چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟
11.8K subscribers
3.32K photos
453 videos
35 files
464 links
2016///۱۳۹۵
شروع مجدد: 9March2019/// اسفند ماه ۱۳۹۷

زندگی👨‍👩‍👧
مالکیت🚧
آزادی🗽

پُست آغازین کانال👇
https://t.me/whynationsfail2019/2
Download Telegram
چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟
Photo
🗽یخچال که آمد زنان آزادتر شدند

سرمایه‌داری‌بازارآزاد در چند سدهء اخیر خدماتی بسیار به زنان جهان عرضه کرده است. اما براستی چرا زنان؟

-نوشته زیر از مهدی یساولی است:

یخ‌چال در گذشته نقشی مهم در آداب تغذیه‌ای ایرانیان داشت؛ جایی ویژه در کوهستان‌های نزدیک یا حتی درون شهر. «يخ‌چال» گودالی بزرگ و گاه سرپوشيده بود. تهران در دوره پهلوی اول بیست و چهار یخ‌چال داشت.

روشن نیست نخستین یخچال‌های مدرن چه سالی به ایران رسیدند. از آنجا که بهای یخچال‌های مدرن در اروپا و آمریکا گزاف، و راه هم دور بود، نخستین یخچال‌ها در میانه‌های دهه هزار و سیصد و ده خورشیدی به خانه‌های ایرانی راه یافتند. این یخچال‌ها نفتی بودند.

نخستین سری یخچال‌ها که به ایران آمدند، نفتی و از کارخانه الکترولوکس آلمان بودند. نخستین یخچال برقی که به ایران رسید، انگلیش الکتریک بود. این نمونه از بندر لنگه به ایران آمد، اما چون زیرساخت مناسب برقی در آنجا نبود، راه‌ش را به سمت به تهران کج کرد. یخچال‌های نفتی، سپس برقی که به خانه رسیدند و جایگاهی مهم یافتند، یخ‌چال‌های سنتی رفته‌رفته از چرخه شهری بیرون رفتند.

آمدنِ یخچال به ایران بر عادت‌ها و شیوه‌های غذايي ایرانیان تاثیر بسیار گذاشت. شیوه تهیه مواد غذایی و پخت اون‌ها دگرگون شد. ذخیره‌سازی مواد فاسدشدنی غذایی همچون گوشت‌ها، ماهی‌ها، تخم مرغ، شیر، میوه‌ها و سبزی‌ها در شرایط گوناگون، همچنین دسترسي به مواد غذایی اولیه در سراسر سال ممکن شد.

در مجموع یخچال‌های مدرن نفتی و برقی که به ایران رسیدند، زندگی زنان با یک دگرگونی مهم همراه شد. آنها دیگه ناگزیر نبودند برای کارهای خانه به ویژه پخت‌وپز، وقت زیاد بگذارند و زمانی دراز را به خرید روزانه مواد غذایی اختصاص بدهند. زنان خانه‌دار از این‌رو زمانی بیش‌تر برای انجام کارهای بیرون خانه، سرگرمی‌ها و کارهای تازه اجتماعی به دست آوردند. یخچال‌های مدرن به همراه دیگر لوازم مدرن خانگی مانند جارو برقی و ماشین لباس‌شویی، زنان را آزادتر کردند و آنها توانستند به کارهای اجتماعی روی بیاورند.
به تصویر بامزه بالا نگاه کنید.

جنگجوی متعلق به مکتب کینزی می‌گوید ارزش هر چیزی بر اساس «هزینه‌ای» که برای آن شده است، مشخص می‌شود. مثلاً ارزش یک کیلو گوجه بواسطه هزینه زمین، آب، بذر، سم، کود، تراکتور، هزینه حمل و نقل محصول، دستمزد کارگر و .... مشخص می‌شود.

