مدرس و ترجیح میهن بر مذهب؛ در گرامی‌داشت یاد سید حسن مدرس
نصرالله لشنی

مرحوم سید حسن مدرس، در جلسه‌ی استیضاح دولت مرحوم مستوفی‌الممالک، با ابتنا و اتکا به سیاست موازنه‌ی منفی یا عدمی، سیاست خارجی آن دولت را نقد کرد و جمله‌ی معروف «سیاست ما عین دیانت ماست» را بیان کرد. اما از این جمله‌ی کلیدی، بعد از انقلاب ۵۷ و توسط رهبران جمهوری اسلامی، سوءتعبیر شد و از آن برای تائید پیوند دین و قدرت استفاده شد. حال آن‌که این جمله نه‌تنها ربطی به رابطه‌ی دین و قدرت ندارد، که اساساً نقد و نفی این پیوند و ارتباط است.

مدرس در مجلس چهارم تقنینیه و در جلسه‌ی استیضاح می‌گوید: «اگر یک کسی از سر حد ایران، بدون اجازه‌ی دولت ایران، پایش را بگذارد در ایران و ما قدرت داشته باشیم، او را با تیر می‌زنیم و هیچ نمی‌بینیم که کلاه‌پوستی سرش است یا عمامه یا شاپو. بعد که گلوله خورد، دست می‌کنم ببینم ختنه شده است یا نه. اگر ختنه شده است بر او نماز می‌کنم و او را دفن می‌نماییم و الا که هیچ. پس هیچ فرقی نمی‌کند. دیانت ما عین سیاست ماست، سیاست ما عین دیانت ماست. ما با همه دوستیم مادامی‌که با ما دوست باشند و متعرض ما نباشند.»

آن‌چنان‌که از اقوال بالا برمی‌آید، مدرس در سیاست، اصالت را به میهن و دفاع از مردم داده است

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70283

آیا انتخابات مجلس رفراندومی برای جمهوری اسلامی است؟
سکته نظام در میدان ژاله

زیتون ـ محمدرضا سرداری: در حالی که هنوز خون جان‌باختگان اعتراضات به گرانی بنزین در خیابان‌های سراسر کشور شسته نشده و دولت هیچ‌گونه آمار رسمی در خصوص تعداد کشته‌ها، بازداشت‌ها و مجروحان آن واقعه منتشر نکرده است؛ عده‌ای با مراجعه با فرمانداری‌ها در حال ثبت نام برای نامزدی در انتخابات مجلس هستند. انتخاباتی که البته نتیجه آن پیش از این اعتراضات نیز از سوی بسیاری از ناظران پیش بینی شده بود. با این وجود سرکوب شدید معترضین با سلاح گرم و کشتن صدها نفر در این اعتراضات، سایه سنگین‌تری را بر این انتخابات افکنده است.

از ابتدای ایجاد نظام جمهوری اسلامی میزان مشارکت مردم در این انتخابات تقریباً بیش از ۵۰ درصد بوده اما پرسش اساسی این است که آیا در شرایط فعلی انتخابات مجلس یازدهم با استقبال مردم روبرو خواهد شد و مشارکت در آن به سقف ۵۰ درصد خواهد رسید؟

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70282

همکاری شهرداری با نهادهای امنیتی برای شناسایی معترضان آبان ماه

سند همکاری حناچی با طائب

زیتون– منبعی مطلع از شهرداری تهران به «زیتون» خبر داده که شهرداری در شناسایی و سرکوب معترضان با سازمان اطلاعات سپاه همکاری می‌کند.
بر اساس این گزارش شهرداری تهران اطلاعات به دست آمده از سیستم‌های هوشمند نظارتی و رصد ترافیک را در اختیار سازمان اطلاعات سپاه قرار داده است.
به گفته این منبع مطلع پیروز حناچی، شهردار جدید تهران، ۵ماه پس از انتخابش به عنوان شهردار «اصلاح طلب» تهران به درخواست محرمانه معاونت سازمان اطلاعات سپاه (با امضایی از طرف حسین طائب رئیس این سازمان) برای همکاری پاسخ مثبت داده است.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70321

انفعالِ اجتماعی؛ تأملی دربارۀ «باور نادرست» از منظر ژان پُل سارتر
محمدرضا واعظ شهرستانی

تصور کنید زنِ جوانی با مردی جنتلمن برای نخستین بار در کافه‌ای قرار ملاقات دارد. مرد به نشانۀ صمیمیت و نزدیکی‌ای که هنوز به وجود نیامده است، در میانۀ صحبت دست زن را می‌گیرد. مرد چنین رفتار می‌کند تا بلکه بتواند حس خوب خود را از با آن زن بودن نشان دهد. اما این در حالی است که زنِ جوان این تماس جسمانی را دستِ کم در نخستین دیدار نمی‌خواهد ولی اگر دست خود را ولو با ملایمت از دستِ مرد بیرون بکشد به معنای امتناع و فاصله‌ای تعبیر می‌شود که چه بسا ادامۀ این رابطه را تحت تأثر قرار خواهد داد و حتی ممکن است دیدار بعدی آن‌ها را خراب کند. بهترین راهی که زن پیدا می‌کند آن است که وانمود کند که متوجه این کار مرد نشده است! در حقیقت، زنِ جوان به جای انتخاب نوع عکس العمل خود در مقابل عمل مرد، خود را به حالتی می‌زند که گویی اصلا متوجه این عمل مرد نشده است.

