فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
دوازدهم مرداد، زادروز محمد قاضی (مهاباد ۱۲۹۲- تهران ۱۳۷۶)

مترجمی که علاقه‌مند به سرنوشت مملکت و ملتش است و علاقه‌مند به آزادی و اشاعۀ فرهنگ و تمدن، و اگر مطالب را منحصراً برای بالا بردن سطح فرهنگِ جامعه‌اش ترجمه کند، او مترجمی متعهد است. ولی اگر صرفاً درصدد آن باشد که از کاری که می‌کند فقط نانش را دربیاورد، حالا هر موضوعی که باشد، این مترجم را نمی‌توان مترجم متعهد نامید.

برگرفته از: حنجرۀ ترجمه (شناخت‌نامۀ استاد محمد قاضی)، گفت‌وگوی اسماعیل جنتی با محمد قاضی، نشر سرای هیمن، ۱۳۹۴، ص ۳۵۲.

@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فارسی را پاس بداریم (۴)

بزرگراه یا اتوبان؟

بگوییم ✅ بزرگراه
نگوییم ❌ اتوبان

@theapll
جلد دوم فرهنگ اصطلاحات زبانی در ادبیات داستانی و نمایشی منتشر شد

🔸 کتاب «فرهنگ اصطلاحات زبانی در ادبیات داستانی و نمایشی (۱۳۰۰-۱۳۱۰)» تألیف سعید رفیعی خضری منتشر شد. این کتاب جلد دوم از دفتر اول این مجموعه است و به همّت گروه نشر آثار فرهنگستان زبان و ادب فارسی در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.

🔸کتاب حاضر در بردارندۀ اصطلاحات زبانی در ادبیّات داستانی و نمایشی در دوران پس از جنگ جهانی اوّل و دورۀ پهلوی اول است.

🔸 کتاب فرهنگ اصطلاحات زبانی در ادبیات داستانی و نمایشی (۱۳۰۰-۱۳۱۰)، تألیف سعید رفیعی خضری در ۳۹۳ صفحه و به قیمت ۲۸۵هزارتومان در نشر آثار فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است.

🔸 علاقه‌مندان می‌توانند برای خرید این کتاب با کتاب‌فروشی فرهنگستان (شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۹۷ / آقای عفیفی ۰۹۱۲۶۹۴۷۱۴۴) تماس بگیرند.

🔴 متن کامل معرفی کتاب را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=16646
نکته‌هایی از اصول و ضوابط واژه‌گزینی (۴)

وام‌گیری

وام‌گیری یعنی گرفتن یک واژه از زبان‌های بیگانه (معمولاً غربی) با همان مفهومی که در زبان مبدأ دارد.
وام‌گيری یکی از شيوه‌های گسترش واژگان زبان‌هاست. اگر وام‌گيری به‌صورت سنجیده و براساس هنجارهای روشنی باشد، نه‌تنها به زبان آسیب نمی‌رساند، بلکه غنای واژگانی آن را نیز افزایش می‌هد. فرهنگستان زبان و ادب فارسی وام‌گيری اصطلاحات زیر را مجاز می‌داند:
🔸واحدهای اندازه‌گيری
🔸درصورتی‌كه در برابر یک مفهوم نتوان در گنجينۀ واژگانی زبان فارسی واژۀ مناسبی یافت، می‌توان واژۀ بيگانه‌ای را به وام گرفت. چنین واژه‌ای باید دو ويژگی داشته باشد:
🔺در زبان مبدأ واژه‌ای ساده باشد و اگر هم ساده نيست، ساختار صرفی آن چنان باشد که بتوان فرایندهای واژه‌سازی فارسی را بر روی آن اعمال کرد.
🔺بیشتر کارشناسان به دلیل دیرینگی و گستردگی استفاده از آن‌ها برابرگزینی برای چنین واژه‌هایی را ضروری ندانند.
@theapll
فرهنگستان زبان و ادب فارسی به ویراستار هوشمند ویراویراست نشان تأیید داد

🔸 فرهنگستان زبان و ادب فارسی با هدف پشتیبانی از محصولات نرم‌افزاری مرتبط با زبان و خط فارسی در رایانه و فضای مجازی به ویراستار هوشمند ویراویراست نشان تأیید داد.

