راستی‌آزمایی ادعای دولت درباره درآمد بنزین

زیتون ـ جلیل فقیهی: افزایش قیمت بنزین در هفته گذشته جرقه شروع اعتراضاتی کم‌سابقه در ایران شد. گزارش‌های اولیه بیانگر کشته شدن دست‌کم ۱۰۰ نفر از مردم در این اعتراضات است. به علاوه، در اقدامی بی‌سابقه دسترسی به اینترنت در ایران برای بیش از یک هفته قطع شد. با وجود قطعی اینترنت و سانسور شدید اخبار، هنوز اطلاع دقیقی از جزئیات اعتراضات در دسترس نیست. با این حال، به نظر می‌رسد عمده اعتراضات در شهرها و محلاتی صورت گرفته که ساکنین آنها از اقشار کم‌برخوردارتر جامعه هستند.

جدای از این، افزایش یکباره قیمت بنزین باعث بوجود آمدن این شائبه شد که کفگیر دولت به ته دیگ خورده و راهی به جز افزایش قیمت بنزین برای جبران کسری بودجه دولت باقی نمانده است. در این نوشته سعی شده است که این ادعا بررسی شود.
به علاوه، بدون واکاوی دلایل اعتراضات و خشم ـ به حق ـ مردم از تصمیم دولت، نگاه گذرایی می‌اندازیم به برخی از شاخص‌های اقتصادی مرتبط به موضوع.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/69800

جلوه‌ای عملی از ‌ ولایت مطلقه فقیه
افزایش قیمت بنزین تصمیم رهبری بوده است نه سران قوا

زیتون ـ یلدا امیری: به نظر می‌رسد جمهوری اسلامی بحرانی دیگر را پشت سر گذاشت. اعتراضات به قیمت بنزین که عامل زیر سوال بردن ارکان نظام در خیابان‌های کشور شد با سرکوب شدید و کشته و بازداشتی‌های زیاد اما همچنان نامعلوم به پایان رسید.
انگشت اتهام این بار به سوی دولت بود که اجرای این طرح را به عهده داشت، اما آن‌گونه که اعلام شد جلسه‌ای متشکل از سران سه قوه مسئول تصمیم‌گیری در این مورد بودند، اقدامی نامتعارف که نه تعریفی در قانون دارد و نه سابقه‌ای در تصمیم‌گیری‌های نظامِ جمهوری اسلامی.

تا جایی که پروانه سلحشوری، نماینده مجلس در توییتی نوشت: «از وقتی بنزین گران شده مردم در تماس‌های مکرر ابراز نگرانی می‌کنند. هموطنان عزیز مدت‌هاست مجلس در راس امور نیست. این موضوع در جلسه سران سه قوه تصمیم‌گیری شده. همین یک رکن دمکراسی را نیم بند داشتیم که فاتحه آن هم خوانده شد. مجلس بعدی را تعطیل کنید. خودش اقتصاد مقاومتی است.»
اما بر اساس خبری که در اختیار «زیتون» قرار گرفته افزایش قیمت بنزین نه تصمیم سران قوا بلکه اراده شخص رهبر جمهوری اسلامی بوده است.
اطلاعات رسیده به زیتون همچنین بیان‌گر این است که در ماه‌های اخیر آیت‌الله خامنه‌ای چندین بار به صورت حضوری و غیرحضوری به حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، دستور داده که قیمت بنزین را افزایش دهد و در نهایت روحانی با وجود آن‌که‌چندین بار این طرح را به تعویق انداخته، مجبور به اجرای آن شده است.
https://tinyurl.com/shuscpa

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/69833

ما برای هم «غیر عادی» شده‌ایم
علی تقی‌پور

در روزهای اخیر در شبکه‌های اجتماعی، هرگاه گزارشی از اعتراضات منتشر می‌شد، برای بسیاری این حجم از خشونت و خسارت به اماکن عمومی قابل درک نبود. حتی برای آنهایی که در دل اعتراضات حضور داشتند نیز تردیدهایی جدی‌ مطرح بود.

گروهی این‌گونه توجیه می‌کردند که این‌ها گروه‌های سازمان‌دهی شده و آموزش‌دیده وابسته به خارج‌اند و گروهی دیگر مدعی بودند این‌ها لباس‌شخصی‌ها و نفوذی‌های حکومت بودند تا بهانه را برای سرکوب معترضین فراهم کنند.

هر دو گروه مشاهدات دسته اولی را برای اثبات ادعای خود مطرح می‌کردند اما بر این امر اتفاق نظر داشتند که پدیده‌ای «غیر عادی » را مشاهده کرده‌اند.

در ساحت سیاسی، در میان جناح‌های داخلی اصلاح‌طلب و اصول‌گرا نیز پدیده‌های «غیر عادی» کم‌تر از خیابان‌ها به چشم نمی‌خورد. حقوق‌قدانی که سرهنگ نبود از سرهنگ‌ها زبان تهدیدآمیزتری داشت و رهبری که قرار بود امید مستضعفین باشد، بی‌دغدغه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی کوخ‌نشینان سرمستانه اعلام پیروزی کرد؛ اصلاح طلب، منتخب خود روحانی را «غیر عادی» می‌دید و جوان عدالت‌خواه حزب الهی، رهبر محبوبش را.

