فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
شاد زی با سیاه‌چشمان شاد
که جهان نیست جز فسانه و باد
‌‌
ز آمده شادمان بباید بود
وز گذشته نکرد باید یاد
‌‌
من و آن جعدموی غالیه‌بوی
من و آن ماهروی حورنژاد
‌‌
نیک‌بخت آن کسی که داد و بخورد
شوربخت آن که او نه خورد و نه داد
‌‌
باد و ابر است این جهانِ فسوس
باده پیش آر هرچه باداباد

شاد بوده‌ست از این جهان هرگز
هیچ‌کس، تا از او تو باشی شاد؟

داد دیده‌ست از او به هیچ سبب
هیچ فرزانه، تا تو بینی داد؟

سروده‌های رودکی، پژوهشِ دکتر علی رواقی، چاپ دوم، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۴۰۰، ص ۹.
نسخۀ الکترونیکی هزارواژه‌های زیست‌شناسی، پزشکی و ژن‌شناسی منتشر شد

🔸نسخۀ الکترونیکی هزارواژه‌های زیست‌شناسی (۱ و ۲)،‌ پزشکی (۱، ۲ و ۳) و ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی بارگذاری شد.

🔸گفتنی‌است، پیش‌تر این کتاب‌ها در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است و تاکنون نسخۀ الکترونیکی هزارواژه‌های علوم مهندسی (سه جلد)، علوم زمین (سه جلد)، علوم انسانی (دو جلد)، هنر، زبان‌شناسی، باستان‌شناسی، روان‌شناسی، گردشگری و جهانگردی در وبگاه فرهنگستان منتشر شده بود.

🔴 برای مطالعه متن کامل خبر به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐https://apll.ir/?p=14511
فراخوان همکاری

🔸فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای تأمین چهار نفر نیروی انسانی موردنیاز خود، از افراد دارای شرایط دعوت به همکاری می‌کند.

🔴 برای مطالعه متن کامل فراخوان به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=14538
هشتم دی، زادروز فروغ فرخزاد (۱۳۱۳_۱۳۴۵)

به آفتاب سلامی دوباره خواهم داد


به آفتاب سلامی دوباره خواهم کرد
به جویبار که در من جاری بود
به ابرها که فکرهای طویلم بودند
به رشد دردناک سپیدارهای باغ که با من
از فصل‌های خشک گذر می‌کردند
به دسته‌های کلاغان
که عطر مزرعه‌های شبانه را
برای من به هدیه می‌آوردند
به مادرم که در آیینه زندگی می‌کرد
و شکل پیری من بود
و به زمین، که شهوت تکرار من، درون ملتهبش را
از تخمه‌های سبز می‌انباشت – سلامی، دوباره خواهم کرد

می‌آیم، می‌آیم، می‌آیم
با گیسویم: ادامۀ بوهای زیر خاک
با چشم‌هام: تجربه‌های غلیظ تاریکی
با بوته‌ها که چیده‌ام از بیشه‌های آن‌سوی دیوار
می‌آیم، می‌آیم، می‌آیم
و آستانه پر از عشق می‌شود
و من در آستانه به آنها که دوست می‌دارند
و دختری که هنوز آنجا،
در آستانۀ پرعشق ایستاده، سلامی دوباره خواهم داد.
@theapll
نهم دی، سالگرد درگذشت خسرو فرشیدورد (۱۳۰۸-۱۳۸۸)
دهم دی، زادروز یحیی ماهیار نوابی (۱۲۹۱-۱۳۷۹)
دهم دی، زادروز فضل‌الله رضا (۱۲۹۳-۱۳۹۸)
عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی
دانشوری دل‌باختۀ فردوسی و حافظ

یادداشتی از دکتر الوند بهاری
پژوهشگر و مدرس ادبیات

🔸از دکتر علی‌محمد حق‌شناس (۱۳۱۹ – ۱۳۸۹) این گفتۀ مشهور را به یاد داریم که «سَرم در کتابهای زبان‌شناسی است، اما دلم در ادبیات می‌تپد». از نوشته‌های فرهنگی و ادبی فضل‌الله رضا (۱۲۹۳-۱۳۹۸) هم چنین برمی‌آید که این مرد علم‌پیشه، در طول قریب به یک قرنی که بیش از هفتاد سالش را فرسنگ‌ها به‌دور از سرزمین مادری گذراند، دلش با ادبیات و به‌ویژه با شعر فارسی می‌تپیده است.

