فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
300 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
گویش ملایر

ملایر در غرب ایران و بین شهرهای همدان، بروجرد، اراک و نهاوند و تویسرکان واقع شده، و جزو استان همدان است. در غرب ایران مردم به زبان‌های مختلفی مانند کردی، لری، لکی و بختیاری صحبت می‌کنند و گویش‌ها و لهجه‌های فراوانی در آنجا وجود دارد از جملۀ آن‌ها لهجۀ ملایری است هدف اصلی این کتاب است.

در مقدمۀ این کتاب این مباحث طرح شده است: آوانگاری ــ واج‌نگاری، دوصوتی، آواشناسی، ضمایر (ضمایر شخصی، ضمایر پیوسته، ضمایره اشاره)، صرف فعل، شناسه‌های فعل، صفت مفعولی، فعل امر، نفی فعل، حرف پیوند «و»، معرفه کردن، پسوند تصغیر، پسوند مکان، اِتباع و در آخر معرفی لغات ملایری.

کتاب گویش ملایر، نوشتۀ صادق امین‌مدنی است که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۱۱۲ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۲۵۰هزار ریال منتشر کرده است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/11/B060997-1200x675.jpg
yon.ir/aSqnx پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
واژه‌نامۀ گویش تون (فردوس)

تون کهن‌ یا فردوس نوین یک از شهرهای قدیمی قهستان است که در ۳۴۰کیلومتری جنوب مشهد و کنار کویر، بر سر راه مشهد ــ بندرعباس و مشهد ــ یزد واقع شده و از روزگاران کهن مورد توجه جغرافی‌دانان و سفرنامه‌نویسان بوده است.

گویش تون (فردوس) از شاخۀ گویش‌های مرکزی ایران است که به دلایل گوناگون جغرافیایی و تاریخی، دست‌نخورده باقی مانده و به همین جهت ارزش‌های فراوان زبانی و فرهنگی خود را حفظ کرده است. با مطالعۀ دقیق این گویش از نظر آوایی، دستوری، واژگانی و بررسی ساخت و نحو و صرف آن می‌توان به بهره‌های فراوان زبان‌شناختی دست یافت و واژه‌ها و ترکیبات جدیدی بر واژگان زبان فارسی افزود. در واقع، مطالعۀ جنبه‌های فرهنگی و شناخت ابعاد اجتماعی و تاریخی این گویش می‌تواند بر غنای فرهنگ بومی و پشتوانۀ فکری و تاریخی زبان و اندیشۀ فارسی بیفزاید.

بخش‌های مختلف این واژه‌نامه، پس از مقدمه‌ای کوتاه، شامل این موارد است: جنبه‌‌های زبانی (چند نکتۀ آوایی، برخی نکته‌های دستوری، فعل، اتباع یا واژه‌های مهمل، ترکیبات، لغات و مفردات)؛ جنبه‌های فرهنگی (مقیاس‌ها و سنجش‌ها)؛ محدوده و شیوۀ کار؛ کوته‌نوشته‌ها و در ادمه متن‌واژها.

کتاب واژه‌نامۀ گویش تون (فردوس)، تألیف محمدجعفر یاحقی و با همکاری رحمت‌الله ابریشمی و احمد ارمغانی است که انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در ۴۸۸ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه، به بهای ۳۵۰هزار ریال منتشر کرده است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/11/B0609971-1200x675.jpg
yon.ir/j1ING پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
حکایت بر دار کردن حسنک وزیر با خوانش دکتر غلامعلی حداد عادل

داستان حسنک وزیر و چگونگی کشته شدن او یکی از بخش‌های مشهور و تأثیرگذار تاریخ بیهقی است. به‌ درخواست ایران‌صدا، دکتر غلامعلی حداد عادل این حکایت را قرائت کرد و اکنون می‌توان آن را در پایگاه کتاب گویا، به‌ نشانی book.iranseda.ir شنید.

ضبط این اثر با حضور تهیه‌کنندگان کتاب گویا، خانم مهرنوش محتشمی و آقای مهدی شیبانی‌زاده، انجام پذیرفت و سپس در دیدار با آقای مهدی شاملو، مدیر ایران‌صدا و خانم سارا عشقی‌نیا، مدیر پایگاه کتاب گویا، گفت‌وگوهایی در زمینهٔ همکاری بیشتر فرهنگستان برای یاری‌رسانی به این پایگاه در امر خوانش درست آثار کهن ایرانی انجام پذیرفت.

کتاب گویا، بخش پرطرفداری در شبکهٔ ایران‌صداست که آثار ادبی مشهور و مهم ایرانی و غیرایرانی را می‌توان در آن شنید. داستان زندگی بزرگان ادب ایران، علامه دهخدا، دکتر محمد معین و تنی چند از استادان دیگر جزو زندگی‌نامه‌هایی است که در این پایگاه روایت شده است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X1009971-1200x675.jpg
yon.ir/pJ1lt پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
توضیح فرهنگستان دربارهٔ آثار نیما یوشیج

سه‌شنبه، ششم آذرماه ۱۳۹۷، گزارشی در خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منتشر شد با عنوان «چالش بر سر میراث نیما». در بخشی از این گزارش آقای شراگیم یوشیج ادعا کرده است که اسناد مربوط به نیما و دست‌نوشته‌های او را به فرهنگستان نسپرده و هیچ پولی از این نهاد نگرفته است.