موقعیت بالا، مثالی است از کتاب هستی و نیستی ژان پل سارتر. سارتر بر این باور است که آن زن با وانمود کردن به ندانستن و عدم انتخاب میان گزینه‌های پیشِ  ‌رویش، خود را فراتر و مستقل از وضعیتی که در آن قرار دارد نشان می‌دهد؛ یعنی با سلب مسئولیت از خود برای انتخاب گزینه‌ای، خود را فراتر از وضعیتی نشان می‌دهد که باید در آن انتخاب کند. سارتر این حالت ذهنی زن را «باور نادرست» می‌داند. باور نادرست از نظر او «گونه‌ای روراست نبودن با خویشتن و دیگران» است. در واقع، «باور نادرست» حالتی هستی‌شناسانه و وجودی است که فرد در آن حالت، امر نادرست را به جای امر درست وانمود می‌کند و خود را قانع می‌سازد که این امر نادرست، امر درست و حقیقی است. دقیقا همانند زنِ جوان که وقتی در موقعیت انتخاب قرار می‌گیرد با باوری نادرست خود را به بیراهه می‌زند و چنان وانمود می‌کند که متوجه عمل مرد نشده است.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70335

۱۶ آذر امسال در دانشگاه‌ها
دانشگاه «هنوز» زنده است؟

زیتون ـ در حالی که فضای جامعه دانشجویی تحت تاثیر حوادث آبان ۹۸ ملتهب است نیروهای نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی بیش از سال‌های گذشته برای حضور در مراسم ۱۶ آذر دانشگاه تلاش می‌کنند.
حضور فرمانده کل سپاه و رئیس قوه قضائیه در مراسم ۱۶ آذر هم‌‌زمان  با تهدید دانشجویان معترض نشانه‌هایی از این تلاش است. با این‌همه اما دانشجویان دانشگاه علامه قرار است ساعت ۱۲ ظهر روز ۱۶ آذر در دانشکده حقوق و علوم سیاسی این دانشگاه تریبون آزاد دانشجویی برگزار کنند و با تاکید بر اینکه «دانشگاه زنده است» مطالبات دانشجویی را مطرح کنند.


انجمن فرهنگ و سیاست دانشگاه زنجان هم در مراسمی که به مناسبت روز دانشجو، در اعتراض به شرایط امنیتی دانشگاه و سرکوب اعتراض‌های اخیر در ایران، به دهان خود چسب زدند و نمایشی اعتراضی برگزار کردند.
محمدعلی زارع، مدیر کل فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران اعلام کرد: «فقط در صورتی که فردی با حکم قوه قضاییه اجازه سخنرانی نداشته باشد، از ورود این فرد به دانشگاه و سخنرانی او ممانعت به عمل خواهد آمد» او در همین گفتگو به خبرگزاری مهر گفت که «بسیج دانشجویی دانشگاه تهران از حجت الاسلام سید ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه برای حضور در مراسم ۱۶ آذر دانشگاه تهران دعوت کرده است». وی افزود که اطلاع ندارم که تاکنون این دعوت قطعی شده است یا خیر. اما اخبار رسیده به «زیتون» حاکی از قطعی شدن این دعوت است.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70330

مغالطه‌ی «تغییر تعریف» در معنای «مستضعف»
ع.ایماگر

هرگاه در جواب نقد نظری یا اعتراض عملی، معنای گفته‌ی پیشین خود را آن چنان عوض کنیم که هیچ نسبتی با معنای اوّل نداشته باشد و در ضمن ادّعا کنیم که از ابتدا همین نظر را داشتیم مرتکب مغالطه‌ی «تغییر تعریف» (definitional retreat) شده‌ایم:
 
مثال اوّل: پیش از قبول آتش‌بس شعار نظام ایران «جنگ جنگ تا پیروزی» بود ولی پس از قبول آتش‌بس در توجیه نرسیدن به پیروزی گفته شد: در دوران حاضر این اوّلین جنگی است که به کم‌شدن مساحت ایران نینجامید. دشمن دست‌کم در پی جداکردن خوزستان از ایران و شکست انقلاب بود. همین که دشمن نتوانست به خواسته‌های خود برسد، پیروزی بزرگی برای ماست. ( در این مغالطه معنای «پیروزی» تغییر کرده است)
 
مثال دوم: سیاستمداران حکومتی می‌گفتند تحریم نفتی هیچ اثر منفی بر رشد اقتصاد ایران ندارد ولی پس از آغاز تحریم و کاهش شدید صدور نفت و منفی‌شدن رشد اقتصادی گفتند: تحریم‌ها باعث کاهش اتّکای ما به نفت و خودکفایی می‌شود و این خود دستاورد اقتصادی خوبی است.
 