🔴 متن کامل یادداشت را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=14580
یازدهم دی، زادروز گلچین گیلانی (۱۲۸۸-۱۳۵۱)

باز باران
با ترانه
با گُهَرهای فراوان
می‌خورد بر بام خانه

من به پشت شیشه تنها
ایستاده
در گذرها
رودها راه اوفتاده

شاد و خّرم
یک - دو سه گنجشک پُرگو
باز هر دم
می‌پرند این‌سو و آن‌سو

می‌خورد بر شیشه و در
مُشت و سیلی
آسمان امروز دیگر
نیست نیلی

یادم آرد روز باران
گردش یک روز دیرین
خوب و شیرین
توی جنگل‌های گیلان

کودکی ده ساله بودم:
شاد و خّرم
نرم و نازک
چُست و چابک

از پرنده
از خزنده
از چرنده
بود جنگل گرم و زنده

آسمان آبی چو دریا
یک - دو ابر این‌جا و آن‌جا
چون دل من
روز روشن...
@theapll
پیام تسلیت رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌ مناسبت درگذشت دکتر امیربانو کریمی (امیری فیروزکوهی)

بسمه تعالی
درگذشت استاد پیشکسوت دانشگاه تهران و چهرۀ ماندگار ادبیات فارسی سرکار خانم دکتر امیربانو کریمی (امیری فیروزکوهی) مایۀ تأسف و تأثر شد.
زنده‌یاد دکتر امیربانو کریمی (امیری فیروزکوهی) که برآمده از خاندانی اهل فضل و فرهنگ و ادب بود، سال‌ها در دانشگاه تهران به تدریس زبان و ادبیات فارسی و تربیت شاگردان بسیاری همت گماشت. او از محققان و از استادان صاحب‌نظر ادبیات فارسی، به‌ویژه در تصحیح متون و سبک هندی و شعر صائب بود و با آثار خود زمینۀ آشنایی دقیق‌تر خوانندگان شعر فارسی را با گنجینۀ ادب فارسی فراهم آورد.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تجلیل از جایگاه و خدمات علمی و فرهنگی دکتر امیربانو کریمی (امیری فیروزکوهی)، درگذشت این استاد ارجمند را به جامعۀ علمی کشور، دوستان و شاگردان، و به‌ویژه بازماندگان محترم ایشان تسلیت می‌گوید و از درگاه پروردگار مهربان برای آن استاد درگذشته آرامش و آمرزش روان مسئلت می‌کند.
غلامعلی حداد عادل

🌐 https://apll.ir/?p=14587
«سروستان» هفتم منتشر شد

🔸برنامۀ شنیداری «سروستان؛ دریچه‌ای به باغ فرهنگ و ادب ایرانی»، با یادی از محمد قاضی، مترجم سرشناس ایرانی منتشر شد.

🔸سروستان هفتم شامل چهار بخش «سرو سایه‌فکن»، «داستان واژه‌ها»، «نوواژه» و «کهن‌خوانی» است. در بخش سرو سایه‌فکن یاد محمد قاضی، مترجم نامدار معاصر، گرامی داشته شده است. در داستان واژه‌ها، دکتر حمید حسنی، فرهنگ‌نویس و پژوهشگر، به بررسی ریشۀ واژۀ «زمستان» پرداخته است. در بخش نوواژه، دکتر علی شیوا، عضو هیئت‌علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دربارۀ واژۀ «نمایشگر» سخن گفته است. در بخش کهن‌خوانی بخش‌هایی از داستان «پادشاهی بوران‌دخت» را از تاریخ بلعمی با صدای عفّت امانی خواهیم شنید.

🔸برنامۀ «سروستان» هر پانزده روز یک بار منتشر می‌شود. سروستان را در شنوتو و کست‌باکس بشنوید.

