زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
حرکت ایران به دوران تحریم‌های بین‌المللی

زیتون ـ یلدا امیری: یک سال و نیم پس از خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم ها حکومت ایران همزمان چند گزینه را در سیاست خارجی خود در پیش گرفته است. نخست مذاکره با اروپا و دیگر کشورهای عضو برجام برای یافتن روشی برای سبک کردن بار تحریم ها و در درجه دوم کاهش تعهدات هسته‌ای برای تهدید آمریکا و فشار بر اروپا و در نهایت تلاش برای کنترل اقتصاد در داخل کشور برای خریدن وقت اضافی به امید تغییر شرایط. اما هنوز گزینه‌های دیگری برای ایران وجود دارد، گزینه هایی که برای حکومت جمهوری اسلامی چندان خوشایند نیست؛ یکی مذاکره با آمریکا و دیگری خروج از برجام و بر هم زدن معادلات اروپا.

چهارمین مرحله از روند کاهش گام به گام تعهدات هسته‌ای ایران از روز چهارشنبه ۱۵ آبان به اجرا گذاشته شد، گام هایی که به گفته مقامات تهران در چارچوب برجام است، اما نگرانی طرف‌های اروپایی را به دنبال داشته است. هدف تهران فشار بر اروپا بود اما در این مدت تنها تحریم‌های بیشتری اعمال شده است.

خروج از ان.پی.تی

حمید بعیدی‌نژاد، سفیر ایران در بریتانیا روز پنج‌شنبه ۱۶ آبان با اشاره به برگزاری کنفرانس مهم پیمان منع گسترش تسلیحات هسته ای (ان‌پی‌تی) در سال آینده در نیویورک گفته است که شکست برجام بطور قطع و بی تردید به تضعیف ان‌پی‌تی منجر خواهد شد.
https://tinyurl.com/y2s8s9qg

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69090
محمدتقی فاضل میبدی در گفت‌وگو با «زیتون»:
مفسده چندهمسری بیش از ازدواج سفید است

زیتون ـ مطرح شدن بحث «ضرورت احیای فرهنگ چندهمسری» در روزهای اخیر در ایران، موجی از انتقادات را متوجه نهادهای مذهبی مدافع این امر کرده است. «موسسه وطن توحیدی حیات حسنی»، که دفتر آن در شهر قم است، با انتشار یک آگهی، وعده داده است که در آبان ماه کارگاه‌های «مهارت‌های ارتباطی خانواده‌های چندهمسری» را برگزار خواهد کرد. این خبر، در کنار پوستر تبلیغاتی این کارگاه‌ها، که چهار زن چادری شاد را در کنار یک مرد مذهبی ترسیم کرده است، انتقاد اقشار مدرن جامعه ایران را از ترویج آنچه که «سبک زندگی ارتجاعی» قلمداد می‌شود، در پی داشته است. در کشاکش جر و بحث‌های مربوط به چندهمسری، خبر رسید که آیت‌الله خامنه‌ای دستور داده است در بین کارکنان بیت رهبری، کسی حق ندارد بیش از یک همسر داشته باشد. از سوی دیگر، علی مطهری در دفاع از تعدد زوجات سخنانی گفت که انتقاد نیروهای اجتماعی مدرن جامعه ایران را متوجه وی کرد. یعنی همان کسانی که در انتخابات مجلس دهم به مطهری رای داده بودند. متن زیر گفت‌وگویی است با محمدتقی فاضل میبدی، عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم و استاد دانشکده مفید قم، درباره چندهمسری و ترویج آن در جامعه ایران و نیز مسائلی چون ابدی بودن حلال و حرام دین اسلام و ازدواج سفید و مشروعیت یا عدم مشروعیت چنین ازدواجی.
https://tinyurl.com/yxg66htb

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69098
اشغال سفارت آمریکا از کدام منظر؟
سروش دباغ


عباس عبدی، فعال و تحلیل‌گر سیاسی و از دانشجویان خط امامِ سابق، اخیرا در یکی از برنامه‌های تلویزیون « بی‌بی‌سیِ» فارسی، از تسخیر سفارت آمریکا در آبان‌ماه سال ۵۸، چهل سال پیش، دفاع کرد و آن‌را موجه خواند. با دیدن این برنامه، به یاد مناظرات قلمی‌ای که با ایشان در این باب، در تابستان و پاییز ۸۹، در نشریه «مهرنامه» داشتیم، افتادم. آن ایام، در اثنای مکاتباتی که با هم داشتیم، دریافتم که مواجهه ایشان با مسئله اشغال سفارت، بیشتر «معلّل» است تا «مدلّل» ؛ از اینرو پس از انتشار چهار مقاله، ادامه‌دادنِ بحث را بی‌فایده دیدم و قلم را غلاف کردم. در جایی که یکی دیگر از دانشجویان خط امامِ سابق و هم‌فکر آن روز عباس عبدی، ابراهیم اصغرزاده، صراحتا از خطا و ناروا بودن آن اقدام سخن می‌گوید؛ کنشی که در جای خود قابل تحسین و تمجید است؛ اصرار عبدی بر موجه بودنِ اشغال سفارت آمریکا پس از چهل سال، اقدامی که ناموجه و پرهزینه بودن آن امروزه بر کثیری از شهروندان هویدا گشته و کم و بیش بدل به امری بدیهی شده، اسباب تعجب و تاسف و تاثر است.