در رد این مدّعا، فرهنگستان زبان و ادب فارسی اسناد مالی و اداری مربوط به این توافق را که در آبان‌ماه ۱۳۷۳ صورت پذیرفته بود، در اختیار خبرگزاری ایسنا قرار می‌دهد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X100997-1-1200x675.jpg

پیوند خبر در خبرگزاری ایسنا:
https://www.isna.ir/news/97090703418/فرهنگستان-ادعای-فرزند-نیما-یوشیج-را-رد-کرد
yon.ir/pJ1lt پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
فرهنگستان، میزبان رئیس شورای روابط فرهنگی هند (ICCR)

شنبه، دهم آذرماه ۱۳۹۷، فرهنگستان زبان و ادب فارسی میزبان هیئت بلندپایۀ مقامات فرهنگی و سیاسی هندی بود. در این دیدار دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، پذیرای دکتر وینی ساهاسْرابودﮪﮧ، رئیس شورای روابط فرهنگی (ICCR) و نمایندۀ مجلس هند، سائوراب کومار، سفیر هند در ایران، و کومار سینگ، رایزن فرهنگی هند در ایران بود.

در ابتدای این دیدار دکتر حداد عادل، با اشاره به دیدارهای منظم با سفیر هند و گفت‌وگو در باب مسائل فرهنگی با وی، بر گسترش این روابط تأکید کرد و گفت: امروزه در ایران سازمان‌های متعددی وجود دارند که علاقه‌مند مسائل مربوط به شبه‌قاره و هندوستان هستند و در حوزۀ مطالعات فرهنگی و زبانی این کشور فعالیت می‌کنند. از جملۀ این سازمان‌ها فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که در حال تألیف دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره است. این دانشنامه مجموعه‌ای است هفت‌جلدی که تا کنون چهار مجلد آن منتشر شده و جلد پنجم آن نیز آمادۀ انتشار است. همچنین دانشنامۀ جهان اسلام نیز که تاکنون ۲۵ جلد آن به چاپ رسیده است، بخشی دارد مختص به مسائل جهان اسلام در شبه‌قاره و کشور هندوستان.

وی در ادامه با اشاره به اهمیت شناخت بیشتر پژوهشگران و محققان دو کشور نسبت به یکدیگر، بر تأسیس دوره‌های هندشناسی در ایران و دوره‌های ایران‌شناسی در هندوستان تأکید کرد.

دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان نیز از حاضران این نشست بود که دربارۀ موضوعات مربوط به حوزۀ زبان‌شناسی و دستور و فعالیت‌ها و پیشرفت‌های حاصل‌شده در این زمینه سخن گفت.

در پایان این نشست دکتر وینی ساهاسْرابودﮪﮧ، نسخۀ دست‌نویس کتاب کلیله و دمنه را که به خط محمد ابن محمد نور، شاگرد سلطان‌علی مشهدی است، به دکتر حداد عادل تقدیم کرد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X1009972-1200x675.jpg
yon.ir/fPTvO پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
بازدید دکتر حداد عادل از گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی

شنبه، دهم آذرماه ۱۳۹۷، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی فرهنگستان بازدید کرد. در این دیدار که با حضور استاد اسماعیل سعادت،عضو پیوسته و مدیر گروه دانشنامه، و دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، صورت پذیرفت دربارۀ مسائل گروه و فعالیت‌های در دست انجام آن بحث و گفت‌وگو شد.

گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی پس از به پایان رساندن تألیف دانشنامۀ زبان و ادب فارسی که در ۷ مجلد منتنشر شده است، در حال آماده‌سازی این مجموعه در ۱۲ مجلد و با قطع وزیری است که اصلاحاتی نیز در آن صورت پذیرفته است. همچنین این گروه در صدد تهیۀ مجموعه‌های تخصصی از میان مقالات دانشنامۀ زبان و ادب فارسی است. از جملۀ این موضوعات است: انواع ادبیات و سبک‌های ادبی، ادبیات معاصر، ایران‌شناسان، ادبیات ایران پیش ز اسلام، مداخل مربوط به حوزۀ بلاغت و فنون و آرایه‌های ادبی، دستور زبان فارسی، کتاب‌های تاریخی و تذکره‌های فارسی، زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، اعلام قرآنی و دینی، نویسندگان و شاعران پارسی‌گوی، اهم کتاب‌های نظم و نثر فارسی، جای‌های تاریخی و افسانه‌ای، فرهنگ‌ها. پیش از این مجموعۀ مقالات حوزۀ شاهنامه و شاهنامهسرایی در دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، به مناسبت همایش هزارۀ شاهنامه، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده بود.