🌐 https://apll.ir/?p=14592
دوازدهم دی، زادروز ضیاء موحّد (۱۳۲۱)

به آینۀ خود برمی‌گردم
به روشنایی سحر
به چشمۀ زلال
تا در خورشید تو خیره شوم
و نور سیاهت روشنم کند
از کمند تو آه
از ظلم دلپسند تو آه

شعری از دفتر «مشتی نور سرد»، انتشارات نیلوفر: ۱۳۸۳.

@theapll
سیزدهم دی، زادروز جلال‌الدین همایی (۱۲۷۸-۱۳۵۹)
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
معرفی گنجینۀ اهدایی استاد جلال‌الدین همایی به کتابخانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
@theapll
سیزدهم دی، سالگرد درگذشت نیما یوشیج (۱۲۷۶-۱۳۳۸)

مادر (۱۸ آذر ۱۳۰۶)
بچه‌ها کیست که از ما بهتر
فکر ما می‌کند و یاور ماست
کیست آن‌کس که به‌هنگام طلوع
خواب‌ناکرده کند کار شروع
پیش از آنی که برآید خورشید
او برآرد سر از خواب امید
همۀ روز چو پروانۀ زار
گرد ما می‌پرد و بر سر ماست
بر سر پلّه میان یخ و برف
لب ببندد ز هر آوائی و حرف
نیز آهسته نهد پا به زمین
تا نجنبیم ز خواب شیرین
تا نگردیم دمی آشفته
او خود آشفته شده غمخور ماست
هر که بد دید ز ما کینه گرفت
ره یک دشمن دیرینه گرفت
کیست این زبده که با هر بدمان
می‌کند از بد دیگر ردمان
باز خندان بر ما بنشسته است
باز استاده به خدمت بر ماست
می‌دود، می‌رود و می‌آید
می‌خرد می‌پزد و می‌پاید
مثل دیوانه ز خود برده قرار
مثل بی‌مزد اجیری در کار
ما بر او مثل بلا حادث و او
سپر حادثه بر پیکر ما است
کیست این جنس عجیب‌الخلقه؟
این‌چنین پاک‌دل با شفقه؟
که هدر داد جوانی تا ما
به‌درآییم توانا برنا
بچه‌ها خوب به رویش فکنید
نظر این او است که او مادر ماست
@theapll
فرهنگستان زبان و ادب فارسی با همکاری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برگزار می‌کند:

کارگاه گویش‌شناسی (حضوری و مجازی)
کلیّات گویش‌شناسی: دکتر آتوسا رستم‌بیک
شیوه‌ها و اولویّت‌ها در گردآوری داده‌های گویشی: عفّت امانی
توصیف مختصر ویژگی‌های دستوری گویش‌ها: دکتر مرضیه صناعتی
مدیریت داده‌های گردآوری‌شده: عفّت امانی
گویش‌سنجی و تهیۀ اطلس‌های زبانی: دکتر آتوسا رستم‌بیک

آغاز کارگاه: سی‌ام دی‌ماه ۱۴۰۲ (شنبه‌ها ساعت ۱۳ تا ۱۵)

محل برگزاری کارگاه، پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.

علاقه‌مندان برای نام‌نویسی و آگاهی از شرایط دوره با شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۵۸ تماس بگیرند.
@theapll
پانزدهم دی، زادروز محمدرضا باطنی (۱۳۱۳-۱۴۰۰)
پانزدهم دی، زادروز صالح حسینی (۱۳۲۵)
بازخوانی «وصیّت» واصف باختری، شاعر معاصر افغانستانی

یادداشتی از دکتر محمدسرور مولایی
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

🔸در دیوان اشعار استاد واصف باختری (۱۳۲۱-۱۴۰۲) که جوزای ۱۳۸۸ در کابل چاپ شده است، چند قطعه شعر هست که علاقه‌مندی و مهر ژرف او را به میهن و عزم جزمش را به ماندن در وطن و فسخ عزیمت با وجود دشواری‌های ماندن، نشان می‌دهد.

🔴 متن کامل یادداشت را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=14631