جهت ایضاحِ خطایی که عباس عبدی در تحلیل قضیه اشغال سفارت آمریکا، هم‌چنان بر آن پافشاری می کند، نقل فقراتی از مقاله «نقد از کدام منظر؟» که نُه سال پیش نگاشته شده، خالی از لطف نیست. به نظرم، در روایت و تحلیل کنونیِ عبدی از ماجرا، همچنان در بر آن پاشنه می چرخد و اصلاحی صورت نگرفته است.
https://tinyurl.com/y5xxs9lm

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69111
عرفان اسلامی؛ پدیده‌‌ای بیرونی یا درونی؟
عبدالبشیر فکرت‌بخشی
چکیده

در باب بومی یا بیگانه بودنِ خاستگاه عرفان اسلامی بحث‌های دیردامنه‌یی وجود دارد. شماری معتقدند که عرفان اسلامی دارای ریشه و بنیادهای بیرونی‌است و از این‌رو، پدیده‌یی بومی به شمار نمی‌رود. اینان سعی دارند بنیادهای بیرونی عرفان اسلامی را به‌درستی نشان دهند و شواهد متفاعدکننده‌یی در این باب به دست دهند. طرف‌داران این نظریّه عمدتاً یا شرق‌شناسان‌اند ویا هم مخالفان عرفان اسلامی‌. شرق‌شناسان برای اصالت‌زُدایی از عرفان اسلامی و مخالفان، برای آنکه نشان دهند پدیده‌ی تصوّف بدعت ناروایی‌است که از بیرون به ساحتِ قدسی اسلام وارد شده است، در امر بیرونی‌انگاریِ پدیده‌ی عرفان هم‌داستانند. در برابر، بسیاری از عرفای اسلامی معتقدند که عرفان اسلامی پدیده‌یی اسلامی و برخاسته از دل‌ِ‌ قرآن و سنّت است و از این‌رو، منافاتی با اصول و آموزه‌های بنیادین اسلام ندارد. نظریّه‌ی اول نقش قرآن و سنّت را در شکل‌گیری عرفان اسلامی دست‌ِکم می‌گیرد و غالباً با استناد به توالی نظام‌های عرفانی و همانندی‌های موجود میان آنها نتیجه می‌گیرد که این پدیده در اسلام برخاستگاه بیرونی دارد. نظریّه‌ی دوّم امّا، افزون بر اقامه‌ی شواهدی از اسلام، به معناشناسی واژه‌ی تصوّف دست می‌یازد تا نشان دهد که این پدیده ریشه در بیشه‌ی اسلام دارد. با این وجود، این رویکرد اختصاصی به طرف‌داران تصوّف اسلامی ندارد و شماری از مخالفان و شرق‌شناسان نیز در بحث از خاستگاه عرفان اسلامی، از واکاویِ‌ معنای لغوی تصوّف می‌آغازند. در این میان، تزِ اصلی مقاله اینست که تصوّف در اسلام دارای دو مرحله‌ی: ۱- ظهور و ۲- توسعه ‌است. خاستگاه پدیده‌ی تصوّف در اسلام اساساً‌ بومی‌است و منهای قرآن و سنّت نمی‌توان وجود آن را حدس زد. با این وجود، تصوّف (= عرفان عملی) در بسط تاریخی خویش از نظام‌های عرفانی و باورهای اقوام و ملت‌های دیگر نیز اثر پذیرفته است. بر این مبنا، اسلام را می‌توان علت قریب، و شماری از نظام‌های فلسفی و عرفانی پیشین را به عنوان علل متوسط ویا بعید آن در نظر آورد.
https://tinyurl.com/y2mrc39a

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69114
ای بسا خرقه که مستوجب آتش باشد؛ سخنی دوباره پیرامون طرح موسوم به «سرا»
سعید رضوی فقیه، جواد سلیمانی


پس از انتشار یادداشت پیشین نگارندگان در سایت «زیتون» با عنوان «سرا یا سراب؟»،‌ در نقد ساز و کار جدید انتخاباتی شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان، برخی از طراحان و هواداران این طرح در پاسخ به نقد ما و دیگران و به قصد توضیح ابهامات موجود در طرح یاد شده، سخنانی گفتند و نوشتند که تردیدهای همراه با نگرانی ما به یقینی همراه با تاسف تبدیل و معلوم شد که این طرح اولا بیش از آنچه گمان می بردیم غیر دمکراتیک است و ثانیا عالما و عامدا چنین طراحی شده تا چنانکه پیشتر نیز گفته ایم فرایند گزینش و معرفی فهرست نامزدهای انتخابات آینده مجلس از سوی اصلاح طلبان را مهندسی کند.

برخی استدلالات که در دفاع از این طرح ارائه شد چنان نظری و کلی (مثلا در مورد مزایای دموکراسی و اهمیت رای گیری و مانند آن) بود که گویی منتقدان طرح «سرا» نمیدانند دموکراسی چیست و رای کدام است یا هر که به این طرح درخشان! نقد دارد از الفبای سیاست بی اطلاع است. اینگونه شبه استدلالات بدان می ماند که براهین اثبات وجود خدا را برای تایید مصوبات هیئت امنای مسجد محل اقامه کنیم. در حالی که اینگونه استدلالات هیچ کمکی به تایید یا تقویت طرح سرا نکرده و صرفا حسن نظر نسبت به نیات طراحان را تضعیف می کند.

یکم. رای گیری و دموکراسی و تمکین به رای اکثریت صد البته برای رفع مرافعات و اخذ تصمیمات جمعی راهکاری مناسب و عقلایی به شمار می رود اما در این طرح تازه خبری از انتخاب و دموکراسی نیست. نخست به این دلیل که اعضای شعسا که قرار است مبدا اول کل تصمیمات در این طرح باشند به هیچ روی منتخب هیچ جمعی نبوده و نیستند و بی ضابطه در این جایگاه منتصب شده اند و بنابرین خود شعسا و اعضایش فاقد هرگونه مشروعیت انتخابیست. دوم آنکه در این طرح یک انتخابات به معنای واقعی و متعارف در کار نیست چرا که انتخاب کنندگان خود از سوی کسانی که قرار است بعدا انتخاب شوند گزینش و به عبارت بهتر انتصاب می شوند.
https://tinyurl.com/yxrvdwtl

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69142
چرا علی لاریجانی در انتخابات مجلس یازدهم نامزد نمی‌شود؟
پایان سیاست‌ورزی یا دورخیز برای ریاست جمهوری

