🗽تفاوت ارزش و قیمت به روایت مکتباتریش
بازار تعیین «ارزش» نمیکند تعیین «قیمت» میکند. ارزش «فردی» و «ذهنی» است؛ در حالی که قیمت «جمعی» و «عینی» است. شما نمیتوانید از تدریس فیزیک کوانتوم، فلسفه یا تئاتر، پول زیادی به دست آورید. اما اگر دلقک خوبی باشید ممکن است میلیاردر شوید.
در بازار آزاد آن دلقک پولدارتر از فیزیکدان، فیلسوف و هنرپیشه تئاتر میشود چون مشتری اینگونه پسندیده است. ولی بازار قضاوت ارزشی نمیکند که کدام ارزش بیشتری دارد. کتابهای ضدسرمایهداری در بازار آزاد، بازار خوبی دارند! حق با مشتری است، ولی از نظر «من» این کتابها بی ارزشند.
مهرپويا علا
بازار تعیین «ارزش» نمیکند تعیین «قیمت» میکند. ارزش «فردی» و «ذهنی» است؛ در حالی که قیمت «جمعی» و «عینی» است. شما نمیتوانید از تدریس فیزیک کوانتوم، فلسفه یا تئاتر، پول زیادی به دست آورید. اما اگر دلقک خوبی باشید ممکن است میلیاردر شوید.
در بازار آزاد آن دلقک پولدارتر از فیزیکدان، فیلسوف و هنرپیشه تئاتر میشود چون مشتری اینگونه پسندیده است. ولی بازار قضاوت ارزشی نمیکند که کدام ارزش بیشتری دارد. کتابهای ضدسرمایهداری در بازار آزاد، بازار خوبی دارند! حق با مشتری است، ولی از نظر «من» این کتابها بی ارزشند.
مهرپويا علا
👍3
چرا ملتها شکست میخورند؟
Photo
🗽یخچال که آمد زنان آزادتر شدند
سرمایهداریبازارآزاد در چند سدهء اخیر خدماتی بسیار به زنان جهان عرضه کرده است. اما براستی چرا زنان؟
-نوشته زیر از مهدی یساولی است:
یخچال در گذشته نقشی مهم در آداب تغذیهای ایرانیان داشت؛ جایی ویژه در کوهستانهای نزدیک یا حتی درون شهر. «يخچال» گودالی بزرگ و گاه سرپوشيده بود. تهران در دوره پهلوی اول بیست و چهار یخچال داشت.
روشن نیست نخستین یخچالهای مدرن چه سالی به ایران رسیدند. از آنجا که بهای یخچالهای مدرن در اروپا و آمریکا گزاف، و راه هم دور بود، نخستین یخچالها در میانههای دهه هزار و سیصد و ده خورشیدی به خانههای ایرانی راه یافتند. این یخچالها نفتی بودند.
نخستین سری یخچالها که به ایران آمدند، نفتی و از کارخانه الکترولوکس آلمان بودند. نخستین یخچال برقی که به ایران رسید، انگلیش الکتریک بود. این نمونه از بندر لنگه به ایران آمد، اما چون زیرساخت مناسب برقی در آنجا نبود، راهش را به سمت به تهران کج کرد. یخچالهای نفتی، سپس برقی که به خانه رسیدند و جایگاهی مهم یافتند، یخچالهای سنتی رفتهرفته از چرخه شهری بیرون رفتند.
آمدنِ یخچال به ایران بر عادتها و شیوههای غذايي ایرانیان تاثیر بسیار گذاشت. شیوه تهیه مواد غذایی و پخت اونها دگرگون شد. ذخیرهسازی مواد فاسدشدنی غذایی همچون گوشتها، ماهیها، تخم مرغ، شیر، میوهها و سبزیها در شرایط گوناگون، همچنین دسترسي به مواد غذایی اولیه در سراسر سال ممکن شد.
در مجموع یخچالهای مدرن نفتی و برقی که به ایران رسیدند، زندگی زنان با یک دگرگونی مهم همراه شد. آنها دیگه ناگزیر نبودند برای کارهای خانه به ویژه پختوپز، وقت زیاد بگذارند و زمانی دراز را به خرید روزانه مواد غذایی اختصاص بدهند. زنان خانهدار از اینرو زمانی بیشتر برای انجام کارهای بیرون خانه، سرگرمیها و کارهای تازه اجتماعی به دست آوردند. یخچالهای مدرن به همراه دیگر لوازم مدرن خانگی مانند جارو برقی و ماشین لباسشویی، زنان را آزادتر کردند و آنها توانستند به کارهای اجتماعی روی بیاورند.