🔸به گزارش روابط عمومی فرهنگستان، با توجه به گسترش فنّاوری اطلاعات و به‌منظور پاسداری از خط و زبان فارسی در محیط رایانه و فضای مجازی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی بر آن شده است تا با محوریت گروه زبان و رایانه، از محصولات نرم‌افزاری مرتبط با زبان و خطّ فارسی حمایت معنوی کند.

🔴 متن کامل خبر را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=16683
روز خبرنگار خجسته باد

فرهنگستان زبان و ادب فارسی روز خبرنگار را به همۀ خبرنگاران عزیز کشور شادباش می‌گوید و رسانه را دریچه‌ای برای آگاهی‌بخشی و اطلاع‌رسانی به جامعه می‌داند و امیدوار است این دریچه همواره با پایمردی اصحاب رسانه و به‌ویژه خبرنگاران گشوده بماند. انتظار می‌رود خبرنگاران، هم مطالب درست را به آگاهی عموم برسانند تا نگاهبان حقیقت بوده باشند و هم درست سخن بگویند و بنویسند تا پاسدار زبان فارسی باشند.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی با سپاس‌گزاری از کوشش‌های خبرنگاران ارجمندی که برای پویایی و بالندگی زبان فارسی می‌کوشند، بهروزی آنان را در ایفای وظیفۀ سترگی که برعهده دارند، از پروردگار مهربان خواستار است.
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
درست بنویسیم (۶)

زغال یا ذغال
؟

روسیاهی به ✅ زغال می‌ماند نه 
❌ ذغال

@theapll
آشنایی با زبان‌های ایرانی (۷)

زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو
زبان‌ها و گویش‌های ایرانی دستۀ غربی

گروه گویش‌های جنوب غربی
گویش‌های این گروه را می‌توان به چند شاخه تقسیم کرد:
۱ـ گویش‌های ناحیۀ فارس

۲ـ گویش‌های لُری

۳- سیوَندی (که به لحاظ زبان‌شناختی، به شاخۀ شمالی گویش‌های ایرانی غربی تعلق دارد).
* گویش‌های دزفولی و شوشتری نیز به همین گروه تعلق دارند.

* زبان فارسی، زبان رسمی کشور ایران، که اغلب سخنگویان بدان، در استان‌های مرکزی، جنوبی و شرقی کشور (در استان‌های تهران، اصفهان، یزد، فارس، کرمان و خراسان) ساکنند، به همین گروه تعلّق دارد. باید یادآور شد که زبان دری در افغانستان و تاجیکی در تاجیکستان، گونه‌هایی از زبان فارسی‌اند و همگی از اصلی مشترک سرچشمه گرفته‌اند.

برگرفته از: فرهنگ تطبیقی_موضوعی زبان و گویش‌های ایرانی نو، محمد حسن‌دوست، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۹، صص هفده و هیجده.
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نوزدهم مرداد، سالگرد درگذشت امیرهوشنگ ابتهاج (۱۳۰۶-۱۴۰۱)

شبم از بی‌ستارگی شب گور
در دلم پرتو ستارۀ دور
آذرخشم گهی نشانه گرفت
گه تگرگم به تازیانه گرفت
بر سرم آشیانه بست کلاغ
آسمان تیره گشت چون پر زاغ
مرغ شب‌خوان که با دلم می‌خواند
رفت و این آشیانه خالی ماند
آهوان گم شدند در شب دشت
آه از آن رفتگان بی‌برگشت...