انتشار مجله‌ای تحت عنوان تحقیقات ادبی، بررسی و بازنگری مداخل دانشنامه و اصلاح و احیاناً تألیف مجدد برخی از آن‌ها، ادغام جلدِ ذیل در فایل اصلی دانشنامه، و ویراست دوم دانشنامه با تجدید نظر در برخی مقالات و افزودن مقالات دیگر از برنامه‌های آتی گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی است.

دکتر آمنه بیدگلی، معاون گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی، خانم‌ها مژگان گله‌داری، سمیه ربیعی، فرزانه رشیدی و شهره فلاحتی، از پژوهشگران گروه دانشنامه، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط عمومی فرهنگستان، از دیگر حاضران این جلسه بودند.

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X1009975-1200x675.jpg
yon.ir/OxV1u پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
بازدید دکتر حداد عادل از گروه تصحیح متون

شنبه، هفدهم آذرماه ۱۳۹۷، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از گروه تصحیح متون فرهنگستان بازدید کرد. در این دیدار که با حضور دکتر محمود عابدی، عضو پیوسته و مدیر گروه تصحیح متون، دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، و دکتر محمدرضا نصیری، دبیر فرهنگستان، صورت پذیرفت دربارۀ مسائل گروه و روند پیشرفت طرح‌های در دست انجام آن بحث و گفت‌وگو شد.

در ابتدای این دیدار دکتر عابدی در باب پیشینۀ گروه تصحیح متون و آغاز طرح‌های آن، شامل تصحیح کتاب‌های حدایق السّیَر و دیوان قطران تبریزی و سیَر الملوک، توضیحاتی داد و به دشواری‌های مربوط به کار تصحیح این متون، به‌ویژه دو کتاب اخیر اشاره کرد.
در ادامه دکتر حداد عادل با اشاره به هدف اصلی فرهنگستان از تأسیس گروه تصحیح متون اظهار کرد: نیت ما از تأسیس این گروه این بود که در کل کشور بر روی کار تصحیح متن اثرگذاری بکنیم. هزاران نسخۀ خطی در کتابخانه‌های کشور وجود دارد که این‌ها منتظر تصحیح شدن‌اند. در واقع این کار، یعنی تصحیح متن، یک کار دائمی است و تمامی ندارد؛ به این معنی که فردا نسخه یا نسخه‌های تازه‌تری پیدا می‌شود و این کار همچنان ادامه خواهد یافت. از طرفی، تصحیح متون، هم برای ادبیات فارسی لازم است و هم از مقدمات کار و تحقیق ادبی است.

ادامۀ این جلسه به بحث در باب تبیین مشکلات موجود در گروه تصحیح متون و ارائۀ راهکارهای لازم برای رفع موانع و مشکلات مذکور سپری شد.

در پایان این جلسه دکتر محمود عابدی، مدیر گروه تصحیح متون، اعلام کرد که دو کتاب سیر الملوک و دیوان قطران تبریزی تا پایان سال به اتمام خواهند رسید و برای چاپ به انتشارات فرهنگستان سپرده خواهند شد. دیگر طرح این گروه، یعنی تصحیح کتاب حدایق السّیر پیش از این به اتمام رسیده و منتشر شده بود.

دکتر محمدرضا نصیری، دبیر فرهنگستان، دکتر مسعود جعفری جزی، عضو فرهنگستان، خانم‌ها شهرت معرفت و تهمینه عطایی، عضو هیئت علمی، و معصومه اسدنیا، پژوهشگر گروه تصحیح متون، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط عمومی فرهنگستان، از دیگر حاضران این جلسه بودند.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X170997-1200x675.jpg
yon.ir/VmaXC
@theapll
اولین جلسۀ کارگروه آزمون بسندگی مهارت‌های زبانی دانش‌آموزان


دوشنبه، دوازدهم آذرماه ۱۳۹۷، اولین جلسۀ کارگروه آزمون بسندگی مهارت‌های زبانی دانش‌آموزان پایان مقطع ابتدایی پایۀ ششم (آزمون اَمزا) در گروه آموزش فرهنگستان زبان و ادب فارسی تشکیل شد.

هدف این کارگروه ارزشیابی سطح مهارت‌های چهارگانۀ خواندن، نوشتن، شنیدن و سخن گفتن دانش‌آموزان پایۀ ششم دبستان و ارائۀ راهکارهایی برای رشد و ارتقای سطح مهارت‌های دانش‌آموزان است.

این جلسه با حضور آقای عبدالرحمان صفارپور و خانم‌ها فرح نجاران، پریچهر جبلی، راحله محمدی، نازیلا بهروان، دکتر سمیه لیاقت، دکتر حسن ذوالفقاری، دکتر مریم دانشگر و گروه فنی سامانۀ آزمون، ناظر تولایی و نگار تاجیک، تشکیل شد.