جنگجوی مارکسیست در طرف دیگر می‌گوید نه! ارزش هر چیزی را مقدار «کاری» که برای تولید آن صرف شده است، مشخص می‌کند. در همان مثال گوجه، مقدار کار انسانی که برای به عمل آوردن آن یک کیلو گوجه صرف شده است (از کشاورز و کارگر و حمال و دلال و ...) ارزش نهایی آن را مشخص می‌کند...

🍉در ادامه یادداشت زیر را بخوانید
چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟
به تصویر بامزه بالا نگاه کنید. جنگجوی متعلق به مکتب کینزی می‌گوید ارزش هر چیزی بر اساس «هزینه‌ای» که برای آن شده است، مشخص می‌شود. مثلاً ارزش یک کیلو گوجه بواسطه هزینه زمین، آب، بذر، سم، کود، تراکتور، هزینه حمل و نقل محصول، دستمزد کارگر و .... مشخص می‌شود.…
🗽دربارهء ارزش
⚜صادق آدینه

...اما جنگجوی قَدَر اتریشی (از مکتب اتریشی اقتصاد) هر دو جنگجوی کوتوله را به سیخ کشیده است و می‌گوید هر دو در اشتباه هستید. ارزش هر چیزی «ذهنی» است و برای فرد به فرد متفاوت است.

یک مثال اندکی مبتذل و البته بومی: یک سنجاق و یا سیخ کج و کوله برای من هیچ استفاده‌ای ندارد، هیچ ارزشی هم ندارد. نه «هزینه» و نه «کار» صرف شده برای ساخت آن برایم مهم نیست، در چشم من بی‌ارزش است. اما همین سنجاق و سیخ کج و کوله برای یک فرد معتاد به تریاک به قدری با ارزش است که در موقعیتی خاص حتی ممکن است حاضر باشد بهای هنگفتی بابت آنها بدهد، اتفاقاً برای او هم مهم نیست که چقدر بابت ساخت آنها «کار» یا «هزینه» شده است!

مثال دیگر الماس و سایر جواهرات است. الماس واضحاً بر مبنای مقدار کار یا مقدار هزینه‌ای که برای استخراج و تراش آن صرف شده است، ارزش‌گذاری و سپس قیمت‌گذاری نمی‌شود.
یا یک تابلوی نقاشی، برای مثال از نقاش مشهور هلندی وَن گوگ، باز هم بر اساس کار و هزینه‌ای که صرف کشیدن آن شده است، ارزش‌گذاری نمی‌شود.
یک بطری آب معدنی در وسط بیابان و وسط شهر، برای شما ارزش مشابه‌ای ندارد. هر دو در یک کارخانه، با مقدار کار و هزینه مشابه تولید شده‌اند اما در موقعیت‌های متفاوت، ارزش متفاوتی دارند.

مثال‌ها زیادند، منظور اینکه نحوه ارزش‌گذاری یک چیز، کاملاً به وضعیت شخصی هر کس وابسته است، یک مسئله فردی و اساساً ذهنی‌ست و از فرد به فردی دیگر متفاوت است. ارزش‌گذاری ذهنی در تمام جنبه‌های زندگی برقرار است: ممکن است برای کسی دیدار معشوقه در بعد از ظهری پاییزی از یک معامله پر سود با ارزش‌تر باشد و یا برای فردی دیگر خواندن یک کتاب از قرمه‌سبزی با ارزش‌تر باشد، یک فعالیت خیریه از کتاب خواندن با ارزش باشد و .... آدم‌ها، همیشه در هر لحظه بنا به مجموع شرایط و احوالات خود، در حال ارزش‌گذاری چیزها و پس از آن کنش بر اساس آن ارزش‌گذاری‌ها هستند. متفکرین مکتب اتریشی باور دارند که انسان باید آزاد باشد تا بتواند بر اساس ارزش‌گذاری‌های شخصی خود کُنش کند. نباید یک مرجع مداخله‌گر به زور ارزش همه چیز را برای همه‌کس تعیین کند چون اصلاً نمی‌تواند که چنین کند، هیچ‌کس (احتمالاً بجز خدا) توانایی محاسبه این حجم از ترجیحات لحظه‌ای و بشدت متنوع را ندارد.البته بعضی از دولت‌ها از آنجایی که ادعای خدایی دارند، علاقه دارند که ارزش بعضی از چیزها را برای همه تعیین کنند، بعضی از دولت‌ها که بیشتر مداخله‌گرند حتی در باقی انتخاب‌ها و ارزش‌گذاری‌های آدم‌ها هم دخالت می‌کنند. مثلاً اینکه چه بپوشند، چه بخورند، چه بنوشند، چه ببینند، چه با ارزش است و چقدر با ارزش است و چه چیز از نظر آنها به کلی بی‌ارزش است.

