زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
ایران و منطقه؛ پس از سلیمانی
محمدجواد اکبرین

پس از عملیات بامداد جمعه سیزدهم دی‌ماه و ترور حاج قاسم سلیمانی، ابومهدی المهندس و همراهان‌شان، مهم‌ترین پرسشی که وجود دارد پیش‌بینی واکنش جمهوری اسلامی به این عملیات آمریکاست.
برای نزدیک شدن به پاسخ این پرسش، می‌توان از مدل رفتار هم‌پیمانان ایران در موارد مشابه کمک گرفت. چون حزب‌الله و الحشد الشعبی و سپاه قدس در معادلات‌شان الگوها و تحلیل‌هایی همسو دارند.

۱) در ۱۲ فوریه سال ۲۰۰۸ سردار عماد مغنیه (معروف به حاج عماد) که جایگاهی هم‌وزن قاسم سلیمانی برای حزب‌الله لبنان و جامعه‌ی شیعی هوادارش داشت و سال‌های درازی یار و مشاور و هم‌رزم سلیمانی بود ترور شد. او را در نزدیکی یک مدرسه ایرانی در محله کفرسوسه دمشق با بمب‌گذاری در اتومبییلش ترور کردند. حزب‌الله لبنان اسرائیل را مسئول ترور او دانست و سید حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله قسم خورد که انتقامش را خواهد گرفت. بعدها تلویزیون المیادین (ارگان غیر رسمی جمهوری اسلامی) در تحلیلی اهمیت این تهدید را علاوه بر وجه نظامی‌اش دارای وجهی شرعی دانست، چون قسم به خداوند، مسئولیتی شرعی می‌آورد که باید ادا شود. این تهدید آمیخته با قسم اما هرگز ادا نشد.

۵سال بعد «حسان القیس» سردار عالی‌رتبه حزب‌الله که مسئولیت حساس تکنولوژی پهپادها را نیز بر عهده داشت با شلیک مستقیم اسلحه در جنوب بیروت و در نزدیکی حوزه استحفاظی حزب‌الله ترور شد. ۲۰ دسامبر ۲۰۱۳ یعنی چند روز بعد از ترور او، نصرالله در آئین گرامیداشت فرماندهان حزب‌الله گفت قاتلان سردارانش را «دیر یا زود» مجازات می‌کند و این عملا به آن معنا بود که توان لازم برای انتقام و عمل به وعده‌اش هنوز فراهم نشده است.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71488
«زمان و مکان مناسب» برای «انتقام سخت» کدام است؟

زیتون ـ سولماز ایکدر
: جمعه برای مردم ایران و منطقه روزی سخت بود. روزی که سردار قاسم سلیمانی٬ فرمانده سپاه قدس٬ کشته شد. عزاداران قاسم سلیمانی و کسانی که از مرگ او شاد شده بودند٬ حتی بی‌تفاوت‌ها٬همگی به این سوال مهم می‌اندیشدند که «پس از این چه خواهد شد؟»

هم‌زمان با انتشار خبر کشته شدن قاسم سلیمانی، هشتگ #انتقام_سخت توسط هواداران جمهوری اسلامی در ایران داغ شد.  عراقی‌های حامی جمهوری اسلامی نیز با هشتگ #سننتقم وعده گرفتن انتقام مرگ قاسم سلیمانی را دادند.

مسئولان جمهوری اسلامی: سخت و قاطع اما بی‌عجله
آیت‌الله خامنه‌ای٬ رهبر جمهوری اسلامی٬ مهمترین پیام سیاسی را پس از کشته شدن قاسم سلیمانی صادر کرد. آیت‌الله خامنه‌ای در ساعات اولیه روز جمعه پیام تسلیتی فرستاد و گفت که :«انتقام سختی در انتظار جنایتکارانی است که دست پلید خود را به خون او و دیگر شهدای حادثه‌ی دیشب آلودند.»

پس از او دیگر شخصیت‌های سیاسی و نظامی٬ یکی پس از دیگری «شهادت» قاسم سلیمانی را «تبریک و تسلیت» گفتند و  وعده «انتقام» دادند؛ اما در موقعیتی مقتضی. حسن روحانی٬ رییس جمهوری٬ در پیام تسلیتش نوشت: «بی‌تردید انتقام این جنایت هولناک را ملت بزرگ ایران و دیگر ملت‌های آزاده منطقه، از آمریکای جنایتکار خواهند گرفت.»

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71503
قاسم سلیمانی، «قهرمان ملی» یا «بازوی سرکوب»

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس در اثر شلیک هوایی یک پهپاد آمریکایی به خودروی حامل وی در نزدیکی فرودگاه بغداد جانش را از دست داد. به گفته رسانه‌ها این پهپاد از پایگاه نظامی امریکا در قطر پرواز کرده بود. در این حمله هوایی ابومهندس، فرمانده سپاه حشد الشعبی عراق و همچنین تعدادی از اعضای سپاه پاسداران و فرماندهان حشد الشعبی نیز جان باختند.

پس از اعلام خبر جان باختن قاسم سلیمانی در عراق، جنگ لفظی بر سر این که وی شهید شده، کشته شده یا ترور شده در میان فعالان شبکه‌های مجازی بالا گرفته. برخی از ایرانیان که حتی با نظام جمهوری اسلامی زاویه دارند اقدام آمریکا را ترور و نقض قوانین بین‌المللی خوانده و از قاسم سلیمانی به عنوان یک نظامی میهن‌پرست تجلیل کرده‌اند؛ در مقابل برخی دیگر از ایرانیان نیز سردار سلیمانی را بازوی آیت‌الله خامنه‌ای خوانده و وی را یکی از عناصر سرکوبگر نظام معرفی می‌کنند. اما قاسم سلیمانی چرا و چگونه مورد هدف آمریکا قرار گرفت؟

ابهامات بر سر نحوه حمله به کاروان قاسم سلیمانی و همراهانش
همه چیز از حمله گروهی ناشناس به یک پایگاه آمریکایی در کرکوک عراق آغاز شد. حمله‌ای که یک پیمانکار آمریکایی را کشت و تعدادی از نظامیان عراقی را کشته و زخمی کرد. با این که هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفت اما آمریکا و انگلیس گروه «کتائب حزب الله» را بخشی از ارتش حشدالشعبی است متهم به دست داشتن در این حمله کردند. اما فرمانده حشدالشعبی که در عملیات هوایی آمریکا به همراه سلیمانی کشته شد؛ این ادعا را تکذیب کرده و آن را به داعش نسبت داده بود. با این وجود آمریکا این اقدام را بلافاصله تلافی کرد و در حمله  به پایگاه این گروه تعدادی از جمله برخی از اعضای سپاه پاسداران کشته شدند.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71534
ترور سلیمانی و شکاف‌های اجتماعی
احسان ابراهیمی

واکنش‌ها به ترور قاسم سلیمانی در عراق توسط پنتاگون، جدا از موضع ما درباره تروریستی بودن یا نبودن آن، بار دیگر شکاف و نقار موجود در جامعه ایران را به روشنی هرچه تمام تر آشکار و عیان کرد. دوقطبی نمایان شده در پس و بعد از این رخداد تاریخی، که پس از سرکوب شدید اعتراضات آبان ماه روی داد، شایسته بررسی جامعه‌شناسانه است تا برای درمان آن راهی اندیشیده شود.

