت برگزیدۀ خارجی از کشورهای آلمان، ایتالیا، فرانسه، بلژیک، لبنان، هلند و روسیه حضور داشتند. در این میان برگزیدۀ گروه زبان و ادبیات فارسی در بخش بزرگ‌سال دکتر علی رواقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با کتاب زبان فارسی افغانستان (دری) بود.

کتاب مذکور که از سلسله انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی است، پژوهشی است در گونۀ فارسی نوشتاری و گفتاری مردم افغانستان و سنجش زبانی آن با گونۀ فارسی فرارودی معاصر و نوشته‌های کهن و قدیم فارسی. مطالب این کتاب این نکته را روشن می‌کند که زبان فارسی کاربردی در حوزه‌های مختلف جغرافیایی افغانستان، بسیاری از واژه‌های کهن فارسی ـ ایرانی را در خود نگه داشته است که ما آن واژه‌ها را در گونۀ فارسیِ فرارودی نمی‌بینیم؛ همچنان که در سروده‌ها و نوشته‌های مردم فرارود هم شماری از کاربردهای زبان‌های ایرانی ـ فارسی را مشاهده می‌کنیم که در حوزۀ افغانستان کاربرد ندارند و ظاهراً تنها در حوزۀ جغرافیایی فرارود به کار گرفته می‌شود.

همچنین دکتر زهره هاشمی با اثر عشق صوفیان در آیین استعاره شایستۀ تقدیر بخش جوان در حوزۀ زبان و ادبیات بود.

http://www.persianacademy.ir/fa/X241195.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X210191.JPG
@theapll
همایش بین‌المللی مطالعات شبه‌قارّه برگزار می‌شود

یکشنبه، اول اسفندماه ۱۳۹۵، گروه شبه‌قارّۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با همکاری دانشگاه ماربورگ آلمان، همایش بین‌المللی مطالعات شبه‌قارّه را در محل فرهنگستان برگزار خواهد کرد.

در مراسم افتتاحیۀ این همایش دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، دکتر کریستوف ورنر، استاد دانشگاه ماربورگ، دکتر اوا اورتمان، استاد دانشگاه بن، و دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و مدیر گروه شبه‌قارّۀ فرهنگستان سخنرانی خواهند کرد.

همایش بین‌المللی مطالعات شبه‌قارّه بر پایۀ محورهایی همچون زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه، مطالعات ترجمه، تاریخ‌نگاری، زبان‌شناسی، تذکره‌نویسی، نسخه‌شناسی و سندپژوهی و تاریخ چاپ، تاریخ علم، عرفان و تصوف، و تاریخ هنر برگزار می‌شود.

علاقه‌مندان برای آگاهی از برنامۀ این همایش دوروزه و عناوین مقالات و سخنرانان می‌توانند به نشانی زیر مراجعه کنند:
http://persianacademy.ir/fa/ici.aspx

نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی، بعد از ایستگاه مترو، بلوار کتابخانۀ ملی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تالار دکتر شهیدی.

تلفن: ۸۸۶۴۲۳۳۹-۰۲۱ داخلی ۳۶۸

زمان: یکشنبه و دوشنبه، ۱-۲ اسفندماه ۱۳۹۵، ساعت ۹-۱۷
http://www.persianacademy.ir/fa/X261195.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X261195.jpg
@theapll
برنامۀ «قند پارسی» با به‌کارگیری واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به معرفی کمات صحیح فارسی و ریشه‌یابی کلمات اختصاص یافته است.

در این برنامه به اصول و ضوابط واژه‌گزینی و چرایی گزینش کلمۀ مورد نظر از طرف فرهنگستان پرداخته می‌شود. امروز، چهارشنبه، بیست‌وهفتم بهمن‌ماه ۱۳۹۵، واژۀ «پیرچشمی» در این برنامه بررسی شد.