در واقع یک چیز به این دلیل برای یک فرد با ارزش است چون باور دارد آن چیز مطلوبیت زندگی او را بالا می‌برد. پس ارزش هر چیز در واقع مطلوبیت آن چیز برای هر فرد را نشان می‌دهد. وقتی یک بطری آب معدنی برای کسی خیلی با ارزش است یعنی باور دارد که آن آب برای او فوق‌العاده مطلوب است. دزدی کردن، مال دیگران را خوردن، تصرف دارایی دیگران و نادیده گرفتن مالکیت آنها هم ممکن است مطلوبیت متجاوز را زیاد کند ولی قطعاً مطلوبیت طرف مقابل را کم می‌کند. به همین دلیل از زمان مرحوم حمورابی، پادشاه بابل (و شاید پیش‌تر) این کار منع شده است و تمام ادیان توصیه کرده‌اند از این قبیل تجاوزها به اموال دیگران نشود وگرنه عواقب تلخ همیشگی در جهان دیگر در انتظارشان خواهد بود و وقتی طرف خیلی حرف نه-شنو بود، مجازات این دنیایی هم در انتظارش بود چه شخصاً توسط آنکه مطلوبیتش کم شده بود چه از طرف مرجع اقتدار و حاکم عادل آن اجتماع.

ما چطور ارزش هر چیز را به یکدیگر نشان می‌دهیم؟ پاسخ کوتاه: در بازار و از طریق قیمت در بازار (محل داد و ستد) برآیند عینی تمامی ارزش‌های ذهنی اشخاص تولید قیمت می‌کند. در واقع در هر تک معامله وقتی دو نفر می‌خواهند ارزش ذهنی‌شان برای یک چیز را ابراز کنند آنرا در قالب قیمت بیان می‌کنند. بطری آب معدنی در بیابان ارزش بالایی دارد، پس با قیمت بالایی این با ارزش بودن نشان داده می‌شود. اگر قیمت مبتنی بر پول کاغدی باشد، ارزش ۱ بطری در بیابان ممکن است با ۱۰۰۰ عدد اسکناس هزار تومانی برابر شود، در صورتی که همان بطری در شهر فقط با ۲ عدد اسکناس هزار تومانی برابر است. وقتی عرضه زیادتر می‌شود ممکن است ارزش ذهنی آن کالا برای متقاضی کمتر شود و همزمان قیمت که آن ارزش را نمایندگی می‌کند و مبتنی بر پول است نیز کاهش یابد.
⚜جیمز گرانت

سرمایه‌داری بدون شکست مالی اصلاً سرمایه‌داری نیست بلکه نوعی سوسیالیسم برای ثروتمندان است.
مداخله‌گرایی کینزی چیست؟

در واقع یک شکل از برنامه‌ریزی غیرجامع است که نظیر آنچه از سوسیالیسم سراغ داریم به الغای مالکیت ابزار تولید برای برنامه‌ریزی کل فعالیت های اقتصادی نمی‌پردازد ولی شامل برنامه‌ریزی برای بخشی از فعالیت های اقتصادی (خرده برنامه‌ریزی) توسط بروکراتهای دولتی میشود.
🗽اقتصاد اتریشی به زبان ساده

اثری جذاب و با نثری روان که بزودی ترجمه آن توسط امیر جوادی روانهء بازار کتاب ایران خواهد شد. علاقه‌مندان به علم اقتصاد، صاحبان کسب و کار، لیبرتارین های ایرانی و حتی مردم عادی می توانند مخاطبان اصلی این کتاب خواندنی باشند.

