زمین به‌زودی به کم‌ترین فاصله از خورشید می‌رسد؛ پس چرا هوا این‌قدر سرد است؟

▪️زمین در تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۲۶ به کم‌ترین فاصله‌اش از خورشید، موسوم به «حضیض مداری»، می‌رسد. در این موقعیت، سیاره ما نسبت به اوج مداری‌اش، تقریباً ۲٫۵ میلیون کیلومتر به خورشید نزدیک‌تر خواهد بود. بااین‌حال، این موضوع باعث سردتر شدن هوا در نیم‌کره شمالی نمی‌شود؛ زیرا علت وقوع فصل‌ها نه فاصله زمین از خورشید، بلکه شیب ۲۳٫۵ درجه‌ای محور زمین است. وقتی یک نیم‌کره به سمت خورشید متمایل می‌شود، نور و انرژی بیشتری دریافت می‌کند و تابستان رخ می‌دهد و وقتی همان نیم‌کره از خورشید روی‌گردان می‌شود، زمستان آغاز می‌شود.

▪️درحال‌حاضر مدار زمین کمی بیضوی است، اما انحراف آن از دایره کامل بسیار کم (۰٫۰۱۶۷) و طول فصل‌ها تقریباً برابر است. طبق قانون دوم کپلر، زمین هنگام نزدیک‌شدن به خورشید سریع‌تر و هنگام دوربودن کندتر حرکت می‌کند. همین مسئله باعث می‌شود فصل‌ها کمی متفاوت باشند؛ مثلاً تابستان نیم‌کره شمالی چند روز طولانی‌تر از زمستان آن است. اما این وضعیت دائمی نیست و با گذشت هزاران سال، نقاط حضیض و اوج مداری نسبت به انقلابین تغییر می‌کنند.

#علم #نجوم

🔗 راز سرمای زمستان هنگام نزدیکی به خورشید در زومیت

🆔 @thezoomit

کشف انفجار بی‌سابقه؛ آیا نخستین نشانه‌ها از «سوپر کیلونوا» در کیهان مشاهده شده است؟

▪️ اخترشناسان با انفجاری کیهانی بی‌سابقه (AT2025ulz) روبه‌رو شده‌اند. این رویداد عجیب، هم ویژگی‌های ابرنواختر (انفجار ستاره‌ای) را نشان می‌دهد و هم کیلونوا (ادغام ستاره‌های نوترونی)، که می‌تواند نخستین نمونه از یک «سوپر کیلونوا» باشد. این پدیده دوگانه، فراتر از تصورات قبلی، فضا-زمان را به لرزش درمی‌آورد و عناصر سنگین را می‌سازد.

▪️ پژوهشگران معتقدند ستاره‌ای پرجرم ابتدا منفجر شده و سپس هسته‌اش به دو ستاره نوترونی شکافته و در ادامه با هم ادغام شده‌اند. این کشف، فیزیک ستاره‌های نوترونی را به چالش می‌کشد، زیرا جرم آن‌ها کمتر از مدل‌های رایج است. بااین‌حال شواهد هنوز قطعی نیست و باید داده‌های بیشتر از طریق نسل جدید تلسکوپ‌ها جمع‌آوری شود.

#نجوم #فضا

🔗 جزئیات بیشتر از انفجار کیهانی بی‌سابقه در زومیت

🆔 @thezoomit

قطر خورشید تقریباً صد برابر زمین است؛ پس چرا «ستاره کوتوله» نامیده می‌شود؟

▪️خورشید، ستاره درخشان منظومه شمسی، قطری تقریباً صد برابر زمین دارد و از نظر حجم نیز بیش از یک میلیون برابر سیاره ما است؛ بااین‌حال، اخترشناسان آن را «کوتوله زرد» می‌نامند. این لقب به دلیل طبقه‌بندی علمی ستاره‌ها و جایگاه خورشید در گروه ستاره‌های رشته اصلی نوع G داده شده است. در این دسته، ستاره‌ها نه خیلی پرنور و عظیم مثل غول‌های آبی، و نه خیلی کم‌نور و کوچک مثل کوتوله‌های سرخ هستند؛ بنابراین، «کوتوله» در اصطلاح نجومی صرفاً به اندازه و روشنایی متوسط این ستاره‌ها اشاره دارد.