حشمت‌الله صباغی، کارشناس مجری برنامه، از فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با تحلیل و بررسی انتخاب واژه‌ها عهده‌دار این بخش است. بخش دیگری از برنامۀ قند پارسی به درست‌نویسی و ویراستاری جملات اختصاص یافته است.

با به‌کارگیری واژه‌های مصوّب فرهنگستان می‌توانیم در غنی ساختن زبان فارسی یاری‌رسان باشیم.

گروه اخلاق و زندگی شهروندی رادیو تهران تهیۀ این برنامه را بر عهده دارد که هر روز، به‌جز جمعه‌ها، از ساعت ۱۲ و ۳۵ دقیقه پخش می‌شود. علاقه‌مندان می‌توانند برنامۀ قند پارسی را از رادیو تهران، روی موج اف‌ام، ردیف ۹۴ بشنوند.

http://www.persianacademy.ir/fa/X271195.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/DES/des02.jpg
@theapll
اولین دورۀ جایزۀ استاد ابوالحسن نجفی برگزار می‌شود

سه‌شنبه، سوم اسفندماه ۱۳۹۵، مراسم اولین دورۀ جایزۀ استاد ابوالحسن نجفی، با حضور اصحاب فرهنگ و اندیشه در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار خواهد شد.

مرکز فرهنگی شهر کتاب از سال‌ جاری و به‌منظور بزرگداشت مقام علمی استاد ابوالحسن نجفی، عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نشان ابوالحسن نجفی را به ترجمۀ‌‌ برگزیدۀ‌ رمان و داستان کوتاه سال اهدا می‌کند.

زنده‌یاد استاد ابوالحسن نجفی از بزرگان عرصۀ فرهنگ و ادب معاصر بود که در شش دهۀ گذشته آثار و خدمات ارزشمندی در حوزۀ ترجمه و ویرایش و پژوهش از خود به یادگار گذاشت و دقت و وسواس او در ترجمه و تحقیق زبانزد اهل فرهنگ بود. استاد نجفی با تألیف آثاری چون وظیفۀ ادبیات، غلط ننویسیم، مبانی زبان‌شناسی، فرهنگ فارسی عامیانه و چند کتاب در باب وزن شعر فارسی و با ترجمۀ نزدیک به بیست کتاب و با کشف و راهنمایی نویسندگان، خدمات فراوانی به زبان و ادب فارسی و معرفی ادبیات فرانسه به ایران کرده است. پاسداشت مقام علمی نجفی و بهره‌مندی از شیوۀ علمی و فرهنگی او باب جدیدی برای نسل جوان در انتخاب آثار برای ترجمه و تحقیق خواهد گشود که اگر به‌خوبی تبیین شود می‌تواند بسیاری از گره‌های زبانی و ادبی و فرهنگی ما را بازنماید.

نشانی: تهران، خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچۀ سوم.

زمان: سه‌شنبه، سوم اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۳۰
http://persianacademy.ir/fa/X301195.aspx

http://persianacademy.ir/UserFiles/Image/X301195.jpg
@theapll
همایش بین‌المللی مطالعات شبه‌قاره آغاز شد

یکشنبه، اول اسفندماه ۱۳۹۵، با برگزاری مراسم افتتاحیه، نخستین همایش مطالعات شبه‌قاره، با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و استادان و پژوهشگران دانشگاه ماربورگ آلمان آغاز شد.

دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر کریستوف ورنر، از دانشگاه ماربورگ، خانم دکتر اوا اورتمان، از دانشگاه بن، و دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و مدیر گروه شبه قارۀ فرهنگستان، دیگر سخنرانان مراسم افتتاحیۀ همایش مذکور بودند.

مشروح گزارش مراسم افتتاحیۀ همایش بین‌المللی مطالعات شبه‌قاره را در پیوند زیر بخوانید:

http://www.persianacademy.ir/fa/X011295.aspx

http://www.persianacademy.ir/UserFiles/Image/X011295%20(1).jpg
گزارش نشست‌های همایش بین‌المللی مطالعات شبه‌قاره