معنای واژه‌ی «مستضعف» در قرآن
 سیّدعلی خامنه‌ای چند روز پیش در دیدار بسیجیان چنین گفت: «مستضعفین چه کسانی هستند؟ مستضعفین را بد معنا می‌کنند؛ مستضعفین را به افراد فرودست یا حالا اخیراً -یعنی این چند سال اخیر باب شده- اقشار آسیب‌پذیر [معنا می‌کنند]، یعنی آسیب‌پذیران؛ نه، قرآن مستضعف را این نمی‌داند، قرآن می‌گوید: وَنُریدُ اَن نَمُنَّ عَلَی الَّذینَ استُضعِفوا فِی الاَرضِ وَنَجعَلَهُم اَئِمَّهً وَ نَجعَلَهُمُ الوٰرِثین؛ (قصص، ۵) مستضعفین یعنی ائمّه و پیشوایان بالقوّه‌ی عالَم بشریّت؛ این معنای مستضعفین است.»
 این عبارت چند نکته دارد:
 یک. قرآن «مستضعف» را افراد فرودست یا آسیب‌پذیر نمی‌داند.
دو. معنای مستضعف یعنی ائمّه و پیشوایان بالقوه‌ی عالم بشریّت.
سه. دیگرانی که آن را افراد فرودست معنا می‌کنند مرتکب اشتباه شده‌اند که من جزو آنها نیستم.
 هر سه نکته اشتباه است:

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70342

نامه‌ای که «سرگشاده» نیست
ابراهیم نبوی

جناب آقای خامنه‌ای
رهبر جمهوری اسلامی ایران
این نامه سرگشاده نیست، در واقع نامه‌ای است برای شخص شما که چون هیچ راهی برای رساندن آن به دست‌تان ندارم، اجبارا منتشر می‌کنم. این نامه را از این رو نمی‌نویسم که به ادامه عمر حکومت شما علاقمندم، جایی برای علاقه باقی نگذاشتید، اما متاسفانه منافع حکومت و کشور چنان در هم آمیخته است که حفظ کشور برای آدمی مثل من مهمترین موضوع است. چرا که:

یک، کینه‌های بزرگی علیه کشور ایران ایجاد شده و کشورهایی مانندآمریکا، عربستان و اسرائیل و بخش مهمی از کشورهای همسایه اگر حکومت ایران در معرض خطر قرار بگیرد، از هیچ کوششی برای ویرانی کامل آن فروگذار نخواهند کرد.

دو، علیرغم افزایش امید اجتماعی در چند ماه گذشته که به دلیل ناکامی‌های تروئیکای آمریکا اسرائیل عربستان است، خطر اصلی در داخل کشور است و حفظ امنیت مرزها و امنیت بین‌المللی به معنای وجود امنیت در داخل نیست. چرا که فضای اجتماعی کشور غرق در یاس و ناامیدی نسبت به آینده است و تا حداقل شش ماه تا یک سال آینده این وضع تغییر نمی‌کند. هر بحرانی در این مدت به‌سرعت می‌تواند تبدیل به یک شورش و اعتراض خونین شود.

سه، کشور به دلیل اداره غلط اقتصاد، وضع اجتماعی، وضعیت سیاسی و وضعیت فرهنگی و تبلیغاتی، در شرایط بی‌هنجاری و فروپاشی ناشی از بی‌هنجاری است. خودکشی‌های فراوان در معرض عمومی، خودکشی‌های خیابانی فریادهای افرادی است که حاضرند بمیرند و فقط بگویند این شرایط برای زندگی قابل تحمل نیست. این صدا را باید بشنوید. این صدا، صدای مردمان مظلومی است که مشکل نان و آبرو و حفظ خانواده و شرف خود را دارند. کشتن خانواده به دلیل احساس بی‌شرافتی جنایت است، ولی این بی‌شرافتی را الزاما پدران و مادران بد ایجاد نمی‌کنند. حکومت متاسفانه شرایط زندگی شرافتمندانه را از افراد سلب کرده است.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70346

شانزده آذر ۱۳۹۸

«اژدهای عراق» در تهران
احسان ابراهیمی

مولانا در دفتر سوم مثنوی داستانی دارد با عنوان «حکایت مارگیر کی اژدهای فسرده را مرده پنداشت در ریسمانهاش پیچید و آورد به بغداد»
خلاصه داستان وی ازین قرار است که:
مرد مارگیری در زمستان به بیابان‌های بغداد به‌دنبال مارگیری بود که به اژدهایی بزرگ و مرده بر می‌خورد، و به گمان اینکه شکاری بزرگ و غوغا برانگیزی کرده، اژدها را در میان پتو می‌پیچید و برای نمایش به داخل شهر بغداد می‌آورد. مردم از اطراف و اکناف شهر برای دیدن این اژدهای مرده به میدان شهر می‌آیند اما غافل از این‌که این اژدها در خواب زمستانی‌ست و بر اثر پوشیده شدن با پتو و تابش گرمای آفتاب بغداد، به ناگاه بیدار می‌شود و پس از کشتن تعداد زیادی از مردم، در یک آن، مارگیر را نیز می‌بلعد.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70285

اروپا هنوز «ماشه» را نکشیده است

زیتون ـ یلدا امیری: هوای روابط ایران و اروپا گرگ و میش است، مناسبات جمهوری اسلامی و اتحادیه اروپا وارد فصل جدیدی شده است همگرایی ایجاد شده میان ایران و اروپا پس از خروج آمریکا از برجام رفته رفته واگرا می‌شود. اروپا از گام های ایران برای کاهش تعهدات برجامی ناخشنود است، اما ایران می گوید اروپا شرایطی را فراهم نکرده که ایران بتواند از مزایای برجام استفاده کند و همچنان به روند کاهش تعهدات خود ادامه می‌دهد.

بر اساس گمانه‌زنی‌ها، کشورهای اروپایی در نشست اخیر ناتو در لندن مواضع خود را با آمریکا هماهنگ کرده اند تا با تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی از طریق فعالیت‌های موشکی و احتمال به کار انداختن مکانسیم ماشه، مانع حرکت بیشتر جمهوری اسلامی در مسیر کاهش تعهدات هسته‌ای شوند.
نشست کمیسیون مشترک نمایندگان پنج کشور باقیمانده در توافق هسته‌ای با حضور نمایندگانی از اتحادیه اروپا روز جمعه ۱۵ آذر در وین زیر سایه مکانیسم ماشه و نامه سه کشور اروپایی در مورد موشک های بالستیک ایران برگزار شد.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70371

آه از آن رفتگان بی‌برگشت
محسن زال

در خیزش اخیر کشته‌ها بسیارند و دردمندان و زخم‌خوردگان انبوه و حجم فاجعه حیرت‌آور. جان‌هایی گرفته شده‌اند که هر یک سوگ‌نامه‌ای را در خود می‌پرورند. اما آنچه فکر آدمی را در این وانفسای درد واندوه به خود مشغول می‌کند این است: آنکه میمیردرا همه می‌شناسند آدمیزاده ای است مثل همگان که روزی برای خواستن حداقل‌هایی از خانه خارج شده است و به خیل «رفتگان بی‌برگشت» پیوسته است اما آنکه می‌کشد کیست.
 
ستاندن جان آدمی که با تو دشمنی و شناسایی ندارد، رهگذری‌ست بی‌نام. یا صاحب فریادی‌ست که به ستیز نیامده است ،او می‌گریزد و تو به شکارش می‌روی، او می‌گریزد و تو در پی صیدش هستی. «تو» که هستی. «تو» به مثابه «قاتل».
مرگ در فرهنگ بستر سرفصلی جداست کیفیت‌ها را تغییر می‌دهد. میراندن نیز! قاتل به طور معنی‌داری با دیگران فاصله پیدا می‌کند و هراس می‌آفریند و حاشیه‌ای می‌شود، گویی آستانه‌ای را شکسته است که نبایست می‌شکست. از تابویی عبورکرده است که گناهی همیشگی را با خود دارد. کشتن‌هایی که به واسطه ایمانی رخ می‌دهند نظامی معنایی را با خود دارند که این قاتل‌بودگی را توجیه می‌کنند و حتی بازی زبانی را نیز تغییر می‌دهند. قاتل به مجاهد تبدیل می‌شود یا به چریک. اما آنکه معترضی را در خیابان می‌کشد از این سیستم معنایی نیز بی‌بهره است توجیه شکستن تابویی قدرتمند چون  «کشتن دیگری» به پشتوانه‌ای قوی نیاز دارد تا کنشگر را در خود بگیرد و به او دلداری بدهد و عذاب وجدانش را کنترل کند .او بایست بتواند به این سوال که «به کدامین گناه کشته شدند» پاسخ بگوید و با این پاسخ‌ها برای خود آرامشی بطلبد. و اگر این فرایند با وقفه مواجه بشود و سیستم توجیهی موفق نباشد، مجاهد به قاتل تبدیل می‌شود. در سرزمین ما دوران ایدئولوژی‌هایی که به راحتی می‌کشتند و کشته می‌دادند از رونق افتاده است و این کشته‌ها روی دست کشندگان خواهند ماند، در فرهنگ عامه کهن مفهومی هست که «خون به ناحق ریخته صاحبش را میجوید».
کشتن به واسطه تابو‌شکن بودنش تیغی دو لب است، اگر می‌تواند هراس را عمیق کند و معترض خشمگین را به افسردگی و سکوت وا بدارد. در سویه‌ی دیگر می‌تواند باعث عمیق‌تر شدن نفرت و شکاف اجتماعی بشود؛ عمقی که به راحتی قابل ترمیم نیست. بنابراین آنان که به راحتی دستور کشتن می‌دهند بایست بدانند که اگر این کشتن‌ها نترساند و به خانه نراند و به سکوت وا ندارد، خشم و کینه‌ای را انباشته می‌کند که میل به سرنگونی و انتقام در آن جوش می‌زند و می‌تواند بنیادی را فرو بریزد. بنا براین بر بالای پشته کشته‌شدگان قهقه مستانه‌زدن ،همیشه نشانه پیروزی نیست که می‌تواند نظرگاهی باشد برای نظاره سیلی که از دور دست چشم‌انداز را پر کرده است و با هر نهیب خود فریاد می‌زند که دروغی نیست به بزرگی: «پیروزی با ترساندن است».

https://zeitoons.com/70337

در بودجه ۹۹ چه می‌گذرد؟
سیاهه‌ی آرزوها

زیتون ـ جلیل فقیهی: روز یکشنبه، دولت لایحه بودجه سال ۹۹ را تقدیم مجلس کرد. شگفت‌آورترین نکته این لایحه، پیش‌بینی صادرات روزانه حدود یک میلیون بشکه نفت در سال ۹۹ است. این در حالی است که آخرین برآوردها بیانگر صادرات روزانه حدود ۳۰۰ هزار بشکه نفت در سال جاری است.

