اصولگرایان، نگاهی از درون
شکست اصول‌گرایان از دمکراسی

زیتون ـ مهسا محمدی: اصولگرایان در حال شکست خوردن در انتخابات بی‌رقیبند. در حالی که تنها ده روز به انتخابات مجلس یازدهم زمان باقی مانده است، تشتت و درگیری در جبهه موسوم به اصولگرا چنان بالا گرفته که قادر به صدور لیستی مشترک برای دریافت رای یکدست بدنه وفادار به خود نیستند.

اصولگرایان، که به لطف شورای نگهبان و رهبر جمهوری اسلامی از یک سو و قهر بدنه اصلاح‌طلب از نمایندگان ناکارآمد دوره پیشین از سوی دیگر، پا در میدان بی‌رقیبی گذاشته‌اند دعوا را از بین جناح‌ها به درون جبهه خود برده‌اند و مشغول حذف یکدیگرند.
«شانا» یا عنوان بروز شدن آن «شاجا» اسم ائتلاف‌ جدیدی است که تلاش شده در این جبهه شکل بگیرد. هر چند سعی شد که این ائتلاف با چسب «اصولگرایی» به هم بچسبد، اما محلل‌های قوی «سهم‌‌خواهی»، «رانت» و «فساد سیستماتیک» آن را از هم می‌گسلاند.
در کنار این اسامی اختصاری جوانسرانه، قدمای قوم مانند جبهه پایداری هم حضور دارند که به نظر نمی‌رسد چندان دل خوشی از جوانان انقلابی تازه به دوران رسیده داشته باشند.

در آستانه انتخابات و با وجود اینکه «وحدت» ورد زبانشان بود اما اختلاف در سطوح مختلف رخ نمود. از نامه‌نگاری سرگشاده و تندو تیز بین حداد عادل، رییس شورای ائتلاف نیروهای انقلاب و آقاتهرانی، دبیرکل جبهه پایداری، تا بیرون گذاشتن وحید یامین‌پور اصولگرای جوان، شیک  و سلبریتی از لیست شاجا و در نهایت بازداشت وحید اشتری و صادق شهبازی اعضای جنبش موسوم به عدالتحواه که سعی دارند با خط اصولگرایی و با فاصله از پدرخوانده‌های این جریان سری در میان سرها دربیاورند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73040

تاملاتی در مستند «فرزند انقلاب»؛
بنماند هیچش الا هوس قمار دیگر
طاها پارسا

https://www.zeitoons.com/73071

۱. برای رسیدن به حقیقت، هیچ روایتی تاریخی اعتبار ندارد. روایت‌های تاریخی پیش از آن‌که شرح واقعه باشند، ساختارهای استدلالی‌اند و این ساختار در صادقانه‌ترین و بی‌طرفانه‌ترین روایت‌ها هم به چشم می‌خورد. مستند خوش‌ساختِ «فرزند انقلاب» که در روزهای ۲۰، ۲۱ و ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ از شبکه بی‌بی‌سی فارسی پخش شد، یک‌بار دیگر نگارنده را در این رویکرد به تاریخ مصمم‌تر کرد که روایت‌های تاریخی،  در بهترین نمونه، حداکثر یک رمان‌اند با شخصیت‌های واقعی. می‌شود از آن‌ها لذت برد و آموخت و عبرت گرفت اما هیچ حقیقتی را نمی‌توان در آن‌ها یافت. در این مستند، صادق قطب‌زاده و روح‌الله خمینی با آن‌چه در تاریخ رسمی و کتاب‌های درسی ایران می‌آید، گاه ۱۸۰ درجه تفاوت داشتند.

۲. «فرزند انقلاب»، فقط روایت زندگی صادق قطب‌زاده نبود بلکه تصویرگری چهره‌ای کمتر نشان‌داده شده و روایت‌شده از روح‌الله خمینی، رهبر انقلاب، بود. در این مستند، خمینی فردِ کم‌سخن، نامرد، بی‌معرفت، سیاس، حیله‌گر و بی‌رحمی است که به خوبی می‌داند چگونه از درخواست صادق طباطبایی برای بخشش قطب‌زاده شانه‌ خالی کند، از شانه‌های دیگران چگونه بالا برود، پاسخ خبرنگاران را چگونه بدهد، یک انقلاب را چگونه تصاحب کند، قدرت را چگونه در صنف و خانه‌ی روحانیت نگه‌دارد و به چه‌کسانی بسپارد. در «فرزند انقلاب» هرچه قطب‌زاده  «انقلابی» و «مرد» است، خمینی «سیاس» و «نامرد» است.

۳. در بخش سوم این مستند (دقیقه ۵۲) عبدالکریم لاهیجی به نقل از مهدی بازرگان، می‌گوید«… یادی هم از صادق بکنیم، همه‌ی ما آرزو می‌کنیم که مثل او بمیریم برای این‌که مردانه مُرد. روی کلمه مردانه خیلی تاکید کرد». ابوالحسن بنی‌صدر هم می‌گوید«قطب زاده بین مرگ و زندگی با ذلت و پذیرش حکم ستمگر، بر حق ایستاد و مرگ رو انتخاب کرد». اگر این روایت‌ها دقیق باشد، شهادت‌هایی شنیدنی و گواهی‌های قابل اعتنایی است بر کارنامه‌ی انقلابی صادق قطب‌زاده. منظورم کارنامه‌ی سیاسی، اخلاقی یا هر آن‌چه در راه رسیدن به هدف انجام داده بود نیست، مشخصا منظورم  وفاداری به مشی یک فرد تماما انقلابی است که تا پای جان می‌رود اما تسلیم رقیب نمی‌شود و حتی از او فرار هم نمی‌کند. به عبارتی دیگر،  در فضا و روزگار و گفتمانی که انقلابی بودن یک ارزش است و  در حالی‌که رهبر انقلاب به حکومت‌کردن مشغول شده و بسیاری از فرزندان انقلاب یا دولتی شده‌اند، یا اصلاح‌طلب؛ قطب‌زاده شاید تنها فردی است که تا لحظه‌ی مرگ، انقلابی باقی می‌ماند.