بزودی...
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سقوط مارکسیسم-لنینیسم شوروی

شب ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ در ساعت ۱۹:۳۲ دقیقه به وقت مسکو دو کارگر به روی بام کرملین رفتند و پرچم سرخ اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی را تنها پس از هفت دهه پایین کشیدند. ‏
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فمنیسم هالیوودی

کنایه‌های تمسخرآمیز ریکی جرویز به جنیفر لارنس(بازیگر) که خواهان پرداخت دستمزد برابر با مردان در هالیوود شده است(مُد جدید). این در حالی است که جنیفر لارنس با ۱۲۰میلیون دلار ثروت خالص در صدر لیست بازیگران زنی قرار دارد که بیشترین دستمزدها را دریافت می‌کنند.
👍2
⚜برتراند راسل

انسانها آنقدر که از فکر کردن می‌هراسند از چیز دیگری نمی‌هراسند، حتی مرگ. فکر کردن و اندیشیدن برای آنها مخرب و هولناک است، مخل آسایش و عاداتِ سست‌کنندهء آنهاست؛ با اینهمه اندیشیدن، روشنی جهان است و وجه تمایز اصلی انسان از حیوان.
⛔هفت‌تپه یا لنینگراد!؟

لطفاً این متن از اسماعیل بخشی(سلبریتی کمونیست) را کامل بخوانید. پستی که قریب به ۱۰هزار لایک خورده است. براستی آیا یک کارگر عادی اینها را می‌نویسد یا یک چریکِ مارکسیست-لنینیست؟ بخش هایی از آن را با هم بخوانیم:

امروز کارگران هفت‌تپه نیک میدانند عامل اصلی بدبختی، تبعیض، نابرابری و طبقاتی شدن جامعه چیزی نیست جزء مالکیت خصوصی کارخانه‌ها و صنایع.

در متن این کمونیستِ دوآتیشه بارها از واژگان آشنایِ "خلع ید" و "جامعه طبقاتی" استفاده شده است و اینکه آنها با هر گونه مالکیت خصوصی و کارفرمایی مخالف اند.
فُشکور-مرزن‌آباد چالوس
🗽در باب فلسفه کانت

برخی قضایا صدق‌شان را فقط میشود با استدلال ثابت کرد که کانت اسم‌شان را "قضایای پیشینی" می‌گذارد. پیشینی یعنی قضایایی که صحت و اعتبار آن با تجربه حاصل نمیشود بلکه پیشاتجربی هستند. شما از هر چه شروع کنید خود آن مشروط و موکول به چیز دیگری است. کانت استدلال و تفکر را صورت هر تجربهء ممکن الحصول میداند. گرچه ما فقط می‌توانیم در چارچوب دو بُعد زمان و مکان تجربه‌ای از دنیا حاصل کنیم. فلذا نمی‌توان گفت که مکان(هندسه) و زمان(ریاضیات) مستقل از ما(ذهن یا فاعلی که می‌خواهد تجربه، و ادراک کند) وجود دارد.
👍1
🔱 فریبرز رئیس دانا

به کارل مارکس می‌گویند قهرمان عدالت؛ او با ریشه‌های درد و بهره کشی کار دارد، با ابزار تولید کار دارد، با مالکیت کار دارد که اصلا محترم نیست؛ چون در طول تاریخ بار‌ها مورد تغییر قرار گرفته است.
🗽آزادی اقتصادی یا دموکراسی؟
⚜
علیرضا غفاری