نکتۀ قابل ذکر این است که آزمون بسندگی اَمزا از سال ۱۳۹۲ در پایۀ دوازدهم آغاز شده و هم‌اکنون در حال اجرا به‌صورت کشوری است.

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X180997.jpg
yon.ir/yMAgp پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
حدیقة‌الحقیقة

تا کنون چاپ‌های متعددی از کتاب حدیقة‌الحقیقة، سرودۀ مجدود ابن آدم سنائی (۴۷۳-۵۲۵ق) منتشر شده است، از جملۀ آن‌هاست: چاپ عبداللطیف عباسی، برخی چاپ‌های هندی، چاپ جدید محمد روشن بر اساس نسخۀ کهن کابل، و از همه مهم‌تر چاپ استاد محمدتقی مدرس رضوی.

به گفتۀ مصحح در مقدمۀ کتاب، با وجود چاپ‌های پیش‌گفته از این کتاب، علی‌الخصوص چاپ مرحوم مدرس رضوی، اقدام به تصحیح مجدد حدیقه به دو دلیل صورت گرفته است. یکی زمان درازی که از چاپ استاد مدرس رضوی می‌گذشت؛ یعنی نزدیک به هفتاد سال (چاپ اول این تصحیح در سال ۱۳۲۸ منتشر شده است). دوم اینکه استاد مدرس رضوی در مقدمۀ چاپ دوم حدیقه خاطرنشان کرده که «از چاپ اول حدیقة‌الحقیقه، که از آثار معتبر عرفانی زبان فارسی است، بیش از سی سال می‌گذرد. با وجود آنکه در طول این مدت، نسخه‌های تازه‌ای از این متن فراهم آمده بود و اهتمامی در تصحیح و مقابلۀ مجدد آن به کار رفته بود، ضعف و قوۀ باصره و علت نابینایی، مجال بازبینی را از من سلب کرد. بدین‌جهت با تجدیدچاپ کتاب بدین‌صورت رضایت دادم». یعنی استاد مدرس رضوی هم با امکاناتی که چهل سال پیش برای ایشان فراهم شده بود، تجدیدنظر در این چاپ را ضروری دانسته بوده است.

حدیقة‌الحقیقة و طریقة‌الشریعة که در واپسین سال‌های حیات شاعر به نظم درآمده، نامی است که از نام منتخب خودِ سنائی، یعنی الحدیقة فی الحقیقة و الشریعة فی الطریقة گرفته شده است. محمد بن علی رفّاء که کار گردآوری حدیقه را به دستور سلطان بهرامشاه، اندکی پس از درگذشت سنائی آغاز کرده و بر آن مقدمه نوشته، یکی از نام‌های کتاب را «فخری‌نامه» گفته که به‌مناسبت لقب بهرامشاه، یعنی فخرالدوله به این نام نامیده شده است. عبداللطیف عباسی فخری‌نامه را نام پارسی حدیقة‌الحقیقة دانسته، اما مولانا جلال‌الدین در مثنوی، از آن به الهی‌نامه یاد کرده است.

کتاب حدیقة‌الحقیقة، تألیف مجدود ابن آدم سنائی، و با تصحیح دکتر محمدجعفر یاحقی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و دکتر سیّد مهدی زرقانی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد است که نشر سخن آن را در دو جلد و در ۱۵۳۴ صفحه و با شمارگان ۱۱۰۰ نسخه، به بهای ۱میلیون و ۸۵۰هزار ریال منتشر کرده است.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/B180997.jpg
yon.ir/eW5Uc پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
دکتر حداد عادل، میزبان سفیر آلمان در ایران

شنبه، هفدهم آذرماه ۱۳۹۷، دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، میزبان میخائیل کلورـ برختولد (Michael Klor-Berchtold)، سفیر آلمان در ایران و دکتر توماس دیت (Thomas Ditt)، دبیر اوّل بخش سیاسی سفارت آلمان در ایران بود.

در این دیدار یک‌ساعته دکتر حداد عادل و سفیر آلمان دربارۀ مسائل مختلف سیاسی و فرهنگی بحث و تبادل نظر کردند و به‌ویژه بر مسائل مربوط به زبان فارسی و آلمانی و آموزش این دو زبان تأکید کردند.
دکتر حداد عادل در بخشی از سخنان خود، در مقام رئیس بنیاد سعدی، به معرفی این نهاد و بیان اهداف و وظایف آن در حوزۀ آموزش زبان فارسی در خارج از ایران پرداخت و آن را با مؤسسۀ گوته در آلمان مقایسه کرد. در پی آن مقرر شد که دو کشور در آیندۀ نزدیک در حوزۀ آموزش زبان‌های ایرانی و آلمانی با یکدیگر همکاری‌های بیشتری داشته باشند.