۱- نگارنده چندی پیش در مطلبی با عنوان «پرخاشگری ایرانیان و بن بست بدیهیات» تلاش کرد در ساختاری تحلیلی، دلیل این حجم پرخاشگری در فضای مجازی و واقعی ایرانیان را تبین نماید. یکی از دلایلی که در آن نوشته بیان کردم، «بدیهی ستیزی»‌ بود که از طرف نظام سیاسی در طول این ۴ دهه در ذهن و ضمیر ایرانیان سلطه پیدا کرده و به نحو عجیبی منجر به تنش و شکاف میان ایرانیان شده است. این بدیهی‌ستیزی در گردشی غیرمستقیم امروزه دامن بعضی از مخالفان سرسخت جمهوری اسلامی را نیز گرفته و در روبرو شدن با مشکلات، معضلات و راه حل‌های گذار از شرایط موجود، (و هر رخدادی مثل مورد اخیر ترور سلیمانی) خود را آشکار می سازد. نمونه‌هایی را از این بدیهی ستیزی می توان برشمرد:
۱-۱- ترور، امری مذموم و نادرست است.
۱-۲- حقوق بین الملل، ترور را مجاز نمی شمارد. جدا از عامل و هدف آن.
۱-۳- مخالفت با ترور سلیمانی، به معنای تایید کشتار و سرکوب جمهوری اسلامی و وی نیست.
۱-۴- مخالفت با ترامپ و دولتش به معنای طرفداری از جمهوری اسلامی نیست.
۱-۵- ترور افسر ارشد یک نظام سیاسی در کشور ثالث، تجاوز به حریم حقوقی آن کشور (ثالث) است.
۱-۶- مخالفت با ترور سلیمانی به معنای تایید تمام یا جزیی از کارنامه وی نیست.
۱-۷- نظام بین الملل را بر اساس ترور نمی توان پیش برد.
۱-۸- مخالفت با ترور، عام و جهانشمول است و شامل ترورهای جمهوری اسلامی در کشورهای دیگر نیز می شود.
۱-۹- آمریت و مباشریت و عاملیت در حقوق جزا از هم جدا شده اند و مسئوولیت کیفری متفاوتی دارند.
در ساعت‌ها و روزهای پس از ترور سلیمانی، درهم آمیختن موارد بدیهی بالا چه از سوی طرفداران تنگ‌نظر جمهوری اسلامی و چه بعضی از مخالفان سرسخت آن، فضای مجازی و واقعی را چنان متشنج نموده که نشانه‌هایش را می‌توان به روشنی دید. یکی از اصلی‌ترین قربانیان این فضای بدیهی ستیز و دوقطبی، نقد و تبیین درست ماجرا و تحلیل منصفانه رخداد اخیر است. امری که همگان بدان نیازمندیم.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71544
ترور قاسم سلیمانی؛ هدیه‌ی ترامپ به خامنه‌ای
محسن حیدریان

ترور قاسم سلیمانی، به مبارزه مرد خود‌ساخته و توان‌مندی پایان داد که از همان آغاز شکست خورده بود. دنیای فکری این سردار که همه چیز در آن با رنگ مذهب و ولایت مطلقه فقیه افسون‌زده شده بود، تاب رودررویی با روشنایی و آگاهی را نداشت. اما تمامی سویه‌های منفی و نیز بعضا مثبت زندگی و مبارزه او مثل پیکار با داعش و تجاوزگران صدامی، اینک هم‌چون یک آینه در برابر نسل کنونی ایران قرار دارد تا بازخوانی شود.

مردی که در ۶۳ سالگی با وجود کمردرد و مشکل پروستات، شگرد شفابخش خود را در میدان‌های باروت و خون و آتش خاورمیانه می‌جست. اما شخصیت و مسلک‌اش در حفره مکتبی متوهم، ناهم‌زمان و خردگریز شکل گرفته بود. لذا ستایش‌گرایانش از او «مردی افسانه»ای » و مخالفانشان از او «شیطان خاورمیانه» ساخته‌اند.

همه هوشمندی و توانایی‌های مرد خودساخته و سزاواری که می‌توانست در خدمت منافع ملی ایران قرار گیرد، با توهم برقراری آرمان ولایت فقیه در جهان اسلام ، یک‌سره افسون‌زده شده بود. توهمی که او را به اهرم تحقق هدف ایدئولوژیک «تقویت محور مقاومت» و «دفاع از حرم» در بحران سوریه و عراق تبدیل کرده بود. راهی که تنها با تحمیل قهری و خشونت‌بار قوانین اسلامی به منظور پر کردن خلا قدرت منطقه‌ای در خاورمیانه، می‌توانست هموار شود. این راه از ابتدا تا پایان، تنها می‌توانست با خون انسان‌ها، نظامی‌گری و خشونت ایدئولوژیک طی شود. پایان سردار با قطب‌نمای وارونه‌ای که او را پیش می‌برد، دیر یا زود همین بود که شد.

اینک نیز با ترور وی، فاجعه انسانی جنگی که می‌تواند در گیرد، بیش از پیش نزدیک‌تر شده است. فاجعه‌ای که هر ملاحظه‌ای را زیر سایه قرار می‌دهد. ترور این سردار، هیزمی بود که جز شعله‌ور کردن سیکل تکراری شعارها و توهمات ۴۰ ساله نظام جمهوری اسلامی علیه امریکا و اسرائیل نتیجه‌ای ندارد. ترور سلیمانی این امکان را به ماشین پروپاگاندای مذهبی داده است که اسطوره تازه‌ای بسازد که هیچ نسبتی با منافع ملی و زندگی واقعی جامعه امروزی ایران ندارد.

نظامی که در دروغ‌گویی، سوگواری و شهیدپروری نظیری در دنیا ندارد، اکنون فرصت دوباره‌ای یافته که همه گناهان و خظاهای خود را را گردن دیگران بیاندارد. نظامی که شهد انتقام را دوای درد خود می‌داند. این نیاز انتقام گرفتن، حس قدرت می‌دهد و برای اقلیتی حاکم لذت‌بخش است. عطش قدرت و انتقام‌جویی و میل به کنترل و انحصار مطلق، درست همان چیزی بود که ، خامنه‌ای در اوج ناکامی‌ها به آن نیاز داشت.

ترور سلیمانی بی‌تردید بهترین هدیه‌ای بود که ترامپ می‌توانست  در این زمان به خامنه‌ای دهد. ترامپ با رویکرد تنش‌افروزانه و غیر قابل پیش‌بینی‌اش، با فرمان ترور سلیمانی به تنها چیزی که می‌اندیشد، کسب اعتبار خدشه‌دار شده‌اش در افکار عمومی امریکا در آنتخابات پیش رو و جلب اعتماد متحدین منطقه‌ای است. مخرج مشترک خامنه‌ای و ترامپ در بهره‌برداری از خون سلیمانی، چهره‌آرایی و افرایش قدرت است و بس.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71574
قاسم سلیمانی؛ سرباز وطن یا «سرباز صفر ولایت»؟
حسن یوسفی اشکوری


از متن :

کسانی که این روزها (احتمالا تحت تأثیر فضای پدید آمده) عصبیت امپریالیسم‌ستیزی و آن هم با چاشنی ایران‌خواهی و وطن‌پرستی از کسی و یا کسانی که استکبارستیز از نوع احمدی‌نژادی را سیاست خود کرده اند باید توضیح دهند که با کدامین استدلال چنین مویه می‌کنند و حتی به افراد و یا گروه‌هایی که با آنان هم‌صدا نمی‌شوند مارک بیگانه‌پرستی و یا وادادگی می‌زنند و یا آنان را به تأیید جنایات ترامپ و همپالگی‌هایش متهم می‌کنند؟ آیا به‌راستی اینان می‌پندارند قهرمانان مورد تأییدشان با انگیزه دفاع از عدالت و دموکراسی و حقوق بشر و یا از این سو با هدف دفاع از ملیت و ایران و منافع ملی در عراق و سوریه و لبنان و یمن و دهها جای شناخته و ناشناخته دیگر با القاعده و داعش و عربستان و اسرائیل می‌جنگند؟ وقتی که خود طرف با افتخار و احیانا صادقانه خود را «سرباز صفر ولایت» می‌خواند و اذعان دارد هرچه دارد از مقام ولایت و نظام ولایی دارد، چگونه می‌تواند «سرباز صفر وطن» باشد؟ مگر این که استدلال کنیم از آنجا که ایران به صورت تصادفی فعلا در ام‌القرای امپراتوری ولایت قرار گرفته است بالملازمه به سود ایران هم هست. اما چنین استدلال سستی به کلی مردود است و حداقل به کار وطن‌پرستان نمی‌آید. در هرحال این قهرمان‌پرستان شبه ملی‌گرا اول باید مقدمات استدلال را ثابت کنند و آنگاه استدلال خود را به نحو معقول ارائه کنند.
شگفت از کسانی است که یک بار در عصر انقلاب مرتکب این خبط شده که پنداشتند هرکس با دیکتاتوری مبارزه و مخالفت کند، لزوما آزادی‌خواه است ولی دیدیم و دیدند که در عالم واقع همیشه چنین نیست. زیرا که ممکن است دیکتاتوری با انگیزه‌های فردی و یا عوامل دیگر با دیکتاتور حاکم مخالفت کند و حتی شجاعانه بجنگد ولی در نهایت به جایگزینی نظامی بسی ظالمانه‌تر منتهی شود. من جرّب المجرب حلّت به الندامه