۴. تصویری که مستند «فرزند انقلاب»، مخصوصا در قسمت نخست آن از صادق قطب‌زاده به دست می‌دهد، تصویر یک نابغه‌ی جذابِ  لوطیِ ساده‌ی بیش‌فعال است. «یک انقلابیِ تمام وقت» که در راه رسیدن به آن‌چه می‌خواهد کم نمی‌گذارد و لحظه‌ای درنگ نمی‌کند. زندگی را به سخره می‌گیرد. صادق طباطبایی، هنگامی که به ملاقات او در زندان اوین می‌رود، در آن شرایط سخت از او نقل می‌کند که «من با مرگ هیچ‌وقت مسئله نداشتم مشکلِ من مشکل زندگی بوده» (دقیقه ۳۷، قسمت سوم) تعبیری که یادآور سخن مشهور علی شریعتی، معلم انقلاب، است: خدایا چگونه زیستن را به من بیاموز! چگونه مردن را خود خواهم آموخت.

۵. مستند «فرزند انقلاب»، سهوا یا عامدا، به زندگی خصوصی‌تر قطب‌زاده کمتر می‌پردازد. مثلا هیج ‌معلوم نیست قطب‌زاده از کجا پول در می‌آورد، حامیان او چه کسانی بودند، چگونه با این‌‌همه آدم ذی‌نفوذ و سرشناس در ارتباط است، چرا از پله‌های هواپیما مانند همیشه دوش به‌دوش خمینی پایین نمی‌آید، چرا از یک‌جایی به بعد بیش‌از حد «تنها» می‌ماند و پشتیبانان قبلی‌اش را به‌تمامی از دست می‌دهد. کنایی‌تر و سینمایی‌تر اگر بخواهم بگویم، مستند «فرزند انقلاب» تصویری از «پدر انقلاب» به دست نمی‌دهد.

۶. سخن آخر را بایستی اول می‌گفتم! در مستند «فرزند انقلاب»،  صادق قطب‌زاده و مخصوصا ماه‌های پایانی عمر او، تجلی‌ و عینیت همان قماربازی است که مولانای عاشق هم حسرتش را دارد :

خُنک آن‌ قماربازی که بباخت هرچه بودش/ بنماند هیچش الا هوس قمار دیگر.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73071

مهدی نوربخش 
گزینه انتخاب و انتخابات در ایران 

در ایران گزینه انتخاب با بی‌عدالتی و گزینه انتخابات با عدم آزادی روبروست. از گذشته دو کنش سیاسی در مورد انتخابات در کشور ما وجود داشته است.

کنش اول اعتقاد دارد که تحت هر شرایطی نباید صحنه انتخابات را رها کرد. در این باور، انتخابات بخودی خود یک عمل سیاسی است و لزوما نباید به نتایج آن چشم دوخت بلکه باید به پروسه و نه نتیجه این پروسه در حال حاضر توجه کرد. این کنش اعتقاد دارد که اگر شرکت در انتخابات تکرار شود و شهروندان کشور با انتخابات قهر نکنند، نظام غالب نهایتا تسلیم عمل سیاسی مردم می‌شود و به انتخابات آزاد برای ایجاد تغییرات مورد نظر جامعه تن می‌دهد.

کنش دوم اما اعتقاد دارد که باید به نتیجه انتخابات توجه شود. شرکت در انتخابات برای انتخاب اصلحِ کسانی است که در صحنه سیاسی منافع مختلف شهروندان کشور را نمایندگی میک‌نند. اگر زمانی حق شرکت در انتخابات برای انتخاب انسان‌های اصلح از شهروندان کشور گرفته شد باید برای اعاده آن حق به روشهای دیگری متوسل گردید.
در این کنش تاکید می‌شود که شرکت مکرر در انتخابات و ماندن در صحنه انتخابات لزوما به تغییر سیاست‌های یک نظام و تن دادن آن به انتخابات آزاد نمی‌انجامد.

لذا کنش اول بر پروسه انتخابات تکیه کرده و کنش دوم بر نتیجه آن اصرار می‌ورزد. کنش اول به نماد انتخابات دلبسته است و کنش دوم به نهاد انتخابات بعنوان یک مکانیزم برای انتخاب نمایندگان واقعی مردم و تغییرات مورد نیاز.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73030