@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نوزدهم مرداد، سالگرد درگذشت کورش صفوی (۱۳۳۵ - ۱۴۰۲)

@theapll
بیستم مرداد، زادروز عباس زریاب خویی (۱۲۹۸-۱۳۷۳)

پیام شاهنامه دفاع از حیثیت ملی است
کسی می‌بایست که زبان فارسی «خدای‌نامه» یعنی تاریخ و حماسۀ ملت ایران را به درون خانه‌ها و به درون مجامع و معرکه‌ها ببرد و مردم ایران را از قهرمانان گذشته خود آگاه کند و با روی آوردن به شعر فارسی هویت فرهنگی مردم را به ایشان بازگرداند. این شخص فردوسی بود. پیام شاهنامه دفاع از حیثیت و شرف ملی است.

برگرفته از: بزم‌آوری دیگر، عباس زریاب خویی، به اهتمام سید صادق سجادی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۸۵، ص ۳۷۸.
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نوواژه (۱)

فرهنگستان زبان و ادب فارسی، «آزمونک» را به‌جای «کوییز» برگزید.
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فارسی را پاس بداریم (۵)

نگارخانه یا گالری؟

بگوییم ✅ نگارخانه
نگوییم ❌ گالری

@theapll
فراخوان همایش «زبان و خط فارسی گفتاری» منتشر شد

🔸 فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌حکم وظیفه‌ای که در پاسداری از زبان و خط فارسی برعهده دارد و با توجه به گسترش روزافزون صورت‌های غیرمعیار زبان و خط فارسی و بروز سلیقه‌های گوناگون و متضاد در این زمینه، بر آن است همایشی را با هدف ساماندهی به دستور خط و فرهنگ املایی فارسی گفتاری برگزار نماید.

🔸آخرین مهلت دریافت نسخۀ کامل مقاله سی‌ام آبان ۱۴۰۳ است. نتایج ارزیابی آثار رسیده سی‌ام آذر ۱۴۰۳ اعلام خواهد شد.

🔴 متن کامل فراخوان را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=16700
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
بازدید مدیران گروه‌های زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی از فرهنگستان زبان و ادب فارسی

🔸روز سه‌شنبه، ۲۳ مردادماه، مدیران گروه‌های زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی از فرهنگستان زبان و ادب فارسی بازدید کردند.

🔸 در این دیدار، دکتر عبدالرضا مدرس‌زاده، مدیر گروه کشوری زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه‌ آزاد اسلامی به عنوان مسئول دفتر ارتباط با فرهنگستان در این دانشگاه منصوب شد.

@theapll
کتاب واژه‌های سغدی در متون کهن فارسی منتشر شد

🔸 کتاب واژه‌های سغدی در متون کهن فارسی، تألیف علی رواقی در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شد.

🔸زبان سغدی یکی از زبان‌های شاخۀ ایرانی میانۀ شرقی است که از نگاه گستردگی ادبیات و تنوع موضوع می‌توان آن را یکی از زبان‌های مهم ایرانی دانست.

🔸 انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی کتاب واژه‌های سغدی در متون کهن فارسی، تألیف علی رواقی، را اردیبهشت ۱۴۰۳ و در ۶۲۹ صفحه منتشر کرده است.

🔸 علاقه‌مندان می‌توانند برای خرید این کتاب با کتاب‌فروشی فرهنگستان (شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۹۷ / آقای عفیفی ۰۹۱۲۶۹۴۷۱۴۴) تماس بگیرند.

🔴 متن کامل معرفی کتاب را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بخوانید:
🌐 https://apll.ir/?p=16745
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بحر در کوزه (۱)

فکر آزادی از این زندان ندارد هیچ‌کس
برندارد طوق منّت گردن آزادگان
صائب تبریزی

@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
درست بنویسیم (۷)

باجناغ یا باجناق؟


آن ✅ باجناغ است که فامیل نمی‌شود نه 
❌ باجناق

@theapll