https://zeitoons.com/71577
سلیمانی «سرباز نظام» قبل و بعد از مرگ

زیتون ـ یلدا امیری: هدف قرار گرفتن خودروی حامل قاسم سلیمانی و تعدادی از رهبران حشدالشعبی توسط نیروهای آمریکایی که منجر به مرگ همگی آنها شد، معادلات را در داخل ایران هم برهم ریخت.

هنوز جامعه ایران در شوک و سوگواری کشته‌شدگان آبان ماه بود، هنوز بر سر تعداد کشته‌ها و بازداشتی‌ها اختلاف نظر وجود داشت و مردم از حاکمیت عصبانی بودند که خبر کشته شدن قاسم سلیمانی توجه مردم را به سمت دیگری معطوف کرد.

قاسم سلیمانی چهره‌ای سیاه و سفید بود، او در ایران و کشورهای منطقه طرفداران و مخالفان سرسختی داشت. از نگاه طرفداران او ابرقهرمانی بود که یک تنه منطقه را اداره و از هستی و نیستی آنها در مقابل تروریست های داعش محافظت کرد و از دید منتقدان او بخشی از هسته سخت قدرت در ایران و مسئول بسیاری از خون های ریخته شده در سوریه، یمن و عراق بود. اما بخش کاریزماتیک و محبوب شخصیت سلیمانی تا حد زیادی با کمک تبلیغات و روایات رسانه های جمهوری اسلامی ساخته شده بود.
...
استفاده تبلیغاتی از تشییع جنازه «سردار »

جمهوری اسلامی بیشترین استفاده را از مراسم تشییع جنازه سلیمانی کرد و به این وسیله تلاش کرد قدرت خود را در عراق و ایران به نمایش بگذارد. برگزاری مراسم تشییع جنازه در چند شهر عراق و انعکاس گسترده خبری به نوعی قدرت نمایی در مقابل آمریکا بود. بر اساس گزارش‌ها ده‌ها هزار نفر در این مراسم شرکت داشتند.

در ایران نیز جنازه سلیمانی قرار است شهر به شهر بگردد و هواداران «سردار»، نمایشی از قدرت و مشروعیت جمهوری اسلامی به نمایش بگذارند. جنازه سلیمانی را ابتدا به اهواز بردند، پس از آن به مشهد، مقصد بعدی تهران است و از تهران به قم می رود تا نهایتا در زادگاهش کرمان دفن شود.

به جرات می‌توان گفت که نحوه نمایش و پوشش رسانه‌های جمهوری اسلامی در مورد زندگی و مرگ سلیمانی کاملا حساب شده بود و او بهترین سرباز جمهوری اسلامی قبل و بعد از مرگ بود.

به محاق رفتن سرکوب‌های آبان

انفجار بمب خبری کشته شدن قاسم سلیمانی، شکافی در جامعه میان موافقان و مخالفان او ایجاد کرد و از آن مهمتر اخبار مرتبط با آبان ماه خونین امسال را به حاشیه راند، تا جایی که بسیاری از نخبگان از این واکنش مردم متعجبند.

هنوز گزارش دقیقی در مورد تعداد کشته و بازداشت شدگان این حوادث منتشر نشده و ابعاد این حادثه هنوز روشن نشده است. پس از آنکه خانواده پویا بختیاری از کشته شدگان آبان ماه در پیامی مردم را به چهلم فرزند خود دعوت کردند، بازداشت شدند و هنوز در بازداشت هستند.

اما صفحات اینستاگرام پر از عکس های قاسم سلیمانی شده است. صفحاتی که بسیاری از آنها متعلق به طبقه متوسط ایران هستند. با مطالعه رفتار طبقه متوسط می‌توان دریافت که جامعه به چه سویی می‌رود. در شرایط کنونی که گفته می شود آسیب دیدگان حوادث آبان ماه اکثرا از اقشار ضعیف هستند، فراموشی و عدم حمایت طبقه متوسط می تواند آسیب جدی به آنها وارد کند.

در شرایطی که حاکمیت به دلیل اتفاقات آبان ماه با افت شدید مشروعیت روبرو بود خبر کشته شدن قاسم سلیمانی بسیاری را به صف همدلان نظامی که فرمانده محبوب خود را از دست داده است، افزود. در واقع سلیمانی با مرگ خود نیز به نظام جمهوری اسلامی خدمت کرد.

در این فضا سرکوب جنبش‌های داخلی و کسانی همچنان از اعتراضات آبان سخن بگویند ساده‌تر خواهد بود و نهادهای نظامی امنیتی دست بالا را در معادلات سیاسی پیدا کردند.

متن کامل در زیتون :
https://zeitoons.com/71560
چه کسی آمریکا را از عراق بیرون می‌راند؟

زیتون ـ نیلوفر سعیدی
: امروز پارلمان عراق با طرح خروج نیروهای آمریکایی از این کشور موافقت کرد.

در همان ساعاتی که جسد بی‌جان و غیرقابل شناسایی ابومهدی مهندس از فرماندهان مهم حشد شعبی عراق برای آزمایش DNA به ایران فرستاده شد٬ عادل عبدالمهدی نخست وزیر موقت عراق٬ بخشی از نمایندگان را زیر سقف پارلمان گرد هم آورد تا برای خروج آمریکا از کشورشان تصمیم بگیرند.

این در شرایطی بود که آمریکا به خاطر حمله شبه نظامیان و هواداران شیعی کتائب حزب الله و حشد شعبی و سوزاندن بخشی از ساختمان سفارت٬ فعالیت دیپلماتیک خود را در بغداد متوقف کرده و از آن مهم‌تر٬ با کشتن قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس و ابومهدی مهندس در حوالی فرودگاه پایتخت٬ عراق را به اصلی‌ترین میدان جنگ بین تهران و واشنگتن تبدیل کرده بودند.

عادل عبدالمهدی در جلسه رای‌گیری پارلمان این کشور برای تصویب طرح خروج نیروهای خارجی از کشورش، خواستار خروج فوری نیروهای آمریکایی از عراق شد و گفت : «منفعت عراق و آمریکا ایجاب می‌کند که نیروهای خارجی عراق را ترک کنند».
البته عادل عبدالمهدی تنها نیست و مقتدی صدر رهبر جریان سائرون هم روز یکشنبه خواستار تعطیلی سفارت آمریکا در بغداد و لغو توافق امنیتی با آمریکا شد. مقتدی در نامه‌ای به پارلمان عراق این درخواست را مطرح کرده و خواستار ایجاد محور مقاومت جهانی شد.