گزینه انتخاب و انتخابات در ایران
متن کامل به شکل پی‌دی‌اف

احسان ابراهیمی
عشق، آفرینش و عیسی مسیح
مروری بر مفهوم عشق در نظریه انگیزش الهی لیندا زگزبسکی

https://www.zeitoons.com/73098

نگارنده پیشتر در دو جستار مجزا  یکی با عنوان  «نظریه انگیزش الهی و مسئله شر»  و دیگری «زگربسکی، الگوگرایی و نظریه ارجاع مستقیم» به بخشی از اندیشه ها، آرا و نظرات این فیلسوف و دین شناس سرشناس امریکایی هم‌روزگار، آنچنان که در کتاب «نظریه انگیزش الهی»  (Divine Motivation Theory, Cambridge,2004) بیان شده، پرداخته است. در نوشتار پیش رو، به مفهوم «عشق» در ساختار نظریه اصلی و اساسی آن می پردازم و نکاتی را که بنظر مفید میآید با خوانندگان درمیان می گذارم.
هرچند پیشتر و در مطالب پیشین به تفضیل درباره نظریه وی سخن گفته شده است، اما لاجرم برای ایضاح مطلب، مختصری از کلیت نظریه وی در کتاب «نظریه انگیزش الهی» بیان می شود تا راه برای تبیین جایگاه عشق در این نظام فکری هموارتر گردد.
نظریهٴ انگیزش الهی در بنیاد خود نظریه‌ای است در ذیل اخلاق فضیلت با خوانشی نوارسطویی و عاطفه محور که در پی شالوده افکنی گونه‌ای پیوند نوین میان خدا و اخلاق است. زگزبسکی تلاش می‌کند در نظریه خود، ضمن پایبندی به اخلاق دینی، نوع جدیدی از پیوند میان خدا و اخلاق به دست دهد که اخلاق در ذیل آن، از خشکی و صلبی رها شود و مبتنی بر جذابیت و کشش باشد. بنا به نظر وی، سرچشمه اخلاق، انگیزه خداوند است و نه امر و نهی آن. بر اساس این برداشت، بهترین راه برای فهم اخلاق، پیروی از انگیزه‌های الهی است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73098

مهرداد خوانساری
آشتی ملی؛ حاشیه‌ای بر یک سفر

در سفر اخیری که به شهر کیپ تاون در آفریقای جنوبی داشتم، فرصتی فراهم آمد تا در میان اندیشیدن هر چه بیشتر به ضرورت «آشتی ملی» از زندانی واقع در جزیره روبن که نلسون ماندلا، رئیس جمهور اسبق و رهبر نهضت ضد آپارتاید آفریقای جنوبی در آن به مدت ۱۸ سال (از ۲۷ سال) زندانی بود، دیدن کنم.

اولین برخورد، در ابتدای ورود به این جزیره که در نیم ساعتیِ بندر اصلی کیپ تاون قرار دارد، آشنائی با چند تن از زندانیان سابق این محل بود که امروز میهمانان و توریست‌ها را در این محل همراهی می‌کنند و با توضیحات خود تصویری واقعی و تکان دهنده از آنچه که در این جزیره بر زندانیان سیاسی می‌گذشت ارائه میدهند.

توضیحات جامع فردی به نام «توم موزز» که گروه ما را هدایت می‌کرد، حقیقتا باعث ایجاد اضطراب و آشفتگی برای هر شنونده‌ای بود. یادآوری‌های باور نکردنی او از آنچه که دژخیمان دولت نژاد پرست آفریقای جنوبی بر سر افرادی که تنها گناهشان ایستادگی در مقابل ظلم و بی عدالتی به علت تیره بودن پوست بدن‌شان بود تاثیر عمیقی بر مخاطب می‌گذاشت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73117

صادق قطب زاده؛ قربانی دوگانه عشق / نفرت
حسن یوسفی اشکوری

مستند سه قسمتی «فرزند انقلاب» با موضوع مروری بر زندگی و کارنامه سیاسی و انقلابی و تا حدودی شخصی صادق قطب‌زاده اخیرا از تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی پخش شد. این فیلم جذاب و دیدنی و شنیدنی، زندگی تراژیک مردی را به یاد آورد که به واقع به روایت فیلم مبارزی تمام‌وقت بود و در عین در تمام عمر نستوه و آرمانگرا. پایان تلخ و تراژیک این مبارزه نیز اوج آن بود. این فیلم بار دیگر، به ویژه در سالگرد انقلاب ضد سلطنتی و ضد استبدادی، فضای آن سال‌های پر خاطره و پر مخاطره و در عین حال تلخ را به یاد نسل انقلاب آورد. سالیانی که جدال‌های زهرآگینی از هر سو و در چند جبهه در جریان بود و هر گروهی کم و بیش در اندیشه تسخیر تمام عیار دولت جدید و میراث انقلاب بود و غالبا کسی به کمتر از تمام قانع و راضی نبود. به یاد می‌آوریم که دو اصلاح در ارتباط با قطب‌زاده مصطلح شده بود: مثلث بیق (بنی صدر، یزدی و قطب زاده) و یا: صادق ردا (خلخالی)، صادق اِوا (طباطبایی) و صادق ادا (قطب زاده).

اکنون در این‌جا در این موارد و نیز در باره مضمون و محتوای فیلم و نقاط قوت و ضعف آن نمی خواهم چیزی بگویم. ضمن سپاس از تهیه‌کنندگان فیلم، می خواهم به نکته مهمی اشاره کنم که با دیدن این فیلم در ذهنم برجسته‌تر شد و آن خطر هولناک شیفتگی افراطی به شخصی و یا شخصیتی و حتی اندیشه و مذهب و مسلکی است. گفتن ندارد که علاقه و عاطفه نسبت به فردی و فکری معقول است و طبیعی، ولی اگر این عاطفه به مرحله شیفتگی و آن هم از نوع افراطی و غلوآمیزش برسد، در عمل (به ویژه عمل سیاسی) غالبا به پیامدهای منفی و ویرانگر منتهی خواهد شد.

توضیح بیشتر ماجرا آن است که شاکله شخصی و شخصیتی برخی افراد به گونه‌ای است که در هر حالت و در هر موضعی که قرار می گیرند، حالت افراطی و تندی پیدا می‌کنند. مثلا اگر با کسی موافق‌اند، به شدت دفاع می کنند و حاضر نیستند کمترین مخالفتی و حتی نقدی بر خلاف محبوب را بپذیرند و حتی بشنوند. عکس آن نیز صادق است. این افراد؛ هم در دوستی غلو و افراط می کنند و، هم در دشمنی.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73135

«اعتراض به محروم‌سازی» به جای تحریم انتخابات
فرخ نگهدار

روز جمعه آینده، دوم اسفندماه [۹۸] انتخابات مجلس یازدهم برگزار می‌شود و من، فرخ نگهدار، وظیفه خود می‌دانم که درباره نحوه برگزاری این انتخابات دقایقی را با مردم و مسئولان کشورم صحبت کنم.

برای من که دهه‌ها برای تقویت عزت و اهمیت صندوق رای تلاش کرده ام چیزی افسوس بارتر از این نیست که ببینم با انتخابات مجلس چنان کرده اند که نه هیچ فهرستی برای حمایت کردن برجای مانده و نه هیچ امیدی به تشکیل مجلسی که صدای منتقدان در آن باشد.

سخنم قبل از همه با رهبر جمهوری اسلامی است. ده‌سال پیش به ایشان نوشتم که نروید از راهی که شاه رفت. اینها که پای صحبت شما جمع اند و «جانم فدای رهبر» می کنند، موریانه های جمهوریت نظام اند. آنها می خواهند از شما آریامهر بسازند. آنها به عشق به زیر کشیدن مجلس از راس امور، به عشق شکستن «میزان رای ملت است»، و برخی‌شان به عشق تجارت کرسی ها و مقامات، پای تخت شما نشسته اند. و این‌ها همه یعنی شما فراموش کردید پند بنیان‌گذار این نظام به نخستین رئیس جمهور منتخبِ آن را.
مایه تاسف عمیق است که علیرغم تلاش جانکاه دلسوزان نظام، و با وجود حمایت مشفقانه مردم از آنها، شما آنان را به حبس و حصر کشیدید و به تیغ نظارت استصوابی، با اسلحه سپاه و چماق دستگاه امنیت، مجلس و دولت را به حشو و زوائد دستگاه ولایت تبدیل کردید.

اولین نقد من به رفتار شما طی این سی سال به شیوه ایستادگی در مقابل تحریم ها و تهدیدهای امریکا نیست. اولین اعتراض من به شما این است که چرا به جای افزایش قدرت مقاومت کشور از راه مهربانی بیشتر با مردم، و با ناراضیان، به حذف و حصر و شلیک گلوله به سوی معترضان فرمان داده اید؟

شما هنوز هم مردم را به رای دادن تشویق می کنید. اما نمی خواهید ببینید که این رقابتی کردن انتخابات است که مردم را به شرکت در انتخابات تشویق می کند نه فرمان شما. خودمحوربینی اجازه نمی دهد شما ببینید که وقتی حق مشارکت را از شهروندان می گیرید، وقتی ما را از پیگیری مطالبات خود از راه صندوق محروم می کنید در واقع بی اعتمادی و تقابل با حکومت را تقویت می کنید. و این تقابل کشور را به همان مسیری می برد که شاه برد. آن «رهبر» هم خود را محور زمین و زمان می پنداشت.
بسیار متاسفم که شما، به جای فهم علت اعتراضات مردمی در آبان ماه، آن را به «آن خاندان»، و یا «آن سازمان منحوس» نسبت دادید. بسیار متاسفم که شما به جای محبت بیشتر با شهروندانِ زخم خورده از تحریم ها، روح ماموران سیا و موساد را در پس اعتراضات آنان پنهان دیدید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73123

هیچکس تنها نیست
جاسوس‌های همراه

زیتون ـ شیوانظرآهاری: در روزها و ماه‎های منتهی به خرداد هشتاد و هشت، شنود دستگاه‏‌های تلفن همراه فعالان سیاسی یکی از راه‎های مرسوم ردیابی و بعدا ایراد اتهام به آنها بود. در زمانی که هنوز گوشی‎های تلفن همراه هوشمند نشده بود و تمام ارتباطات و اطلاعات فعالان در اپلیکیشن‏‌های پیام‌رسان خلاصه نمی‌شد که بلافاصله بعد از دستگیری همه‌اش در دستان بازجو قرار بگیرد، شنود ارتباطات تلفنی یکی از راه‎های کسب اطلاعات بود.

در مواقعی مانند خردادماه ۸۸ و روزهای پرالتهاب بعد از آن، به گفته فعالین سیاسی و مدنی که بازداشت شدند و در دادگاه‌ها حضور پیدا کردند، تلفن همراه و یا منزل بسیاری از آنان کنترل می‌شد. حالا دادستانی آمریکا علیه شرکت هواوی اتهامات جدیدی را مطرح کرده است و می‌گوید این شرکت با نصب تجهیزات شنود و جاسوسی به دولت ایران کمک کرده و با تجهیزات پیگیری، شناسایی و ردیابی کاربران امکان شناسایی تظاهرکنندگان را در سال ۲۰۰۹ به دولت ایران داده است.

پیش از این هم در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۹ وزارت دادگستری آمریکا ادعانامه‌ای شامل ۱۳ مورد اتهام علیه شرکت هوآوی و منگ وانژو و مدیر ارشد  این شرکت که در کانادا منتظر محاکمه بود تنظیم کرده بودند. در این ادعانامه منگ و شرکت گوشی هواوی را متهم به دور زدن تحریم‌های ایران در حد فاصل سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴ کرده‌بود.

پیش از آن هم در سال ۲۰۱۱ وال استریت ژورنال فاش کرد که «کمپانی هوآوی، با امضای قراردادی بزرگ با اپراتور همراه اول، مسئولیت طراحی و پیاده‌سازی تجهیزات شنود و رهگیری تلفن‌های همراه را بر عهده گرفته است.» در همان زمان شرکت اریکسون و نوکیا زیمنس نیز متهم به فروش ابزارهای شنود و جاسوسی به ایران شده بودند. همچنین در ابتدای سال ۲۰۱۱ شرکت بریتانیایی Creativity Software تأیید کرد که ایرانسل یکی از مشتریانش بوده و به گفته برخی این شرکت سیستمی را برای ردیابی تلفن همراه به ایران فروخته بود که نهاد امنیتی می‌توانست فرد مورد نظر را هر ۱۵ ثانیه یکبار ردیابی و مکانش را شناسایی کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73136

گزارش تحلیلی زیتون از فرضیه‌ها و عواقب شلیک به هواپیمای اکراینی
چهلمِ یک «دروغ»، چهلمِ یک «سقوط»

زیتون ـ محمدرضا سرداری: در چهلمین روز سرنگونی پرواز ۷۵۲ اوکراین از سوی پدافند هوایی سپاه، محمدجواد ظریف می‌گوید «ایران امکان بازخوانی جعبه سیاه را ندارد اما آن را به خارج از کشور نیز نمی‌فرستد».

در حاشیه‌ی کنفرانس امنیتی مونیخ، وزیر امورخارجه ایران، در گفت‌وگو با شبکه‌ی خبری ان‌بی‌سی آمریکا، با بیان اینکه ایران برای استخراج اطلاعات از جعبه سیاه، به نرم‌افزار، کابل‌ها و تجهیزات تخصصی از کشورهای غربی نیاز دارد، افزود: «ما از آنها کمک خواسته‌ایم، چرا آمریکا کمکی به ما نکرد؟ این یک مسئله انسانی است. چرا آنها نرم‌افزار را به ما ندادند؟ چرا تخصص آن را به ما ندادند؟».

از سوی دیگر دیپلمات‌های پنج کشوری که شهروندان آنها در ساقط شدن هواپیمای اوکراینی توسط ایران جان باختند، خواسته‌های خود را در حاشیه این نشست با محمد جواد ظریف مطرح کردند و از ایران خواستند «گام‌هایی به سوی حل بسیاری از سوالات باقی مانده در ارتباط با واقعیات حادثه و مسائل قانونی بردارد».

ایران دو سال پیش جعبه سیاه هواپیمای مسافربری آسمان را که از تهران عازم یاسوج بود به فرانسه فرستاد. این هواپیما از نوع ای.تی.آر ۷۲ بود که در منطقه کوهستانی پادنای سمیرم سقوط کرد. هر دو جعبه سیاه هواپیما در فرانسه با موفقیت بازخوانی شدند.

ممانعت جمهوری اسلامی از ارسال جعبه‌ سیاه هواپیمای اکراینی به خارج کشور، در کنار سخنان متفاوت و گاه متناقض مقامات کشوری و لشگری ایران، به گمانه‌زنی و طرح فرضیه‌های مختلف در خصوص سرنگونی این هواپیمای اوکراینی دامن زده است.

بدبینانه‌ترین فرضیه، «عمدی بودن» شلیک به یک هواپیمای مسافربری است که در صورت صحت می‌تواند «جنایت جنگی» قلم‌داد شود.

اما چرا سپاه باید هواپیمای مسافربری یک کشور دیگر را بر فراز خاک خویش سرنگون کند؟ این سوال اگر پاسخی قانع‌کننده نیابد، فرضیه‌ی «عمدی بودن» شلیک به هواپیما را از اعتبار می‌اندازد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73185

جزئیاتی از نحوه دستگیری هدایت
🍃وضعیت وخیم بهاره هدایت در پی ضرب‌وشتم توسط پلیس امنیت

زیتون: هشت روز پس از بازداشت بهاره هدایت از طریق همکاری حراست دانشگاه تهران و پلیس امنیت، اطلاعات تکمیلی حکایت از ضرب‌وشتم این فعال دانشجویی، اعتصاب غذا و انتقال او به زندان قرچک  دارد.

زیتون اطلاع یافته که وضعیت این فعال سیاسی در پی این ضرب و شتم شدید و اعتصاب غذا، «وخیم» است.

به گزارش «زیتون» ظهر دوشنبه ۲۱بهمن‌ماه وقتی بهاره هدایت در پی تماس تلفنی حراست دانشگاه تهران به ساختمان حراست دانشگاه مراجعه می‌کند، با ماموران لباس شخصی در این ساختمان مواجه می‌شود.

هنگامی که هدایت قصد خروج از ساختمان حراست را داشته در برابر این ساختمان چند مامور مرد و یک مامور زن به سمت او آمده و به او می‌گویند شما بازداشت هستید و باید سوار ماشین شوید.