سرمایهداریبازارآزاد در چند سدهء اخیر خدماتی بسیار به زنان جهان عرضه کرده است. اما براستی چرا زنان؟
-نوشته زیر از مهدی یساولی است:
یخچال در گذشته نقشی مهم در آداب تغذیهای ایرانیان داشت؛ جایی ویژه در کوهستانهای نزدیک یا حتی درون شهر. «يخچال» گودالی بزرگ و گاه سرپوشيده بود. تهران در دوره پهلوی اول بیست و چهار یخچال داشت.
روشن نیست نخستین یخچالهای مدرن چه سالی به ایران رسیدند. از آنجا که بهای یخچالهای مدرن در اروپا و آمریکا گزاف، و راه هم دور بود، نخستین یخچالها در میانههای دهه هزار و سیصد و ده خورشیدی به خانههای ایرانی راه یافتند. این یخچالها نفتی بودند.
نخستین سری یخچالها که به ایران آمدند، نفتی و از کارخانه الکترولوکس آلمان بودند. نخستین یخچال برقی که به ایران رسید، انگلیش الکتریک بود. این نمونه از بندر لنگه به ایران آمد، اما چون زیرساخت مناسب برقی در آنجا نبود، راهش را به سمت به تهران کج کرد. یخچالهای نفتی، سپس برقی که به خانه رسیدند و جایگاهی مهم یافتند، یخچالهای سنتی رفتهرفته از چرخه شهری بیرون رفتند.
آمدنِ یخچال به ایران بر عادتها و شیوههای غذايي ایرانیان تاثیر بسیار گذاشت. شیوه تهیه مواد غذایی و پخت اونها دگرگون شد. ذخیرهسازی مواد فاسدشدنی غذایی همچون گوشتها، ماهیها، تخم مرغ، شیر، میوهها و سبزیها در شرایط گوناگون، همچنین دسترسي به مواد غذایی اولیه در سراسر سال ممکن شد.
در مجموع یخچالهای مدرن نفتی و برقی که به ایران رسیدند، زندگی زنان با یک دگرگونی مهم همراه شد. آنها دیگه ناگزیر نبودند برای کارهای خانه به ویژه پختوپز، وقت زیاد بگذارند و زمانی دراز را به خرید روزانه مواد غذایی اختصاص بدهند. زنان خانهدار از اینرو زمانی بیشتر برای انجام کارهای بیرون خانه، سرگرمیها و کارهای تازه اجتماعی به دست آوردند. یخچالهای مدرن به همراه دیگر لوازم مدرن خانگی مانند جارو برقی و ماشین لباسشویی، زنان را آزادتر کردند و آنها توانستند به کارهای اجتماعی روی بیاورند.
به تصویر بامزه بالا نگاه کنید.
جنگجوی متعلق به مکتب کینزی میگوید ارزش هر چیزی بر اساس «هزینهای» که برای آن شده است، مشخص میشود. مثلاً ارزش یک کیلو گوجه بواسطه هزینه زمین، آب، بذر، سم، کود، تراکتور، هزینه حمل و نقل محصول، دستمزد کارگر و .... مشخص میشود.
جنگجوی مارکسیست در طرف دیگر میگوید نه! ارزش هر چیزی را مقدار «کاری» که برای تولید آن صرف شده است، مشخص میکند. در همان مثال گوجه، مقدار کار انسانی که برای به عمل آوردن آن یک کیلو گوجه صرف شده است (از کشاورز و کارگر و حمال و دلال و ...) ارزش نهایی آن را مشخص میکند...
🍉در ادامه یادداشت زیر را بخوانید
جنگجوی متعلق به مکتب کینزی میگوید ارزش هر چیزی بر اساس «هزینهای» که برای آن شده است، مشخص میشود. مثلاً ارزش یک کیلو گوجه بواسطه هزینه زمین، آب، بذر، سم، کود، تراکتور، هزینه حمل و نقل محصول، دستمزد کارگر و .... مشخص میشود.