خانم آزاده جلالی، کارشناس روابط بین‌الملل، و مرتضی قاسمی، سرپرست روابط‌عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از دیگر حاضران این جلسه بودند.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X1809971.jpg
yon.ir/zMC7U پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
بزرگداشت دکتر محمدرضا نصیری در دانشگاه پنجاب لاهور

دوشنبه، بیست و هشتم آبان‌ماه ۱۳۹۷، مراسم تکریم و تجلیل جناب آقای دکتر محمدرضا نصیری، استاد دانشگاه پیام نور و عضو وابستۀ فرهنگستان و مدیر گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره، به پاس اهتمام ایشان در تحکیم روابط بین ایران و کشورهای حوزۀ شبه‌قاره و نیز شناساندن آثار و تصحیح متون تاریخی این منطقه، در دانشکدۀ خاورشناسی دانشگاه پنجاب لاهور در کشور پاکستان برگزار شد.

در این مراسم که با حضور دکتر محمدرضا زمانی (رئیس دانشگاه پیام نور)، دکتر محمدرضا نصیری (عضو وابسته و دبیر فرهنگستان و مدیر گروه شبه‌قاره) و پروفسور دکتر سلیم مظهر (مدیر گروه ادبیات فارسی و رئیس دانشکدۀ خاورشناسی دانشگاه پنجاب)، پروفسور محمد اقبال شاهد (رئیس کرسی زبان و استاد ادبیات فارسی دانشگاه جی. سی لاهور)، پروفسور دکتر اکرام اکرم‌شاه (از استادان پیش‌کسوت زبان و ادبیات فارسی)، و جمعی دیگر از استادان دانشگاه لاهور در سالن اجتماعات آن دانشگاه برگزار شد، پس از سخنرانی دکتر سلیم مظهر، دکتر اقبال شاهد، دکتر محمدرضا زمانی و دکتر اکرم‌شاه و برخی دیگر استادان و نیز تجلیل از مقام علمی و فرهنگی دکتر محمدرضا نصیری، کتاب‌های تاریخ فرشته (مجموعه‌ای چهارجلدی در تاریخ هند) و کتاب تاریخ و جغرافیای پنجاب که هردو به همت دکتر محمدرضا نصیری تصحیح شده است، رونمایی شدند و پس از آن لوح دانشگاه پنجاب، سپاس‌نامه و نیز مدال (نشان) طلایی دانشگاه پنجاب به دکتر نصیری اهدا گشت. این مدال برای نخستین بار است که به فردی خارجی تعلق می گیرد. متن پیام سپاس‌نامۀ دانشگاه پنجاب بدین قرار است:

استاد دکتر محمدرضا نصیری، دبیر محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران و استاد دانشگاه پیام نور ایران، یک شخصیت برجستۀ علمی و پژوهشی ایران، کشور عزیز، برادر و همسایۀ ما پاکستانیان است. او در گسترش و اعتلای زبان، ادب و فرهنگ فارسی که ابزار صیقلگری اخلاق نوع بشر و سرچشمۀ رشد دانش و معرفت است، بسیار خدمت کرده و در حال حاضر نیز خودش را وقف همین رسالت درخشان کرده است. تلاش‌های خستگی‌ناپذیرش در تألیف، چاپ و نشر دانشنامۀ شبه‌قاره شایستۀ ستایش فراوان است. او در واقع با انجام این امر خطیر، تاریخِ در حالِ فراموشیِ مشرق‌زمین، به‌ویژه آسیای جنوبی را احیا کرده است. کار تصحیح متون فارسی این استاد بزرگ مانند تاریخ فرشته (در چهار جلد)، تاریخ فیروزشاهی، تاریخ و جغرافیای پنجاب و جز آن، از نظر تصحیح متون، مقدمه، تعلیقات و توضیحات‌نویسی بر آن، جایگاهی نمونه برای تصحیح‌کنندگان متون کلاسیک قدیم فارسی و پژوهشگران روزگارهای بعدی دارد. سخن کوتاه که او در حال حاضر یکی از شبه‌قاره‌شناسان بزرگ در ایران است که این موضوع را به‌عنوان یک نهضت پیش‌ گرفته و در شناسایی آن سنگ‌تمام می‌گذارد.

استاد دکتر نصیری در بنیان‌گذاری و استحکام روابط علمی، ادبی و فرهنگی جامعۀ دانشگاهی ایران و پاکستان نقش بسیار مهم و ستودنی ایفا کرده و می‌کند. در شخصیت او نسبت به فرهنگیان و دانشگاهیان پاکستان یک انس و الفت عمیقی رسوخ یافته که منحصر به خود اوست. دانشگاه پنجاب لاهور که یکی از قدیمی‌ترین و بزرگترین مراکز آموزش عالی در منطقۀ آسیای جنوبی است و هم‌زمان با تأسیس آموزش و پژوهش زبان‌ها و ادب مشرق‌زمین، به‌ویژه زبان و ادب فارسی را در دانشکدۀ خاورشناسی به عهده دارد، به اعتراف و قدردانی حُسن خدمات آن استاد ارجمند و فرهیخته «نشان دانشگاه پنجاب» (مدال طلا) به ایشان تقدیم می‌کند.