هنگامی که بهاره هدایت در برابر این سخن ماموران لباس شخصی درخواست ارایه برگه کتبی بازداشت را می‌کند، ماموران بدون نشان دادن حکم بازداشت، در برابر ساختمان حراست دانشگاه تهران با خشونت و ضرب‌وشتم از جمله ضربه زدن به پهلو و کشیدن موی سر، بهاره هدایت را به زور سوار ماشین می‌کنند و در ماشین نیز در برابر درخواست او مبنی بر ارایه حکم بازداشت دوباره او را ضرب‌وشتم کرده، سر او را به پایین فشار داده و به بازداشتگاه وزرا منتقل می‌کنند.

خانم هدایت در پی این برخورد غیرقانونی از ظهر دوشنبه ۲۱ بهمن گذشته دست به اعتصاب غذا زده است.

برخوردهای غیرقانونی و خشونت‌بار ماموران پلیس امنیت تهران در ساعات بعد نیز ادامه یافته است.

هدایت را برای بازرسی منزل، دستبند به دست به خانه برده و سرتیم ماموران پلیس امنیت در برابر همسایه‌ها، بهاره هدایت را یک زن «بی‌آبرو و مسئله‌دار» معرفی می‌کند و در برابر درخواست او برای تهیه برگه صورت‌جلسه بازرسی از منزل، باز هم به او فحاشی کرده، او را مورد توهین قرار می‌دهند.

بهاره هدایت موارد شکنجه و برخوردهای غیرقانونی و همچنین نگهداری در یک بازداشتگاه غیراستاندارد(وزرا) را با بازپرس شعبه چهارم دادسرای شهیدمقدس در جلسه تفهیم اتهام نیز درمیان گذاشته اما مقام قضایی مزبور هیچگونه رسیدگی به این موارد صورت نداده است.

بازجویی‌ها از بهاره هدایت همراه با خشونت در بازداشتگاه وزرا و انتساب اتهامات غیرواقعی و در روندی غیرقانونی صورت گرفته است.

بهاره هدایت سرانجام در هشتمین روز بازداشت به زندان عمومی قرچک منتقل شده و هم‌اینک به دلیل هشت روز اعتصاب غذا که سه روز نخست آن اعتصاب غذای خشک بوده، خونریزی معده کرده و در وضعیت نامناسبی در این زندان به‌سر می‌برد.

برخوردهای خشونت‌بار و همراه با شکنجه ماموران پلیس امنیت در حالی است که در سال‌های گذشته موارد متعددی از این شیوه برخورد توسط ماموران نیروی انتظامی گزارش شده که معروف‌ترین آن مرگ ستار بهشتی وبلاگ‌نویس زندانی در بازداشتگاه نیروی انتظامی در سال ۱۳۹۱ بوده است.


https://www.zeitoons.com/73235

انتخابات مجلس یازدهم؛ عجیب ولی واقعی

اختلاف قوه قضاییه و مجریه یا خرید زمان؟
کشته‌گان آبان در انتظار شمارش

زیتون ـ یلدا امیری: حسن روحانی، رئیس دولت، عصر یکشنبه ۲۷ بهمن ماه در چهاردهمین نشست خبری خود با خبرنگاران داخلی و خارجی درباره ابهامات موجود درباره شمار جان‌باختگان حوادث آبان ماه، گفت: «در این حادثه رسانه‌های خارجی اغراق و مبالغه عجیب و غریبی کردند و عددهای عجیب و غریبی اعلام کردند. اول یک عددی را اعلام کردند بعد به آنها چیزی گفته نشد همینطور روزانه عدد را صد نفر صدنفر بالا بردند تا از هزار هم عبور کرد.»

بیش از سه ماه از اعتراضات گسترده آبان ماه که دنبال گران شدن ناگهانی بنزین آغاز شد، می‌گذرد، هنوز حکومت جمهوری اسلامی آماری در مورد تعداد کشته شدگان این اعتراضات ارائه نکرده است و بخش‌های مختلف نظام مسئولیت ارائه آمار را به یکدیگر حواله می دهند.

روحانی وظیفه ارائه آمار را بر عهده پزشکی قانونی و در واقع قوه قضائیه دانست و گفت:«این که چند نفر کشته شدند آمار آن در اختیار پزشکی قانونی کشور است اگر برای پزشکی قانونی همه ابعاد روشن است که قاعدتا در این مدت روشن باشد آنها می‌توانند این مساله را اعلام کنند و مشکلی نیست. ولی آمار واقعی آنچه تاکنون اطلاع داریم و اعلام شده با آماری که در رسانه‌ها اعلام می‌شود فاصله خیلی زیادی دارد.»

یک روز پس از سخنان روحانی پزشکی قانونی به سخنان او واکنش نشان داد و هیچ مسئولیتی نپذیرفت و ارائه آمار را وظیفه دولت دانست.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73270

چه کسی ایران را نمایندگی می‌کند؟
رضا بهشتی معز

همه دلالت‌ها و نشانه‌های محسوس تا امروز حکایت از غیبتی بزرگ و کم‌سابقه در انتخابات پیشِ رو دارد. مردم تصمیم را گرفته‌اند، تصمیمی ناگزیر و ناکافی. ناگزیر از این رو که  «زور مقدس» در «ابتذال رای» و تمسخر جمهوریت، جایی برای کمترین اعتماد و خوش‌بینی نگذاشته است، و ناکافی است چون غیبت برای تصاحب صندوق کفایت نمی‌کند، باید این بازی پرهزینه و رسوای تزویر یا تمام شود یا به تعریف اصلی و سازوکار عرفی خود بازگردد. برای تجویزی شایسته، باید اندیشید.

