فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
ششم شهریورماه، زادروز محمد دبیرمقدم (۱۳۳۲)
عضو پیوسته و معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۸۸/۳/۲۷)

برخی از آثار:
زبان‌شناسی نظری: پیدایش و تکوین دستور زایشی (در سه ویراست)؛ پژوهش‌های زبان‌شناختی فارسی، رده‌شناسی زبان‌های ایرانی (۲ جلد)؛ کتابشناسی توصیفی آزفا (آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان)؛ زبان‌شناسی: منظری ایرانی (نظریۀ تعاملی زبان)؛ مجموعه‌مقاله‌های نخستین، سومین، پنجمین، هفتمین و هشتمین کنفرانس زبان‌شناسی (۵ جلد).
@theapll
هفتم شهریورماه، زادروز کیومرث صابری (گل‌آقا) (۱۳۲۰-۱۳۸۳)
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فارسی را پاس بداریم (۶)

پیوند یا لینک؟

بگوییم ✅ پیوند
نگوییم ❌ لینک

@theapll
آشنایی با زبان‌های ایرانی (۸)

زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو
زبان‌ها و گویش‌های ایرانی دستۀ غربی

گروه گویش‌های جنوب شرقی
گویش‌های عمدۀ این گروه را می‌توان به چند شاخه تقسیم کرد:
۱ـ لارستانی در ناحیۀ لارستان، واقع در جنوب شرقی استان فارس

۲ـ بَشکَردی یا بَشاگِردی، در ناحیۀ بَشاگِرد، واقع در غرب بلوچستان و جنوب کرمان، سَرحدّ استان هرمزگان.

۳- کومْزاری، در شبه‌جزیرۀ المُسَندَمِ کشورِ عُمان، که برخلاف بسیاری از زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، از حیطۀ نفوذ زبان فارسی دور مانده است.

برگرفته از: فرهنگ تطبیقی_موضوعی زبان و گویش‌های ایرانی نو، محمد حسن‌دوست، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۹، ص هیجده.
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
درست بنویسیم (۸)

باتری یا باطری
؟

✅ باتری ساعت از کار می‌افتد نه 
❌ باطری!

@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دهم شهریور، سالگرد درگذشت احسان یارشاطر (۱۲۹۹-۱۳۹۷)
@theapll
پیام تسلیت غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به مناسبت درگذشت شاعر معاصر، استاد محمدعلی بهمنی

باسمه تعالی
درگذشت شاعر پیشکسوت معاصر، روان‌شاد محمدعلی بهمنی، موجب اندوه و تأثر شد.
استاد بهمنی به همراه تنی چند از شاعران هم‌روزگارش جانی تازه به قالب غزل بخشید و کوشید از ظرفیت‌های این گونۀ کهن برای بیان‌ سخن انسان معاصر بهره گیرد. زبان او در غزل‌ها و ترانه‌هایش نرم و روان و آهنگین و سرمشق شاعران جوان‌تر بود و یکی از رازهای توجه شعردوستان و شعرخوانان به سروده‌هایش، زبان و بیان تازه و امروزین او و نزدیکی آن به هنجار گفتار بود.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی با نکوداشت بیش‌از پنج دهه کوشش پربار ادبی زنده‌یاد محمدعلی بهمنی، درگذشت این شاعر پیشکسوت را به جامعۀ ادبی ایران و قلمرو زبان فارسی و فرهنگ ایرانی، دوستان و شاگردان و به‌ویژه بازماندگان ارجمندشان تسلیت می‌گوید و از درگاه پروردگار مهربان برای آن استاد درگذشته آرامش و آمرزش روان آرزو می‌کند.
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به یاد محمدعلی بهمنی (۱۳۲۱-۱۴۰۳)

دل من یه روز به دریا زد و رفت
پشت پا به رسم دنیا زد و رفت
زنده‌ها خیلی براش کهنه بودن
خودشو تو مرده‌ها جا زد و رفت

#بحر_در_کوزه

@theapll
شما که غریبه نیستید
آیین نکوداشت هشتادمین زادروز استاد هوشنگ مرادی کرمانی
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

دوشنبه، ۱۹ شهريورماه ۱۴۰۳
ساعت ۱۰
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، کتابخانهٔ مرکزی

حضور علاقه‌مندان در این نشست آزاد است.