▪️خورشید همچنان به آرامی در حال رشد است و درطول میلیاردها سال آینده تغییرات قابل توجهی را تجربه خواهد کرد. ستاره ما حدود ۵ میلیارد سال دیگر، پس از اتمام سوخت هیدروژنی‌اش، شروع به تورم می‌کند و به غول سرخ تبدیل می‌شود؛ در این مرحله، زهره و احتمالاً زمین را می‌بلعد و رنگش به سرخی می‌گراید. این روند نشان می‌دهد که حتی ستاره‌ای عظیم و حیاتی مانند خورشید، در طول عمر خود، دچار تحولاتی شگفت‌انگیز و بزرگ می‌شود.

#خورشید #نجوم

🔗 چرا به خورشید کوتوله زرد می‌گویند؟

🆔 @thezoomit

آخرین ابرماه سال فرارسید؛ شنبه شب درخشش ویژه قمر زمین در آسمان را از دست ندهید

▪️شنبه‌شب ۱۳ دی‌ماه، آسمان ایران میزبان یکی از زیباترین رویدادهای نجومی سال است. امشب ماه نه‌تنها در وضعیت کامل قرار دارد، بلکه به نزدیک‌ترین فاصله‌اش با زمین می‌رسد تا شاهد یک «ابرماه» تماشایی باشیم. نکته هیجان‌انگیز اینجاست که امشب زمین نیز در نزدیک‌ترین فاصله از خورشید (حضیض مداری) قرار دارد و این تقارن باعث می‌شود نور خورشید با شدتی مضاعف به سطح ماه بتابد و آن را ۳۰ درصد درخشان‌تر از همیشه نشان دهد.

▪️ این رویداد، آخرین ابرماه سال ۱۴۰۴ محسوب می‌شود و پس از آن، برای تماشای ابرماه بعدی باید حدود یک سال (تا آذر ۱۴۰۵) منتظر بمانیم. علاوه بر ماه، امشب سیاره مشتری نیز با درخششی خیره‌کننده در کنار قمر زمین دیده می‌شود تا سوژه‌ای بی‌نظیر برای عکاسان و علاقه‌مندان به نجوم فراهم شود. ماه از حدود ساعت ۱۶:۵۵ به وقت تهران طلوع می‌کند و در تمام شب از بالای سر ما عبور خواهد کرد.

#ابرماه #نجوم

🔗 جزئیات تماشای آخرین ابرماه سال در زومیت

🆔 @thezoomit

خوشه کهکشانی کشف‌شده در جهان اولیه آن‌قدر داغ است که نباید وجود داشته باشد

▪️دانشمندان خوشه کهکشانی بسیار عجیبی را در جهان اولیه کشف کرده‌اند که با پیش‌بینی‌های فعلی کیهان‌شناسی سازگار نیست. این خوشه با قدمت حدود ۱۲ میلیارد سال، دارای گازهایی فوق‌العاده داغ و پرانرژی است؛ به‌حدی که طبق نظریه‌های موجود، نباید در این مرحله از تاریخ کیهان شکل گرفته باشد. شدت انرژی و دمای این خوشه حتی از بسیاری از خوشه‌های کهکشانی امروزی هم بیشتر است و همین موضوع پژوهشگران را شگفت‌زده کرده است.

▪️بررسی‌ها نشان می‌دهد که سرعت شکل‌گیری ستاره‌ها در این خوشه هزاران برابر کهکشان راه شیری است و احتمالاً چند سیاه‌چاله کلان‌جرم فعال در هسته آن، از همان ابتدای شکل‌گیری، مقدار عظیمی انرژی به محیط اطراف تزریق کرده‌اند. این کشف می‌تواند نگاه دانشمندان به نحوه شکل‌گیری خوشه‌های کهکشانی و نقش سیاه‌چاله‌ها در تکامل جهان اولیه را تغییر دهد و نشان می‌دهد که کیهان در سال‌های آغازین خود، بسیار انفجاری‌تر و پرانرژی‌تر از آن چیزی بوده که تاکنون تصور می‌کردیم.

#نجوم #کهکشان

🔗 راز خوشه‌های کهکشانی داغ اولیه در زومیت

🆔 @thezoomit