یک قانون قدرتمند یا یک قطعنامه‌ی نمادین
انتظار می‌رفت که پارلمان عراق٬ بتواند با اجماع نظر و وحدت آراء٬ برای خروج نظامیان آمریکایی و خارجی از خاک این کشور٬ یک قانون بنویسد و متن آن از ماهیت حقوقی و سیاسی قدرتمندی برخوردار باشد. اما در شرایط فعلی٬ شیرازه‌ی امور در عراق از هم پاشیده و نمی‌توان انتظار داشت که در کوتاه مدت چنین اقدامی صورت بپذیرد و ظاهرا به یک قطعنامه نمادین و سمبلیک اکتفا کردند.

پارلمان عراق ۳۲۹ کرسی دارد و تصویب هر تصمیمی به نصف به علاوه یک٬ یعنی حداقل به ۱۶۵ رای نیاز دارد. با این حال٬ حتی ۱۹۴ نماینده شیعی پارلمان هم در این نشست شرکت نکردند و قطعنامه خروج آمریکا٬ تنها با ۱۶۸ رای به تصویب رسید. از سوی دیگر نمایندگان اهل سنت و نمایندگان کُرد هم در پارلمان حاضر نشدند.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71565
از ۲۵ خرداد ۸۸ تا تشییع «حاج قاسم»
گزارش یک تشییع

زیتون ـ مهسا محمدی
: گفته می‌شود که بعد از تشییع آیت‌الله خمینی این بزرگترین گردهمایی مردمی و مراسم تشییع یک مقام حکومتی در ایران بود.
مراسم تشییع پیکر قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس ایران و ابومهدی مهندس، مرد شماره دو حشدالشعبی و ۴ تن از همراهانشان ۲۴ساعت بعد از کشته شدنشان آغاز شد و همچنان ادامه دارد.

مراسم از روز شنبه، ۱۴دی در بغداد با حضور عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق شروع شد و در ادامه در شهرهای کربلا و نجف پی گرفته شد.
روز ۱۵دی ماه کاروان عزادارن به اهواز رسید و در آنجا مراسم تشییع مفصلی برگزار شد و سپس راهی مشهد شدند.
دوشنبه ۱۶ دی ماه هم نوبت به عزاداری تهرانی‌ها رسید، ادامه تشییع از دانشگاه تهران و با حضور رهبر جمهوری اسلامی شروع شد و عصر روز دوشنبه پیکر سلیمانی و همراهانش به قم منتقل شد.
در نهایت قرار است قاسم سلیمانی در «گلزار شهدای کرمان» به خاک سپرده شود. و یه این ترتیب این مراسم علاوه بر پرجمعیت‌‌ترین احتمالا لقب طولانی‌ترین  تشییع را هم خواهد داشت.

زوایای تشییع سلیمانی
هر چند واکنش به این تشییع سیاسی ـ ایدیولوژیک و روایت‌ها از آن متعدد و گاه متناقض بود، اما بر سر بزرگی جمعیتی که به بدرقه فرمانده سپاه قدس جمهوری اسلامی رفته بودند، جای تردیدی نیست.
نقاط اختلاف و تردید اما در جاهای دیگری است.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71614
تشییع قاسم سلیمانی؛ یک فرصتْ کاملا بیگانه
طاها پارسا

https://zeitoons.com/71623

ژانویه‌ی سال ۲۰۰۲ دو اقتصاددان برجسته، مقاله‌ای را در نشریه معتبر نیچر در خصوص تمایل انسان‌ها به «تنبیه» و «انتقام» منتشر کردند. بر اساس پژوهشی که این دو دانشمند علومِ رفتاری  بر روی ۲۴۰ دانشجوی کارشناسی ارشد در موسسه فدرال فناوری و دانشگاه زوریخ انجام دادند، معلوم شد میل انسان‌ها به تنبیه فرد متقلب بیشتر از تمایل آن‌ها به انجام دادن کارهای خوب است. «فهر» و «گاچر» نشان دادند در شرایطی که فردِ تنبیه‌کننده هیچ فایده‌ای هم از تنبیه نمی‌برد و برنامه‌ای برای آن نداشته، باز هم حاضر است آن را انجام دهد و حتی حاضر است برای آن هزینه کند و هرچه فردِ متقلب پرروتر و وقیح‌تر باشد، هزینه‌ی بیشتری بپردازد. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که تمایل به تنبیه متقلب، حتی نزد بازیکنانی که اطلاعی از جزئیات ماجرا ندارند، نیز وجود دارد.

این مقاله از سوی پژوهشگران سایر علوم هم مورد توجه قرار گرفت و معلوم شد که «فرصتِ تنبیه متقلب» می‌تواند مدلی برای «همکاری» انسان‌ها و ساختاری برای شکل‌گیری کمپین‌ها، تجمع‌ها و حتی آغاز جنبش‌های اجتماعی باشد. در تئوری بازی‌ها این نوع همکاری را «یک فرصتْ، کاملا بیگانه» می‌خوانند. منظور فرصت یا ساختاری ناشناخته و اغلب ناگهانی است که آدم‌ها را به سوی همکاری با یکدیگر سوق می‌دهد.
مثلا راهپیمایی بیست‌ و پنج خرداد ۸۸، «یک فرصتْ، کاملا بیگانه» بود. یعنی آشکار شدن ِ تقلب انتخاباتی  و فرصت ِ«تنبیه متقلب» اصلی‌ترین عامل ِ بسیج ِ مردم در آن روز به حساب می‌آمد که با شعار «رای من کجاست» یا «رایم را پس بده» خود را نشان می‌داد. هزینه‌هایی که، بعضا از سوی شهروندان عادی و بازیکنان تازه‌وارد، برای مشارکت در این جنبش پذیرفته شد، همان تمایلی بود که برای این انتقام و تنبیه متقلب با پژوهش‌های فهر و گاچر رسمیت یافته بود.

و حالا  از این منظر می‌توان، به یکی از اصلی‌ترین علت‌های تجمع کم‌نظیر مردم تهران و البته سایر شهرهای ایران مانند مشهد و اهواز در تشییع‌ جنازه‌ی قاسم سلیمانی پی برد. این «علت»، گونه‌گونی افراد شرکت‌کننده در این مراسم را نیز توجیه می‌کند، چرا که میل به تنبیه بازیگرِ منقلب و آن‌هم متقلب وقیحی چون ترامپ، فراتر از سیاست و حکومت‌ها و انگیزه‌ها و منافع فردی و گروهی، همان عامل اصلی همکاری است که این جمعیت را در کنار هم  می‌تواند گرد بیاورد؛ جمعیتی که در میان آن‌ها بازیگران تازه وارد (مردم عادی) کم نبودند و فارغ از تمام سازمان‌دهی‌ها و اجبارهای سازمانی و اداری و اقتصادی صرفا به انگیزه مشارکت در تنبیه متقلب به همکاری روی آورده‌اند.

اما نکته مهمی که تحلیل‌گران و بازیگران سیاسی را در این موارد بسیار دچار خطاهای راهبردی و تصمیم‌گیری می‌کند، تفاوتی است که میان مفهوم «همکاری» با «همبستگی» وجود دارد. یعنی «همکاری» با همبستگی و همبستگی اجتماعی تفاوت دارد و فرصتِ تنبیه متقلب الزاما و معمولا نمی‌تواند عامل همبستگی‌ساز باشد. تکرارنشدن تجمعات اولیه جنبش سبز، علیرغم برخی تلاش‌ها برای ساختارسازی و برخی فراخوان‌ها برای هزینه‌‌دادن، احتمالا فکت  و شاهد مناسبی است که بدانیم هزینه‌ای که مردم برای تنبیه متقلب می‌دهند برای انجام دادن کار خوب نمی‌دهند و همبستگی اجتماعی، فراتر از همکاری  است و  نیازمند عوامل و ساختارهای دیگری تا در میان‌‌مدت یا طولانی‌مدت بتوانند منافع بازیکنان را تامین کنند.
متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71623
قمارِ بزرگ « قمارباز»*
دیوید رافین

هنوز جهان از شوک بزرگ حاصل از ترور نابهنگام قاسم سلیماتی از سوی ارتش آمریکا در حیرتی عمیق بسر می برد. سرعت بالای تحولات و سونامی تحلیل‌های شتابزده امکان ارزیابی دقیق و کارشناسانه از وضع موجود را دشوار نموده است. درابتدای این سخن تاکید می نمایم که نویسنده این سطور به هیچ گروه و دسته سیاسی تعلق ندارد و به واسطه نشر این مطلب بدنبال هیچگونه منفعت شخصی و مادی نمی باشد. ترجیح می دهم کوتاه بنویسم. در این سطورتلاش می کنم به چند پرسش زیردر خصوص نحوه رویارویی دونالد ترامپ با جمهوری اسلامی و گزینه های پیش رو بصورت بسیار فشرده و در خور حوصله خوانندگان کم حوصله پاسخ دهم.