طول عمر و توفیق روزافزون استاد دکتر محمدرضا نصیری را برای ادامۀ این رسالت خطیر از خدای متعال خواهانیم.
پروفسور دکتر نیاز احمد اختر
رئیس دانشگاه پنجاب

برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X210997-1200x675.jpg
yon.ir/6UuM7 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
هشتادویکمین نشست ماهانه برگزار می‌شود

دوشنبه، بیست‌وششم آذر‌ماه ۱۳۹۷، هشتادویکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست استاد حسن میرعابدینی، پژوهشگر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در موضوع «نخستین قلم‌های ژورنالیستی» سخن خواهد گفت.

هشتادویکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان از ساعت ۱۱:۰۰ تا ۱۲:۱۵ روز دوشنبه، بیست‌وششم آذرماه ۱۳۹۷، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. شرکت در این سلسله نشست‌ها برای عموم آزاد است.

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/05/ARM.jpg
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
yon.ir/BfpSy
@theapll
نکوداشت استاد دکتر محمدعلی موحد برگزار می‌شود

سه‌شنبه، بیست‌وهفتم آذرماه ۱۳۹۷، مراسم نکوداشت استاد دکتر محمدعلی موحد، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به همت کمیسیون ملی یونسکو ـ ایران، در سالن فردوسی دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران برگزار خواهد شد.

هم‌زمان با برپایی مراسم نکوداشت این استاد فرهیخته، آیین رونمایی ترجمۀ مقالات شمس تبریزی به زبان فرانسه، به قلم استاد هانری دوفوشه کور، و نیز چاپ سوم مثنوی معنوی برگزار می‌شود.

استاد محمدعلی موحد، حقوقدان، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان وادب فارسی، تاریخ نگار و عرفان‌پژوه است که در طول زندگی پربار خویش همواره مشغول تحقیق و تألیف و ترجمه بوده و آثار شاخصی از خود به یادگار گذاشته‌ است. بخش مهمی از این آثار به مولوی‌پژوهشی و تحقیق در متون عرفانی اختصاص دارد. تصحیح مثنوی معنوی و چاپ انتقادی مقالات شمس تبریزی نمونه‌هایی از این پژوهش‌ها به شمار می‌روند.

مکان: خیابان انقلاب، دانشگاه تهران، دانشکدۀ ادبیات، تالار فردوسی
زمان: سه‌شنبه، ۲۷ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۳۰-۱۴

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/IMG_20181215_172217_750.jpg
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
yon.ir/PnVlh
@theapll
گزارش مراسم بزرگداشت دکتر فتح‌الله مجتبائی

پنجشنبه، بیست‌ودوم آذرماه ۱۳۹۷، مراسم بزرگداشت استاد دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به همت انجمن علمی مطالعات تطبیقی در ادیان جهان، در دانشگاه آزاد (واحد علوم و تحقیقات)، با حضور و سخنرانی دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برگزار شد. دکتر ژاله آموزگار، استاد فرهنگ و زبان‌های باستانی و عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، سیّد محمدکاظم موسوی بجنوردی، رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، دکتر اصغر دادبه، استاد فلسفۀ اسلامی و ادبیات عرفانی، دکتر شهرام پازوکی، استاد فلسفه و عرفان تطبیقی، و دکتر محمدتقی راشد محصل، استاد فرهنگ و زبان های باستانی و مدیر گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی فرهنگستان، از دیگر سخنرانان این مراسم بودند.

نخستین سخنران این نشست دکتر ژاله آموزگار، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. وی با اشاره به مباحث کتاب شهر زیبای افلاطون، نوشتۀ دکتر مجتبائی، به وصف زندگی ایشان پرداخت و در بخشی از سخنان خود اظهار کرد: قدیمی‌ترین کتاب‌های دکتر مجتبائی هنوز هم جزو کتاب‌های مرجع محسوب می شوند.

این استاد فرهنگ و زبان‌های باستانی با توصیف جنبه‌های مختلف از زندگی علمی و عملی دکتر مجتبائی گفت: ایشان هندشناس، شاعر، عارف و استاد اخلاق است که کارنامۀ درخشانی از خود به جا گذاشته، اما هیچ‌گاه مغرور نشده است.

سیّد محمدکاظم بجنوردی، رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، دیگر سخنران این نشست بود که در سخنانی اظهار کرد: دکتر مجتبائی در طول ۳۲ سال عضویت در شورای عالی مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی ۴۵ مقالۀ بسیار ارزشمند نوشته که باید آن‌ها را با آب طلا نوشت.

وی ادامه داد: در همین مدت استاد ۲۷۱ مقاله ویرایش کرده‌اند و این نشانگر نقش کارساز و برجستۀ ایشان بوده است.
برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X250997.jpg
yon.ir/E1iDa پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
چه خوب شد که به دنیا آمدید!