جنگجوی مارکسیست در طرف دیگر میگوید نه! ارزش هر چیزی را مقدار «کاری» که برای تولید آن صرف شده است، مشخص میکند. در همان مثال گوجه، مقدار کار انسانی که برای به عمل آوردن آن یک کیلو گوجه صرف شده است (از کشاورز و کارگر و حمال و دلال و ...) ارزش نهایی آن را مشخص میکند...
🍉در ادامه یادداشت زیر را بخوانید
چرا ملتها شکست میخورند؟
به تصویر بامزه بالا نگاه کنید. جنگجوی متعلق به مکتب کینزی میگوید ارزش هر چیزی بر اساس «هزینهای» که برای آن شده است، مشخص میشود. مثلاً ارزش یک کیلو گوجه بواسطه هزینه زمین، آب، بذر، سم، کود، تراکتور، هزینه حمل و نقل محصول، دستمزد کارگر و .... مشخص میشود.…
🗽دربارهء ارزش
⚜صادق آدینه
...اما جنگجوی قَدَر اتریشی (از مکتب اتریشی اقتصاد) هر دو جنگجوی کوتوله را به سیخ کشیده است و میگوید هر دو در اشتباه هستید. ارزش هر چیزی «ذهنی» است و برای فرد به فرد متفاوت است.
یک مثال اندکی مبتذل و البته بومی: یک سنجاق و یا سیخ کج و کوله برای من هیچ استفادهای ندارد، هیچ ارزشی هم ندارد. نه «هزینه» و نه «کار» صرف شده برای ساخت آن برایم مهم نیست، در چشم من بیارزش است. اما همین سنجاق و سیخ کج و کوله برای یک فرد معتاد به تریاک به قدری با ارزش است که در موقعیتی خاص حتی ممکن است حاضر باشد بهای هنگفتی بابت آنها بدهد، اتفاقاً برای او هم مهم نیست که چقدر بابت ساخت آنها «کار» یا «هزینه» شده است!
مثال دیگر الماس و سایر جواهرات است. الماس واضحاً بر مبنای مقدار کار یا مقدار هزینهای که برای استخراج و تراش آن صرف شده است، ارزشگذاری و سپس قیمتگذاری نمیشود.
یا یک تابلوی نقاشی، برای مثال از نقاش مشهور هلندی وَن گوگ، باز هم بر اساس کار و هزینهای که صرف کشیدن آن شده است، ارزشگذاری نمیشود.
یک بطری آب معدنی در وسط بیابان و وسط شهر، برای شما ارزش مشابهای ندارد. هر دو در یک کارخانه، با مقدار کار و هزینه مشابه تولید شدهاند اما در موقعیتهای متفاوت، ارزش متفاوتی دارند.
مثالها زیادند، منظور اینکه نحوه ارزشگذاری یک چیز، کاملاً به وضعیت شخصی هر کس وابسته است، یک مسئله فردی و اساساً ذهنیست و از فرد به فردی دیگر متفاوت است. ارزشگذاری ذهنی در تمام جنبههای زندگی برقرار است: ممکن است برای کسی دیدار معشوقه در بعد از ظهری پاییزی از یک معامله پر سود با ارزشتر باشد و یا برای فردی دیگر خواندن یک کتاب از قرمهسبزی با ارزشتر باشد، یک فعالیت خیریه از کتاب خواندن با ارزش باشد و .... آدمها، همیشه در هر لحظه بنا به مجموع شرایط و احوالات خود، در حال ارزشگذاری چیزها و پس از آن کنش بر اساس آن ارزشگذاریها هستند. متفکرین مکتب اتریشی باور دارند که انسان باید آزاد باشد تا بتواند بر اساس ارزشگذاریهای شخصی خود کُنش کند. نباید یک مرجع مداخلهگر به زور ارزش همه چیز را برای همهکس تعیین کند چون اصلاً نمیتواند که چنین کند، هیچکس (احتمالاً بجز خدا) توانایی محاسبه این حجم از ترجیحات لحظهای و بشدت متنوع را ندارد.البته بعضی از دولتها از آنجایی که ادعای خدایی دارند، علاقه دارند که ارزش بعضی از چیزها را برای همه تعیین کنند، بعضی از دولتها که بیشتر مداخلهگرند حتی در باقی انتخابها و ارزشگذاریهای آدمها هم دخالت میکنند. مثلاً اینکه چه بپوشند، چه بخورند، چه بنوشند، چه ببینند، چه با ارزش است و چقدر با ارزش است و چه چیز از نظر آنها به کلی بیارزش است.