نمایندگان مجلس اراده‌ای برای تشکیل کمیته حقیقت‌یاب ندارند و فعالین سیاسی و دانشجویی نیز دیگر اعتمادی به گفته‌ی آنها ندارند تا این مطالبه را مطرح کنند. مجلس نه تنها در راس امور نیست بلکه مجلس استعفاها و اعتراضات نمایشی شده است.

هیچ واژه‌ای به این اندازه عمق شکاف اجتماعی و سیاسی ایجاد شده را نشان نمی‌دهد. ما برای هم «غیر عادی» شده‌ایم. تردیدها از اینکه «آن معترضان» که بودند؟ و ترس از تکرار این خشونت‌ها، بر اراده فعالین سیاسی برای هر اعلام موضع صریح و بی‌لکنتی در دفاع از معترضان سنگینی می‌کند و در سمت معترضین نیز خشم از این همه بی‌تفاوتی مسئولین و فعالین سیاسی، بر خرد جمعی آنها چیره شده است.

زبان‌ها از هم فاصله گرفته‌اند. الگوی اعتراضات از شیوه مطلوب روشنفکران و جنبش‌های طبقات متوسط فاصله پیدا کرده. بسیاری از نخبگان مرجعیت خود را از دست داده‌اند. سرکوب‌ها بیش از آنکه بتواند جسم معترضین را بی‌جان کند، روح جامعه را ویران کرده است. گروه‌ها، اقشار و طبقات سرکوب‌شده نیز به یکدیگر با چشم تردید می‌نگرند. در اوج روزهای بحران قطعی اینترنت نیز مزید بر علت شد، چشم‌ها بر روی یکدیگر بسته ماندند تا دست‌ها در دست هم قرار نگیرند.

اما این روزها بعد از فروکش کردن اعتراضات خیابانی، فعالین مدنی و سیاسی که در خارج از دایره قدرت ایستاده‌اند و تلاش‌های خیرخواهانه‌ی آن‌ها برای کاهش شکاف بین مردم و حکومت بی‌نتیجه مانده است، تنها ابزار باقی‌مانده‌شان برای حفظ همبستگی اجتماعی جامعه، احیا «قدرت همدلی» است.
https://tinyurl.com/tuypnph

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69906

شاید هم پایان جمهوری اسلامی
نصرالله لشنی

اردیبهشت سال ۱۳۹۵ مقاله‌ای با عنوان «دولت روحانی آخرین فرصت اصلاح‌طلبی» در سایت زیتون منتشر شد. آنجا به قدر وسع خویش و بنابر دغدغه‌های وطن‌دوستی و ملت‌خواهی، تلاش کردم که هشدار دهم، دولت روحانی اگر نتواند به وعده‌هایش عمل کند، پایان غم‌انگیزی برای اصلاح‌طلبی رقم خواهد خورد و جامعه وارد فاز انقلاب می‌شود. این مقاله پیش از وقایع دی‌ماه ۹۶ منتشر شده است.

تیرماه سال ۱۳۹۷ مقاله‌ای دیگر با عنوان «پایان اصلاح‌طلبی و ضرورت انقلاب از بالا» در همان سایت منتشر شد. در این مقاله تلاش کردم با اتکا به نظریات انقلاب، هشدار دهم که اصلاح‌طلبی پایان یافت و تنها راه پیش‌گیری از انقلاب توده‌ها، انقلاب پیشگیرانه از بالاست. این مقاله، بعد از وقایع دی‌ماه ۹۶ منتشر شده است.

اکنون آذرماه سال ۱۳۹۸ هستیم و اینجانب، متواضعانه و در مقام شاگردی که به معلمین و اساتید خود درس پس می‌دهد، هشدار می‌دهم که جامعهٔ ایرانی وارد فاز انقلاب شده و اعتراضات آبان ۹۸ اعلام پایان جمهوری اسلامی است.

اعتراضات اخیر، تجلی و ترجمان یک انقلاب اصیل توده‌ای است. انقلابی که در بطن خود، شورش و خشونت را نیز، نهفته دارد و هر بار و در فرصت‌های بعدی، عمق و گسترهٔ آن بیشتر و بیشتر خواهد شد. وضعیت انقلابی زمانی به وجود می‌آید که جامعه به دوطبقهٔ بزرگ مردم محروم و مظلوم، و طبقهٔ کوچک حکام انحصارگر جبار و ظالم تبدیل شود. وقتی نارضایتی طبقهٔ فرودست به اوج می‌رسد، اعتراضاتی شکل می‌گیرند که در ضمیر خود و نهایت امر، خواستار برچیدن بساط ستم‌گستری طبقهٔ حاکم هستند. اخبار منتشره در مورد این اعتراضات، نشان می‌دهند که تمام اقشار و اصناف اجتماعی را به‌طور مستقیم و غیرمستقیم در برگرفته است. از جوانان بیکار تا بازنشستگانی که زیر آوار تورم و سختی برآمده از بی‌لیاقتی و ناکارآمدی حاکمیت کمر خم کرده‌اند. در میان کشته‌شدگان و بازداشتی‌ها زن و مرد و پیر و جوان و نوجوان، دانشجو و معلم، بیکار و کارگر و … وجود دارند. برخلاف اعتراضات ۹۶ این بار این اعتراضات بخش وسیعی از روشنفکران و فعالان سیاسی و هنرمندان و متفکرین و … را به‌طورجدی درگیر کرد.
https://tinyurl.com/utmh43d


متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69904

«مستضعفان» در دام انقلاب اسلامی

زیتون ـ سولماز ایکدر:هفته گذشته اولین باری نبود که اعمال غیرقانونی یک سیاست‌ جمهوری اسلامی «بخشی از مردم» را به خیابان‌ها ‌آورد٬ اما اولین‌باری بود که اقشار فرودست با این تعداد و ابعاد به اعتراض برخاستند.

اعتراضات سال‌های اول انقلاب٬ سال ۷۸ و حتی سال ۸۸ پشتوانه سیاسی و حزبی یا دانشجویی داشت؛ در سال ۹۶ نیز بخشی از آن‌هایی که برای اعتراض به خیابان‌ها آمدند از اقشار فرودست جامعه بودند اما نه تعداد معترضان با آنچه در آخرین هفته آبان‌ماه امسال گذشت قابل مقایسه بود و نه نحوه‌ی سرکوب آن‌ها از سوی حکومت.

«بیکار یا دارای مشاغل کم‌درآمد»

نمایندگان مجلس روز چهارم آذرماه خبر دادند که وزارت اطلاعات در گزارش خود از اعتراضات اخیر، عنوان کرده که اکثر بازداشت‌شدگان «بیکار یا دارای مشاغل کم‌درآمد» بودند.

روز دوشنبه این هفته جلسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران درباره اعتراضات اخیر با حضور نمایندگان نهادهای امنیتی برگزار شد.

گذشته از گزارش وزارت اطلاعات از «بازداشت شدگان اعتراضات اخیر» روز گذشته مجتبی خانجانی٬ فرماندار بهارستان استان تهران٬ نیز خبر از آن داده بود که خانواده کشته‌شدگان این اعتراضات نیز در صورت نیاز مالی فوری به بهزیستی معرفی می‌شوند.

نکته اینجاست که به باور عمومی، گذشته از تمامی تحلیل‌های اقتصادی مبتنی بر لزوم افزایش قیمت بنزین و اینکه افزایش قیمت در حقیقت قطع سوبسید اقشار برخوردار است٬ باز به نظر می‌رسد لااقل در کوتاه مدت بیش از هر گروه دیگری اقشار فرودست تحت فشار قرار خواهند گرفت.

فرودستانی که به درستی باور نکردند پس از افزایش قیمت بنزین قیمت دیگر کالاها افزوده نخواهد شد و دیگر تاب تحمل یک تورم دیگر را ندارند.

در روز‌هایی که پی‌درپی خبر از یک فساد اقتصادی٬ اختلاس یا دزدی آشکار می‌رسد٬ این سوال برای مردم مطرح است که چرا باید خزانه خالی شده توسط دزدان از جیب آن‌ها پر شود؟
https://tinyurl.com/ulatoem

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/69903

تحریف قرآن براى توجیه کشتار مردم
واکنش عبدالعلی بازرگان به سخنان ابوالفضل بهرام‌پور

https://zeitoons.com/69999

چرا خامنه‌ای می‌گوید: مستضعف منم نه فرودستان؟
علی کشتگر

سرکوب خونین و بیرحمانه اعتراضات مردم تهیدست، پرسش‌هایی داغ و بنیان‌کن به میان بسیجیان و بدنه سپاه ارتش و نیروی انتظامی آورده است: چرا باید مردم هر روز فرودست‌تر شوند؟ چرا باید «حکومت مستضعفان» پاسخ مطالبات مستضعفان را به گلوله و کشتار واگذار کند؟ این مردم که به لحاظ منشاء طبقاتی هم‌جنس بسیاری از بسیجی‌ها و بدنه نیروهای مسلح‌اند چرا باید به دست برادران خود به خاک و خون کشیده شوند؟ این پرسش‌ها برای حکومتی که با از دست دادن مردم مجبور است برای بقای خود به نیروهای مسلح تکیه کند از هر سمی کشنده‌تر است؛ چرا که وقتی این پرسش‌ها اذهان حتی بخش کوچکی از بدنه بسیج و نظامیان را به خود مشغول کند نه فقط تیغ سرکوب کندتر می‌شود بلکه اصرار بر سرکوب و تداوم آن شکاف درون نیروهای مسلح را عمیق و حاکمیت را به سراشیب سقوط می‌برد.
اکثریت عظیم بسیجی‌ها و نظامیان که همسایگان و خویشاوندان و آشنایان محلی و منطقه‌ای مردم معترض به فساد و گرانی هستند مایل نیستند دست‌شان به خون برادران و خواهران‌شان آغشته شود.

هر قدر هم که ولایت فقیه و همراهانش مردم را اشرار و همدست بیگانه و منافق و امثالهم لقب دهند باز هم بخش بزرگی از سربازان و بسیجی‌ها این دروغها را باور نمی‌کنند؛ چرا که خود و آرزوها و مطالبات خود و نزدیکان‌شان را در فریاد این مردم حس می‌کنند و همین آنان را به حاکمان بی‌اعتماد می‌کند.
سخنان خامنه‌ای که روز چهارشنبه به مناسبت چهلمین سالگرد تولد بسیج ایراد شده نشان داد که سرکوب خونبار اعتراضات اخیر، نظامیان و بسیجی‌ها را از درون و برون با این پرسش‌ها روبه‌رو کرده است. سمبه پر زور در این پرسش‌ها که در اعتراضات گذشته نیز مطرح بودند اما در سرکوب برهنه و گسترده اخیر ابعاد گسترده‌ای پیدا کرده‌اند، خامنه‌ای را مجبور کرد که در نطق تازه‌اش به آن پاسخ دهد؛ پاسخ او، هم اعتراف به سرکوب فرودستان است و نه «اشرار» که تا کنون مدعی آن بود و هم رد صریح نظرات خمینی!

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/69992

اعتراضات بنزین در گفتگوی «زیتون» با سهراب رزاقی:
اگر سیاست‌ها اصلاح نشود، معترضان در آینده نزدیک به خیابان‌ها بازمی‌گردند

زیتون ـ محمدرضا سرداری: اعتراضات شکل‌گرفته در پی افزایش قیمت بنزین در ایران و سرکوب گسترده و شدید آن از سوی جمهوری اسلامی، تحولات سیاسی و اجتماعی کشور را به مرحله حساسی رسانده است. ۱۴۳ کشته و ۷ هزار بازداشتی آمار رسمی از نتایج ۵ روز ناآرامی است. به باور تحلیلگران، این لرزه سیاسی نه تنها پایه‌های مشروعیت جمهوری اسلامی را فرو ریخته است، بلکه جامعه مدنی در ایران را نیز با خطر فروپاشی روبرو کرده است.

زیتون در این باره با سهراب رزاقی، پژوهشگر جامعه مدنی و مدیر موسسه کنشگران داوطلب گفت‌وگو کرده‌است. از او درباره زمینه‌ها و آثار این اعتراضات پرسیدیم. این پژوهشگر معتقد است که حکومت، شرایط کنونی جامعه ایرانی را جنگی ارزیابی می‌کند و زبان مسلط بر جامعه زبان خشونت شده‌است. «توسعه نیافتگی اپوزیسیون» را هم آقای رزاقی آفت دیگری می‌داند که ایران با آن دست به گریبان است از این رو باید نسل جدیدی از اپوزیسیون دموکراتیک شکل بگیرد تا بتواند تحولات دموکراتیک را در جامعه ایرانی رقم بزند.

متن کامل این گفتگو از پی می‌آید:


https://zeitoons.com/69954

آخرین اخبار از دانشجویان زندانی
#زیتون_دانشجو | ۱۱

زیتون ـ با گذشت ۱۲ روز از آغاز اعتراضات در ۲۸ استان کشور هنوز آمار دقیقی از دانشجویان بازداشت شده در دست نیست. در روزهای نخست اعتراضات اگرچه ده‌ها دانشگاه در کشور تعطیل شد اما دامنه اعتراضات به برخی از دانشگاه‌ها از جمله علامه طباطبایی، علوم بهزیستی، تهران، گرگان، زنجان، تبریز، شیراز، ارومیه، سنندج، آزاد کرج و صنعتی اصفهان کشیده شد و ده‌ها تن از دانشجویان بازداشت شدند.

اسماعیل سلیمانی، رئیس حراست دانشگاه تهران گفته است: «در حال حاضر آمار دقیقی به ما هم داده نمی‌شود و ما نمی‌دانیم ضابط دانشجو چه کسی بوده و کجا دستگیر شده است؛ خیلی از آنهایی که دستگیر شده‌اند ممکن است که بازداشت باشند و هنوز به مرحله بازپرسی و دادسرا نرسیده باشند».

به گزارش زیتون، اسامی دانشجویانی که بازداشت آنها در حوزه تهران تایید شده و تا این لحظه آزاد نشده‌اند به این شرح است:

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/69935

رقص دلگیر قطره‌های خون
ابوالفضل مظلوم‌زاده

بعد از این فاجعه، برای ما، چیزی جز «شرمساری» نمانده است. نمی‌دانم که چقدر می‌توان حرفِ جدی‌ای زد؛ چون تا زمانی‌که با این غمِ بزرگ کنار نیاییم، هیچ حرفی و نوشته‌ای آن‌قدرا هم جدی نیست که ارزش شنیدن و خواندن داشته باشد. شاید نیاز است که از هر بحث «علمی» فرار کنیم. این فاجعه اقتضا می‌کند که برای مدتی دورِ هر مطالعه‌ی «جامعه‌شناختی» خط بکشیم. از به‌کاربردن زبان و کلام «آماری» و تحلیل‌های خشک و بی‌روح بگریزیم. از این‌ها عبور کنیم و با زبان «احساس»، خودمان را در مقابل این فاجعه بگذاریم. در حقیقت ما نیازمند یک واکنش احساسی در قبال آن هستیم؛ چراکه هر بحث علمی و خشکِ اثباتی، قبح و عمق این فاجعه را از بین می‌برد، و برایمان عادی‌سازی می‌کند.

آمار و ارقام، ارزش و شایستگی از «دست‌رفته‌گان» را لابه‌لای هر جمع و تفریقی پنهان می‌کند. پشت هر عددی، مادری ناله می‌زند، پدری بر زمین می‌افتد، و برادر و خواهری، برادر و خواهرش را از دست می‌دهد. ای کاش می‌شد به‌جای شمردنِ تن‌هایی که بر روی زمین می‌افتد، به‌جایش قطره‌های خونی که کفِ خیابان روانه می‌شود، شمرد. پشت هیچ بحثِ منطقی، علمی و آماری، صدای گریه را نمی‌توان شنید. ای کاش می‌شد به هر عددی، تصویرِ پیکرش هم پیوست کرد.
پشت هیچ عددی، صدای گلوله نمی‌شنوم. شما چطور؟
هیچ عددی را نمی‌توان تشییع کرد. و هیچ گفت‌وگوی علمی، چهره‌ی خون‌آلودِ فرد را بین تحلیل‌های خود جا نمی‌دهد.
اگر راستش را بخواهید، خجالت می‌کشم چیزهایی بنویسم که هیچ ارزشی برای «یک قطره خون» قایل نیست؛ زمان، زمانِ سوگواری و همراه‌شدن با عزاداران است.
ریشه‌ها و پیامدهای این‌گونه اعتراضات، ماه‌ها و سال‌ها قبل از وقوع فاجعه، تشریح شده است و تا به‌الان هیچ‌چیز تازه و نویی به آن‌ها اضافه نشده و فقط توانسته‌ایم، عینیتِ دردناک و مهمِ آن را از جلویِ چشم‌ها برداریم.
این فاجعه، چنان بایسته‌هایی را بر ما تحمیل می‌کند که لازم است بارها و بارها درباره‌ی آن بنویسیم، بگوییم و بخوانیم. بایسته‌ی اخلاقی و انسانیِ امروز، منعکس‌کردنِ یک تنِ رهاشده و غریب کفِ خیابان است. وقت، وقتِ شنیدنِ دوباره، سه‌باره و هزارباره‌ی ضجه‌ی مادران است. کار ما، بازنماییِ این لحظات و صده‌ها دقایقی‌ست که حتا نمی‌توان به زبان آورد. ای کاش می‌شد به این کلمات، یک لحظه سیاهی، کمی برندگی، کمی درد، کمی ناله، کمی خون و ذره‌ای از پا اُفتادن اضافه کرد؛ درست شبیه کاری که یک گلوله با بدن می‌کند.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70003

افزایش قیمت بنزین در گفت‌وگوی احمد بخشایش اردستانی با زیتون:

خزانه خالی بود

زیتون ـ اعتراضات مردم ایران به افزایش قیمت بنزین، واقعه نوپدیدی بود که در رسانه‌های گوناگون داخل و خارج کشور، از منظرهای مختلفی در حال بررسی است. احمد بخشایش اردستانی، نماینده اصولگرای مجلس نهم و عضو هیات علمی دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تربیت معلم تهران، در گفت‌وگو با زیتون ضمن محتمل دانستن تکرار اعتراضات در صورتی که دولت فکری به حال رفاه طبقات پایین جامعه نکند، در مجموع از تصمیم حکومت ایران برای افزایش قیمت بنزین دفاع می‌کند و می‌گوید خزانه  تا حدی خالی بوده  اما  در عین حال معتقد است بین مشاورین و تصمیم‌سازان حتماً نفوذی وجود داشته است.

متن کامل این گفتگو را در ادامه می‌خوانید:


https://zeitoons.com/70017

استعفای نخست‌وزیر عراق
آیا ایران در عراق شکست خورد؟

زیتون ـ نیلوفر سعیدی: استعفای عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر تکنوکرات و غیرحزبی عراق شاید هنوز هم نشان از ادامه بحران در این کشور ناآرام دارد. چرا که روند برگزاری انتخابات و تعیین نخست وزیر بعدی٬ به خاطر اختلافات حزبی و لابی‌گری‌های طولانی و طاقت‌فرسا٬ همواره مشکل و زمان‌بر بوده است.

با وجود این، استعفای نخست‌وزیر یکی از خواسته‌های تظاهرکنندگان عراقی طی دو ماه اخیر بود که به ثمر رسید.
در یکی از بندها و شاید مهم‌ترین بند بیانیه‌ی استعفای عادل عبدالمهدی آمده است «با دقت به خطبه‌ مرجعیت عالی دینی (آیت الله سیستانی) گوش دادم که در آن آمده است: با توجه به شرایط دشواری که کشور در آن به سر می‌برد و با توجه به ناتوانی دستگاه‌های مختلف در برابر شرایط دو ماه گذشته و به منظور جلوگیری از ریخته شدن خون٬ پارلمان باید در گزینه‌های خود تجدیدنظر کند و با توجه به منافع عراق و مراقبت از خون فرزندان عراق و جلوگیری از ناآرامی و تخریب بیشتر اقدام کند.»

نفوذ کلام سیستانی
به نظر می‌رسد سخنان عادل عبدالمهدی نشان از آن دارد که آیت‌الله سیستانی هنوز هم در موقعیتی است که بیشترین میزان قدرت تاثیرگذاری بر جریانات سیاسی را دارد و  عبدالمهدی به خوبی می‌داند که وقتی چنین موضعی از سوی سیستانی اتخاذ می‌شود٬ حتی حمایت دو نیروی مهم و مخالف٬ یعنی آمریکا و ایران هم نمی‌تواند مانع از انحلال دولت شود.

https://zeitoons.com/70008

«رهبری» به سوی دهه ۶۰
آیا آیت‌الله خامنه‌ای ترسیده است؟

زیتون ـ سولماز ایکدر: چنانچه از شواهد پیداست به‌رغم همه مشکلات اقتصادی گوناگونی که کشور با آن دست به گریبان است٬ آیت‌الله خامنه‌ای قصد عقب‌نشینی ندارد.
او در زمان اوج اعتراضات رسما اعلام کرد تغییری برای لغو تحریم‌ها صورت نخواهد گرفت و باید برای ادامه این شرایط مهیا شد.

گویا رهبر جمهوری اسلامی در طی مسیری که در پیش گرفته٬ ثابت قدم است اما این مسیر را بدون ترس طی نخواهد کرد؛ حتی شاید بتوان این روزها را ترسناک‌ترین روزهای «آیت‌الله» خواند.
دنیا به دشمنی با او و نظام تحت زعامت‌اش برخاسته است. طبقه‌ای که گفته می‌شد خاستگاه حامیان سنتی داخلی‌اش است، به خیابان‌ها آمده و مرگ او را خواسته‌اند و چهره‌ سیاسی مطرحی برای دفاع از او باقی نمانده٬‌ آن‌هایی هم که هستند٬ گویا حاضر نیستند سرنوشت خود را در گروی حمایت از «رهبر» بگذارند. حتی حوزه علمیه نیز تا پیش از اعلام رسمی و علنی رهبر جمهوری اسلامی از تصمیمی همچون افزایش قیمت بنزین انتقاد می‌کند و پس از تایید رهبری نیز در مقام دفاع برنمی‌خیزد و تنها دم فرو می‌بندد.
 
مسئولیت‌پذیری از سر ترس
این اولین بار است که در طول دوران رهبری آیت‌الله خامنه‌ای او مسئولیت تام و تمام یک تصمیم را٬ در حالی که با اعتراض عمومی نیز مواجه شده٬ پذیرفته است.
رهبر جمهوری اسلامی در مواجه به اعتراضات سال ۸۸ معترضان را به شورای نگهبان حواله داد٬ در سال ۹۶ نیز گناه را برگردن سیاست‌های اقتصادی دولت انداخت و سال ۷۸ نیز مسئولیتی به گردن نگرفت.


https://zeitoons.com/70052

«محاربه با خدا و رسول»؛ مستمسکی برای سرکوب معترضان
عبدالعلی بازرگان

مصاحبه اخیر شبکه صدا و سیمای جمهوری اسلامی با کسی که استاد ادبیات و علوم قرآنی دانشکده الهیات معرفی شده بود و سخنان تحریک‌آمیز ایشان به زجرکش کردن معترضین خیابانی یا بریدن دست و پایشان در جهت خلاف و یا تبعیدشان به وسط دریا، با استناد تحریف‌آمیز به آیه ۳۳ سوره مائده! موجی از تعجب و تنفر در جامعه برانگیخت و نیز حربه‌ای به دست اسلام‌ستیزان داد تا هرچه بیشتر با استناد به گفته‌های ظاهرا مبتنی به قرآن، بر زشت‌گویی خود علیه اسلام و قرآن بیفزایند.
حقیقت این است که چنین آیه‌ای البته در قرآن وجود دارد، اما برای فهم آیات باید زمان، مکان، موضوع و مصداق آن را در نظر گرفت، وگرنه با چشم فروبستن به قبل و بعد آیه و زمینه تاریخی آن نتیجه‌ای معکوس گرفته می‌شود. شرح کوتاه زیر در بیان آن شرایط تاریخی و شان نزول آیه مورد استناد است.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70073

تاملاتی درباره براندازی
ابراهیم نبوی

اتفاقات رخ داده در روزهای گذشته، بالاترین میزان کشته در یک اتفاق اعتراضی را داشت. به گفته منابع گوناگون   دست‌کم ۱۵۰ نفر در این اتفاقات کشته شدند و چندین هزار نفر نیز دستگیر شدند. اگر چه دوره درگیری سال ۱۳۸۸ بسیار طولانی و گستره اجتماعی آن بسیار بیشتر بود، اما در سی سال گذشته هرگز سرکوب با این شدت در ایران صورت نگرفته است.

حامیان این اعتراضات تقریبا دو گروه هستند: گروه نخست افرادی هستند که این اعتراض را اقدامی برای براندازی رژیم می‌دانند و معتقدند که به دلیل شرایط بد و دشوار جامعه مردم هیچ چاره‌ای جز تغییر کل نظام ندارند و از همین رو آن را راهی برای سرنگونی و براندازی ارزیابی می‌کنند. اما گروه دوم که گستره اجتماعی بیشتری دارند، معتقدند افزایش قیمت بنزین بطور طبیعی مثل هر گرانی دیگری بدیهی است که با اعتراض مردم مواجه شود. آنها می‌گویند چون مردم هیچ راهی برای اعتراض قانونی و آرام ندارند، به همین دلیل هر نوع اعتراض آنان چه به دلیل عاصی شدن مردم و چه با رادیکالیزه شدن شورش توسط حکومت به همین سمت و سو می‌رود. آنها معتقدند تا وقتی راهی برای اعتراض مسالمت آمیز و قانونی نباشد، تکرار چنین رویدادهایی طبیعی است.
فارغ از اینکه کدام دیدگاه درست است، ما با این سئوال مواجهیم که انگیزه مردم هرچه باشد، آیا تکرار این اقدام توسط گروه‌هایی که از شورش حمایت می‌کنند، عمل مفیدی است؟ به عبارت دیگر آیا ممکن است براندازی با این شیوه نتیجه بدهد؟

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70046

واکنش‌ها به پیشنهاد «زجرکش کردن معترضان با استناد به آیات قرآن»

               نان به زبان گلوله چه می شود؟
 
ای بیگانه با زبان مادری
زبان گلوله را چه خوب یاد گرفته ای
نان به زبان گلوله چه می شود؟
پوکه، فشنگ، سنگ
خیابان چه می شود؟
توطئه
بچه ها؟
دشمن
در زبان تو آیا
   برای زندگی
            مادر
                درد
می توان واژه هایی پیدا کرد؟
نه!
باز سهراب
باز ندا
باز خیابان
دوباره صدا 
خون بچه ها ریخت
            دوباره در کوچه ها
                              هر جا
مغز بچه ای پاشید
                 روی مادرش
                             اینجا
برای تعبیر این دردهای حماسی
در زبان تو آیا واژه هایی هست؟
نه
تو اینها را نمی فهمی 
قاموست را ببند
آنجا که تو ایستاده ای
جای کسی ست که زبان مادری ام را می داند
 
            صدیقه وسمقی
                آذر ۱۳۹۸

علی لاریجانی: مجلس در همه امور دخالت نمی‌کند
مجلس در کجای «امور» است؟

زیتون ـ یلدا امیری: سی و هفت سال پیش، روز ۶ آذر ۱۳۶۱، آیت‌الله خمینی در سخنرانی خود در جمع دانشجویان عضو دفتر تحکیم وحدت گفت: «مجلس در رأس همه امور واقع است، باید تأیید بکند ملت و هیچ‌وقت این طور نباشد که تضعیف بکند.»
با وجود این نه در دوران رهبر سابق جمهوری اسلامی  و نه در دوران جانشین او هرگز مجلس در راس امور نبود.

علی لاریجانی رییس مجلس ایران روز یکشنبه ۱۰ آذر ماه در نشست خبری در جمع رسانه‌های داخلی و خارجی مجلس را دنباله‌رو رهبر جمهوری اسلامی دانست و برخلاف گفته آیت‌الله خمینی گفت که قرار نیست مجلس در همه امور دخالت کند.
در سال‌های اخیر مجلس علنا به محلی برای تایید مواضع رهبر جمهوری اسلامی تبدیل شده و مخالفتی اگر بوده انگشت‌شمار بوده است. در واقع سال‌هاست که دشوار بتوان حکومت ایران را  جمهوری اسلامی خواند، چون قید جمهوریت در غالب تصمیمات نظام جایگاهی ندارد.

اما شاید، پس از ماجرای مشهور به ۹۹ نفر و اصلاح قانون مطبوعات، عریان‌ترین رویارویی و در واقع اعمال نظر آیت‌الله خامنه ای بر مجلس را بتوان در جریان افزایش قیمت بنزین و اعتراضات پس از آن دید...
متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70112

«میرحسین»؛ بیانیه‌ای برای همه و هیچ‌کس
طاها پارسا

بیانیه‌ی کوتاه میرحسین موسوی، رهبر در حصر جنبش سبز، با همه‌ی روشنی و صلابت و سادگی، دچار خوانش اصلاح‌طلبانه، براندازانه و حتی اصول‌گرایانه(حکومتی) شده است. در همان‌حال همین بیانیه چندخطی و صریح، از سوی برخی از اصلاح‌طلبان، طرفداران براندازی و اصول‌گرایان ( هواداران آقای خامنه‌ای) مورد نقد و حتی حمله قرار گرفته است.

برای این دو ادعا (و به عبارتی شش ادعا) شواهد و فکت‌های متعددی وجود دارد. برای رسیدن به این شواهد کافی است کلمه‌ی میرحسین را در شبکه اجتماعی توییتر، رسانه‌های اصول‌گرا و البته گروه‌های کفت‌و‌گوی تلگرامی جستجو کنید تا به حجم چشم‌گیری از تحلیل‌ها و برداشت‌ها و نقد‌ها و گاه ناسزاهای کاملا متضاد برسید.

چرا؟

یکم؛  میرحسین، تنها سیاست‌مداری که در ایران با نام کوچک شناخته می شود، در وقایع پس از انتخابات ۸۸ ، با وجود این‌که -متاسفانه- هیچ‌گاه رهبری جنبش سبز را نپذیرفت ، اما ۱۷ بیانیه ( و به روایتی ۱۸ بیانیه) در همراهی با جنبش و هم‌سو با معترضان صادر کرد که فارغ از جهت‌گیری سیاسی و موافقت‌ها و مخالفت‌ها، هر کدام در نوع خود در ادبیات سیاسی ایران کم‌نظیر بودند. گزاف نیست اگر گفته شود، در آن‌ روزهای سرشار از خبر و خشونت و التهاب، هر کدام از بیانیه‌ها خون تازه‌ای در رگ‌های جنبش سبز بود و هر کدام  هربار با ایجاز و دقت منحصر به‌فرد و هنرمندانه‌ای راه و چاه را به معترضان و سیاست‌مداران و حاکمان گوش‌زد می‌کرد ( در این‌جا منظور درستی یا نادرستی محتوای بیانیه‌ها نیست که در جای خود قابل طرح و نقد و نظرند)
بیانیه‌ی اخیر میرحسین -متعاقب کشتار آبان ۹۸- همان سبک و ادب و ادبیات را دارد. اگر به حساب مبالغه گذاشته نشود، واژه‌ها به دقت و با اقتصاد کامل ادبی و سیاسی سر جای خود قرار دارند تا پیام میرحسین بلکه رویکرد میرحسین به سیاست و مردم را نمایش دهند.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70124