به نظر می‌رسد، به رغم سیطره ناامیدی بر فضای سیاسی و اقتصادی کشور، به خصوص بعد از سرکوب خونین آبان ۹۸، این تنها دولت است که همچنان به آینده امیدوار است؛ امیدی که تنه به تنه خوش باوری می‌زند و می‌تواند سرمنشا بروز دردسرهای بیشتری برای اقتصاد کشور شود.

بودجه بدون نفت؛ از خیال تا واقعیت
سقف بودجه سال آینده ۴۸۴ هزار میلیارد تومان است. این عدد در لایحه بودجه سال جاری ۴۰۷ هزار میلیارد تومان بود. البته در تابستان امسال و پس از تشدید تحریم‌ها علیه ایران، در جلسه سران قوا تصمیم گرفته شد که سقف بودجه به ۳۸۶ هزار میلیارد تومان کاهش یابد.

به این ترتیب، شاهد انبساط ۲۴ درصدی بودجه سال آینده نسبت به بودجه امسال هستیم. البته با توجه به تورم بالای ۴۰ درصدی در سال جاری، و پیش‌بینی ادامه این روند در سال آینده، افزایش «اسمی» ۲۴ درصدی بودجه به معنی انقباض «حقیقی» بودجه است.

از مجموع ۴۸۴ هزار میلیارد تومان، حدود ۳۶۷ هزار میلیارد تومان به بودجه جاری اختصاص یافته است و سهم بودجه عمرانی حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان است. حدود ۴۷ هزار میلیارد تومان هم صرف بازپرداخت دیون مالی دولت می‌شود.

منظور از بودجه جاری آن بخش از هزینه‌های دولت است که عمدتا صرف پرداخت حقوق و دستمزد کارکنان دولت و بازنشستگان می‌شود. منظور از بودجه عمرانی نیز تمام هزینه‌های دولت در پروژه‌های عمرانی و خرید کالاهای سرمایه‌ای، مثلا خرید تجهیزات یا نرم‌افزار برای ادارات دولتی است.

بر اساس گفته مقامات دولتی در سال آینده حقوق کارکنان دولت ۱۵ درصد اضافه خواهد شد. با توجه به تورم بالای ۴۰ درصد، این به معنی کاهش قدرت خرید کارکندان و بازنشستگان است.


https://zeitoons.com/70404

۱۷دانشگاه ایران: تا آخرین حد توان‌مان می‌ایستیم
#زیتون_دانشجو | ۱۳

زیتون: مراسم روز دانشجو علیرغم محدودیت‌های شدید امنیتی در دانشگاه‌های مختلف کشور برگزار شد. همزمان بیانیه شوراها و فعالین صنفی دانشگاه‌های سراسر کشور به مناسبت روز دانشجو، صریح‌ترین بیانیه‌ای بود که با امضای ۱۷ تشکل صنفی از دانشگاه‌های مختلف کشور منتشر شد.

در بخش‌هایی از این بیانیه آمده است:
•ما چگونه میتوانیم خود را پاره ای جدا از رنج جامعه‌مان بیانگاریم و در نظر نیاوریم هر روز بیش از دیروز بدل به کالاهایی ارزان میشویم که باید مقتضیات زیست خود را به قیمت جانمان طلب کنیم: همانگونه که برای تحصیل خود در دانشگاه متقبل هزینه های فراوان و متعدد میشویم، مسکن را به بهای حاصل یک عمر نیز تصور نمیکنیم و خرج بهداشت و درمانمان را به قیمت حقوق چند ماه خود میپردازیم! چنین است که آوازِ نان و کار و آزادی آبان ماه، به تمامی در گلوگاه ما دانشجویان طنین انداز شد و ده‌ها تن از رفیقان و همکلاسی‌هایمان را روانه بازداشتگاه ها نمود.
•امروز بر همگان روشن است که جریان صنفی دانشجویی دهه ۹۰ با وجود تمام زخم هایی که بر تن دارد؛ تمام قد پابرجاست. بازداشت های دسته جمعی فعالان صنفی و صدور احکام قضایی بیشرمانه برای آنان، تهدید های مداوم و تلاش برای احضار آنان به حراست و نهاد های امنیتی، ممانعت های هدفمند نهاد دانشگاه از حق برخورداری دانشجویان از تشکل مستقل، مقابله آن در برابر شکل گیری اتحادیه های سراسری صنفی و سنگ اندازی مقابل افزایش اختیارات شوراها در جهت منافع دانشجویان تنها نمونه هایی چند از فشارهایی است که ساختار حاکم متوجه فعالان مستقل دانشجویی ساخته است . تمامی این موارد در کنار فشارهای امنیتی و سرکوب سخت جریانی که ریشه در خواست های مشترک مردمان در سرنوشت دارد، تنها به سان گذاشتن پاره سنگی در برابر سیلاب است.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70473

انتخابات مجلس، تاییدها و تهدیدها
وقتی سپاه به جنتی هم هشدار می‌دهد

زیتون ـ سولماز ایکدر: هنوز مدت زیادی از سرکوب سهمگین اعتراضات آبان ماه فاصله نگذشته‌است که «انتخابات مجلس یازدهم» نقل برخی از محافل سیاسی ایران شده است.
اما انتخابات این‌بار با چالش‌هایی متفاوت مواجه است. از یک سو آوار کشته٬ زخمی و زندانیان اعتراضات اخیر هنوز بر سر مردم است٬ از سوی دیگر سپاه پاسداران به صورت علنی پا به عرصه مدیریت انتخابات گذاشته است.

