​​ЎЗИГА ҚАБР ҚАЗИГАН ОДАМ НИМАНИ ҲИС ҚИЛАДИ ?

СССР давридаги мафиялар ҳақидаги бир кўрсатувда кўплаб бойларни ўғирлаб, ўрмонга олиб бориб, ўлдириб кўмиб юборган бир мафиянинг гапи мени ўйлантирган эди, ҳали ҳам ўйлантиради. У таҳминан шундай деганди:

⁃ Ўлиши керак бўлган одамни ўрмонга олиб борардик. Қўлига белкуракни бериб, ўзининг қабрини қазишни буюрардик ва ҳар ким ўзининг қабрини қазирди. Ўз қабрини қазиётган одам нимага умид қилиб, ўзини ўлдирмоқчи бўлган одамнинг айтганини сўзсиз бажарар экан-а? Айтганимизни сўзсиз бажарса, раҳмимиз келиб уни ўлдирмаслигимиздан умид қилармикан? Уни барибир ўлдирамиз, ҳеч бўлмаса йўқ деса бўлади-ку. Йўқ, истисносиз барча айтганимизни қиларди, биз фақат улар ўз қабрларини қазиб бўлишларини кутиб турардик ва тугатишгач ўлдириб кўмиб кетардик…

Менимча, бу ҳолат қайсидир маънода ва қайсидир кўринишда бошқа соҳаларга тегишли бўлиши мумкин. Одамнинг тақдири ҳукм қилиниб, унга ўзига чоҳ қазиш буюрилса, одам бунга қандай жавоб қилиши қизиқ.

Менимча, одамлар ўзларига қарши чоҳ қазилаётганларини билиб туриб ҳам ўша чоҳни қазийверадилар. Кимлардир ноиложликдан, кимлардир билимсизлик ва фаросатига етиб бормаганидан қазийдилар. Кимлардир эса қазиётганидан хурсанд бўлиб, бошқаларни ҳам бунга даъват қилади. Ўзларига чоҳ қазийдиган барча одамлар нималарни ҳис қилар ва нималарни умид қилар эканлар-а? Чоҳга ўзлари эмас, бошқалар кўмилишини ёки ҳеч ким кўмилмаслигиними? Мафиялар ўрмонга олиб боргандай тақдирдари аллақачон ҳал қилиб бўлинган бўлса-чи? Охирги марта йўқ деб қолиш мумкинми?

Ҳаёт қизиқ. Саволлар кўп. Жавоблар эса мураккаб, баъзан риторик.

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

Бу воқеада айнан нима бўлганлигини, йигитни фақат байроқ осиб олгани учун олиб кетишганми ё бошқа сабаб борми, билмайман. Шунинг учун фикр билдирмайман.

Аммо байроқ тўғрисидаги қонунимизда абсурд жойлари кўп деб ўйлайман. Ростдан ҳам Ватанни севганимиз, байроғимизни улуғлаганимиз ва уни осиб олганимиз учун жавобгарлик борлиги ачинарли.

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

Каримовга бир борада тан бермасликнинг иложи йўқ.

Путин президентлар 9 майда ёнида бўлишга мажбур бўлиши учун Петербургдаги МДҲ саммитини 8 майга қўйиб олганида ҳам Каримов 8 майда бориб, ўша куни қайтиб келиб, 9 майда Тошкентда Хотира ва қадрлаш кунини ўтказганди.

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

Айримларга мана шу молнинг сокинлигини тилагинг келади. Чунки уларда бу молнинг фаросати аллақачон бор бўлади 🐄😜🤣

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

Киносеварлар борми? Сиз қайси жанрларни кўрасиз? 😜

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

200 минг сўм арзимаган пулми? Арзийдиган пулга уйини фоҳишахонага айлантирса бўладими? Арзийдиган пул қанча ўзи?

Гап йўғида ҳаёлга келган саволлар. Хоҳласангизлар жавоб бериб кўринглар. Хоҳласангизлар сизлар ҳам шунақа қитмир саволлар ёзинглар 😜🤣

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

⚡️Диққат, 18+! Кўнгли бўшлар кўрмасин.