اشاره: پنجشنبه، بیست‌ودوم آذرماه ۱۳۹۷، مراسم بزرگداشت استاد دکتر فتح‌الله مجتبائی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به همت انجمن علمی مطالعات تطبیقی در ادیان جهان، در دانشگاه آزاد (واحد علوم و تحقیقات) برگزار شد. نخستین سخنران این نشست دکتر ژاله آموزگار، عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. وی با اشاره به مباحث کتاب شهر زیبای افلاطون، نوشتۀ دکتر مجتبائی، به وصف زندگی ایشان پرداخت. متن کامل سخنرانی ایشان در ادامه خواهد آمد.

تولد آدمی یکی از شگفتی‌های بزرگ طبیعت است. هر روز در سراسر جهان میلیون‌ها بار این معجزه به وقوع می‌پیوندد. هر روز میلیون‌ها انسان پا به عرصۀ وجود می‌گذارند. از این میان بسیار کسان روزمرّگی می‌کنند، زندگی نبات‌گونه‌ای را ادامه می‌دهند، مدار زندگی را طی می‌نمایند و تولد را به مرگ می‌رسانند.

گروهی دیگر، زندگی، این ودیعۀ خداوندی را به انواع شرارت‌ها و نامردمی‌ها می‌آمیزند و آرزویی در دل اطرافیان آن‌ها موج می‌زند که کاش این معجزه دربارۀ این گروه انسان‌ها اتفاق نیفتاده بود.

اما خدا را شکر، گروه قابل توجهی از این انسان‌ها، به این معجزۀ حیات، معنی می‌بخشند. اطرافیان آن‌ها، یا در دل یا به آوای بلند می‌گویند: چه خوب شد که به دنیا آمدید! چه خوب شد که ما شما را در کنار خود داریم! دکتر فتح‌الله مجتبائی یکی از آن‌هاست!

وقتی چهرۀ گشاده و مهربان او را می‌بینید با لبخندی شیرین و هستی‌بخش، وقتی به گوشتان می‌رسد که در پشت سر شما بدون هیچ‌گونه چشمداشتی فقط از خوبی‌هایتان سخن گفته است، وقتی کارنامۀ درخشان علمی او را می‌بینید که با تبار فراهانی خود، چگونه برمی‌خیزد، با مشکلات تحصیلی آن زمان، نه گام‌به‌گام، که افتان‌وخیزان، به هر دری می‌کوبد تا به بالاترین درجات علمی برسد، اما مغرور نمی‌شود، از آغاز جوانی شعر می‌گوید، می‌نویسد، ترجمه می‌کند و آثاری به وجود می‌آورد که حتی قدیمی‌ترین آن‌ها هم پس از گذشت حدود نیم قرن هنوز مرجع به حساب می‌آیند...

برای مشاهدۀ کامل این یادداشت به پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی به نشانی زیر مراجعه کنید:

http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/jaleh.jpg
yon.ir/3Cm8s پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
جلسۀ دفاع پایان‌نامه: استعاره‌های مفهومی و دستوری در زبان علمی فارسی

شنبه، اوّل دی‌ماه ۱۳۹۷، نخستین جلسۀ دفاع از پایان‌نامۀ دورۀ کارشناسی ارشد رشتۀ واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد.
در این جلسۀ دفاع، خانم معصومه شیری، از نخستین دانشجویان این دوره، از پایان‌نامۀ خود در موضوع «استعاره‌های مفهومی و دستوری در زبان علمی فارسی» دفاع خواهد کرد. دکتر محمد دبیرمقدم، استاد راهنما، دکتر محمدرضا رضوی، استاد مشاور، و دکتر شهین نعمت‌زاده، داور این پایان‌نامه هستند.

مکان: بزرگراه شهید حقانی، خروجی کتابخانۀ ملّی، بلوار دکتر حسن حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تالار دکتر شهیدی
زمان: شنبه، اوّل دی‌ماه ۱۳۹۷، ساعت ۱۰-۱۲
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/Arm-P-1.jpg
yon.ir/HjI4T پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
@theapll
آغاز ثبت برخط پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانش‌آموختگان ایرانی بیرون از کشور

با همکاری سازمان امور دانشجویان، سامانۀ ملی ثبت پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌ها در نشانی SABT.IRANDOC.AC.IR از آبان ۱۳۹۷ پذیرای ثبت برخط این مدارک شده است و از این پس، دانش‌آموختگان ایرانی بیرون از کشور می‌توانند نسخۀ الکترونیکی پایان‌نامه و رسالۀ خود را در این سامانه بارگذاری کنند. این مدارک پس از بررسی در مؤسسۀ ایرانداک و تأیید سازمان امور دانشجویان، در سامانه ثبت می‌شوند.