زیتون ـ محمدرضا سرداری: تازه‌ترین تحولات در اردوی انتخاباتی اصولگرایان نشان می‌دهد علی لاریجانی در انتخابات آینده مجلس حضور نخواهد داشت. اصولگرایان قم اخیراً فهرست نهایی خویش را برای انتخابات دوره یازدهم مجلس اعلام کردند. فهرستی که در آن برخلاف سه دوره گذشته دیگر نامی از علی لاریجانی نبود. لیست اصولگرایان قم برای انتخابات مجلس با حضور «امیرآبادی فراهانی»، «مجتبی ذوالنور» و البته «علیرضا زاکانی» بسته شد. پس از آن لاریجانی از انصراف خویش از نامزدی برای دور بعد خبر داد و بدین ترتیب بر سه دوره متوالی ریاست بر مجلس مهر پایان زد. اما آیا تصمیم‌گیری در قم به انصراف لاریجانی از حضور در دوره بعد مجلس منجر شد؟ معنی نامزدی لاریجانی از شهر قم که پایتخت مذهبی جمهوری اسلامی لقب گرفته چیست؟

شاید بتوان گفت معنی نامزدی علی لاریجانی از قم و سپس ریاست وی بر مجلس در سه دوره اخیر؛ نشانگر اهمیت جایگاه روحانیون در نظام جمهوری اسلامی است. از ابتدای انقلاب تا دست کم مجلس هفتم؛ ریاست مجلس همواره در اختیار یک روحانی قرار داشت. اما پس از راه یافتن اصولگرایان به مجلس هفتم این سنت تغییر کرد و یک غیرروحانی به جای معمم بر این سمت حساس تکیه زد. هر چند عملکرد مدیریتی ضعیف حداد عادل در هیات رئیسه مجلس هفتم مورد انتقاد بسیاری از اصولگرایان بود؛ اما به نظر می‌رسد فقدان پشتوانه‌ای از روحانیت نقش مؤثرتری در مستأصل بودن حداد در ریاست بر مجلس داشت.
https://tinyurl.com/yx9wrjka

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69139
محیط زیست و سوسیالیسم: شورش علیه انقراض
با «سوسیالیسم و محیط زیستِ» کاظم علمداری

زیتون-جواد موسوی خوزستانی: برخی پژوهش‌گرانِ مدافع حفظ محیط زیست طی تحقیقات خود به این نتیجه رسیده‌اند که ریشه‌ی مشکلات مزمن زیست‌محیطى را می‌توان در دوران پیشاسرمایه‌دارى (آغاز دوره‌ی توسعه کشاورزی) پیدا کرد یعنی به چند هزار سال پیش. این محققان معتقدند که در آن دوران اگر در مناطقی از کره زمین، تمدن‌های باستان با فاجعه‌های زیست‌محیطی روبه‌رو شدند و از بین رفتند تمام شکل‌های مختلف سازمان اجتماعى در تخریب محیط زیست سهم داشته‌اند. با این پشتوانه‌ی تحقیقاتی اگر به دوره‌ی معاصر نگاه کنیم می‌بینیم که ابعاد تخریب محیط زیست بر خلاف دوران باستان، از سطح منطقه‌ای فراتر رفته و به سطح کل سیاره‌، تعمیم یافته است. در حال حاضر استثمار طبیعت و اکوسیستم و انواع گونه‌هاى زیستى هر چه بیش‌تر جهانى شده و عناصر موجود در طبیعت مانند درختان، معادن، آب، خاک، حیوانات و زیست‌بوم‌های طبیعی به شکل فزاینده‌اى در سطح جهان تحت نظامی از ارزش‌های نابخردانه و سودجویانه قرار گرفته‌اند و رو به انقراض‌اند. گفتن ندارد که همه‌ی ما مردم و دولت‌های‌مان ـ به رغم تفاوت در نوع ایدئولوژی و سامان سیاسی‌مان ـ به طور مستقیم و غیرمستقیم در این سیر انقراض، نقش داریم.
https://tinyurl.com/y3mgr4ve

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69141
دانشجوی «کُرد اهل حق» ستاره‌دار شد
#زیتون_دانشجو| |

زیتون: سیاوش حیاتی «دانشجوی بلاتکلیف ترم آخر کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه رازی» اعلام کرد که به خاطر التزامش به آئین یاری (اهل حق) ستاره‌دار شده و دانشگاه نمی‌گذارد از پایان‌نامه‌اش دفاع کند. به گفته این دانشجو از او خواسته‌اند تا دروغ بگوید تا بتواند فارغ‌التحصیل شود.
@zeitoons
او در نامه‌ای سرگشاده به اعلمی آل آقا، رئیس دانشگاه رازی کرمانشاه نوشته است:

«ایرانی هستم، کُردم و یارسانی؛ باور دارم هر کدام از این ابعاد هویتی از من گرفته شود هویتم ناقص می‌شود. به برابری تمام انسانها معتقدم و هر گونه تبعیض را غیر انسانی می‌پندارم . دانشجوی ممتاز مقطع کارشناسی علوم سیاسی دانشگاه رازی بوده‌ام ، دوره کارشناسی را با رتبه ممتاز طی سه سال در همین دانشگاه به اتمام رسانده و با استفاده از سهمیه استعدادهای درخشان طی سه ترم دروس نظری کارشناسی ارشد را با رتبه ممتاز گذرانده، دارای شرایط اولیه برای استفاده از سهمیه استعدادهای درخشان و تحصیل بدون کنکور در مقطع دکتری هستم . پروپزال پایان نامه دردسر سازم تحت عنوان “موانع موجود مشارکت‌های سیاسی و اجتماعی پیروان آیین یاری (اهل حق)” به تصویب رسیده و پژوهشم را به انجام رسانده‌ام و باید ترم گذشته از آن دفاع می‌نمودم. چون تن به دروغ و ریا نداده و صادقانه در پرسشنامه مربوطه آئین خود را «یاری» نوشته‌ام ، به جرم راستگوئی اجازه دفاع به من داده نمی‌شود و می‌گویند: شما قانوناً حق تحصیل در مقطع تحصیلات تکمیلی را ندارید ، متوسل به “تقیه” شده و این “تیک” را جابه‌جا نمایید. مدعی هستم دانشجویان فعال و حتی استعدادهای درخشان دگراندیش و اقلیت‌های مذهبی قربانی سیستماتیک تبعیض هستند… به باور من شما بر دانشگاهی ریاست دارید که در جایگاه بزرگترین دانشگاه ملی غرب کشور، نه تنها از استقلال لازم و کافی برخوردار نیست و اراده و توانایی لازم برای دفاع از حقوق دانشجویان (حتی ممتاز) خود را ندارد بلکه عملاً مسئولان ذیربط، خواسته و یا ناخواسته مجری اراده قدرتهای مرئی و نامرئی خارج از دانشگاه هستند».

