فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
299 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
زبان فارسی، بستر گسترش همکاری ایران و پاکستان

سه‌شنبه، نوزدهم خردادماه ۱۴۰۵، فرهنگستان زبان وادب فارسی میزبان عمران احمد صدیقی، سفیر پاکستان در ایران، بود.

به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نشست مذکور با هدف بررسی افزایش همکاری‌های علمی و فرهنگی میان این دو کشور، برگزار شد. سفیر پاکستان با اشاره به اینکه؛ ایران کشور جدیدی نیست و ردّ پایِ تمدن آن تا چین هم رفته و ادبیات و هنر بسیار غنی‌ای دارد؛ خواهان افزایش همکاری‌های فرهنگی میان این دو کشور شد.


🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=19780

🔴 عکس‌های بیشتر در:
🌐 https://apll.ir/?p=19761
پژوهشگر پاکستانی عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی شد

به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، سه‌شنبه، نوزدهم خرداد ۱۴۰۵، در مراسمی که با حضور اورنگ‌زیب‌خان کهیچی، وزیر میراث ملی و فرهنگ پاکستان، رضا امیری‌مقدم، سفیر و مجید مشکی، رایزن فرهنگی ایران در این کشور، جمعی از استادان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به زبان و ادب فارسی، در شهر اسلام‎آباد برگزار شد، حکم عضویت افتخاری عارف نوشاهی، نویسنده، نسخه‌شناس و پژوهشگر پاکستانی، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی اهدا شد.

🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=19800
نگاهی به کتاب بستان العارفین و تحفة المريدین
کهن‌ترین قصّه‌های صوفیانۀ فارسی

یادداشتی از مسعود جعفری جزی
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

عرفان و تصوّف که حاصل در هم‌آمیختگی اندیشه‌های گوناگون اسلامی، مانوی، بودایی، مسیحی، زردشتی و تفکر نوافلاطونی است، یکی از عظیم‌ترین دستاوردهای عصر شکوفایی تمدّن اسلامی است که البته بعدها به انحطاط گرایید.
صوفیان و عارفان نیز همچون حاملان دیگر افکار و عقاید عامه‌پسند بسیار زود به ابزارها و رسانه‌های ادبی و هنری مانند، شعر، قصّه و حکایت روی آوردند و از این طریق با عامۀ مردم ارتباط برقرار کردند. بی‌تردید این هنرها، نقشی بسیار اساسی در گسترش آموزه‌های صوفیانه ایفا کرده‌اند. استفاده از وعظ، خطابه، قصّه، حکایت و شعر اصولاً در دنیای قدیم مهم‌ترین راه گسترش مکاتب و ادیان و افکار بوده است. گسترش اسلام نیز بدون نوع ادبی قصص الانبیاء و دیگر قصه‌ها و حکایت‌ها ممکن نبود.
بُستان‌ العارفین و تحفة المُریدین، تألیف ابونصر احمد‌ بن خیر، تصحیح تهمینه عطایی کچویی، سال ۱۴۰۴ در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی چاپ شده است.

🔴 متن کامل یادداشت:
https://apll.ir/?p=19758
بیست‌وششم خردادماه، زادروز سید محمد محیط طباطبایی (۱۲۸۰-۱۳۷۱)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۶۹/۵/۲)

برخی از آثار:
«خیّامی یا خیّام» (مجموعه‌مقالات)؛ دیوان خواجۀ شیراز حافظ؛ دیوان ملّا نوعی خبوشانی؛ مجموعۀ آثار میرزا ملکم‌خان؛ نامه‌های تاریخی و سیاسی سیّد جمال‌الدین اسدآبادی؛ نقش سیّد جمال‌الدین اسدآبادی در بیداری مشرق‌زمین؛ «سیّد جمال‌الدین اسدآبادی» (مجموعه‌مقالات)؛ «فردوسی» (مجموعه‌مقالات)؛ درمورد «گلستان سعدی» (مجموعه‌مقالات)؛ «تاریخ تحلیل مطبوعات» (مجموعه‌مقالات)؛ درمورد «محمد زکریای رازی» (مجموعه‌مقالات)؛ «اعزام محصّل به اروپا» (مجموعه‌مقالات)؛ دیوان اشعار؛ رسالۀ خالویه یا ایقان؛ طاهرا یا طاهره (پژوهشی در شعر منسوب به طاهره)؛ گفت‌وگوی تازه دربارۀ تاریخ قدیم و جدید.
@theapll
نگاهی به کتاب ادب فارسی در آسیای میانه و هفت مقالۀ دیگر