آنچه در صحنه سیاسی ایران اتفاق افتاده بی حیثیت کردن «ملت» و سپس تعریف «سوء نمایندگی» برای این هویت لکه‌دار است. در ترمینولوژی این الهیات سیاسی، بهتر است این شرافتِ ملکوک دیده نشود و با یک توریه و تقیه و خلق صورتکی پرداخته و اخته، راه شناسایی مردم و مطالبات اصلی آنها مسدود شود. پارلمان در قاموس اندیشه سیاسی به‌مثابه  «امری سیاسی» یا «ماشینی اداری» یا «دستگاهی تشریع» و یا «مفهومی فلسفی» برای تجسم ملت است و نمایندگی نوعی مکانیسم حقوقیِ عرفی برای «شناسایی» و «دیده شدن» است و مردمی که شناسایی نمی‌شوند و راهی هم برای شناسایی خویش ندارند یا «فراموش شده‌اند» یا «رها شده‌اند»؛ یا «فهم نمی‌شوند» یا «نامرئی‌ند» و به‌نظرم غایبان صندوق انتخاباتِ پیش روی ما از این چهارگونه خارج نیستند.

پارلمانِ عرفیِ دولتِ مدرن دو کار می‌کند : مجرایی برای اِعمال قدرت ملت است و نیز نیازهای یک جامعه را بازتاب می‌دهد و این همان «کارکرد سیاسی» و «کارکرد اجتماعی» پارلمان است. در حقیقت، اگر مردم بتوانند از راه صندوقِ رای به مقام شناسایی برسند پارلمانی با دو کارکرد بالا تشکیل می‌شود تا مفاهیم ذهنی قدرت عامه را به منفعت عینی جامعه تحویل و سنتـز کند تا در نتیجه حاکمیت بتواند «ملت» را در هیئت واقعی آن شناسایی کند. امروز هر دو سوی این پروسه شناسایی بسته است و انتخابات برای مردمی نامرئی که به هر روی دیده نمی‌شوند، امر عبث باطلی است که هیچ خردمندی مرتکب نمی‌شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73317

شکست «گزارش گزینشی» صدا و سیما در دانشگاه علامه

زیتون:در پی حضور صداوسیما در دانشگاه علامه، برای تهیه گزارش درباره انتخابات، دانشجویان مانع فعالیت آنان شدند و موفق شدند تهیه «گزارش گزینشی» این رسانه را منتفی کنند.
به گزارش منابع دانشجویی، روز دوشنبه ۲۷ بهمن تیم صدا و سیما بدون اطلاع قبلی، به دانشگاه آمد تا برای تولید گزارشی گزینشی پیرامون شرکت در انتخابات، با تعداد معدودی از دانشجویان در کلاس در بسته مصاحبه کند؛ اما تلاش صدا و سیما با مقاومت دانشجویان شکست خورد و تیم اعزامی این سازمان مجبور به ترک دانشگاه شد.

دانشگاه امیرکبیر: مقاومت می‌کنیم
در پی تجمع اعتراضی دانشجویان دانشگاه امیرکبیر (پلی‌تکنیک) تهران به مناسبت چهلمین روز جان‌باختگان سقوط هواپیما، برگزارکنندگان این تجمع بیانیه‌ای منتشر کرده و در آن با اشاره به حوادث آبان، سقوط هواپیما و شرایط سیاسی و امنیتی کشور تصریح کرده‌اند: «در مقابل این وضعیت مقاومت می‌کنیم و تنها امکان رهایی از این وضعیت را در گروی کنشی جمعی می‌دانیم ».


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73294

آن‌ها مقابل چشمانمان «شکنجه» می‌شوند

https://www.zeitoons.com/73342

زیتون– شب گذشته بی‌بی‌سی‌فارسی، خبر داد نامه‌‌هایی از نیلوفر بیانی، فعال محیط‌ زیست زندانی، خطاب به مقام‌های عالی کشور در اختیار دارد که در آن‌ها شکنجه‌های روانی-جنسی دوران بازداشت را شرح داده است.
این اولین بار نیست که نحوی شکنجه یک زندانی سیاسی منتشر می‌شود. بارها و بارها دردنامه‌هایی از شکنجه در زنذان٬‌ چه آن‌هایی که در بین افکار عمومی مشهور بودند چه کسانی که ناشناخته بودند٬ منتشر شده  است.

زنان زندانی شکنجه می‌شوند
طی ماه‌های گذشته حداقل سه زن زندانی سیاسی صاحب نام٬ نرگس محمدی٬ بهاره هدایت و نیلوفر بیانی توسط نهادهای امنیتی شکنجه شدند.
پیش از آن نیز خبر شکنجه سپیده قلیان و اسماعیل بخشی منتشر شده بود.
اخبار شکنجه این زندانیان سیاسی صاحب نام در شرایطی منتشر می‌شود که صدها زندانی سیاسی دیگر در زندان‌های جمهوری اسلامی محبوس هستند. افرادی که درسترسی کمتری به رسانه‌های خبری برای انعکاس اخبارشان دارند.
این موضوع به نگرانی‌های فعالین مدنی و سیاسی نسبت به شرایط زندان‌ها و نحوی بازجویی‌ها دامن می‌زند.
اما شکنجه‌ی زندانی به‌هیچ‌وجه پدیده‌ی جدیدی در جمهوری اسلامی نیست.