@theapll
دوازدهم شهریورماه، سالگرد درگذشت اسماعیل سعادت (۱۳۰۴-۱۳۹۹)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۶/۱۲/۲۵)

برخی از آثار:
زندگی میکل‌آنژ، رومن رولان (ترجمه)؛ تلخ‌کامی‌های سوفی، کنتس دوسگور (ترجمه)؛ ایزابل، آندره ژید (ترجمه)؛ کشفیات نوین در روان‌پزشکی، کلیفورد آلن (ترجمه)؛ شیر و جادوگر، سی. اس. لویس (ترجمه از متن انگلیسی)؛ عصر بدگمانی، ناتالی ساروت (ترجمه)؛ اخلاق، جورج ادوارد مور (ترجمه از متن انگلیسی)؛ بخشی از سیر فلسفه در جهان اسلام، ماجد فخری (ترجمه از متن انگلیسی)؛ مونتنی، پیتر برک (ترجمه از متن انگلیسی)؛ سرود نیبلونگن (ترجمه)؛ رساله در اصلاح فاهمه، اسپینوزا (ترجمه)؛ اسپینوزا، راجر اسکروتن (ترجمه)؛ در کون و فساد، ارسطو (ترجمه)؛ در آسمان، ارسطو (ترجمه)؛ ژان غرغرو و ژان خنده‌رو، کنتس دوسگور (ترجمه)؛ مسئلۀ اختیار در تفکر اسلامی و پاسخ معتزله به آن، شیخ بوعمران (ترجمه)؛ خطابه، ارسطو (ترجمه)؛ گفتارهایی دربارۀ رسالت دانشمند، یوهان گوتلیب فیشته (ترجمه)؛ آثار علْوی، ارسطو (ترجمه)؛ دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در ۷ مجلد (طرح، مقدمه، ویرایش نهایی، سرپرستی)، فیزیک، ارسطو (ترجمه).
@theapll
۱۲ شهریور، زادروز بهمن سرکاراتی (۱۳۱۶- ۱۳۹۲)
عضو پیوسته و معاون پیشین علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی

اسطوره، بازگویی واقعیت‌های مشاهده‌نشدنی زندگی و گیتی است، از طریق پدیده‌های مشهود و هریک از این واقعیت‌های نادیدنی حیات، در عین اینکه ممکن است ساده و ابتدایی و یک‌یاخته جلوه کند، پدیده‌ای است بغرنج و انبوه و هزارتو... به‌نظر من، هر اسطوره‌شناس وابسته به یک مکتب و دبستان خاص در هر تفسیر یک‌جانبه از اسطوره و تأویل آن به یک چیز یا یک اصل یا یک واقعۀ معیّن و واحد، درواقع، گرایش از پیش‌پرداختۀ ذهن خود را، یا یکی از ارزش‌های پذیرفته‌افتادۀ زمانۀ خود را، آگاهانه یا ناآگاهانه، جایگزین پیام و معنیِ شاید دست‌نیافتنی اسطوره می‌کند.
اسطورۀ رویارویی پهلوان و اژدها می‌تواند تعبیری از تقابل و رویارویی هزاران واقعیت متضاد و دوگانۀ زندگی و گیتی و ذهن آدمی باشد: تقابل روشنی و تاریکی، سیری و گرسنگی، جوانی و پیری، داد و بیداد، مردمی و دَدمنشی، آزادی و بندگی و بالاخره، شکوهمندترین پهلوان پهلوان‌ها و مخوف‌ترین اژدهای اژدهایان، یعنی: زندگی و مرگ.

منبع: سایه‌های شکارشده، بهمن سرکاراتی، قطره، ۱۳۷۸، صص ۲۳۷ و ۲۴۹.
@theapll
پیام تسلیت غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به مناسبت درگذشت دکتر جلیل تجلیل

باسمه تعالی
استاد پیشکسوت و چهرهٔ ماندگار ادبیات فارسی، شادروان دکتر جلیل تجلیل، پس از عمری پربرکت و سرشار از تلاش علمی و شاگردپروری و خدمت فرهنگی به دیار باقی شتافت.
او زادهٔ آذربایجان و از دل‌بستگان سخن دل‌انگیز فارسی بود و برای اعتلای زبان و ادب فارسی به جان کوشید. بسیاری از استادان کنونی زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه‌ها افتخار نشستن بر سر درس و بهره بردن از افاضات او را داشته‌اند و از او که شناخته شده به دیانت، تقوا و اخلاق بود، ادب و شیوهٔ معلمی آموخته‌اند.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت دکتر جلیل تجلیل را به جامعۀ علمی و دانشگاهی، همکاران و شاگردان او در دانشگاه تهران، به‌ویژه بازماندگان ارجمندشان تسلیت می‌گوید و برای این استاد درگذشته از درگاه پروردگار مهربان آمرزش و آرامش روان آرزو می‌کند.