سیاوش حیاتی در این نامه، رئیس دانشگاه را به مناظره دعوت کرده است تا از صداقت ادعایش دفاع کند.
https://tinyurl.com/uyccsq9

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69178
تاختن روسای قوه مجریه و قضاییه به یکدیگر
بازی با کارت «فساد»

زیتون ـ سولماز ایکدر: جنگ سرد بین رییس قوه قضاییه و رییس قوه مجریه٬ با نزدیک‌تر شدن انتخابات مجلس روز به روز جدی‌تر می‌شود.

در این نبرد اما ابراهیم رئیسی، برخلاف رییس‌جمهوری٬ با استفاده از ابزار قضایی تنها به سخن گفتن علیه دستگاه اجرایی بسنده نکرده و با بهانه «فساد» حلقه اطرافیان رییس جمهوری٬ یا نزدیکان او را٬ متهم و محاکمه می‌کند‌.

از سوی دیگر حسن روحانی به عنوان رییس‌جمهوری٬ ابزاری چون «سخن گفتن» را به کار می‌گیرد و پی‌درپی در سخنرانی‌هایش رییس قوه قضاییه را به «سیاسی‌کاری» یا «جناحی‌کاری» متهم می‌کند.

دوئل رییس قوه مجریه و رییس قوه قضاییه
@zeitoons
حسن روحانی روز گذشته (دوشنبه ۱۹ آبان) در یک سخنرانی، که یادآور سخنرانی‌های هنگام انتخابات بود، در شهر یزد به رییس قوه قضاییه تاخت.

رئیس‌جمهوری در این سخنرانی٬ ابراهیم رئیسی را به «مبارزه همه‌جانبه با فساد» فرا خواند و گفت حالا که «با فسادهای میلیونی و میلیارد تومانی برخورد می‌کند، مبارزه با فساد میلیارد دلاری را هم برای مردم توضیح بدهد.»

این حمله‌های روحانی اما بی‌جواب نماند و به چند ساعت نکشیده قوه قضاییه در صدد پاسخگویی برآمد.

غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی قوه قضاییه در واکنش به اظهارات حسن روحانی گفت که میدان «مبارزه با فساد را خالی نخواهیم کرد». او در ادامه با اشاره تلویحی به پرونده‌های فسادی که نزدیکان روحانی با آن درگیر هستند، افزود: «برای ما فرقی نمی‌کند که پرونده فساد مربوط به زنجانی باشد یا کرسنت و استات اویل میدان مبارزه با فساد را خالی نمی‌کنیم…برای ما فرقی نمی‌کند که پرونده مربوط به دلار‌های ادعایی گم شده باشد یا پرونده ارز‌ها و سکه‌هایی که در سال ٩۶ و ٩٧ بانک مرکزی با سیاست‌های مورد بحث، خزانه ارزی و طلای کشور را در اختیار افراد سودجو و فرصت طلب قرار داد.»
https://tinyurl.com/ua3vv2b

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69194
الگوریتم ِ«خرید و فروشِ طمع»؛ از پدیده‌ی شاندیز تا سرای شعسا
طاها پارسا

کسانی که این روزها اخبار مربوط به احزاب و فعالان اصلاح‌طلب را دنبال می‌کنند، نام طرحی به اسم «سرا» را شنیده‌اند؛ طرحی که از راه نرسیده اسباب افتراق و دودسته‌گی در جبهه‌ی اصلاحات شده و البته در صورت تصویب نهایی و اجرایی شدن در شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان (شعسا)، می‌تواند فرم و الگوریتم فعالیت آن‌ها در دوازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی باشد.

نگارنده بنا ندارد که در این مختصر به نقد تفصیلی و یا نقاط قوت و ضعف این طرح بپردازد، بلکه صرفا با یادآوری ماجرای شکل‌گیری، و فراز و فرود سهام کاغذیِ «پدیده‌ی شاندیز» و الگوریتم خرید و فروش و ارزش‌گذاری آن‌ها، می‌خواهد نظر طراحان و بررسی‌کنندگان احتمالی «سرا» را به شباهت‌های فُرمی این طرح با روش کار محسن پهلوان( و شرکا) در پدیده‌ی شاندیز جلب کند و آنان را به تامل بیشتر در آخر و عاقبت این‌گونه طرح‌ها و الگوریتم‌های فسادخیز و فسادپرور جلب کند.

به زبان ساده، پدیده‌ی شاندیز، یک شرکت سهامی خاص بود که آگاهانه ادای شرکت‌های سهامی عام را در آورد تا بدونِ پذیرفتن قواعد بازیِ خرید و فروش سهام، از مزایای تکثیر مجازی و کاغذی سهام بهره بگیرد و با سرمایه و امید سرمایه‌گذاران برای خود سرمایه و آبرو تدارک ببیند.
@zeitoons
پدیده‌ی شاندیز، یک شرکت سهامی خاص بود. صاحبان این شرکت سهامی، به کمک تبلیغات گسترده و پروپاگاندا مخصوصا در صدا و سیما، وانمود کردند که دارند سهام شرکت خود را می‌فروشند، پس ارزش این سهام را خود آن‌ها در ابتدا تعیین کردند ( به روایتی هر سهم در ابتدا ۱۰۰ تومان) و تعداد اندکی از این سهام را به یاری تبلیغات به نزدیکان و وابستگان خود فروختند. چون این سهام واقعی نبود و در بورس عرضه نشده بود، خود مالکان شرکت بودند که ارزش آن را تعیین می‌کردند، و به همین سبب ارزش سهام را به تدریج و بی‌محابا بالا بردند. در نتیجه‌ی این‌کار، دارندگان سهام در مدت زمانی کوتاه، ظاهرا سرمایه‌هایشان چند برابر شد، یعنی ارزش کاغذی که به‌عنوان سهام پدیده‌ی شاندیز در دست داشتند، چند برابر شده بود. این در حالی بود که با این‌کار ارزش صوری و کاغذی شرکت پدیده‌ی شاندیز -بدون هیچ دلیلی- داشت بالا می‌رفت و باز هم به کمک تبلیغات گسترده در صداو سیما، اشتیاق برای خریدن این سهام بالا و بالاتر رفت و کار به جایی رسید که در یک مقطع زمانی مسابقه‌ای برای خریدن سهام صوری پدیده شاندیز درگرفت و به تدریج ارزش سهام صد تومانی به بالای ده‌هزار‌تومان رسید. به تعبیر درست‌تر صاحبان پدیده‌ی شاندیز ارزش این سهام را (سرمایه‌ی خود را) در مدتی کوتاه بیش از ۱۰۰ برابر کرده‌بودند.
https://tinyurl.com/u5d3v7t