در واقع یک چیز به این دلیل برای یک فرد با ارزش است چون باور دارد آن چیز مطلوبیت زندگی او را بالا میبرد. پس ارزش هر چیز در واقع مطلوبیت آن چیز برای هر فرد را نشان میدهد. وقتی یک بطری آب معدنی برای کسی خیلی با ارزش است یعنی باور دارد که آن آب برای او فوقالعاده مطلوب است. دزدی کردن، مال دیگران را خوردن، تصرف دارایی دیگران و نادیده گرفتن مالکیت آنها هم ممکن است مطلوبیت متجاوز را زیاد کند ولی قطعاً مطلوبیت طرف مقابل را کم میکند. به همین دلیل از زمان مرحوم حمورابی، پادشاه بابل (و شاید پیشتر) این کار منع شده است و تمام ادیان توصیه کردهاند از این قبیل تجاوزها به اموال دیگران نشود وگرنه عواقب تلخ همیشگی در جهان دیگر در انتظارشان خواهد بود و وقتی طرف خیلی حرف نه-شنو بود، مجازات این دنیایی هم در انتظارش بود چه شخصاً توسط آنکه مطلوبیتش کم شده بود چه از طرف مرجع اقتدار و حاکم عادل آن اجتماع.
ما چطور ارزش هر چیز را به یکدیگر نشان میدهیم؟ پاسخ کوتاه: در بازار و از طریق قیمت در بازار (محل داد و ستد) برآیند عینی تمامی ارزشهای ذهنی اشخاص تولید قیمت میکند. در واقع در هر تک معامله وقتی دو نفر میخواهند ارزش ذهنیشان برای یک چیز را ابراز کنند آنرا در قالب قیمت بیان میکنند. بطری آب معدنی در بیابان ارزش بالایی دارد، پس با قیمت بالایی این با ارزش بودن نشان داده میشود. اگر قیمت مبتنی بر پول کاغدی باشد، ارزش ۱ بطری در بیابان ممکن است با ۱۰۰۰ عدد اسکناس هزار تومانی برابر شود، در صورتی که همان بطری در شهر فقط با ۲ عدد اسکناس هزار تومانی برابر است. وقتی عرضه زیادتر میشود ممکن است ارزش ذهنی آن کالا برای متقاضی کمتر شود و همزمان قیمت که آن ارزش را نمایندگی میکند و مبتنی بر پول است نیز کاهش یابد.
⚜صادق آدینه
...اما جنگجوی قَدَر اتریشی (از مکتب اتریشی اقتصاد) هر دو جنگجوی کوتوله را به سیخ کشیده است و میگوید هر دو در اشتباه هستید. ارزش هر چیزی «ذهنی» است و برای فرد به فرد متفاوت است.
یک مثال اندکی مبتذل و البته بومی: یک سنجاق و یا سیخ کج و کوله برای من هیچ استفادهای ندارد، هیچ ارزشی هم ندارد. نه «هزینه» و نه «کار» صرف شده برای ساخت آن برایم مهم نیست، در چشم من بیارزش است. اما همین سنجاق و سیخ کج و کوله برای یک فرد معتاد به تریاک به قدری با ارزش است که در موقعیتی خاص حتی ممکن است حاضر باشد بهای هنگفتی بابت آنها بدهد، اتفاقاً برای او هم مهم نیست که چقدر بابت ساخت آنها «کار» یا «هزینه» شده است!
مثال دیگر الماس و سایر جواهرات است. الماس واضحاً بر مبنای مقدار کار یا مقدار هزینهای که برای استخراج و تراش آن صرف شده است، ارزشگذاری و سپس قیمتگذاری نمیشود.
یا یک تابلوی نقاشی، برای مثال از نقاش مشهور هلندی وَن گوگ، باز هم بر اساس کار و هزینهای که صرف کشیدن آن شده است، ارزشگذاری نمیشود.
یک بطری آب معدنی در وسط بیابان و وسط شهر، برای شما ارزش مشابهای ندارد. هر دو در یک کارخانه، با مقدار کار و هزینه مشابه تولید شدهاند اما در موقعیتهای متفاوت، ارزش متفاوتی دارند.