خدا گریست، ما هم گریستیم
عبدالکریم سروش

امسال آذر زودتر از راه رسید. هنوز آبان نگذشته بود که آذر آمد. آذری را می‌گویم که تحریم‌ها و حرام‌خواری‌ها به جان بی‌طاقت مردم افکند و آنان را به خیابان‌ها فرستاد تا گلوله آتشین بستانند و جان شیرین در بازند. آذری را می‌گویم که گرانی بنزین بر افروخت و رخت و تخت محرومان را سوخت. معرکه‌ای که ملک‌الموت دران عجب چالاک بود، جان می‌ستاند و خون می‌افشاند.

امّا خدا گریست. ما هم گریستیم. آخر او این جان‌ها را به عبث نیافریده بود. مگر او نبود که به پیامبرش داوود گفت دستان تو خون ریخته‌اند و شایسته ساختن معبد نیستند؟ ( تورات: کتاب ملوک.ابن عربی: فصوص الحکم.فصّ داودی)

می‌بینم که اینک آن جان‌های از قفس رهیده در آغوش خداوندند. خدایا عزیزان‌شان هم محتاج نوازش تو‌اند، مهربانیت را از آنان دریغ مدار. خدایا قاتلان هم مستوجب عقوبت تو اند، غضبت را بر آنان فروبار.

آن‌چه بر ایران رفت شورشی کلان و گران بود اما انقلاب نبود، پیش‌انقلاب هم نبود،. ارتجاع سلطانی و تروریسم آلبانی، «آن زال سپید ابرو واین مام سیه پستان»، سرخاب رخ و عنّاب لب را از جای دیگر طلب کنند که این‌جا جز خون جوانان چیزی بر سنگفرش نیست.
حکّام جائر و سنگدل ایران هم اشتباه شاه را تکرار نکنند و آزموده را دوباره نیازمایند و تا مجالی برای توبه باقی‌ست توبه کنند و دست از خونریزی بردارند و با خلق ستمدیده و آزرده و تبعیض‌کشیده و اشتلم‌شنیده و جوان‌باخته از درِ آشتی در آیند و در مقابل خلق نرمشی قهرمانانه و مهربانانه کنند و نصرت را با ارعاب نخرند و امنیّت را به بهای استبداد نفروشند و آزادی و عدالت را که حق مردم است از آنان دریغ ندارند و نعمت ثروت و قدرت را عادلانه توزیع کنند، به رسانه‌ها و انتخابات آزاد تمکین کنند، اسیران سیاسی و محصوران دلیر را رها کنند و ریه‌های جامعه را از هوای رهایی پرکنند و به صدای مردم که صدای خداست، گوش بسپارند. مدّاحان را از خود برانند و حق‌گویان را قدر نهند و بر صدر بنشانند. قبای خواجگی از تن بدر کنند و کفش و دستار خدمت بپوشند. دشمن‌هراسی را چندان فربه نکنند که جا را بر دوستان تنگ کند، مرهمی بر جراحات مردم نهند و حقوقشان را بپردازند تا دل‌ها  آرام گیرد و غبار از جان‌ها بر خیزد، تا طعمه راهزنان نشوند و بیگانه بدخواه را به خانه و خرگاه خود راه ندهند.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70137

بیانیه جمعی از نواندیشان دینی ایران در محکومیت برخورد داعشی با قرآن
🍃مبلغان رسمی دین در ایران از تنوع بشری بیزارند و دشمن آزادی‌اند

زیتون– جمعی از نواندیشان دینی ایران در محکومیت برخورد داعشی با قرآن برای ترساندن مردم بیانیه‌ای صادر کردند.

در بخشی از این بیانیه آمده است«تنها فرق حاکمان و مبلغان دستگاه تبلیغات رسمی با گروه گمراه دولت اسلامی شام (داعش) که خود را سنّی می‌انگارند فراتر از اینکه اینها خود را شیعه می‌خوانند چیست؟ هر دو طائفه از تنوّع بشری بیزارند و دشمنان آزادی‌اند.»

به گزارش «زیتون» این روشنفکران دینی در ادامه نوشتند که «ما این نمایش تلویزیونی را جز یک صحنه آرایی حاکمان ستمگر در روزهایی که دستشان به خون مردم بیگناه آلوده شده نمی دانیم.»

امضا کنندگان این بیانیه تاکید کردند که «هم حاکمان و مبلغان رسمی دین در ایران و هم داعش، هر دو از تنوّع بشری بیزارند و دشمنان آزادی‌اند.»
متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:

https://zeitoons.com/70161