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/69217
تجزیه‌طلبی؛ جایی که امنیتی‌ها و خرده‌امپریالیست‌ها به هم می‌رسند
نصرالله لشنی

اخیراً فیلم‌هایی از مسابقات تیم تراکتورسازی با دیگر تیم‌های فوتبال منتشر شده است که برخی از تماشاچی‌ها اقدام به دادن شعارهای تجزیه‌طلبانه و بعضاً نژادپرستانه کرده‌اند. سوالی که برای بسیاری پیش آمده، این است که، چگونه کسانی به عنوان هواداران تیمی که وابسته به یک نهاد نظامی است، به راحتی هر شعار ضد انسانی، ضد وحدت ملی، نژادپرستانه و تجزیه‌طلبانه می‌دهند و نهادهای مربوطه، ازجمله نهادهای امنیتی که به کارگر و معلم و دانشجو و روزنامه‌نگار و فعال حقوق زنان و فعال سیاسی و … رحم نمی‌کنند، اقدامی در مقابله با این نوع فعالیت‌ها انجام نمی‌دهند؟

پاسخ روشن است. چون این خود پروژه‌ی نهادهای امنیتی است. اما چرا نهادهای امنیتی، چنین پروژه‌ای را درانداخته و عملیاتی کرده‌اند؟

۱- تجربه‌ی سرکوب منتقدین و معترضین به بهانه‌ی مبارزه با تجزیه‌طلبی، یکی از تجارب به ظاهر موفق بوده است. مردم مظلوم کرد، سالهاست که به بهانه‌ی مبارزه با تجزیه‌طلبی سرکوب می‌شوند، احکام سنگین زندان‌های طولانی مدت و اعدام می‌گیرند و در سکوت خبری و بدون کمترین توجهی از جانب جامعه‌ی مدنی، احکام‌شان اجرا می‌شود. نزدیک به ۴۰ سال است که علیه فعالان سیاسی و مدنی این بخش از کشور عزیزمان، به اتهام تجزیه‌طلبی، فضای سنگین امنیتی برقرار کرده‌اند و اجازه‌ی هیچ اعتراض مدنی و سیاسی به آنها نمی‌دهند.

حال برنامه‌شان این است که با استفاده از نیروهای خود و سوءاستفاده از احساسات ضد حکومتی که در سراسر ایران رشد و عمق یافته است، اقلیتی را ترغیب کنند که در آذربایجان نیز جریانی تجزیه‌طلب راه بیاندازند و با امکاناتی که در اختیارشان می‌گذارند، به تبلیغ و ترویج خود بپردازند. در واقع نهادهای امنیتی دارند فضا را برای سرکوب‌های شدید، در صورت اعتراضات احتمالی آینده آماده می‌کنند. در آذربایجان سالهاست که شاهد اعتراض جدی‌ای نبوده‌ایم. حتی در بزنگاه‌هایی که در ایران شاهد اعترضات سراسری بوده‌ایم، کمتر تحرک جدی‌ای را در آذربایجان شاهد بوده‌ایم. با این حال اما، حاکمیت به شدت نسبت به آغاز اعتراضات در یکی از استان‌های پرجمعیت و تاثیرگذار ایران در هراس است و به هر ترفندی دست می‌زند که به بدترین شکل ممکن، هراعتراض احتمالی در این استان را سرکوب کند. چه بهانه‌ای بهتر از اتهام تجزیه‌طلبی می‌تواند این فرصت را به قوه‌ی سرکوبگر حکومت بدهد؟
https://tinyurl.com/y4cy2vey

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69208
نهادی که فیلتر می‌کند، فیلترشکن می‌فروشد
وی‌پی‌ان قانونی برای ورود به سایت‌های غیرقانونی

زیتون ـ شیوا نظرآهاری: ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر شورای عالی فضای مجازی، صبح روز گذشته در جمع خبرنگاران از راه‎اندازی اپراتورهای وی‌پی‌ان رسمی در کشور خبر داد و گفت که در حال حاضر کارگروهی مشغول تهیه آیین‎نامه و دستورالعمل برای تعیین سطح دسترسی به اینترنت و فیلترینگ است.

فیروزآبادی همچنین با اشاره به اینکه اقتصاد وی‎پی‎ان در حال حاضر به اقتصاد بزرگی در کشور تبدیل شده است گفت «با مسئولیت دادستانی و وزارت ارتباطات قرار است با ایجاد اپراتورهای رسمی وی‎پی‎ان در کشور، وی‌پی‌ان طبق مقرراتی مشخص واگذار شود تا استفاده از آن در کشور ساماندهی شود.»

در صورت عملی شدن این طرح، کاربران اینترنت نه تنها در هنگام ورود به اینترنت مورد شناسایی قرار می‏‌گیرند، بلکه میزان دسترسی آنها به محتوا نیز براساس شغل و یا طبقه اجتماعی‎شان تعیین خواهد شد.