یکی از مدلسازیهای مورد علاقه پژوهشگران علوم اجتماعی بررسی رابطه علّی میان دموکراسی و رشد اقتصادی است. به طور معمول میزان توسعه یافتگی و سرعت رشد اقتصادی با فاکتورهای حکمرانی دموکراتیک مقایسه میشود. اینکه سیاستمداران ارشد کشور چگونه با آرای مردم انتخاب میشوند و یا بالاترین مقام کشور مادام‌العمر نیست و با رای مردم تغییر میکند. خب تا اینجای کار به نظر میرسد که میشود گفت هر جا که دموکراسی وجود دارد و ریشه دار نیز هست شاهد رشد و توسعه یافتگی اقتصاد نیز هستیم تا اینکه با موارد نقض این مدل مواجه میشویم. کشورهایی مانند سنگاپور و دولتشهر هنگ کنگ یا کره جنوبی و شیلی که قبل از رسیدن به حکمرانیِ دموکراتیک، سالها تحت حکومت نظامیان بودند. رشد خیره کننده چین تحت حکومت حزب کمونیست و یا کشورهای عربی خلیج فارس با رشد اقتصادی و رفاه بالا.

برای اینکه مدل مورد نظر همچنان جواب بدهد شروع میکنیم به تراشیدن توجیه مواردی که با مدل همخوانی ندارند. در خصوص کشورهای عربی خلیج فارس که اسمشان را میگذاریم کشورهای ثروتمند نفت فروش در حالیکه دسته بندی این کشورها در یک مدل یکسان، چشم پوشی از تفاوتهای آنها است. رفاه کشورهای کوچکتری مانند قطر و کویت و بحرین را شاید بشود تنها با جمعیت کم و منابع انرژی زیاد تفسیر کرد اما رشد اقتصادی امارات عربی متحده با نفت فروشی صرف قابل توجیه نیست. عامل اصلی رشد دولت شهری مانند دبی ارتباطی با نفت ندارد. آنچه دبی را به وضعیت فعلی رسانده تسهیل و آزادی کسب و کار و آزادی ورود و خروج سرمایه است. ابوظبی هم به تقلید از مدل دبی سالها است که در پی جذب سرمایه و فناوری از تمام دنیا است. اگر به شهرک‌های صنعتی امارات سری بزنید از میزان و تعداد کارگاه‌ها و کارخانجات صنعتی پیشرفته حیرت زده میشوید که با تصویر فانتزی رایج که امارات فقط مرکز خریدهای شیکی است که آن هم توسط ایرانیان ساخته شده متفاوت است.

در ادامه مدل دموکراسی/رشد اقتصادی به مدل چین که می‌رسیم تفسیر این است که چین با توسعه کسب و کارها به رشدی رسیده که در نهایت ناپایدار است و تنها راه نجات آینده چین دموکراتیک شدن است. سنگاپور و هنگ کنگ را هم به شکل دیگری ماستمالی میکنیم تا مدل ما توجیه پذیری را از دست ندهد. حالا یک بار هم که شده مدل دموکراسی/ رشد اقتصادی را کنار بگذاریم و از منظر آزادی اقتصادی/رشد اقتصادی نگاه کنیم میبینیم در هیچ گوشه دنیا هیچ کشوری بدون آزاد سازی اقتصادی، مقررات زدایی و ارتباط آزاد با دنیا به رشد اقتصادی نرسیده است. حتی یک کشور هم نیست که با گروگان گیری اقتصاد توسط سیاست، و بگیر-ببند، کنترل و برنامه ریزی دولتی اقتصاد، به رشد اقتصادی رسیده باشد. سنگاپور و هنگ کنگ و حتی سرزمین اصلی چین از آزادترین و رقابتی ترین اقتصادهای دنیا هستند. در هر کجا هم که دخالت دولت در اقتصاد افزایش یافته از میزان رشد اقتصادی کاسته شده است.
اگر قدرت دولت "نظم بازار" را مختل نکند، نظام بازار بر انواع دیگر نظام‌ها پیروز میشود زیرا در تخصیص منابع از دانشی بهره می‌گیرد که نزد افراد بی‌شماری وجود دارد، این دانش بیش از هر دانشی است که هر فرد می‌تواند داشته باشد.
🗽حقوق‌طبیعی فوق دموکراسی است
⚜محمد ایمانی