۱- چرا ترامپ دقیقا این مقطع زمانی را برای رویارویی مستقیم با ایران برگزید؟
۲- چرا قاسم سلیمانی در سیبل حمله تلافی جویانه آمریکا قرارگرفت؟
۳- چرا این حرکت ترامپ یک قمار بزرگ در بازی سیاست داخلی آمریکا محسوب می شود؟
متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71667
ناسیونالیسم متوهم در سوگ سردار
علی کشتگر

قتل قاسم سلیمانی موقتا به خامن‌ ای و ایادیش فرصت مانورهای تبلیغاتی جدیدی داده است. آنها در این چند روز به خوبی از فرصتی که برای دامن زدن به احساسات و عواطف اقلیتی از جامعه هشتاد میلیونی ایران پدید آمده حداکثر بهره برداری ممکن را کردند و با سازمان دادن گردهمایی ها و تظاهرات دولتی در بزرگداشت سلیمانی این دروغ بزرگ همیشگی خود را تکرار نمودند که حکومت ولایت مطلقه فقیه مورد حمایت مردم ایران است، در حالی که مردم از سال‌های گذشته در هر فرصتی مخالفت و انزجار صریح خود را نسبت به دیکتاتوری دینی و نهاد ولایت مطلقه فقیه ابراز کرده اند که آخرین آن اعتراضات به خون نشسته آبان‌ماه است.

منزوی ترین حکومتهای دنیا، از جمله جمهوری اسلامی، همواره می توانند با آوردن بخشی از اقلیت چهار یا پنج درصدی جامعه به خیابان مدعی همراهی مردم با خود شوند.
اگر حتی میلیون‌ها نفر هم در سوگواری قاسم سلیمانی شرکت کنند باز هم این حقیقت را نمی‌توان پوشاند که مردم ولایت مطلقه را نمی‌خواهند و جمهوری اسلامی ظرفیت به رای گذاشتن بقای خود به رای مردم ایران را ندارد. به قول محمد جواد اکبرین «مسئله این نیست که جمعیتِ تشییع، «مردم»اند یا نه! البته که هستند. مسئله این است که تا وقتی «مردم» فقط برای تشییع یا تقدیس، مجوّز و صدا و امنیتِ تجمع داشته باشند دیگر امکان مقایسه بین دیروزِ آبان و امروزِ دی وجود ندارد؛ اینجا گل می‌دهند آنجا گلوله». *توییتر

اکثریت جمعیتی  را که در تعزیه‌گردانی حکومتگران برای سردار سلیمانی در شهرهای مختلف ایران گرد آمدند، نمی توان طرفداران حکومت دانست، چرا که بیشتر آنان تحت تاثیر عواطف و احساسات ناسیونالیستی و انزجار از اقدام آمریکا در سوگواری‌ها شرکت کردند.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71665
شکست «برجام» از «ناتو»

زیتون ـ مهسا محمدی
: شاید بتوان گفت که از زمان انعقاد توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ تابحال هیچگاه رابطه ایران با اروپا به بدی روزهای اخیر نبوده است.
بعد از خروج یکجانبه واشنگتن از توافق هسته‌ای هر چند اروپا در میدان عمل نتوانست برای گرفتاری‌های اقتصادی ایران کاری بکند، اما روابط حسنه سیاسی‌اش را با ایران به رغم خواست ترامپ حفظ کرد. این روابط وزن و موقعیت حق به جانبی در عرصه بین‌المللی به ایران داد و از این رو  تهران به راحتی نمی‌توانست از آن دل بکند. اروپا هم این روابط کج دار و مریز را برای نگاه داشتن ایران در برجام غنیمت می‌دید.
حالا اما وضعیت متفاوت شده است. با کشته شدن قاسم سلیمانی در حمله هوایی نیروهای امریکایی به کاروان حامل این فرمانده شماره یک نیروهای نظامی ایران و بالا گرفتن تنش میان ایران و ایالات متحده، به نظر می‌رسد اروپا در سیاست‌های نرمتر پیشین خود نسبت به ایران تجدیدنظر کرده‌ است و   ایران هم دیگر تعارف را کنار گذاشته‌.

متحدان روزهای جنگ آمریکا
مقامات ایران، عراق و بعضی از متخصصان حقوق بین‌الملل، عملیات نظامی امریکا در خاک عراق علیه فرمانده نظامی ایران را ترور و ناقض حقوق بین‌المللی می‌دانند. از همین رو احتمالا ایران انتظار داشت که کشورهای اروپایی هم این عملیات را محکوم کرده به رویه‌های حقوقی داستان بپردازند و لااقل ایالات متحده را بابت آن سرزنش کنند.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71653
جور دیگر باید دید؛ قاسم سلیمانی را چگونه داوری کنیم
سروش دباغ


یکی از خطاهای شناختیِ[۲] رایج و جدی ای که انسانهای پیرامونی در داوریهای روزمره خود،  به تفاریق مرتکب می شوند، عبارتست از« تفکر همه یا هیچ».[۳] تفکرهمه یا هیچ که از آن به « تفکر سیاه و سفید»[۴] نیز تعبیر می شود؛ متضمنِ تحلیل و داوری یک سویه و مطلق اندیشی و جوانب مختلفِ پدیده مورد بحث را ندیدن و به حساب نیاوردن و احیانا انکار کردن است. فردی که مرتکب این خطا می شود، وقتی درباره فرد الف یا پدیده ب  قضاوت می کند، در پی صدور داوری های قطعی و تخطی ناپذیر و غیر منعطف است؛ داوری هایی که سویه های مختلف ماجرا را نمی بیند، مشحون از احساسات و عواطف است و از دیگران هم تحلیل و داوریِ یک سویه و قاطع و سیاه و سفید و « این یا آن» می طلبد. از اینرو، فلانی یا ابلیس صفت است، یا فرشته خصال؛ یا له فلان نظام سیاسیِ مستقرّ هستی یا علیه آن؛ یا با مایی، یا علیه ما؛ که شقوق دیگری متصور نیست و کسانی که آدمیان و پدیده ها را خاکستری می بینند و تحلیل می کنند، یا جاهل اند، یا خائن. مع الاسف، این خطای شناختی، راه را  بر تحقق گفتگوهای سودمند و رهگشا می بندد و آنچه در این میان، البته به گوش نمی رسد و سر بر نمی آورد، آواز حقیقت است.

سه روز پیش، در پی حادثه تروریستیِ تلخ و تکان دهنده کشته شدنِ سردار قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدسِ جمهوری اسلامی ایران، در ابتدای کلاس « شرح احوال و آرای شمس تبریزی»، نیم ساعتی به تحلیل ابعاد مختلفِ این واقعه مولمه از منظر خویش پرداختم.[۵] پس از انتشار فایل صوتیِ این جلسه  در کانال تلگرامی و صفحه اینستاگرام ، افزون بر لطف پاره ای از از دوستان نادیده، تعابیر تند و ناسزاها و فحش های متعددی از داخل و خارجِ کشور دریافت کردم. از تعابیر موهن که در گذریم، لبّ مدعای هجمه کنندگان، عبارت از این بود که چرا فلانی ماجرا را مثل ما نمی بیند و تحلیل نمی کند؟ چرا یکسره در محکومیت سردار سلیمانی سخن نرانده است؟ چرا این اقدام دولت آمریکا را محکوم کرده؟ چرا با جمهوری اسلامی هم نوا شده؟؟….

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71701
در غیاب قاسم سلیمانی و خارج از برجام
بازی «برد-برد» به سبک خامنه‌ای و ترامپ

زیتون ـ یلدا امیری
: سپاه پاسداران در ساعت یک و بیست دقیقه بامداد ۱۸ دی به با موشک‌های بالستیک به دو پایگاه عین‌الاسد در عراق و پایگاه دیگری در نزدیک فرودگاه اربیل در اقلیم کردستان عراق متعلق به نیروهای آمریکایی حمله کرد. این اقدام در تلافی کشته شدن قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه بود و به اسم او هم نام گرفت. گفته می شود که در این عملیات از ۳۵ موشک‌ قیام و ذوالفقار استفاده شده است.

پایگاه هوایی عین‌الاسد
سپاه پاسداران که مسئولیت این حمله را برعهده دارد، در اطلاعیه‌ای سایر دولت‌های متحد آمریکا را تهدید کرد که «هر سرزمینی، به هر ترتیب مبدا اقدامات خصمانه و تجاوزگرانه علیه جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد، هدف قرار خواهد گرفت.»
 
دیگ منازعات میان ایران و آمریکا تا نزدیکی نقطه جوش رسید. کسانی که خواهان خونخواهی قاسم سلیمانی بودند از انتقام ایران خشنود شدند و بقیه روز چهارشنبه ۱۸ دی ماه را در نگرانی و انتظار واکنش آمریکا سپری کردند.
 
با سخنان دونالد ترامپ اما در بعد از ظهر روز چهارشنبه، التهاب فروکش کرد.
ترامپ با تاکید بر اینکه هیچ نیروی آمریکایی یا عراقی در حمله ایران به پایگاه ما در عراق کشته یا زخمی نشد، گفت آمریکا آماده است تا صلح را در آغوش بگیرد. پیش از این ترامپ تهدید کرده بود که در صورت هر اقدام ایران ۵۲ نقطه حیاتی ایران را بمباران خواهد کرد.

در ساعات اولیه این حمله شبکه‌های خبری سی‌ان‌ان و فاکس نیوز در آمریکا به نقل از منابع خود گزارش داده‌ بودند که در این حملات سربازان آمریکایی کشته نشده اند. این رسانه‌ها تنها زخمی شدن چند عراقی را در این حملات گزارش کردند. اما رسانه٬های ایرانی وابسته به سپاه پاسداران از کشته شدن بیش از ۸۰ نفر و زخمی شدن ۲۰۰ نفر خبر داده بودند. نهایتا با اعلام رسمی رئیس جمهور آمریکا اخبار سی‌ان‌ان و فاکس نیوز تایید شد.

رئیس جمهور آمریکا در بخش دیگری از سخنان خود گفت: ایران باید از جاه‌طلبی هسته‌ای دست بکشد. زمان آن رسیده که بریتانیا، آلمان، ‌فرانسه و چین این واقعیت را درک کنند و از توافق برجام بیرون بیایند.

او ایران را یک حکومت حامی تروریسم در جهان نامید و گفت: «ما هرگز اجازه این را نخواهیم داد. هفته گذشته به دستور من بزرگترین و برترین تروریست جهان، قاسم سلیمانی کشته شد.»

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71716
مرگ ژنرال و فرصتی برای بازگشت
هژیر عطاری
 
قاسم سلیمانی از برترین و نخبه‌ترین شخصیت‌های نظامی جمهوری اسلامی در بغداد ترور و کشته شد. در دنیای امروز در انتخاب هر واژه در عرصه سیاست بایستی دقت و وسواس فراوان داشت. نام بردن از قاسم سلیمانی به عنوان سردار ملی یا سرمایه نظامی ایران خبط است زیرا مجموع اعمال و افعال دوران فعالیت نظامی او از زمان خاتمه جنگ ایران و عراق در برهه‌های مختلف تاریخ سیاسی ایران در دوره ولی فقیه دوم و مخصوصا در مصدر فرماندهی نیروی قدس سپاه پاسداران، در راستای منافع ملی ایرانیان نبوده است؛ این هم از برکات نظام مقدس جمهوری اسلامی است که منافع ملی نظام حاکم بر کشور با منافع ملی ایرانیان منطبق نیست.

پررنگ‌ترین نقش او در گسترش عمق استراتژیک مد نظر جمهوری اسلامی در منطقه، از خاورمیانه و شاخ افریقا تا امریکای جنوبی بود و اجرای تز هلال شیعی تحت عنوان «محور مقاومت» به عنوان یک استراتژی سازمانی بود که باعث شد نام او در محافل نظامی بر سر زبان‌ها بیافتد اما شاه بیت دوران نظامی‌گری او حفظ بشار اسد در قدرت بود. همین دقایقی پیش تصاویری از سوریه منتشر شده بود که مردم داغدار سوریه را در حال پخش شیرینی و شادی از مرگ او نشان می‌داد. بی‌شک نقش او در عقب راندن و ضربه زدن به داعش در عراق و سوریه قابل انکار نیست اما مهمترین کنش نظامی او در راس نیروی قدس، حفظ بشار اسد به هر قیمت بود. او به ظاهر در انجام این ماموریت و بقای حکومت حزب بعث بر سوریه موفق بود اما این امر بر بستری از خون و جنایت محقق گردید.
صدها هزار نفر در سوریه، در نتیجه ائتلاف نامیمون ایران و روسیه در راستای حفظ بشار اسد در سوریه قتل عام شدند و میلیون‌ها نفر آواره و مجروح و مصدوم شدند و تا سال‌ها این موج نفرت از ایرانیان در دنیای عرب و به خصوص سوریه در نتیجه جنایات نیروهای تحت امر قاسم سلیمانی باقی خواهد ماند.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71770
ما مصیب‌زدگان استبداد؛ به‌یاد مسافران پرواز ۷۵۲
احسان ابراهیمی

جایی که استبداد هست، خدا پرستیده نمی شود (مهدی بازرگان)
سال ۲۰۲۰ میلادی برای ایرانیان با موجی از مصیبت و مرگ و خطر جنگ آغاز شد. ترور قاسم سلیمانی در عراق، سپس کشته شدن دست‌کم  ۵۹ ایرانی در کرمان، ساقط‌کردن هواپیمای اوکراینی و کشته شدن نزدیک به ۱۷۰ انسان بی‌گناه، تصادف اتوبوس و کشته‌شدن ۱۸ ایرانی هم‌وطن در هفته جاری یکی از سنگین‌ترین صدمات و تلفات و مصیبت‌های جمعی ایرانیان را رقم زد، آن‌هم درحالی که هنوز داغ کشته‌شدگان آبان ۹۸ تازه بود.

تمام این اتفاقات غم‌انگیز، ریشه در استبداد داخلی نظام جمهوری اسلامی و شخص ولی فقیه دارد و اگر وی را عامل اصلی این مصیبت‌ها بدانیم نه تنها گزاف نگفته‌ایم، بل باید مصیبت‌ها و مرگ‌های این ۴ دهه را نیز بدان بیافزاییم.

وقتی استبداد و خودکامگی و خودرایی در تمام شئون کشور اینچنین ریشه دوانده و تمام نهادها و مراکز قدرت و مدیریت کشور، جزیی بی تأثیر از بیت رهبری شده‌اند، نه صدایی شنیده می‌شود و هر صدایی در نقد اوضاع منکوب و سرکوب می‌شود، هرچه می‌خواهد می‌کند و گوشش به کسی و حرفی بدهکار نیست، جز آنچه رخ داده، نمی‌توان انتظار دیگری داشت.