Одам дегани шунчалик ҳам ваҳший бўладими? Бир-бирларини уриб, ёриб ташлашди азаматлар. Бунақа жангни ҳатто ММАда ҳам кўрган эмасман

🤦😢🤣

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

🤣🤣🤣

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

Бир ниҳолнинг қоматини суяшга таёқ берсангиз, сиз қариганда ниҳол дарахт бўлиб сизга суянишингиз учун ҳасса беради.

Ўз келажагингиз учун ниҳол экинг!

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

Бу жиноят кодексидан ташқари бонус. Кўпхотинлиликни орзу қиладиганларга юборсангиз бўлади 😜👍🤣

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

Тушунганлар, тушунмаганларга тушунтириб юборинглар 🤣🍿

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

Яхшилик ва тинчлик бўлсин 🙏

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

ПРИГОЖИН НЕГА ОРТГА ҚАЙТДИ ?

Очиқ берилган бу саволга “Сабаб мана бу” деб жавоб беришнинг иложи йўқ. Аммо элементлар йиғиндисига кўра воқеаларни тушунишга ҳаракат қилиш мумкин.


НИМА БЎЛДИ ЎЗИ ?

Айрим мутахассислар ҳиссиётга берилиб давлат тўнтарилиши, инқилоб, фуқаролар урушини таҳмин қилган бўлсалар, яна бошқалари, айниқса воқеалар ривожини кузатиб туриб Пригожин давлат тўнтарилиши қилмоқчи эмасди, у Путинга қарши эмасди, у Шойгу ва Герасимовга қарши эди, шу сабабли у мақсадига эришиб, сўнгра ортига қайтди ва ҳоказолар демоқдалар.

Фаразлар, таҳминлар, таҳлилларнинг барчасида қисман, заррача бўлса-да ҳақиқат борлигини эътироф этган ҳолда, манзарани тўлиқроқ тасаввур қилишга ҳаракат қиламиз.

Авваламбор, Путиннинг бошқаруви кўплаб диктатуралардаги каби унга содиқ бўлган бир ҳовуч инсонлар, яъни ўз қўллари остида маълум миқдорда қудрат, ҳокимиятни жамлаган кланлар манфаатлари устига қурилган. Тўлиқ рўйхат қилиб ўтирмаслик учун масалан Песков, Шойгу, Қодиров, Пригожин, айрим олигархлар ва ҳоказоларни санаш мумкин.

Украинадаги уруш ушбу кланлар вакилларига ўзларининг Хўжаларига қанчалар содиқ ва воқелар ривожи учун самарали эканликларини кўрсатиш имконияти бўлса, бошқа тарафдан ўз манфаатларини ҳимоя қилиш воситаси ҳисобланади.

Шу сабабли, давлат структуралари томонидан Шойгу ва Герасимов, ҳусусий томондан Қодиров ва Пригожинлар гоҳ у, гоҳ бу шаклда ўз ҳиссаларини қўшишга ҳаракат қилмоқдалар. Бу йўлда уларнинг манфаатлари туташганда уларни гўё ака-укалардай деган тасаввур пайдо бўлган бўлса, аксинча уларнинг манфаатлари тўқнашганда бу кеча юз берганидай, ҳарбий тўқнашувлар, ҳатто сал кам давлат тўнтарилиши шаклида ҳам юз бериши мумкин.

Хулоса, кечаги воқеалар на чуқур ўйланган сиёсий, на принципиал мафкуравий ва на институционал сабаблар туфайли эмас, бор йўғи бир тўда боши (Путин)нинг қўл остидаги малайлари (кланлар) ўртасидаги тўқнашув эди холос. Тўғри бу тўқнашув Путиннинг ўзини ҳам ағдариб ташлашгача бориши мумкин эди, аммо унда юқорида айтилган асослар эмас, фақатгина шахсий манфаатларгина бор бўлганлиги учун бир кунлик келишувлар, кланлар ўртасида суҳбатлар билан барчаси якун топди.