امیر رشیدی، کارشناس اینترنت در گفتگو با «زیتون»، این مساله را در ادامه طرحی دانسته است که سال‏‌هاست تحت عنوان «شبکه ملی اطلاعات» مطرح شده و یکی از اهداف اصلی آن احراز هویت کاربران اینترنتی است.
https://tinyurl.com/ugqekgs

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69251
تصویری از جامعه‌ی اعتراضی ایران، دو سال پس از دی‌ماه ۹۶
مقاومت و اعتراض در متن فرهنگ شفاهی

زیتون- ابوالفضل مظلوم‌زاده:
ارزش‌ها و باور‌هایی که پایه‌ی سمت‌گیری‌ها و کنش‌های سیاسی است، از وقایع، حوادث و اعتراض‌های اخیر، دچار تغییرهای ملموس شده‌است. به همین دلیل، احساسات و برداشت‌های تک‌تک افراد جامعه که از شرایط پرتنش جامعه‌ی‌ ایران، لااقل از دی‌ماه ۹۶ به این سو، دچار دگرگونی شده، در یک سطح می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در معادلات سیاسی ایفا کند. شاید به همین‌خاطر است که جامعه‌‌ی سیاسی ایران به طور منازعه‌آمیزی صحنه‌ی نبردِ بی‌امانِ گروه‌ها و جریان‌هایِ سیاسیِ رسمی، خرده جریان‌هایِ پنهان و نیروهایِ سیاسیِ خارج از کشور شده،‌ و اساساً این سئوال‌ها را برای جامعه‌پژوهان و تحلیل‌گران برجسته کرده‌: «فرد چه تصوری از سیاست در ایران امروز دارد؟ جهت‌گیری شناختی افراد نسبت به ساخت‌ها، نهادها، نخبگان و دارندگان قدرت سیاسی چیست؟ یا اصلاً، نوع نگاه جامعه‌ی اعتراضی ایران به نظام سیاسی چگونه‌است و چطور با آن برخورد می‌کند؟

اسلحه‌ای در دستانِ جامعه‌ی اعتراضی ایران است. هدف، هر عاملِ حساسیت‌برانگیز، و اثرِ شلیک، کاری است. کافی‌ست برای درکِ این صحنه، سری به رسانه‌های اجتماعی‌ـ‌مجازی زده‌باشید.
https://tinyurl.com/qn5a7ye

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69306
۳۰ سال پس از دیوار برلین
پیمان عارف


پاییز سال ۱۳۶۸ خورشیدی در چنین روز‌هایی تازه از مدرسه برگشته بودم و مشغول مشق‌هایم بودم که بخش خبری اصلی تلویزیون که آن زمان‌ها ساعت ۷ عصر بود خبر از تظاهرات مردم برلین شرقی و فروریزی دیوار برلین داد.
باقی اتفاقات خیلی سریع پیش رفت ؛
زودتر از آنچه که فکرش را بکنی!
چائوشسکو در همان پاییز در بازگشت از سفر ایران در بخارست همراه با تمامی اعضای خانواده‌اش به دست مردم رومانی اعدام شد ؛
دولت‌های کمونیست اروپای شرقی یکی پس از دیگری سقوط کردند.
هلموت کهل با هنرمندی هر چه تمام‌تر و با کمترین هزینه آلمان را متحد کرد و به حیات آلمان شرقی پایان داد.
لخ والسا لهستان و واتسلاو هاول چکسلواکی را به آزادی رساندند.
تابستان داغ مسکو در آگوست ۱۹۹۱ فرارسید تا با کودتای ک‌گ‌ب و جناح تندروی حزب کمونیست علیه گورباچف و محبوس کردنش در خانه ییلاقی شبه‌جزیره کریمه آخرین تلاش برای احیای بلوک کمونیسم رو نیز رقم زده باشد.
اما ظهور رییس جمهور جدید جمهوری روسیه بوریس یلتسین و دعوت از مردم برای مقابله با تانک‌های ارتش سرخ این واپسین کوشش کمونیست‌ها برای ممانعت از فروپاشی امپراتوری سرخ را نیز به باد داد.
۲۲ آگوست ۱۹۹۱ گورباچف به مسکو بازگشت و خیلی زود و تا پیش از پایان پاییز ۱۳۷۰ تمام جمهوری‌ها به استقلال رسیدند تا اتحاد شوروی فرو پاشیده باشد.
حتی جمهوری‌هایی چون جمهوری آذربایجان که در رفراندوم خواهان باقی ماندن در چارچوب شوروی بودند نیز در واقع از امپراتوری اخراج شدند.

جهان وارد عصر جدیدی شده بود؛ عصری که انعکاس آن در زندگی کودکانه ما در گام نخست خود را در جمع شدن کتاب‌های جغرافیا و چاپ کتاب‌های جدید وسط زمستان و بین ثلث اول و دوم نشان داد.
کتاب‌هایی که به یکباره تعداد همسایه‌های شمالی ایران را از یک به پنج افزایش می‌داد.
اما جهان جدید که گمان میرفت جهان لیبرال‌دموکراسی‌ها و تفوق لیبرالیسم باشد تنها کمتر از یک دهه طعم نظم لیبرال در جهان روابط بین‌الملل را چشید چرا که با فرارسیدن ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ و با حمله به برج‌های دوقلو نظم لیبرال روابط بین‌الملل عملا به حال تعلیق درآمد و عصری از محافظه‌کاری آغاز شد که هنوز هم با قدرت و صلابت هر چه تمام‌تر در حال تداوم است.
https://tinyurl.com/r2372ve

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69309
دانشجویان اقتصاد دانشگاه تهران غذاها را پس دادند
#زیتون_دانشجو| 10

زیتون: ثبت نام بیست‌وسومین دوره ازدواج دانشجویی آغاز شد. در مراسمی به همین مناسبت اعلام شد که در ۲۲سالی که از آغاز طرح ازدواج دانشجویی گذشته، نزدیک به ۵۰۰ هزار زوج در این اتفاق شرکت کرده‌اند و کمیته‌ای نیز در شورای عالی انقلاب فرهنگی، با اولویت کاهش طلاق تشکیل شده است.

دانشجویان اقتصاد، غذاها را پس دادند

دیروز جمعی از دانشجویان دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در اعتراض به کیفیت نامناسب غذای این دانشکده، غذاها را به دانشکده پس دادند و با قراردادن غذاهای خود در محوطه دانشگاه خواستار رسیدگی دانشگاه به کیفیت غذا و برخورد با پیمانکار شدند.