اگر کشور سامانی دموکراتیک و کارآمد داشت، قاسم سلیمانی نامی نمی‌بود تا با موشک دشمن خارجی منهدم شود، تا مردمان در تشییع پیکرش به دلیل رعایت نکردن ساده‌ترین اصول مدیریت جمعیت کشته شوند، پاسخ نظامی و موشکی لازم نمی‌بود تا پدافند کهنه و فرسوده روسی – کره شمالی با تکنولوژی قدیمی و دست چندم به کار بیفتد و فرزندان بی‌گناه و مظلوم ملت را در آسمان تهران ساقط کند. این مصیبت‌های همه از ساختاری برمی‌آید که جز رأی و خواست و نظر یک نفر هیچ راه و نشان و مسیری وجود ندارد.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71758
آمد بلایی ولی به خیر گذشت؟!
حسن یوسفی اشکوری
ترور جنایتکارانه ترامپ در عراق و قتل سردار قاسم سلیمانی و چند نظامی مهم عراقی دیگر و در پی آن بازتاب گسترده آن در جهان و بیشتر در ایران و اظهار خشم و نفرت و کینه قابل فهم مقامات جمهوری اسلامی و وعده «انتقام سخت»، موجی از نگرانی در جهان و بیشتر در ایران پدید آورد. نگرانی آن بود که جنگی بین ایران و آمریکا و در منطقه دربگیرد؛ جنگی که می‌توانست جز مرگ و ویرانی و احیانا نابودی ایران نتیجه‌ای نداشته باشد. از این رو برخی از نیروهای وطن‌خواه و ضد جنگ و هواخواه صلح و عدالت در ایران هر دو سوی منازعه را به خوشتنداری و تدبیر و هوشمندی دعوت کردند.

در چنین فضایی همگان در صبح‌گاه چهارشنبه ۱۸ دی ۹۸ در حالی از خواب برخاستند که ایران با شلیک چند موشک به چند پایگاه نظامی آمریکا در عراق به وعده‌اش مبنی بر انتقام از آمریکاییان عمل کرده است. مقامات آمریکایی نیز بلافاصله حمله را تأیید کردند. چنین می‌نمود که این آغاز درگیری نظامی تمام عیار بین دو دولت متخاصم و دیرین است و می‌رود که به فرجامی خونین و ویرانگر در منطقه و در ایران منتهی شود. اما زمان زیادی طول نکشید که واکنش‌ها در تهران و واشنگتن نشان داد که به تعبیر تصادفا درست آقای ترامپ «همه چیز خوب است». نگرانی اساسی آن بود که دعوی اولیه مقامات نظامی ایران درست باشد که قتل هشتاد نفر نظامی آمریکایی راست باشد. زیرا تلفات جانی و آن هم از نظامیان برای آمریکایی‌ها اصلا قابل تحمل نبوده و نیست. اما خوشبختانه خبرهای رسیده از تهران نشان داد که ایرانیان نیز هوشمندانه عمل کرده و به گونه‌ای رفتار کردند که هم انتقام گرفته باشند و هم تلفات جانی نداشته باشد. هرچند آقای خامنه‌ای مدعی است که این فقط یک سیلی بوده و انتقام سخت را موکول کرده به خروج آمریکایی‌ها از منطقه اما روشن است که آن نیز اگر بلوف و وعده سر خرمن نباشد یک روند سیاسی است و در صورت امکان به‌تدریج خواهد بود. این بدان معناست که سیاست انتقام‌ستانی سخت نظامی، به فاز دیپلماسی منتقل شده است.

برآمد این تحلیل آن است که تا این لحظه همه‌چیز خوب است و انتقال پیام مسالمت‌جویانه نیز از دو سو انجام شده و یا می‌توان چنین نتیجه‌ای گرفت. حداقل آن است که تا این لحظه از یک جنگ تمام عیار و فاجعه‌بار فاصله گرفته‌ایم.
اما و هزار اما بلایی که آمده بود واقعا به خیر گذشته است؟! چنین می‌نماید و چنین باد، ولی هنوز خطرهاست. واقعیت این است که اگر هم در تهران تدبیری و درایتی در کار باشد، متأسفانه در واشنگتن و به ویژه در شخص ترامپ چندان تضمینی وجود ندارد. به ویژه خناسانی می‌توانند در این میانه از دو سو فتنه‌ها بیفکنند و آتش‌ها بیفروزند.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71785
حدیثی با حاکمان
عبدالکریم سروش

آسمان می‌گفت آن دم با زمین
گر قیامت را ندیدستی ببین
عقل حیران که چه شورست و چه حال
تا فراق او عجب‌تر یا وصال

می‌دانم که حاکمان ایران غرق سرور و غروراند. چنین جمعیت ها‌‌یلی را در بدرقه مرگ عزیزی حافظه تاریخ معاصر کمتر به یاد دارد. شاید تشییع پیکر کمال آتاتورک٬جمال عبدالناصر و روح‌الله خمینی با آن قابل قیاس باشد و بس. ایران در سوگ سردار سلیمانی یک‌پارچه دریغاگو شده بود؛ پدیده‌ای که مخالفان و موافقان حکومت در هضم و درک آن هم‌چنان عاجزند و حسرت نیم‌پاره از هزارپاره آن را می‌برند  به خصوص ارتجاع سلطانی و تروریسم آلبانی که دست حیرت به دندان می‌گزند و دندان حسرت به هم می‌سایند.
....

اینک نوبت حاکمان است که غرّه این اتفاق غرورآفرین نشوند بل این حرکت بزرگوارانه مردم را پندگیرانه ارج نهند و هوشمندانه مدارا و مروت پیشه کنند و دست از خواجگی و سروری و ستمگری بردارند و با این خلق وفادار و نجیب از در آشتی درآیند. صلای صلح دهند و نرمش قهرمانانه و خضوع مهربانانه کنند٬ حاجات‌شان را برآورند٬ محصوران و زندانیان سیاسی را رها کنند٬ و از جفاهای رفته برآنان پوزش بطلبند و درصدد جبران زیانشان برآیند٬ زندان‌ها را از شکنجه‌گران پاک کنند و اعتراف‌گیری‌های دروغین و ننگین را براندازند٬ آزادی را که حق مسلم ملت است، به آنان بازگردانند٬ انتقام‌جویی را فرو نهند٬ به فکر صلاح و فلاح ملک و ملت باشند٬ انتخابات راستین برگزار کنند و ‌صیانت صندوق‌هارا واجب شمرند و دست تقلب در آراء مردم نبرند٬ مزاج‌گویان و متملقان را از خود برانند و عاقلان و صاحب‌نظران را در رایزنی‌ها مشارکت دهند و از آنان برای نقد و ارشاد منت پذیرند و مردم را به حقیقت مالک این دیار و ولیّ‌نعمت خود بدانند٬ بر طبل غلامی و غمناکی نکوبند٬ دیده ناظران تنگ نظر نظارت استصوابی را فروبندند٬ دریچه‌های آگاهی را بر روی مردم نبندند٬ رسانه‌ها و احزاب را آزاد بگذارند٬ داوری مردم را به سمع قبول بشنوند و صدای مردم را به راستی صدای خدا بینگارند٬ با وعده‌های بهشتی خود جهنم نیافرینند و به وعده‌های خود وفا کنند٬ و دهان یاوه‌گویان خرافه‌گستران را بشکنند٬ حقوق بشر را محترم بشمارند و شعبده‌بازانه بر حق‌کشی‌های خود پرده تزویر نیفکنند٬ با اهل سنت و دیگر ادیان و مذاهب برادرانه و مهربانانه رفتار کنند و شبهه تبعیض را فربه‌تر نکنند.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/71756
ام‌القرا یا دارالعجزه
ابراهیم نبوی