@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فارسی را پاس بداریم (۷)

فنّاوری یا تکنولوژی؟

بگوییم ✅ فنّاوری
نگوییم ❌ تکنولوژی

@theapll
چهاردهم شهریور، زادروز بدیع‌الزمان فروزانفر (۱۲۷۶-۱۳۴۹)

فردوسی بزرگترین شاعر و نامی‌ترین سخنوران ایران و استاد همۀ گویندگان و سخن‌سرایان پارسی است و به گردن کلیۀ شعرای متأخرین یا پارسی‌گویان حقی عظیم دارد... حس وطن‌خواهی او نمی‌گذارد که زبان ملی خود را با مفردات زبان اجنبی آمیخته یا مانند بعضی از شعرای عرب‌دوست، فارسی را در عربی تباه کند و می‌خواهد به نویسندگان و شعرا بیاموزد که زبان شیرین فارسی از دیگر زبان‌ها کم نیست.

برگرفته از: سخن و سخنوران، بدیع‌الزمان فروزانفر، انتشارات خوارزمی، ۱۳۵۸، صص ۴۵-۴۸.
@theapll
پانزدهم شهریورماه، سالروز درگذشت ژیلبر لازار (۱۹۲۰-۲۰۱۸)
عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی

من نیز مثل همۀ مردم حافظ را دوست دارم. فردوسی را نیز دوست دارم. داستان‌هایش بسیار زیباست. مولوی نیز همین‌طور است. با این قدرت تخیل لایزال، با این روانی کلام، با این زبان آهنگین، شخصیتی فوق‌العاده و واقعاً یک نابغۀ استثنایی است. من در احساسات عارفانه‌اش شریک نیستم، ولی حرف‌هایش انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مثل رودخانه‌ای که تا ابد جاری است.
خیام را خیلی دوست دارم. خودم را نزدیک به خیام احساس می‌کنم تا به فردوسی. فهم اشعار حافظ دشوار است. هرکس هرچه را که می‌خواهد در آن درمی‌یابد، ولی اشعار خیام صاف و زلال است. در اشعار خیام نوعی الهام خاص وجود دارد که یکی از جنبه‌های ادبیات فارسی به شمار می‌رود. لحن خیام در برابر عقاید جزمی بسیار طنزآمیز است. طرز تفکر او عقلایی و با حساسیتی بسیار ظریف آمیخته است. حافظ از او چندان دور نیست. بین آن دو خویشاوندی وجود دارد، اما اشعار حافظ پیچیده‌تر و پوشیده‌تر است.

«گفت‌و‌گو با پروفسور ژیلبر لازار»، هما ناطق، ترجمۀ عبدالرضا هوشنگ مهدوی، بخارا، بهمن ۱۳۷۷، شمارۀ ۴، ص ۳۷۱
@theapll
شانزدهم شهریور، زادروز هوشنگ مرادی کرمانی (۱۳۲۳)
عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

زندگی آینه‌ای است که ما در درونِ آن هستیم. هنرمند، به‌وسیلۀ هنر می‌آید و لحظات حضور ما را در آینه نگاه می‌دارد و نشان می‌دهد که ما کجا هستیم. او در واقع به ما می‌گوید که زندگی چیست و چگونه باید با آن کنار بیاییم! هنرمند، چه نقاش باشد، چه نویسنده و چه شاعر، چه فیلم‌ساز و آهنگساز و.... با این کار، تعریف خودش از زندگی را ارائه می‌دهد و می‌گوید: تعریف من از زندگی این است. همین می‌تواند موقعیت ذهنی او را نشان بدهد و اثرش را ماندگار کند. هنرمند می‌میرد، اما هنرش می‌ماند و در میان مخاطبانش زندگی می‌کند.