در پی اعتراض این دانشجویان به کیفیت نامناسب غذای این دانشکده، معاون دانشجویی دانشگاه تهران گفت:«این دومین بار است که پیمانکار دانشکده اقتصاد کیفیت لازم را در تهیه، توزیع و پخت غذای دانشجویی رعایت نمی‌کند و دانشگاه تهران با این پیمانکار برخورد می‌کند و احتمال لغو قرارداد آن وجود دارد.»
https://tinyurl.com/wlr357n

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69341
به تماشا سوگند
سروش دباغ


سهراب سپهری در نامه‌ای که از پاریس در آوریل ۱۹۵۸ برای پسر عموی خود نگاشته، می‌ نویسد:

« بدون شک این مردم به درخت و گل و آب نگاه می کنند، اما این تماشا اصیل نیست. می بینند و می‌گذرند. ما می بینیم و غرق می‌شویم. می بینیم و فرو می‌ریزیم. در روح این مردم انحنا نیست، شعر نیست، باید به همان طرف برگشت. به قول تو آنجا احساس هست و همین یکی خود خیلی حرف است. باید برگشت و به همان زندگی آشنا ادامه داد. فکر کن، همان سفر دریاچه «تار» چقدر زیبایی و زیر و بم داشت. چقدر شب پیش تنها در باغ «تویلری» می‌گشتم. مهتاب بود.»[۱]

در این نامه، سهراب دعوت به دگرگون دیدن می‌کند و تأکید می‌ورزد که تماشای بسیاری از آدمیان اصیل نیست. این فقره یادآور شعر سوره تماشا در دفتر حجم سبز است که با «به تماشا سوگند» آغاز می شود. در آنجا نیز سهراب بر آن است که بسیاری از مردم به همین درخت و گل و آب نگاه می کنند، اما تماشای آنهااصیل نیست. مقصود سهراب چیست؟ به باور او، آنقدر مردم جیبشان پر عادت شده و آشنایی‌زدایی را تجربه نکرده اند که از فرط عادت، پدیده‌ها و اشیاء‌ را چنان که باید نمی بینند.

سپهری در یکی از اشعار دفتر حجم سبز می گوید: «بیا تا با هم از حالت سنگ چیزی بفهمیم»؛ این سخن دعوت به آشنایی‌زدایی کردن[۲] است و گرنه ما که درخت و گل و آب و سنگ را کم ندیده ایم؛ اما دعوت به خلاف‌آمد عادت عمل کردن، آشنایی‌زدایی کردن و تماشاهای اصیل را در دستور کار خود قرار دادن از نکاتی است که سهراب بر آن انگشت تأکید نهاده است.
https://tinyurl.com/ycewn3jk

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69311
چه حرف‌هایی به چه کسانی می‌آید؟
تکثیر «اپوزسیون» در جمهوری اسلامی

زیتون ـ یلدا امیری: ساختار حکومت جمهوری اسلامی به گونه‌ای است که در آن هر مسئولی می‌تواند در نقش اپوزسیون ظاهر شود و بقیه نهادها را زیر سوال ببرد. از رهبر جمهوری اسلامی به عنوان بالاترین مقام رسمی حکومت گرفته که هر وقت سیاستی با شکست مواجه‌ شده، منتقد اصلی دولت‌های مختلف بوده است تا بقیه مسئولین دولتی و اجرایی که در موقعیت‌های مختلف نقش اپوزسیون را اجرا کرده‌اند.

در طی چند روز اخیر سخنرانی‌های حسن روحانی در یزد، کرمان و تهران با محور فساد اقتصادی واکنش های تندی در میان طیف اصولگرا به دنبال داشت، عده ای سخنان او را به جنگ لفظی با رئیس قوه قضائیه تعبیر کردند و عده‌ای دیگر همانند مجتبی ذوالنور این سخنرانی را علیه رهبری دانستند. در واقع از یک سو روحانی به عنوان بالاترین مقام اجرایی کشور در نقش اپوزسیون به انتقاد از عملکرد دستگاه‌های اطلاعاتی و قوه قضائیه پرداخت و از سوی دیگر نماینده ای در قوه مقننه نقش مخالف دولت را ایفا کرد و روحانی را به باد انتقاد گرفت.

وظیفه من به زیر کشیدن رئیس جمهور است

ذوالنور خود را در جایگاه دفاع از مردم قرار داد و در انتقاد از دولت گفت:«من وکیل‌المله هستم نه وکیل‌الدوله. وظیفه من این است که از مردم دفاع کنم تقابل یعنی چه؟ مردم گرسنه چطور باید از خودشان دفاع کنند؟ یا به من که رای دادند باید از آن‌ها دفاع کنم و یا باید به آقای روحانی صدایشان را برسانم که دیروز زمانی‌که می‌گفتند «حاشیه را رها کن بیکاری را دوا کن» گفت همین عده قلیل را به اسلام دعوت می‌کنیم. یعنی، چون گفتند بیکاری را دوا کن مسلمان نیستند بلکه کافر هستند. اگر من این حرف‌ها را برای تسکین درد مردم نزنم چه بلایی بر سر کشور و مملکت می‌آید؟»
https://tinyurl.com/rc8kbv9

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69330
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
احمد شاه ‌مسعود عشق کاشت یا نفرت؟
«فرمانده مسعود» در گفت‌وگو با ژیلا بنی‌یعقوب

زیتون ـ مهسا محمدی
: «مسعود عشق کاشته باشد یا نفرت یکی از سیاستمداران و رهبران کم نظیر جهان بوده ‌است» این را ژیلا بنی‌یعقوب، روزنامه‌نگار و نویسنده کتاب تازه منتشر شده «فرمانده مسعود» درباره احمد‌شاه مسعود، فرمانده مجاهدین افغانستانی به زیتون، می‌گوید.
در حافظه جمعی ایرانیان به احمد شاه مسعود یا چنانچه شهرت یافته؛ «شیر دره پنج‌شیر» نگاه مثبتی وجود دارد. این از لقبی هم که به او داده شده پیداست. اساسا نماد مقاومت است، حال در برابر «کمونیست‌»ها باشد یا طالبان.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/69363
اِلّا رسول‌الله!
محمدجواد اکبرین

در سالروز میلاد پیامبر گرامی اسلام، به یاد می‌آورم که در این سالها هرگاه جایی به ایشان توهین شده یا مثلا کاریکاتوری از او منتشر شده ‌که برخی از مسلمانان از آن تلقی توهین داشته‌اند تظاهرات اعتراضی در برخی از کشورهای اسلامی برگزار شده با شعار مشترک «الّا رسول‌الله»! کنایه از اینکه از همه چیز می‌گذریم الا پیامبر خدا! یا هر چیزی را تحمل می‌کنیم مگر تعرض به پیامبر خدا را.