НЕГА ПРИГОЖИН ОРТГА ҚАЙТДИ ?

Сўнгги пайтларда Пригожиннинг кўзига у Хўжасига қанчалик садоқат кўрсатмасин Хўжаси унга эмас кўпроқ ўзига яқинроқ кабинетларда ўтирган Шойгуга “меҳр кўрсатаётган”дай туюлаётган эди. Бу борада у Қодиров билан ҳамфикр эди. Умуман олганда ҳақиқатдан ҳам шундай бўлиши мумкин. Аммо қора ишни у қилиб, давлат ресурслари Шойгунинг қўлида бўлиши, ҳаражатлари, яъни бирламчи манфаатлари учун ундан рухсат сўраши кераклиги унга тўғри келмаётган эди.

У буни ўз Хўжасига билдиришга ойлар давомида ҳаракат қилганига қарамасдан эътибор топмагач, унинг рақибларига ва Хўжасига нисбатан муносабатлари радикаллашиб борди. Шундоғам ўзи бошлаб қўйган урушдаги мағлубиятлари, унинг оқибатидаги иқтисодий, сиёсий, ҳарбий, ижтимоий қийинчиликлар гирдобида юрган хўжаси буни қўли остидаги малайнинг инжиқликларига йўйди ва қўл остидаги лайчаси ҳеч қачон ўзини қопиши мумкинлигига ишонмади. Бу бор йўғи малайлари ўртасидаги сен-мендан у ёғига ўтмайди деб ўйлади.

Аммо Вагнер Мудофаа вазирлиги томонидан бомбалангач, Пригожин Путин олдига “Шойгу ё мен” деб якуний ултиматум қўйди ва Ростов вилоятига келиб ҳарбий шайликда турди. Путин эса бир малайнинг ултиматум қўйишини қабул қила олмасдан уни ҳойинликда айблаб, унга қарши жиноят иши очди.

Бу билан Пригожин олдида икки йўл қолди. Ё ҳаёт, ё момот. Хўжаси уни кечирилмас жиноят бўйича бутун дунё олдида ўлимга ҳукм қилиб бўлган эди. Мана шу жойида бутун дунё таҳлилчилари, сиёсатчилари ва бошқалар чалғидилар ва юқорида айтилган сценарийлардан бошқа йўл қолмади деб ўйладилар.

Аммо кечга бориб, деярли Москвага яқинлашиб қолган Пригожин ортга қайтишга қарор қилди.

Нега бундай бўлди? Ортга йўл йўқ эди-ку?

Биринчидан, Пригожин сиёсий арбоб эмас, унинг амбициялари ҳокимият, давлатни қўлга олиш эмас эди. У мажубриятдан бу вазиятга тушиб қолган эди. У шафқатсиз каллакесар, хўжайини “бос” деса тишлаб келадиган жангчи ит, ҳарбий саркарда эди. У қутурса эгасини қопиб ўлдириши мумкин, аммо эгасиз у сиёсий етакчига айлана олмасди.

Иккинчидан, унинг барча муваффақиятлари, қудрати, пуллари ва ҳатто қўл остидаги армияси Путин туфайли яралган, Путин номи билан яроқли ҳисобланиб, Африка, Сурия ёки Украинада Путин бўлмаса Пригожин ҳеч қандай легитимликка эга эмас эди.

Учинчидан, Пригожиннинг уйлари, офислари тинтув қилиниб, пуллари, мулклари олиниб, катта эҳтимол билан унинг нозик жойлари (бизнеси, оиласи, партнерлари ва ҳоказо) зарбаларга тайёрлаб қўйилган эди.

Ва ниҳоят, такрор бўлса ҳам унга Путиннинг ўрни керак эмас эди. Унга Путиннинг эътибори, қўллови, ва ушбу воқеалардан кейин кечирими ва тирик қолиши кафолатлари керак эди.