مثالها زیادند، منظور اینکه نحوه ارزشگذاری یک چیز، کاملاً به وضعیت شخصی هر کس وابسته است، یک مسئله فردی و اساساً ذهنیست و از فرد به فردی دیگر متفاوت است. ارزشگذاری ذهنی در تمام جنبههای زندگی برقرار است: ممکن است برای کسی دیدار معشوقه در بعد از ظهری پاییزی از یک معامله پر سود با ارزشتر باشد و یا برای فردی دیگر خواندن یک کتاب از قرمهسبزی با ارزشتر باشد، یک فعالیت خیریه از کتاب خواندن با ارزش باشد و .... آدمها، همیشه در هر لحظه بنا به مجموع شرایط و احوالات خود، در حال ارزشگذاری چیزها و پس از آن کنش بر اساس آن ارزشگذاریها هستند. متفکرین مکتب اتریشی باور دارند که انسان باید آزاد باشد تا بتواند بر اساس ارزشگذاریهای شخصی خود کُنش کند. نباید یک مرجع مداخلهگر به زور ارزش همه چیز را برای همهکس تعیین کند چون اصلاً نمیتواند که چنین کند، هیچکس (احتمالاً بجز خدا) توانایی محاسبه این حجم از ترجیحات لحظهای و بشدت متنوع را ندارد.البته بعضی از دولتها از آنجایی که ادعای خدایی دارند، علاقه دارند که ارزش بعضی از چیزها را برای همه تعیین کنند، بعضی از دولتها که بیشتر مداخلهگرند حتی در باقی انتخابها و ارزشگذاریهای آدمها هم دخالت میکنند. مثلاً اینکه چه بپوشند، چه بخورند، چه بنوشند، چه ببینند، چه با ارزش است و چقدر با ارزش است و چه چیز از نظر آنها به کلی بیارزش است.
در واقع یک چیز به این دلیل برای یک فرد با ارزش است چون باور دارد آن چیز مطلوبیت زندگی او را بالا میبرد. پس ارزش هر چیز در واقع مطلوبیت آن چیز برای هر فرد را نشان میدهد. وقتی یک بطری آب معدنی برای کسی خیلی با ارزش است یعنی باور دارد که آن آب برای او فوقالعاده مطلوب است. دزدی کردن، مال دیگران را خوردن، تصرف دارایی دیگران و نادیده گرفتن مالکیت آنها هم ممکن است مطلوبیت متجاوز را زیاد کند ولی قطعاً مطلوبیت طرف مقابل را کم میکند. به همین دلیل از زمان مرحوم حمورابی، پادشاه بابل (و شاید پیشتر) این کار منع شده است و تمام ادیان توصیه کردهاند از این قبیل تجاوزها به اموال دیگران نشود وگرنه عواقب تلخ همیشگی در جهان دیگر در انتظارشان خواهد بود و وقتی طرف خیلی حرف نه-شنو بود، مجازات این دنیایی هم در انتظارش بود چه شخصاً توسط آنکه مطلوبیتش کم شده بود چه از طرف مرجع اقتدار و حاکم عادل آن اجتماع.
ما چطور ارزش هر چیز را به یکدیگر نشان میدهیم؟ پاسخ کوتاه: در بازار و از طریق قیمت در بازار (محل داد و ستد) برآیند عینی تمامی ارزشهای ذهنی اشخاص تولید قیمت میکند. در واقع در هر تک معامله وقتی دو نفر میخواهند ارزش ذهنیشان برای یک چیز را ابراز کنند آنرا در قالب قیمت بیان میکنند. بطری آب معدنی در بیابان ارزش بالایی دارد، پس با قیمت بالایی این با ارزش بودن نشان داده میشود. اگر قیمت مبتنی بر پول کاغدی باشد، ارزش ۱ بطری در بیابان ممکن است با ۱۰۰۰ عدد اسکناس هزار تومانی برابر شود، در صورتی که همان بطری در شهر فقط با ۲ عدد اسکناس هزار تومانی برابر است. وقتی عرضه زیادتر میشود ممکن است ارزش ذهنی آن کالا برای متقاضی کمتر شود و همزمان قیمت که آن ارزش را نمایندگی میکند و مبتنی بر پول است نیز کاهش یابد.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سقوط مارکسیسم-لنینیسم شوروی
شب ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ در ساعت ۱۹:۳۲ دقیقه به وقت مسکو دو کارگر به روی بام کرملین رفتند و پرچم سرخ اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی را تنها پس از هفت دهه پایین کشیدند.