در این مقاله با استناد به قرآن به نمونه‌هایی از ویژگی پیامبر و پیامبری می‌پردازم تا نشان دهم که از قضا بسیاری از جوامع اسلامی و مبلغان رسمی دین از هر چیزی دفاع می‌کنند الا رسول‌الله! شناخت و ترویجی که از پیامبر و پیامبری در بسیاری از جوامع اسلامی رواج دارد دست کم با تصویری که قرآن از پیامبر به دست می‌دهد سازگار نیست و همین باعث شده بسیاری از مسلمانان در همزیستی با دیگران دچار مشکل شده‌اند و رنج می‌کشند.
https://tinyurl.com/v262qzy

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69382
چرا گران شدن بنزین قابل دفاع است
جلیل فقیهی

بعد از کش‌مکش فراوان، دولت سرانجام تصمیم گرفت قیمت بنزین را افزایش دهد. پیش از این، قیمت بنزین در ایران آخرین بار در سال ۹۳ افزایش یافته بود. از آن زمان تا به امروز، علی‌رغم تورم بالا در ایران، به خصوص در دوسال گذشته، قیمت بنزین ثابت مانده بود.

هم‌زمان، دولت اعلام کرده است که حدود ۱۸ میلیون خانواده (معادل حدود۶۰ میلیون نفر) مشمول طرح «حمایت معیشتی» می‌شوند. بر این اساس، ماهانه به خانوارهای تک نفره ۵۵ هزار تومان، دو نفره ۱۰۳هزار تومان، سه نفره ۱۳۸ هزار تومان، چهار نفره ۱۷۲ هزار تومان و پنج نفره و بیشتر ۲۰۵ هزار تومان تعلق می‌گیرد.
البته هنوز مشخص نیست چه بخشی از عواید حاصل از افزایش قیمت بنزین صرف طرح حمایت معیشتی خواهد شد و چه بخشی از آن صرف جبران کسری بودجه.

به هر ترتیب، با توجه به اینکه ثروتمندان بزرگترین مصرف‌کنند‌گان بنزین در کشور هستند، افزایش هم‌زمان قیمت بنزین و یارانه‌های نقدی در نهایت به ضرر ثروتمندترها و به نفع کم‌درآمدترین افراد جامعه است.

چه نیازی به اصلاح قیمت بنزین است؟
بنزین ارزان ناعادلانه
: به گفته سخنگوی ستاد بودجه سازمان برنامه و بودجه، سالانه حدود ۲۱۵ هزار میلیارد تومان یارانه به بنزین تعلق می‌گیرد. بزرگی این عدد آنجایی بیشتر خودنمایی می‌کند که آن را با برخی از عددهای بودجه مقایسه کنیم: به عنوان مثال، در سال جاری، کل بودجه آموزش و پرورش حدود ۵۶ هزار میلیارد تومان، و کل بودجه عمرانی حدود ۴۳ هزار میلیارد تومان است. یعنی میزان یارانه‌ای که به بنزین اختصاص می‌یابد حدود ۴ برابر کل بودجه آموزش و پرورش و حدود ۵ برابر کل بودجه عمرانی کشور است.
با وجود صرف چنین هزینه سرسام‌آوری، توزیع این یارانه به شدت ناعادلانه به‌نظر می‌رسد. بر اساس گزارش‌های رسمی، ثروتمندترین دهک جامعه حدود ۲۳ برابر بیشتر از کم‌درآمد‌ترین دهک جامعه از یارانه بنزین برخوردار می‌شود.
https://tinyurl.com/r2cpzs6

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/69393
بازداشت دادیار اسبق زندان گوهردشت در گفت‌وگو با رضا علیجانی
جنایت مشمول مرور زمان نمی‌شود

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: خبر بازداشت حمید نوری با نام مستعار حمید عباسی، دادیار پیشین زندان گوهردشت کرج در دوره اعدام‌های سال ۶۷؛ در فرودگاه استکلهم موجی از امید را برای دادخواهی در میان خانواده‌های جانباختگان و بازماندگان آن واقعه ایجاد کرده است. نوری شنبه هفته گذشته در سوئد بازداشت شد.

کاوه موسوی، حقوقدان و شاکی خصوصی پرونده و ایرج مصداقی، از زندانیان سیاسی دهه ۶۰ در ایران از فرد بازداشت شده به عنوان کسی یاد کرده‌اند که بر اساس اسناد و مدارک موجود «عضو هیئت اعدام در گوهردشت» کرج در سال ۶۷ بوده است. حالا دادگاه در استکهلم به بازداشت یک ماهه متهم رای داده است تا شاکی خصوصی اسناد و مدارک بیشتری فراهم کند.

در صورت اثبات صحت شکایت طرح شده درباره این فرد، آیا بازداشت او به محاکمه اش در سوئد خواهد انجامید و رازی از آن جنایت سر به مهر را خواهد گشود؟ در این‌باره با رضا علیجانی روزنامه‌نگار و زندانی سیاسی سابق، که در هنگام قتل عام ۶۷ در زندان اوین بسر می‌برد، گفت و گو کردیم. علیجانی در گفتگو با «زیتون» ضمن بازگو کردن گوشه‌هایی از مشاهدات خود در آن سال‌ها می‌گوید که هنوز ابهامات زیادی در چند و چون وقوع آن قتل‌ها وجود دارد، از این رو امیدوار است که حمید نوری دهان باز کند و گوشه‌ای از این جنایت رازآلود را فاش نماید.
https://tinyurl.com/tnoxf8j

متن کامل این گفتگو را در زیتون بخوانید:
https://zeitoons.com/69400