این بایگانی در ایرانداک، نمادی از تحصیل ایرانیان در کشورهای دیگر است و تحلیل اطلاعات آن‌ها می‌تواند دست‌مایۀ ارزشمندی در اختیار سیاست‌گذاران علم و فنّاوری، برای ارزیابی عملکرد این بخش از آموزش عالی کشور قرار بدهد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/irandak.jpg
yon.ir/LDjzB پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان
مراسم بزرگداشت دکتر احمد احمدی
سه‌شنبه، بیست و هفتم آذرماه
ساعت ۲۰-۱۷
سالن فردوسی
خانه اندیشمندان علوم انسانی
@theapll
هشتاد و یکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان برگزار شد

دوشنبه، بیست ‌و‌ ششم آذر‌ماه ۱۳۹۷، هشتاد و یکمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد. در این نشست استاد حسن میرعابدینی، پژوهشگر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در موضوع «نخستین قلم‌های ژورنالیستی» سخنرانی کرد.

در ابتدای این نشست استاد حسن میرعابدینی با اشاره به طرحی که در گروه ادبیات معاصر فرهنگستان در حال اجراست اظهار کرد: بحث من در واقع مقدمۀ دفتر اول طرح ژورنالیسم است که در گروه ادبیات معاصر در حال اجراست و در آن، سعی بر شناسائی نخستین قلم‌هایی داریم که با کار خود زمینه‌ساز پیدایش زبان ژورنالیستی شدند.

وی در ادامه به تاریخچۀ تحول ویژگی‌های نویسندگی در جراید پرداخت و گفت: به گفتۀ ملک‌الشعراء بهار «انقلاب نویسندگی» از اواخر قرن سیزدهم هجری قمری «در میانۀ روزنامه‌ها و جراید پدید آمد». محققان دیگر نیز بر این قول‌اند که عامل عمدۀ پیشرفت نثر ادبی، بیشتر رسالات سیاسی و روزنامه‌ای بوده تا آثار صرفاً ادبی. بنابراین، در سخن از ادبیات معاصر ایران، ناگزیر باید از نویسندگان این‌گونه آثار هم نام برد، زیرا اهمیت آنان در ایجاد سبک نثر ادبی نوین اگر بیشتر از داستان‌نویس‌ها نباشد کمتر نیست.

پژوهشگر گروه ادبیات معاصر در ادامه افزود: در دورۀ قاجاریه، بر اثر برخورد جلوه‌های تجدد اروپا به پیکر جامعۀ ایرانی، و گام نهادنِ تدریجی به «روزگار نو»، زبان نیز، در پیوند با تحول اجتماعی، روی به تغییر و سادگی نهاد. در این دوره شاهد جنبشی فرهنگی هستیم که هم ریشه در تحولات درونی و بومی جامعۀ ایرانی دارد و هم از توسعۀ روابط ایران با فرنگستان تأثیر پذیرفته است. اعزام محصل به اروپا، شکل‌گیری نهضت ترجمه، پیدایش مدارس جدید، و چاپ روزنامه از نمودهای این جنبش فرهنگی است. روزنامه‌ها هم در ساده شدن زبان نوشتار ذی‌نقش بودند و هم عقاید اجتماعی تازه‌ای را در جامعه رواج دادند و گفتمان‌هایی را پراکندند که در انقلاب مشروطه به بار نشستند.

وی سپس به ویژگی‌های نثر نویسندگان مختلف در دوره‌های روزنامه‌نگاری در ایران اشاره کرد و گفت: نخستین روزنامه‌نگاران ایرانی، برآمده از مکتب منشیان درباری، زبانی پرتصنع داشتند. اما به‌تدریج چهره‌هایی در عالم مطبوعات سر برآوردند که قلمی گزارشی و پرتحرک و زبانی موجز داشتند. آنان گاه برای گریز از سد سانسور حکومتی و گاه برای نوآوری نوشتاری، شیوه‌هایی را ابداع کردند. مثلاً انتقادهای خود به حکومت را در ستون «نامه‌های وارده» به صورتی مطرح می‌کردند که گرفتار نشوند. میرزا ملکم‌خان، در روزنامۀ قانون، پدیدآورندۀ سبک خاصی در نثرنویسی شد و به شیوۀ سؤال و جوابِ مکالمه‌ای ادای مقصود کرد. نویسندگان روزنامۀ اختر، طنز و محاورۀ عامیانه را به نثر نوشتاری وارد کردند. محمدحسین فروغی در روزنامۀ تربیت، مسائل مورد نظر خود را در قالبی داستانی و به صورت «خواب‌نامه» مطرح می‌کرد.

استاد میرعابدینی در پایان تأکید کرد که این بحث حول تلاش‌های نخستین قلم‌های مطبوعاتی برای ایجاد تحول در زبان و ادبیات فارسی می‌گردد.
http://apll.ir/wp-content/uploads/2018/12/X260997-1200x675.jpg
yon.ir/dS6H5 پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان