کوردهای یهودی (که با نام یهودیان کورد و یهودیان کوردستان نیز شناخته می‌شوند) جوامع یهودی هستند که در طول تاریخ در کوردستان زندگی کرده‌اند و با فرهنگ، زبان و هویت ملی کردی سازگار شده‌اند. آنها خود را کرد و یهودی می‌دانند، به زبان کوردی (کرمانجی و سورانی) صحبت می‌کنند و فرهنگ کوردی را پذیرفته‌اند.
طبق برخی منابع، آنها هزاران سال پیش در کوردستان ساکن شدند، در حالی که برخی دیگر می‌گویند که ابتدا کوردستان را ترک کردند و بعداً بازگشتند. (تئوفیلاکت سیموکاتا 580 - 630)
در قرون وسطی، جمعیت زیادی در سراسر شرق و جنوب کوردستان پراکنده بودند. آنها به ویژه در شهرهایی مانند موصل، اربیل، زاخو، دهوک، سلیمانیه، سنندج، مهاباد و ارومیه متمرکز بودند.
تأسیس اسرائیل در سال 1948 و افزایش فشار بر یهودیان در خاورمیانه منجر به موج عظیمی از مهاجرت بین سال‌های 1952 تا 1950 شد. در طول این فرآیند که با نام «عملیات عزرا و نحمیا» شناخته می‌شود، اکثریت قریب به اتفاق یهودیان در شرق و جنوب کوردستان به اسرائیل مهاجرت کردند.
امروزه بیش از 400000 کورد یهودی وجود دارد که اکثر آنها در اسرائیل زندگی می‌کنند و هویت کوردی خود را پذیرفته‌اند.
https://t.me/zagrosDaily
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دوره تاریخی: ئیلام میانه
قدمت: حدود 1500 تا 1100 پیش از میلاد
محل کشف: جنوب‌غربی کوردستان، در بافت باستان‌شناسی یافت نشده
نقش برجسته‌ها: قیر طبیعی و زراندودشده
ارتفاع: 16/5، عرض: 21/1، عمق: 22/1 سانتی‌متر
فناوری ساخت: حجاری قیر، زراندود
کاربرد: آیینی / تشریفاتی، برای جنگجوی بلندمرتبه
موزه نگهدارنده: موزه متروپولیتن نیویورک
https://t.me/zagrosDaily
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤6
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
https://t.me/zagrosDaily
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤6
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
کچە قارەمانەکە دەمی کچە سیغه‌یی ئێرانی شکاند و بردیەوە
https://t.me/zagrosDaily
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤8
هوری‌ها یکی از مهم‌ترین حلقه‌هایی‌اند که تصویر شمال میان‌رودان را زنده می‌کنند.
در بسیاری از روایت‌ها، جنوب میان‌رودان با سومر و بابل پررنگ می‌شود، اما شمال گاهی در مه می‌ماند.
هوری‌ها این مه را کنار می‌زنند، آنها در نواحی شمال میان‌رودان، جزیره، اطراف زاگرس و آناتولی شرقی حضور داشتند و بعدها در دولت میتانی هم افق سیاسی مهمی ساختند.
نام‌هایی مثل کِرتا، شوتارنا، اَرتاتاما و توشراتا باید در حافظه تاریخی جوان کورد جایی پیدا کند.
-چرا؟
-چون این نام‌ها نشان می‌دهند شمال فقط گذرگاه نبود، میدان سیاست، شاهی، زبان و دیپلماسی بود.
شهر #واشوکانی هم در بحث میتانی اهمیت دارد، هرچند محل دقیق آن هنوز محل گفت‌وگوست.
برای کورد، هوری‌ها یعنی فهم این نکته که جغرافیای پیرامون کوردستان امروز، از دیرزمان بخشی از جهان‌های سیاسی مهم بوده است.
البته نباید گفت هوری‌ها همان کوردهای امروزند این روش علمی نیست.
اما باید گفت هوری‌ها یکی از لایه‌های مهم منطقه‌اند که در فهم پیوستار تاریخی شمال میان‌رودان و زاگرس اهمیت دارند.
کتاب کورد کیه (سۆران حمە ڕەش)؟ از همین زاویه آنها را وارد بحث می‌کند.
-برای توده کورد، درس هوری‌ها روشن است:
-اگر منابع کمتر درباره یک منطقه مانده، به معنی بی‌تاریخی آن نیست.
گاهی تاریخ زیر خاک مانده، در نام‌ها مانده، در زبان‌ها مانده، کار ما این است که آن را دوباره بخوانیم.
https://t.me/zagrosDaily
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
کوردیان و کوردوئِن در بخش دوم کتاب کورد (سۆران حمە ڕەش کیه)؟ از مهم‌ترین فصل‌ها هستند.
-چرا؟
-چون اینجا بحث مستقیم‌تر به نام تاریخی کورد و صورت‌های گوناگون آن نزدیک می‌شود. کتاب به شکل‌های مختلف این نام اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که در ادبیات تاریخی، صورت‌هایی از این نام در ناحیه جزیره و بالادست میان‌رودان دیده می‌شود.
برای مخاطب کورد، اهمیت این فصل در همین است:
-کورد یک نام بی‌ریشه و ناگهانی نیست، در پشت این نام، چندین صورت تاریخی، جغرافیایی و زبانی وجود دارد. کوردوئِن، کوردیان، کاردَه و کورتَه از جمله نام‌هایی‌اند که در این بحث وارد می‌شوند.
البته باز باید با عقل جلو رفت، هر شباهت اسمی را نباید بی‌دقت به نتیجه قطعی تبدیل کرد. اما از آن طرف، نباید اجازه داد دشمنان کوردستان بگویند چون تحول نام‌ها پیچیده است، پس هیچ ریشه‌ای وجود ندارد. تاریخ نام‌ها همیشه پیچیده است.
مهم این است که این پیچیدگی را علمی بخوانیم. کوردیان و کوردوئِن به ما یاد می‌دهند که ناحیه جزیره و شمال میان‌رودان برای نام کورد اهمیت دارد.
این منطقه پل میان کوه، جلگه، آشور، هوری‌ها و حوزهٔ کوردی است.
-برای توده کورد باید ساده گفت:
-نام کورد از آسمان نیفتاده، در سنگلاخ تاریخ راه آمده، شکل عوض کرده، در منابع مختلف ظاهر شده، و حالا به ما رسیده است.
اگر نامت را بشناسی، کمتر می‌ترسی وقتی دیگران می‌خواهند تو را "قوم بی‌ریشه" بنامند.
نام، سنگر حافظه است.
https://t.me/zagrosDaily
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤7
خطر بزرگ در خواندن تاریخ این است که نام‌ها را جدا جدا حفظ کنیم و فکر کنیم آگاه شده‌ایم.
#ماد_مانا_لولوبی_گوتی_کاسی_هوری_هیتی_سومر_همزبان_کوردیان_کوردوین
اگر جدا از هم خوانده شوند، فقط یک مشت اسم‌اند. اما اگر آنها را در پیوستار زاگرس و میان‌رودان ببینیم، تبدیل به زنجیر حافظه می‌شوند.
کتاب کورد کیه (سۆران حمە ڕەش)؟ همین کار را می‌کند، نمی‌گوید همه این نام‌ها یکی‌اند نمی‌گوید تفاوتی میان‌شان نیست.
می‌گوید:
-برای فهم کورد، باید این جغرافیا و این لایه‌های تاریخی را کنار هم دید.
این روش برای جوان کورد حیاتی است. چون دشمن همیشه از گسست استفاده می‌کند، می‌گوید:
-این نام ربطی ندارد، آن قوم جداست، آن زبان دور است، آن شهر متعلق به دولت امروز است، آن کوهستان فقط منطقه امنیتی است.
اگر تو تاریخ را زنجیر نبینی، هر حلقه را جدا می‌کنند و آخرش می‌گویند هیچ رشته‌ای وجود نداشته.
اما وقتی زنجیر را ببینی، می‌فهمی هویت کوردی فقط یک ادعای احساسی نیست، تلاشی برای خواندن تداوم انسانی، زبانی، جغرافیایی و فرهنگی در دل منطقه است.
البته باید فرق پیوستگی و یکی‌انگاری را دانست.
پیوستگی یعنی رابطه و تداوم، یکی‌انگاری یعنی ساده‌سازی بی‌دقت.
ما اولی را می‌خواهیم، نه دومی را، تاریخ کورد باید هم گرم باشد هم دقیق، هم غرور بدهد، هم در برابر نقد بایستد.
جوانی که زنجیر را بشناسد، دیگر با هر روایت دولتی از هم نمی‌پاشد.
https://t.me/zagrosDaily
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤4
شاید برای مخاطب کورد عجیب باشد که در بخش دوم کتاب کورد کیه (سۆران حمە ڕەش)؟ نام‌هایی مثل #کاریان_لیدیان_تراکیان هم وارد بحث می‌شوند. این‌ها در نگاه اول دور از کوردستان به نظر می‌رسند.
اما هدف کتاب این است که زبان‌ها و گروه‌های #کهن_آناتولیا و پیرامون را در یک قاب مقایسه‌ای ببیند.
-یعنی بپرسد آیا میان برخی واژه‌ها، صورت‌های زبانی و نشانه‌های فرهنگی، پیوندها یا شباهت‌هایی وجود دارد که بتواند افق بحث دربارهٔ کوردی را گسترده‌تر کند؟
اینجا باید خیلی هوشمند بود، مقایسه زبان‌ها مثل راه رفتن روی لبه تیغ است.
اگر درست انجام شود، فهم تاریخی را عمیق می‌کند. اگر شعاری شود، بهانه دست دشمن می‌دهد.
#کاریان_لیدیان_تراکیان برای ما مهم‌اند چون نشان می‌دهند کوردی را نباید در اتاق کوچک روایت‌های دولتی زندانی کرد.
زبان‌ها در منطقه بزرگ‌تری زندگی کرده‌اند، با هم تماس داشته‌اند، از هم اثر گرفته‌اند، و گاهی واژه‌ها و ساختارهایی را در حافظه نگه داشته‌اند.
اما هیچ شباهتی به‌تنهایی سند یکی‌بودن نیست. باید زمان، جغرافیا، تحول آوایی و منبع را دید.
-برای جوان کورد، درس این فصل روشن است:
-زبان کردی را کوچک نبین، اما با آن بی‌احتیاط هم رفتار نکن. زبان، خانه حافظه است، خانه را با شعار نمی‌سازند، با سنگ و ملات دقیق می‌سازند.
پس #کاریان_لیدیان_تراکیان در کتاب، دروازه‌ای برای پرسش‌اند، نه ابزار فخرفروشی.
پرسش درست، از صد شعار نیرومندتر است.
https://t.me/zagrosDaily
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بە پێی قسەی ئەم کەسانە کە فارسن 3 لە 4ی تاران مڵکی کەلەپیاوی کورد عەبدۆل حۆسەینی فەرمانفەرما بووە
شایانی باسە کە لە گۆرانی فۆلکلۆری کوردی بە زۆری شێعر و گۆرانی بە باڵای شاخی دەماوەندا ( زەماوەند) وتراوە کە هۆکار ئەوەیە کە نیشتمانی کوردان بووە
لە ساڵی 1820 گەڕیدەیێکی فەرانسەوی جەژنی زەماوەند کە بۆ شاخی دەماوەند گیراوە بە ناوی کوردەوە تۆمار کراوە
#کورد_کوێیە
#کوردستان_کوێیە
https://t.me/zagrosDaily
شایانی باسە کە لە گۆرانی فۆلکلۆری کوردی بە زۆری شێعر و گۆرانی بە باڵای شاخی دەماوەندا ( زەماوەند) وتراوە کە هۆکار ئەوەیە کە نیشتمانی کوردان بووە
لە ساڵی 1820 گەڕیدەیێکی فەرانسەوی جەژنی زەماوەند کە بۆ شاخی دەماوەند گیراوە بە ناوی کوردەوە تۆمار کراوە
#کورد_کوێیە
#کوردستان_کوێیە
https://t.me/zagrosDaily
❤3🔥1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
ژنانی کورد بەردەوام پارێزەری ولات بوون و دیاردەی ژنانی شەڕکەر تایبەتە بە کورد
https://t.me/zagrosDaily
https://t.me/zagrosDaily
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
⭕️ ئیتر خۆتان لێکی بدەنەوە
خۆێنی کورد دەڕێژێ بۆ تورکییەیێکی ئاوەدان
ئێستەش دروشمی ئینێگرەیان هەڵگرتووە کە بە کورتی و کوردی یانێ تواندنەوەی کورد بە قازانجی داگیر کەران
⭕️ ئۆجەڵان ئیشێ من شانازی وە تورکییەوە کەم
وە بان خوین مناڵ کورد تورکیە ئاوانەو کەن و ئەلانیش ئیشن ئینتێگرە کە مەعنیە کەی وەکوردی بوودە نابوود کردن کورد
https://t.me/zagrosDaily
خۆێنی کورد دەڕێژێ بۆ تورکییەیێکی ئاوەدان
ئێستەش دروشمی ئینێگرەیان هەڵگرتووە کە بە کورتی و کوردی یانێ تواندنەوەی کورد بە قازانجی داگیر کەران
⭕️ ئۆجەڵان ئیشێ من شانازی وە تورکییەوە کەم
وە بان خوین مناڵ کورد تورکیە ئاوانەو کەن و ئەلانیش ئیشن ئینتێگرە کە مەعنیە کەی وەکوردی بوودە نابوود کردن کورد
https://t.me/zagrosDaily
👍4
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
⭕️ کاک فەرشادی گردەکانە ئەمشەو دیسان بوو بە پاڵەوانی ئۆرووپا لە هونەرە جەنگییەکان لقی جی جێتسۆ
پێشکەشی دەکا بە خانقەین و هەموو کوردستان
سپاس ڕۆڵە بە ئەمەگەکەی دایە نیشتمان
https://t.me/zagrosDaily
پێشکەشی دەکا بە خانقەین و هەموو کوردستان
سپاس ڕۆڵە بە ئەمەگەکەی دایە نیشتمان
https://t.me/zagrosDaily
❤15🔥2