🔸کتاب ادب فارسی در آسیای میانه و هفت مقالۀ دیگر، با ترجمۀ آبتین گلکار، یکی از آثاری است که به‌تازگی در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است.

🔸 به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ نویسندۀ این اثر یوگنی ادواردویچ برتلس (۱۸۹۰-۱۹۵۷) از نامدارترین خاورشناسان روس است. عمدۀ شهرت برتلس در زمینۀ زبان و ادبیات فارسی و حاصل چند دهه فعالیت در این زمینه است. یوگنی ادواردویچ برتلس، پژوهش‌های ارزشمندی انجام داده که آثار و آموزه‌های او به جریان ایران‌شناسی شوروی و روسیه به طرزی شاخص سمت‌وسو بخشیده است.

🔸️ چاپ نخست کتاب ادب فارسی در آسیای میانه و هفت مقالۀ دیگر، ترجمۀ آبتین گلگار، عضو وابستۀ فرهنگستان، در پانصد نسخه، سال ۱۴۰۴ با قیمت دو میلیون و دویست هزار ریال، در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی به چاپ رسیده است.

علاقه‌مندان برای تهیۀ این کتاب می‌توانند با شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۹۷ تماس بگیرند.

🔴 متن کامل معرفی کتاب:
🌐 https://apll.ir/?p=19747
بیست‌ونهم خردادماه، سالگرد درگذشت بهمن سرکاراتی (۱۳۱۶-۱۳۹۲)
عضو پیوسته و معاون پیشین علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۰/۴/۱۱)

به عقیدۀ من نخستین، ناگزیرترین و بدیهی‌ترین شرط لازم برای شناخت ایران دوست داشتن ایران است... دوست داشتن ایران یعنی حرمت این مرز و بومِ کهن و مردم آن را نگه‌ داشتن، گذشتۀ خود را خوار نشمردن، میراث فرهنگی خود را از بین نبردن و زبان فارسی را که از ارکان هویّت ملّی است به الفاظ بیگانه نیالودن. دوست داشتن ایران یعنی از مرزهای میهن خود در برابر ترک‌تازی دشمنان دفاع کردن و از آن مهم‌تر از مرزهای ذهن و جان خود و ذهن و جان فرزندانمان در برابر تهاجم‌های فرهنگی حفاظت کردن.

سخنرانی‌ها و گزارش‌های جلسۀ افتتاحیه، عمومی و اختتامیۀ نخستین همایش ملّی ایران‌شناسی، «برای شناخت ایران چه باید کرد؟»، تهران، انتشارات دایرۀ سبز، ۱۳۸۱، ص ۴۹.
@theapll
در پی دستور امامعلی رحمان برای تدریس الفبای نیاکان در تاجیکستان
تقدیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی از رئیس جمهور تاجیکستان

🔸به دستور امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور کشور تاجیکستان، درس «الفبا و متن نیاکان» در مدارس این کشور تدریس خواهد شد.

🔸به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، وزارت معارف جمهوری تاجیکستان از این پس درس الفبا و متن نیاکان را با هدف توجه به زبان فارسی و آموزش درست آن به دانش‌آموزان، آموزش خواهد داد.

🔸غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان در نامه‌ای به رئیس جمهور تاجیکستان با تقدیر از این اقدامِ امامعلی رحمان، دستور وی را زمینه‌ساز تحکیم هویّت ملی مردم تاجیکستان و خرسندی مردم ایران دانست.

🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=19814
یکم تیرماه، زادروز منوچهر مرتضوی (تبریز ۱۳۰۸-۱۳۸۹)
نکته‌دانِ مکتبِ حافظ

مقاله‌ای از دانشنامۀ زبان و ادب فارسی
نویسنده: محمّد طاهرى خسروشاهى

منوچهر مرتضوی، تاریخ‌نگار، ادیب، محقّق معاصر، استاد نامدار و رئیس پیشین دانشگاه تبریز، که در زمینه‌هاى مختلف ادبى، از جمله شاهنامه‌پژوهى و مولوى‌شناسى، به‌ویژه در عرصۀ طرح اساسى‌ترین مباحث دربارۀ شناخت جهان‌بینى حافظ و بررسى مختصّات فکرى و زبانى او، آثار و نوشته‌هاى ماندگارى تألیف کرد.

مرتضوى در زمینه‌هاى مختلف زبان و ادبیّات فارسى، کتاب‌ها و مقاله‌هاى محقّقانه‌اى نوشت. با این‌حال، باید او را از «پیشگامان و پرچمداران نهضت حافظ‌پژوهى» در ایران به‌شمار آورد. آثار او به‌ترتیب زمان انتشار چنین است:
چراغ نیم‌مرده؛ جام‌جم یا تحقیق در دیوان حافظ؛ مکتب حافظ یا مقدّمه بر حافظ‌شناسى؛ مسائل عصر ایلخانان؛ زبان دیرین آذربایجان؛ فردوسى و شاهنامه؛ جهان‌بینى و حکمت مولانا.

🔴برای دیدن متن مقاله به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=19824

@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ششم تیر، زادروز کورش صفوی (۱۳۳۵ – ۱۴۰۲)
@theapll
پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به مناسبت درگذشت شارل هانری دو فوشه‌کور

شارل هانری دو فوشه‌کور، ایران‌شناس فرانسوی، استاد نامدار زبان و ادبیات فارسی و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی پس از عمری کوشش علمی زندگی را بدرود گفت.
استاد دو فوشه‌کور، چندین دهه از عمر پربار خود را صرف تدریس زبان و ادبیات فارسی و پژوهش در این زمینه و معرفی میراث ادب فارسی به جامعۀ فرانسوی‌زبان دنیا کرد که ترجمۀ دیوان حافظ به زبان فرانسه یکی از آثار ارزشمند اوست.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به پاس چندین دهه خدمات علمی استاد دو فوشه‌کور در معرفی جنبه‌هایی از زبان و ادبیات فارسی به فرانسوی‌زبانان و زنده نگه داشتن این شاخه از مطالعات ادبی در فرانسه، در تاریخ ۲۰ دی‌ماه ۱۳۹۵ او را به عضویت افتخاری خود برگزید...

🔴 متن کامل پیام:
🌐 https://apll.ir/?p=19828

@theapll
پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به مناسبت درگذشت سیمین‌دخت وحیدی

فرهنگستان زبان و ادب فارسی، درگذشت بانوی مؤمن و انقلابی، خانم سیمین‌دخت وحیدی را که از بانوان پیشکسوت شعر انقلاب بوده‌اند، به دوست‌داران ادبیات انقلاب اسلامی و دوستان و آشنایان و بازماندگان ایشان تسلیت می‌گوید و برای آن شاعر ارجمند از درگاه پروردگار مهربان آمرزش و آرامش روان خواهان است.
غلامعلی حداد عادل
@theapll
دهم تیرماه، روز بزرگداشت صائب تبریزی