برگرفته از: هوشنگ دوم (گفت‌وگو با هوشنگ مرادی کرمانی)، به کوشش کریم فیضی، انتشارات اطلاعات، ۱۳۸۸، ص ۴۵۴.
@theapll
معرفی کتاب جلوه‌های تأثیرگذاری ایرانیان بر ادبیات انگلیس سده‌های پانزدهم و شانزدهم میلادی
@theapll
🔸کتاب جلوه‌های تأثیرگذاری ایرانیان بر ادبیات انگلیس سده‌های پانزدهم و شانزدهم میلادی نوشتۀ لطفعلی صورتگر و ترجمۀ آبتین گلکار در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شد.

🔸لطفعلی صورتگر (۱۲۷۹-۱۳۴۸) استاد دانشگاه، شاعر و مترجم برجستۀ ایرانی بود که در مه ۱۹۳۹ در دانشگاه لندن از رسالۀ خود دفاع کرد. حال این رسالۀ هشتاد ساله با ترجمه‌ای از آبتین گلکار و در فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است. آن طور که صورتگر در پیش‌گفتار توضیح داده است هدف این رساله، ردیابی و احصای جلوه‌های مشخص تأثیری است که ادبیات فارسی بر جریان ادبی و فکری انگلیس در سده‌های پانزدهم و شانزدهم میلادی نهاده است.

🔸نویسنده در ابتدا مراد خود از ادبیات را چنین بیان کرده است: «ادبیات را باید زندگینامۀ یک ملت دانست، از نخستین مراحل تا روزگار حاضر، که همه چیز را در خود ثبت کرده است.» به عقیدۀ نویسنده آن بخش از ادبیات فارسی که بر ادبیات انگلیس تأثیر گذاشت در سدۀ هفتم میلادی آغاز شد و در آخر سدۀ چهاردهم میلادی «با حملۀ مغولان و تاخت‌وتاز قشون فرجامی غم انگیز یافت.»

🔸به نوشتۀ لطفعلی صورتگر، مشخص کردن جلوه‌های تأثیر ادبیات فارسی بر جریان ادبی و فکری انگلیس در سده‌های پانزدهم و شانزدهم میلادی کاری ساده نیست باید در ابتدا و بین ادبیات اسلامی، آنچه را به یقین می‌توان فارسی شمرد مشخص کرد و دشواری دوم نیز مربوط به محدود کردن دورۀ زمان موضوع تحقیق هم در ادبیات انگلیسی و هم ادبیات فارسی است.

🔸نویسنده دربارۀ محدود کردن این دورۀ زمانی چنین توضیح می‌دهد: «در این رساله، تلاش بر این است که کل ادبیات فارسی تا سدۀ سیزدهم میلادی را همچون جریانی واحد در نظر بگیریم و تأثیر آن را بر ادبیات انگلیسی سده‌های پانزدهم و شانزدهم میلادی بررسی کنیم.»

🔸علاوه بر این توضیحات، مترجم اثر نیز بر این نکته انگشت گذاشته که رسالۀ لطفعلی صورتگر از عمر بالایی برخوردار است. گلکار در این‌باره می‌نویسد: «طبیعی است که در طول این مدت، منابع و یافته‌های جدیدتری ممکن است با گفته‌های صورتگر در تعارض باشند و قطعاً امروزه نمی‌توان ادعاها، شواهد و داوری‌های او را بدون بررسی و مداقۀ کافی پذیرفت، ولی به هر حال کار او، هم از حیث تاریخی و هم از لحاظ روش‌شناختی، جالب‌توجه و آموزنده است».

🔸این کتاب در پنج فصل به همراه یک پیوست (منابع موجود به زبان پهلوی) دسته‌بندی شده است: پدیدۀ ادبیات فارسی، اندیشۀ ایرانی در جهان بیرون از ایران، کیمیاگری، جادو، تنجیم و دیگر علوم غریبه و در نهایت نقش‌مایه‌ها و مصالح ادبی.

🔸کتاب جلوه‌های تأثیرگذاری ایرانیان بر ادبیات انگلیسی سده‌های پانزدهم و شانزدهم میلادی در ۲۰۰ صفحه و با قیمت ۱۵۰ هزارتومان در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است.

🔸علاقه‌مندان می‌توانند برای خرید این کتاب با کتاب‌فروشی فرهنگستان (شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۹۷ / آقای عفیفی ۰۹۱۲۶۹۴۷۱۴۴) تماس بگیرند.
@theapll