از متن :
خامنه‌ای در شرایط زنده بودن سلیمانی حداقل سه تا آس درجه یک در دستش داشت، در مقابل ترامپ و نتانیاهو و بقیه تقریبا هیچ نداشتند. ترامپ با سادگی تمام، تجربه ربع قرن نفوذ ایران و سپاه قدس را از غزه و لبنان تا افغانستان و عراق و سوریه، و همزه وصل کل جبهه مقاومت را به سادگی آب خوردن از دست داد. تنها چیزی که می‌توانست در برابر ارزش نظامی سردار سلیمانی در یک انتقام سخت برابری کند، زدن کلیه میادین نفتی عربستان، امارات و کویت بود، و همچنین بستن تنگه هرمز و ورود به تنش. البته که این‌ها به معنی نابودی کامل جمهوری اسلامی ایران بود، که فعلا هم هیچ تفاوت مهمی نکرده است، اما بچه‌بازی حمله به یک شهرک سابق محل استراحت آمریکایی‌ها که زمانی در آن یک فروشگاه مک دونالد و یک شعبه استارباکس هم بوده، تبدیل شد به انتقام سخت و البته آیت‌الله خامنه‌ای اعلام کرد انتقام سخت ما بیرون راندن آمریکا از عراق است، انگار که آمریکا جز به دعوت ایران به عراق آمده و جز با هماهنگی ایرانی در همه این مدت در عراق عملیات کرده است. در ماجرای قاسم سلیمانی عجز کامل در حفاظت اطلاعاتی، عجز کامل در بهره‌برداری دیپلماتیک و در عوض تبدیل آن به بهره‌برداری داخلی لوس و بی‌مزه‌ای که دیگر نخ نما شده است.
عجز در اداره برنامه فروش جسد قاسم سلیمانی نیز مشکل دیگر حکومت بود. ده‌ها تن بخاطر اینکه دوست نداشتند شبیه روحانیون در این ماجرا دخالت کنند، دستگیر و تهدید شدند و سردار سلیمانی در کمتر از سه روز از عامل وحدت ملی به لولوخورخوره جدیدی تبدیل شد. در تشییع جنازه سلیمانی در کرمان بیش از پنجاه تن به‌خاطر بی مبالاتی در برنامه رفت و آمد کشته شدند، یک عجز دیگر که واقعا شرم‌آور است. واقعا آیا سردار سلیمانی کلا در همه عمرش جدا از سوریه و عراق و جاهای دیگر، آیا مانع از مرگ پنجاه نفر شده بود که در تشییع جنازه‌اش عده‌ای موبایل به دست خودنمای که تا آخرین لحظه شهادت گرفتن سلفی از خودشان را فراموش نکردند، این قدر تلفات به مردم این شهر به وجود آمد.
و عجز آخر، اتفاقی شرم‌آور که به‌عنوان جنایتی بزرگ در کارنامه نظامی ایران ثبت خواهد شد. براساس همه اطلاعات اعلام شده، به دلیل خطای انسانی غیر عمد، هواپیمای مسافربری اوکراین که ده‌ها نفر از هموطنان ایرانی در آن از سفر می‌آمدند مورد حمله پدافند سپاه قرار گرفته و همه مسافران آن کشته شدند. این دیگر نهایت عجز و فلاکت بود و هست. مشکل جدی اینجاست که شخص فرمانده کل قوا یعنی آقای سید علی خامنه‌ای که عامل کشته شدن قاسم سلیمانی است و همچنین عامل کشته شدن ساکنان این هواپیماست، که اگر اندکی شرافت می‌داشت باید استعفای خودش را می‌داد و راهی ادامه حیات در یک دارالعجزه رسمی می‌شد، دستور داده است که به این موضوع رسیدگی شود.
به گمان من، در این دو سه روز ترامپ و گروهش می‌دانستند که داستان سقوط هواپیمایی اوکراینی چیست و منتظرند تا از لاشه بدن این مملکت، چیزی به دست شان برسد،  در سکوت کامل به رهبری نگاه می‌کنند که نمی‌داند باید با تصمیمات سیاسی داخلی‌اش چه کند که به هیچ‌کس اطمینان ندارد، نمی‌داند با سیاست خارجی‌اش چه کند که فعلا تمام جهان در پی یک دادخواهی ایستاده است و داد بزرگی نیز هست. تازه این‌ها تمام بشود، هنوز پرونده تنش‌های داخلی و ماجرای بحران افزایش نفت مانده و صدها نفر زندانی و تحت فشارند. و سر آخر، جامعه ایران است که نومید و بی‌آینده نمی‌داند با حکومت عاجزی که از عهده هیچ‌کس در جهان و داخل ایران برنمی‌آید، جز گروه‌های فرودست اجتماعی، چه کند؟

متن کامل :

https://zeitoons.com/71818
بدون شک هیچ‌یک از شرایط و صفات احراز مسئولیت رهبری را ندارید
نامه مهدی کروبی به آیت‌الله خامنه‌ای:

زیتون- مهدی کروبی، یکی از رهبران محصور «جنبش سبز»، در نامه ای به  رهبر جمهوری اسلامی او را «مسئول وضعیت اسفبار کنونی کشور» دانسته و گفته که «بدون شک هیچ یک از شرایط و صفات احراز مسئولیت رهبری را ندارید».

متن کامل این نامه که در وب‌سایت «سحام‌نیوز» منتشر شده، به این شرح است:

باسمه تعالی
آیت الله خامنه‌ای
سلام علیکم
مدتی است در حال تنظیم نامه ای مفصل و جامع به شما در ارتباط با وضعیت اسف بار کشور که نتیجه سوء مدیریت و دخالت ها بی جای جنابعالی در تمامی امور کشور است، هستم. اما امروز پس از سه روز انکار و فریب وقیحانه خبر شلیک موشک خودی و سرنگون شدن هواپیمای مسافربری و داغدار شدن خانواده هایی که عزیزان شان در آن پرواز بودند، آنهم پس از آنکه تشت رسوایی این موضوع توسط غربی ها از بام افتاده بود، تصمیم گرفتم در نامه ای کوتاه نکته مهمی را به شما یادآور شوم.
جنابعالی به عنوان فرمانده کل قوا مسئولیت مستقیم این امر را بر عهده دارید، بفرمایید آیا در صبحگاه چهارشنبه در جریان این فاجعه بودید؟ یا همانطور که رسانه های نزدیک به شما مدعی اند شما روز جمعه در جریان این موضوع قرار گرفته اید؟ اگر در جریان بودید و با علم به موضوع به مسئولان نظامی و امنیتی و تبلیغاتی اجازه فریب مردم را دادید پس بدا به حال شما که بدون شک هیچ یک از شرایط و صفات احراز مسئولیت رهبری را بر اساس قانون اساسی ندارید. البته این رسوایی تنها موردی نیست که مسئولیت مستقیم آن به شما بر می گردد. فقدان رسیدگی دقیق به ماجرای قتل های زنجیره ای، تقلب در انتخابات و سرکوب خونین معترضین۸۸ ، سرکوب معترضین ۹۶ و نهایتاً مردم به ستوه آمده در ماجرای افزایش قیمت بنزین در آبان ۹۸٫
و اگر آنطور که می گویند در جریان این فاجعه نبودید و پیگیر کشف حقیقت هم نشدید پس بفرمایید چه فرمانده کل قوایی هستید که آنان اینچنین شما و کشور را به بازی می گیرند. در این حالت هم مشخص است که فاقد شرط تدبیر، شجاعت، مدیریت و قدرت کافى براى رهبرى هستید.
والسلام
مهدی کروبی
۲۱ دی ۱۳۹۸
جماران


https://zeitoons.com/71857