برای مقامات سپاه دیگر حتی شورای نگهبان نیز به حد کفایت معتمد نیست که صلاحیت نامزدهای انتخابات را بررسی کند٬ هرچند اعضای این شورا خود نیز این بار بیش از گذشته به ترسیم «خط قرمز»‌های انتخاباتی پرداخته‌اند.

کلیدواژه تمامی این خط و نشان کشیدن‌ها نیز پیشتر توسط رهبر جمهوری اسلامی معرفی شده بود: «جوان مومن و انقلابی»

آیت‌الله خامنه‌ای٬ رهبر جمهوری اسلامی پیشتر در تبیین بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی گفته بود باید «جوانان مومن و انقلابی» بر سر کار بیایند. او طی یک سخنرانی دیگر نیز خطاب به «جوانان مومن و انقلابی» گفته بود: «اینها به شما میدان نمی‌دهند٬ خودتان باید کار را به دست بگیرید.»

این سخنان رهبر جمهوری اسلامی تبدیل به  اسم رمز انتخابات مجلس پیشِ رو شده‌است.
خط و نشان سپاه برای شورای نگهبان
بر اساس قانون اساسی بازنگری شده و تفسیر رسمی آن، «احراز صلاحیت» نامزد‌های انتخابات بر عهده شورای نگهبان است.
تا کنون٬ به رغم اعتراضات اصلاح‌طلبان و افراد مستقل در خصوص عدم استقلال و بی‌طرفی شورای نگهبان٬ رهبر جمهوری اسلامی و اعضای شورای نگهبان بر سلامت و صحت روند بررسی «احراز صلاحیت» نامزدها تاکید داشتند.
این بار اما در آستانه انتخابات مجلس یازدهم٬ سپاه یا سپاهیان سابق برای شورای نگهبان خط و نشان می‌کشند.
محمدعلی جعفری، فرمانده سابق سپاه، روز دوشنبه از شورای نگهبان خواست که برای تایید صلاحیت افراد «روی مبانی فکری» آنها تمرکز کند.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70501

در بودجه ۱۳۹۹ چه می‌گذرد؟

بازجویی سپاه در دادسرای فرهنگ و رسانه
در دادسرای امضاکنندگان بیانیه ۷۷ نفر چه گذشت

زیتون– امضا کنندگان بیانیه ۷۷ نفر یکی پس از دیگری به دادسرای فرهنگ و رسانه احضار می‌شوند.

تا کنون اکثر امضا کنندگان این بیانیه به صورت تلفنی یا کتبی احضار شده‌اند از جمله صدیقه وسمقی٬ مهدی محمودیان٬ قربان بهزادیان‌نژاد٬ آذر منصوری٬ ریحانه طباطبایی٬ حسین کروبی٬ شهین دخت مولاوردی و مصطفی تاجزاده.

بر اساس اخباری که «زیتون» به دست آورده است کسانی که تلفنی احضار شده بودند٬‌ به دادسرای امنیتی اوین احضار شده بودند. اما در نهایت در پس «اصلاحات» ابراهیم رئیسی محل بازپرسی همه امضا کنندگان به دادسرای فرهنگ و رسانه که دادسرایی در ظاهر غیر امنیتی است٬ فرا خوانده شدند.

اما در جلساتی که تا کنون برگزار شده٬ ضابطان سپاه نیز حضور داشتند.
در برگه احضاریه مصطفی تاجزاده قید شده است که این جلسه با حضور «ضابطان» برگزار خواهد شد.

یکی از امضا کنندگان این بیانیه به «زیتون» گفت که در جلسه بازپرسی٬ محمد کرمی٬ بازپرس تنها نقش منشی را ایفا می‌کرد و او در حقیقت توسط ضابط سپاه بازجویی شده است.

یکی دیگر از افرادی که در همین پرونده احضار شده،  در این رابطه توضیح داد که بازپرس این جلسه نه تنها اصل قضایی بی‌طرفی را رعایت نمی‌کرد که حتی در نحوی بازجویی٬ توهین و تحقیرهای بازجوی سپاه نیز دخالت نمی‌کرد.

یکی دیگر از امضا کنندگان این بیانیه  نیز به «زیتون» گفت که در طی جلسه بازپرسی٬ بازپرس کریمی، در قامت وکیل سپاه و از موضع شاکی پرونده٬ او را متهم کرده است.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70529

ای امید رمیده ام برگرد

هر چراغی که می‌کنم روشن
می‌وزد باد و می‌شود خاموش
ای امید از برم مرو، برگرد
سخت سختم بگیر در آغوش

می‌هراسم من از شب و سرما
کورسویی نمانده اینجا بیش
در دلم شمع تازه‌ای افروز
فکر رفتن برون کن از سر خویش

بی‌ تو تنها در این هوای غریب
من چگونه سحر کنم شب را
ای امید رمیده‌ام برگرد
کم کن از جان خسته‌ام تب را

شب پر از بوی خون و باروت است
شب پر از زوزه‌های گرگ و شغال
از دل من قدم برون مگذار
می‌کشندت ددان زبانم لال

باده‌ی ناب و بی‌غشی، بی تو
از زمستان عبور نتوانم
من به یک ساغر از تو محتاجم
تا شود گرم از آن دل و جانم