گفته می‌شود پدر سییِس در مجلس مؤسسانِ فرانسه موفق شد از طریق مبنا قرار دادن اعلامیّهٔ حقوق ایالات متّحدهٔ آمریکا، دموکراسی ‌و حقوق طبیعی را ترکیب کند. اینکه چقدر موفق بود موضوع بحث من اینجا نیست، اما نتیجهٔ تلاش سییِس یک معنای بسیار مهم داشت: دموکراسی داریم ولی تا آنجا که حقوق طبیعی اجازه می‌دهد. دموکراسی حق ندارد به حقوق طبیعی دست‌درازی بکند.

ایرانی‌ها در مشروطه امثال پدر سییِس نداشتند، یعنی نمی‌توانستند داشته باشند. نهایت زوری که نخبهٔ ایرانی از مستشارالدوله، فروغی و... می‌توانست و می‌تواند بزند تا بنیادهای عصر جدید را بفهمد، برداشتی وطنی از نظریهٔ «قرارداد» روسو بود [و الان هم که عمدتاً درگیر ایدئولوژی‌های قرن بیست‌و‌یکمی‌اند)، به عنوان تالیِ آن وهم قرن نوزدهمی که هر چی دانشجوی بااستعداد و نخبه بود باید به «فرانسه» اعزام می‌شد. قانون اساسی مشروطهء ایران (۱۹۰۷) روی مبانی پوزیتیویسمِ حقوقی بنا شده ‌و نه «حق طبیعی». یعنی حتی اصول حقوق طبیعیِ قانون اساسی فرانسه را هم نگرفت، و به قول فرنگی‌ها، در پیروی از‌ روح روسویی انقلاب فرانسه، از پاپ کاتولیک‌تر بود. من فکر می‌کنم شاید اصلاً به همین دلیل سراغ قانون اساسیِ فرانسه نرفتند، بلکه قانون اساسیِ بلژیک را ترجمه کردند.

ناشی دانستن قدرت از مردم همان اندازه ابلهانه است که صرف قدرت را منبعِ مشروعیّتِ حق بدانیم. این دیدگاه مرتجعی سوئیسی مثل هالر بود با این تفاوت که برعکس روسو که مشروعیّتِ حق را در قدرت مردم می‌دید، هالر آن را در قدرت شاه می‌دید.* هگل با هر دوی آنها مخالف بود، هم با دموکراسیِ روسویی، هم با سلطنت هالری. هگل نوعی سلطنت مشروطه را صورتبندی کرد که در آن منبعِ مشروعیّتِ حق، «عقل» است. عمدهٔ حقوق‌دانان عصر جدید بدون درک درستی از مفهوم هگلی عقل، تنقیح «حقوق‌ طبیعی» از عقل‌ را به گمان خود زیر سئوال بردند، هگل‌ ولی هنوز زنده است، و تازه دارد رنسانسی در مفهومِ حق در دپارتمان‌های فلسفهٔ حقوق ‌و حقوق عمومی به پا می‌کند.

* اگر توکویل بود می‌پرسید به من بگویید اگر ناشی شدن قدرت از مردم بدان مشروعیّت می‌دهد و تبدیل به «حق»اش می‌کند، این چه فرقی با این دارد که حق مشروعیّت‌اش را از صرف قدرتِ شاه بگیرد؟ آیا وقتی یک نفر می‌شود یک میلیون نفر، آنها یک میلیون یک نفر نیستند؟ یک میلیون شدن‌شان به آنها «حق» می‌دهد؟