شب ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ در ساعت ۱۹:۳۲ دقیقه به وقت مسکو دو کارگر به روی بام کرملین رفتند و پرچم سرخ اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی را تنها پس از هفت دهه پایین کشیدند.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فمنیسم هالیوودی
کنایههای تمسخرآمیز ریکی جرویز به جنیفر لارنس(بازیگر) که خواهان پرداخت دستمزد برابر با مردان در هالیوود شده است(مُد جدید). این در حالی است که جنیفر لارنس با ۱۲۰میلیون دلار ثروت خالص در صدر لیست بازیگران زنی قرار دارد که بیشترین دستمزدها را دریافت میکنند.
کنایههای تمسخرآمیز ریکی جرویز به جنیفر لارنس(بازیگر) که خواهان پرداخت دستمزد برابر با مردان در هالیوود شده است(مُد جدید). این در حالی است که جنیفر لارنس با ۱۲۰میلیون دلار ثروت خالص در صدر لیست بازیگران زنی قرار دارد که بیشترین دستمزدها را دریافت میکنند.
👍2
⛔هفتتپه یا لنینگراد!؟
لطفاً این متن از اسماعیل بخشی(سلبریتی کمونیست) را کامل بخوانید. پستی که قریب به ۱۰هزار لایک خورده است. براستی آیا یک کارگر عادی اینها را مینویسد یا یک چریکِ مارکسیست-لنینیست؟ بخش هایی از آن را با هم بخوانیم:
امروز کارگران هفتتپه نیک میدانند عامل اصلی بدبختی، تبعیض، نابرابری و طبقاتی شدن جامعه چیزی نیست جزء مالکیت خصوصی کارخانهها و صنایع.
در متن این کمونیستِ دوآتیشه بارها از واژگان آشنایِ "خلع ید" و "جامعه طبقاتی" استفاده شده است و اینکه آنها با هر گونه مالکیت خصوصی و کارفرمایی مخالف اند.
لطفاً این متن از اسماعیل بخشی(سلبریتی کمونیست) را کامل بخوانید. پستی که قریب به ۱۰هزار لایک خورده است. براستی آیا یک کارگر عادی اینها را مینویسد یا یک چریکِ مارکسیست-لنینیست؟ بخش هایی از آن را با هم بخوانیم:
امروز کارگران هفتتپه نیک میدانند عامل اصلی بدبختی، تبعیض، نابرابری و طبقاتی شدن جامعه چیزی نیست جزء مالکیت خصوصی کارخانهها و صنایع.
در متن این کمونیستِ دوآتیشه بارها از واژگان آشنایِ "خلع ید" و "جامعه طبقاتی" استفاده شده است و اینکه آنها با هر گونه مالکیت خصوصی و کارفرمایی مخالف اند.
🗽در باب فلسفه کانت
برخی قضایا صدقشان را فقط میشود با استدلال ثابت کرد که کانت اسمشان را "قضایای پیشینی" میگذارد. پیشینی یعنی قضایایی که صحت و اعتبار آن با تجربه حاصل نمیشود بلکه پیشاتجربی هستند. شما از هر چه شروع کنید خود آن مشروط و موکول به چیز دیگری است. کانت استدلال و تفکر را صورت هر تجربهء ممکن الحصول میداند. گرچه ما فقط میتوانیم در چارچوب دو بُعد زمان و مکان تجربهای از دنیا حاصل کنیم. فلذا نمیتوان گفت که مکان(هندسه) و زمان(ریاضیات) مستقل از ما(ذهن یا فاعلی که میخواهد تجربه، و ادراک کند) وجود دارد.
برخی قضایا صدقشان را فقط میشود با استدلال ثابت کرد که کانت اسمشان را "قضایای پیشینی" میگذارد. پیشینی یعنی قضایایی که صحت و اعتبار آن با تجربه حاصل نمیشود بلکه پیشاتجربی هستند. شما از هر چه شروع کنید خود آن مشروط و موکول به چیز دیگری است. کانت استدلال و تفکر را صورت هر تجربهء ممکن الحصول میداند. گرچه ما فقط میتوانیم در چارچوب دو بُعد زمان و مکان تجربهای از دنیا حاصل کنیم. فلذا نمیتوان گفت که مکان(هندسه) و زمان(ریاضیات) مستقل از ما(ذهن یا فاعلی که میخواهد تجربه، و ادراک کند) وجود دارد.
👍1