       صدیقه وسمقی
         آذر ۱۳۹۸

لاوروف در ایالات متحده
تهران در کجای روابط مسکو ـ واشنگتن قرار دارد؟

زیتون ـ نیلوفر سعیدی: سفر سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه به واشنگتن و دیدار او با همتای آمریکایی‌اش مایک پمپئو و رئیس جمهور دونالد ترامپ٬ رویداد دیپلماتیک مهمی است که نشان می‌دهد دو قدرت بزرگ جهان یعنی آمریکا و روسیه٬ با وجود همه‌ی خصومت‌ها و اختلافات٬ تمایل دارند از ظرفیت گفتگو ابزارهای دیپلماتیک نیز بهره بگیرند.
در دیدار ترامپ و لاوروف پشت درهای بسته٬ طیف گسترده‌ای از موضوعات مهم مورد بررسی قرار گرفت و از مسائلی نظیر تسلیحات چین٬ وضعیت هسته یا و موشکی کره‌شمالی٬ انتخابات آمریکا٬ فلسطین٬ لیبی٬ تعهدات ترکیه در ادلب و ابعاد مختلف بحران سوریه سخن گفته شده اما بر اساس آن چه که در بیانیه‌ی کاخ سفید آمده و همچنین بر اساس گفته‌های لاوروف٬ ایران نیز یکی از محورهای گفتگوی اتاق بیضی شکل بوده است.

ترامپ با انتشار تویتی در این باره نوشت: « دیدار بسیار خوبی با سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه و نمایندگان روسیه داشتم. درباره بسیاری از موارد از جمله تجارت، ایران، کره شمالی، معاهده منع اشاعه تسلیحات اتمی، معاهده کنترل تسلیحات هسته‌ای و مداخله در انتخابات گفت‌وگو کردیم. امیدوارم مذاکراتمان در آینده نزدیک ادامه پیدا کند.»
دونالد ترامپ٬ نام ایران را در کنار نام کره‌ی شمالی و قبل از این کشور هسته‌ای قرار داده و احتمالا خواسته نشان دهد٬ بحث بر سر ایران تا چه اندازه برای او اهمیت دارد.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/70556

بازداشت مهدی محمودیان به دلیل مخالفت با حضور ضابطان سپاه در جلسه بازپرسی

زیتون– از محل بازداشت مهدی محمودیان٬ فعال سیاسی٬ خبری در دست نیست.
به گزارش «زیتون» خانواده مهدی محمودیان از روز گذشته تا کنون موفق به یافتن محل بازداشت این فعال سیاسی نشدند.
روز گذشته (۱۹ آذرماه) «زیتون» خبر داده بود که مهدی محمودیان٬ فعال سیاسی و از امضا کنندگان بیانیه ۷۷ نفر٬ بازداشت شد.
او که همچون ۱۷ فعال سیاسی دیگر به دلیل امضای این بیانیه احضار شده بود٬ روز گذشته (سه شنبه) به دادسرای فرهنگ و رسانه رفته بود.

در نهایت این فعال سیاسی و زندانی سیاسی سابق برخلاف دیگر امضا کنندگان این بیانیه نه با قرار کفالت که با قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی بازداشت شد.
به مهدی محمودیان اتهام «اجماع و تبانی» تفهیم شده است.
بر اساس اخباری که امروز در اختیار «زیتون» قرار گرفته است مهدی محمودیان حاضر به شرکت در جلسه بازپرسی با حضور ضابطان سپاه پاسداران نشده است.
پس از اینکه این فعال سیاسی از قبول پاسخ به سوال های بازپرس شعبه چهار دادسرای فرهنگ رسانه به دلیل حضور ضابطان سپاه سرباز زد٬ درنهایت جلسه بازپرسی بدون ضابطان اطلاعات سپاه برگزار شد.
صبح امروز «زیتون» خبر داده بود که در جلسات بازپرسی که تا کنون برای امضا کنندگان بیانیه ۷۷ نفر برگزار شده٬ ضابطان سپاه نیز حضور داشتند.
جلسه بازپرسی این فعال سیاسی پس از اخذ دفاع آخر به دلیل تماسی با بازپرس کریمی٬ نیمه‌کاره ماند.
پس از بازگشت بازپرس اما به ناگهان اتهام «اجماع و تبانی علیه امنیت داخلی کشور» به اتهام‌های مهدی محمودیان اضافه و قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی برای او صادر شد.
امروز در حالی که خانواده این فعال سیاسی برای کسب خبری از او به زندان اوین مراجعه کردند٬ متوجه شدند که نام او در بین لیست نام‌های ورودی به این زندان نیست.
بازپرس نیز به وکیل این زندانی سیاسی اعلام کرده که او را به یکی از بندهای امنیتی زندان اوین انتقال داده‌اند.


https://zeitoons.com/70551

اکنون جنبش سبز

زیتون– این روزها از سویی شاهد سرکوبی وسیع و خون‌بار هستیم که جامعه را به سکوت و بهتی سهمگین فرو برده است و از سویی دیگر شاهد مواجهه حاکمیت و گروه‌های مختلف با این رویداد که از شدت سهمگینی پهلو به پهلوی واقعیت رخ‌داده می‌زند.