چون وا نمی‌کنی گرهی، خود گره مشو
ابروگشاده باش چو دستت گشاده نیست

@theapll
دهم تیرماه، جشن تیرگان
آرش

مقاله‌ای از دانشنامۀ زبان و ادب فارسی
نویسنده: ابوالفضل خطیبى

آرش بزرگ‌ترین تیرانداز در اساطیر ایرانى، که با پرتاب تیر او در زمان منوچهر پیشدادى مرز ایران و توران تعیین شد.
لقب آرش در یشت‌ها «تیزتیر» و «تیزتیرترینِ ایرانیان» و در یکى از منابع پهلوى «شیباگ تیر» است. لقب او در ویس و رامین کمانگیر است.
کهن‌ترین منبعى که به نام آرش و تیر افکندن او اشاره دارد یشت‌هاى اوستاست. در تیشتریشت، تازش ستارۀ تیشتر به سوى دریاى فراخکرت به پروازِ تیرى مانند شده است که آرش از کوه اَیریوخْشَئوثه (محّل آن دانسته نیست) به کوه خْوَنْوَنْت پرتاب کرده است. بنابر این گزارش، اَهورَمَزدا به تیر آرش نفخه‌اى بدمید و مهر، دارندۀ دشت‌هاى فراخ، راه عبور تیر را هموار ساخت.

🔴برای دیدن متن مقاله به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=19836

@theapll
آب‌درنگ در مستطیل سبز

نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‎گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از تصویب نهایی واژۀ «آب‌درنگ» به جای واژۀ بیگانۀ hydration break و مترادف‌های دیگر آن: drink break و cooling break خبر داد.

به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان گفت: «این معادل پس‌از بررسی‌های کارشناسی در کارگروه تخصصی واژه‌گزینی ورزش و با هدف برقراری ارتباط دقیق معنایی با کارکرد معادل‌های بیگانۀ آن، برگزیده شده است و توقع داریم از این‌پس، مجریان و گزارشگران محترم برنامه‌های ورزشی، به‌منظور پاسداری از زبان فارسی، واژۀ «آب‌درنگ» را به جای معادل‌های بیگانۀ آن، به کار ببرند.»

@theapll
دوازدهم تیرماه، سالگرد درگذشت میرزاده عشقی (۱۲۷۳-۱۳۰۳)

خاکم به سر، ز غصه به سر، خاک اگر کنم
خاک وطن که رفت، چه خاکی به سر کنم؟

آوخ کلاه نیست وطن تا که از سرم
برداشتند، فکر کلاهی دگر کنم

مرد آن بود که این کُلهَش بر سر است و، من:
نامردم ار که بی کله، آنی به‌سر کنم

من آن نی‌ام که یکسره تدبیر مملکت
تسلیم هرزه‌گرد قضا و قدر کنم

زیروزِبَر اگر نکنی خاک خصم ما
ای چرخ! زیر و روی تو، زیروزِبَر کنم

جایی است آرزوی من ار من به آن رسم
از روی نعش لشکر دشمن گذر کنم

معشوق «عشقی» ای وطن، ای مهد عشق پاک!
ای آن‌که ذکر عشق تو شام و سحر کنم:

«عشقت نه سرسری است که از سر به در شود
مهرت نه عارضی است که جای دگر کنم

عشق تو در وجودم و مهر تو در دلم
با شیر اندرون شد و با جان به در کنم»

@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سیزدهم تیرماه، سالگرد درگذشت محمد معین (۱۲۹۷-۱۳۵۰)
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
هجدهم تیرماه، سالگرد درگذشت مهدی آذریزدی (۱۳۰۰-۱۳۸۸)
@theapll
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بیستم تیرماه، سالگرد درگذشت احمدرضا احمدی (۱۳۱۹-۱۴۰۲)

@theapll
بو اوتاس، ایران‌شناس برجستۀ سوئدی، عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی شد

بو اوتاس، ایران‌شناس برجستۀ سوئدی و استاد بازنشستۀ زبان‌های ایرانی در دانشگاه اوپسالا، به عضویت افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزیده شد.
شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی به پاس خدمات علمی بو اوتاس، استاد زبان‌های ایرانی و ادبیات فارسی و ایران‌شناس برجستۀ سوئدی، وی را به عضویت افتخاری فرهنگستان برگزید.

🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=19844