Унинг “рус қони тўкилмаслиги” ва ҳоказо гаплари омма учун, ўзини оқлаш учун айтилган гаплар эди. Аслида юз минглаб русларни Украинага ўлимга юбораётган Путинга ҳам, ўз аскарларини болта билан чопган Пригожинга ҳам ркс қони бир пул, иккаласига ҳам ўз манфаатлари бирламчи ҳисобланади.

Қаҳрли ва қудратли Путин нега тупугини қайтиб олди?

Руспарастлар ўйлаётганидай, Путин барчасини ўзи ташкил қилиб, ўзини ҳам, рус армиясини ҳам шарманда қилиб, бир нечта вертолёт ва самолётларидан айрилиб, Москва йўлларини бузиб, ҳимояга тайёрлайдиган мазохист эмас.

Кўплаб кекса диктаторлар каби Путин реалликни кўра олмай қолганига ва рационал бўлмаган қарорлари билан қовун туширишни бошлаганига анча бўлган. Украина воқеалари булар орасида энг даҳшатлиси бўлса, Пригожин воқеаси ҳозиргача энг шармандалиси бўлди.

Оддий бир жангбоши Украинадан Москвагача бир ўқ узмасдан, шонли рус армиясидан ўтиб (баъзан уларни қуролсизлантириб, баъзан уларни ўз тарафига ўтказиб) етиб келиши, сиёсатчилар Москвадан қочишлари ва пойтахтнинг мудофаага ётиб олиши қудратли бўлиши керак бўлган Путиннинг қанчалар ожиз эканлигини кўрсатиб қўйди. Қизиғи, агар воқеалар шундай давом этса, Путин ютқазишгача бориши ва мумкин эди. Шу сабабли, у ўзи эрталаб бутун дунё олдида ҳоинликда айблаган одам билан учинчи одамлар ёрдамида музокара қилиб, қарши тарафнинг шартларини қабул қилишига тўғри келди. Келажакда Путин ўз ваъдасида туриш турмаслиги бошқа масала.


ХУЛОСА

Путин-Пригожин воқеаси Россия кланлари ўртасидаги жанжалнинг Хўжайин ва унинг жаҳлдор ити ўртасидаги жанжалга айланиши мисолидир. Бу ерда на Россиянинг, на русларнинг, на рус қонининг даҳли йўқ.

Воқеада Путин ҳам, Пригожин ҳам, бошқалар ҳам ютқазди. Менимча Пригожин сўрагани учун қилгандай бўлмаслик учун ҳозир қилмаса ҳам Путин Шойгуни ҳам йўқотса керак.

Путин Пригожинни кечирмаслиги аниқ, аммо шу сабабли у Пригожинни йўқоттирадими ёки йўқми, бунга имкони етадими ёки йўқми, саволлар очиқ. Барчаси бўлиши мумкин.

Энг асосий савол, Путиннинг ўзининг келажаги қандай бўлади? Чунки Пригожин воқеаси оғир ўлатнинг симптомларидан бири бўлиши мумкин. Украинадаги уруш қанча давом этса Россиянинг сиёсий, иқтисодий, ҳарбий, ижтимоий аҳволи шунчалар ёмонлашиб бораверади ва бу Путинга содиқларнинг узоқ муддатли манфаатларига тўғри келмайди. Агар уларнинг манфаатлари йўлида Путин халақит берувчига айланса навбатдаги воқеалар Пригожин воқеасидай тугамаслиги мумкин.

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

Ўзларига керак пайтда сал нарсага конституция эсига тушадиганларнинг хотирлари нега бу фундаментал ҳуқуқлар мавзусига келганда оқсайдур? 🤔

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

Қизлар уларнинг олдига келиб ўйнамаяпти-ку. Улар ўзларига ажратилган жойда ўйнашяпти. Бориб, кўриб, видеога олиб, тарқатиб додлаётганлар иккиюзламачилар 😜🫣

"Уч замон" каналига ҳали обуна бўлмаганлар учун ҳавола: 👉 https://t.me/uchzamon

Мингта улашилган откриткадан кўз нури кетказиб 10 та сўз ёзилган табрик яхши (Конфуций).
Ҳайит муборак!