حاکمیتی که به مردم معترض برچسب اغتشاشگر می‌زند و با همین رویه‌ی کهنه خون‌های نو می‌ریزد، بخشی از اپوزیسیون خارج‌نشینی که در وابستگی و سرسپردگی خود سعی در مصادره این اعتراضات درون‌زای مردمی دارد و از این جوی خون برای پیشبرد مقاصدی که جز افزودن رنج حاصلی برای مردم ندارد استفاده می کند و اصلاح‌طلبان بوروکراتی که خواب عمیقشان حتی با صدای گلوله‌ها نیز پایان نیافته‌است و همچنان خیال خام و موهوم حضور در قدرت به هر هزینه را در سر می‌پرورانند و بی‌مسئولیتی‌شان را در قامت اتخاذ مواضع دوپهلو نشان می‌دهند. این مثلث ویرانگر که عمده رسانه‌ها را در اختیار دارند حس سردرگمی و سرخوردگی را در جامعه افزایش می‌دهند.
آبان ماه ۹۸ نقطه‌ای بود که مردم مبتنی بر آگاهی جمعی-تاریخی، اعتراض و فریاد خود را معطوف به مقامات و نهادهای غیردموکراتیکی ابراز کردند که آزادی و عدالت را توامان از آنان سلب کرده‌است و به خصوص با درپیش گرفتن برنامه اقتصادی رانت محور و مبتنی بر فساد، معیشت حداقلی قشرعظیمی از جامعه را ناممکن ساخته‌است. جدای از نادیده گرفتن عاملیت مردم، بی اهمیتی عدالت در گفتمان گروه‌های بالاست که نقاب تفاوت از چهره‌هایشان می‌زداید و وجه مشترک غیرمردمی بودنشان را نمایان می‌سازد که به خصوص در همسانی برنامه اقتصادی مطلوب آنها رخ می‌نمایاند.
اما این اولین باری نبود که جانمان را به کف گرفتیم و آرمانمان را به حنجره نواختیم و البته ناشنیده ماندیم. انقلاب مشروطه، نهضت ملی ۳۲، انقلاب ۵۷ و جنبش سبز ایستگاه‌های معجزات ناکام پیشین ما بودند.
در این فضای سردرگمی و زمانه‌ای که مسببان و تشدیدکنندگان وضع موجود اغراض و منافع خود را به عنوان راه حل جا می‌زنند اگر به دنبال چراغی برای رهسپار شدن به سمت آینده روشن تر و فراهم آوردن گفتمانی برای عبور از این وضعیت و چرخه ناکامی چاره‌ای جز اتکا به خود آموختن از تجربیات جمعی پیشین نداریم.
همین ضرورت بازخوانی و تفسیر روزآمد از آنها ما را بر آن داشت تا در تلاشی جمعی تحلیلی از بیانیه‌های میرحسین موسوی به مثابه اسنادی دست اول که عصاره جنبش سبز را در دل خود دارند، ارایه دهیم.
این نوشتار پیش از این به صورت تفکیک‌شده انتشار یافته است اما پس از وقایع آبان‌ماه و همین‌طور اتخاذ موضع شجاعانه، مسئولانه و اصولی میرحسین موسوی از دل حصر که در امتداد یک دهه پایداری و همراهی او با مردم است،‌ما را بر آن داشت تا مجموعه‌ای منسجم از آن نوشتار را به صورت  این  کتابچه  منتشر کنیم.

جمعی از فعالین سابق دانشجویی

دانلود متن کامل کتابچه

موضع بریتانیایِ جانسون در قبال ایران چه خواهد بود؟

زیتون ـ یلدا امیری: پیروزی پرقدرت بوریس جانسون در انتخابات بریتانیا تیر خلاصی به نظریه پردازان چندجانبه گرایی و ایده‌های جهان‌وطنی بود. به نظر می‌رسد که این پیروزی قاطع او را مصمم کرده که برگزیت را تا یک ماه و نیم آینده اجرایی کند و دستان بریتانیا را از دستان اتحادیه اروپا بیرون بکشد. سیاست‌ها و شعارهای بوریس جانسون سبب شد که حزب محافظه‌کار اکثریت مطلق کرسی‌ها را از آن خود کند. جرمی کوربین، رهبر حزب کارگر اعلام کناره‌گیری کرده است.
صبح جمعه تمام روزنامه‌های چاپ بریتانیا از پیروزی همه‌جانبه بوریس جانسون و ناکامی بزرگ جرمی کوربین نوشتند.
در این میان مواضع بوریس جانسون، نخست وزیر محافظه کاری که «سم نایت» نویسنده نشریه نیویورکر او را دیوانه می خواند در قبال ایران تفاوت عمده ای با رقیبش جرمی کوربین دارد.

طرفدار حکومت ملاها
کوربین رهبر حزب کارگر مشخصا مواضعی جانبدارانه نسبت به حکومت ایران دارد. تا جایی که بارها با شبکه برون مرزی جمهوری اسلامی، پرس تی وی مصاحبه کرده و از حکومت ایران حمایت کرده است. او توسط جانسون به «حمایت از حکومت ملاهای تهران» متهم شد. در مرداد ماه امسال بوریس جانسون، که به تازگی نخست‌وزیر شده بود در اولین سخنرانی خود در جمع نمایندگان مجلس عوام، در پاسخ به جرمی کوربین، رهبر حزب کارگر، در مورد تعامل او با ایران، به شدت از او انتقاد کرد.


https://zeitoons.com/70600