شکنجه همسر همکار سابق
شاید یکی از تاثیر گذارترین افشاگری‌ها مربوط به شکنجه همسر سعید امامی بود.
فیلم اعترافات فهیمه دری نوگورانی و پنج تن دیگر از متهمان قتل‌های زنجیره‌ای با حضور محمد نیازی رییس وقت سازمان قضایی نیروهای مسلح و مسئول رسیدگی به پرونده قتل‌های زنجیره‌ای، در جلساتی جداگانه برای آیت‌الله خامنه‌ای، سران وقت سه قوه و در جلسه غیرعلنی مجلس پنجم، برای نمایندگان پخش شد. آن زمان محمد نیازی «قسم جلاله» می‌خورد که اعترافات آنها «قلبی و منطبق بر واقعیت» است و می‌تواند سند محکمی برای حکم باشد. متهمان در این فیلم مدعی همکاری با اف‌بی‌آی، سازمان سیا و موساد شده بودند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73342

نظام ولایت فقیه، سیاست قدسی و انتخابات
مهدی نوربخش 

آنچه تا بحال در تئوری و عمل از نظام ولایت فقیه می‌دانیم و دیده‌ایم این است که سیاست در زیر سایه این نظام قدسی و نه عرفی است. آیت الله خمینی حکومت ولی فقیه را از بدیهیات در اسلام دانسته بود و در این نوع حکومت، رابطه بین شهروند و فقیه را رابطه بین موکل و وکیل توصیف کرده و در فقه این رابطه را به صغیر و موکل تشبیه و تقلیل داده بود.

در سال‌های پایانی عمر آیت الله خمینی، ولایت فقیه به ولایت مطلقه فقیه تغییر پیدا کرد و منافع دولت فقیهان بر حقوق شهروندی مردم ترجیح داده شد. دولت ولی فقیه می‌توانست بنام مصلحت نظام از هر قرار داد اجتماعی خارج شده، هر سیاستی را تدوین و تعریف کند و آن‌را کاملا مشروع؛، حق و عادلانه بداند. اینجاست که به سه دلیل سیاست در کشور ما دیگر عرفی نمی‌ماند. اول اینکه فقیهی مجتهد مصلحت نظام و مصلحت جامعه را تشخیص داده و نه شهروندان یک کشور. دوم، شهروندان هیچگونه حق قانونی و شرعی در به چالش کشیدن این نظام به خاطر  سیاست‌های اتخاذی آن و شکست یک قرار داد اجتماعی ندارند. سوم؛ همه نهادهایی که به شکلی می‌توانند انتخاباتی باشند و در شکل دادن به قانون و سیاست دخیل بوده،  تحت سیطره و نظر فقیه و فقیهان می‌مانند. سیاست قدسی سیاستی است که مبدأ مشروعیت ان به فقیه و نه مردم برمی‌گردد و مردم در آن نقش فعال و یا تعیین کننده ای ایفا نمی کنند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73339

اردشیر امیرارجمند در گفت‌وگو با زیتون:
کشتی اصلاح‌طلبان و اصولگرایان به گل نشسته است

زیتون ـ محمدرضا سرداری: یازدهمین دوره انتخابات مجلس در حالی برگزار می‌شود که بر پایه نظرسنجی‌های پراکنده، میزان مشارکت و استقبال مردم از آن در سطح پایینی است. این در حالی است که رهبر جمهوری اسلامی بار دیگر از مردم خواسته پای صندوق‌های رأی حاضر شوند. به گفته وی رأی دادن «حق» مردم است. برخی از اصلاح‌طلبان نیز با انتشار فهرستی از نامزدها در این انتخابات شرکت کرده‌اند. برخی از آنان حتی پیش‌تر از حامیان رهبران جنبش سبز بودند و بدین خاطر چندین سال در زندان بسر بردند؛ اکنون خواستار مشارکت مردم در انتخابات شده و با رهبر جمهوری اسلامی همسویی کرده‌اند. اردشیر امیرارجمند فعال سیاسی، حقوقدان و از مشاوران میرحسین موسوی اما در گفت‌وگویی با زیتون معتقد است کشتی سیاست‌ورزی اصلاح طلبان و اصولگرایان به گل نشسته است. به گفته این فعال سیاسی  در فضای فعلی نه توان گفتمان‌سازی وجود دارد نه قدرت ابتکاری برای آزاد کردن یک انرژی تازه در جامعه.
متن کامل این گفت و گو را در ادامه می‌خوانید:

https://www.zeitoons.com/73322

همه چیز در خدمت انتخابات «تراز رهبر»
از شورای نگهبان تا کوروش

زیتون ـ سولماز ایکدر: روز جمعه انتخابات مجلس یازدهم برگزار خواهد شد؛ انتخاباتی که حاکمیت بر روی سرمایه‌گذاری وسیعی کرده است. از یک سو شورای نگهبان بسیار گسترده‌تر از پیش صلاحیت داوطلبان را رد کرد٬ از سوی دیگر رهبر جمهوری اسلامی طی سلسله سخنرانی‌هایی به تشریح مجلس مورد نظرش پرداخت تا این بار مجلس «مدنظر آقا» شکل بگیرد.

همزمان نامزدهای انتخابات میان دوره‌ای مجلس خبرگان رهبری نیز چنان توسط شورای نگهبان رد صلاحیت شدند که در بعضی شهرها فقط یک کاندید باقی مانده و در باقی جاها هم رقابت تنها بین معتمدین نظام صورت می‌گیرد.
چنانچه از شواهد پیداست این دو مجلس طی سال‌های‌ پیش رو وظایف مهمی بر دوش خواهند داشت. مجلس شورای اسلامی باید در بدو تشکیل حداقل تکلیف دو پرونده مهم اف‌ای‌تی‌اف و برجام و احتمالا «حضور منطقه‌ای جمهوری اسلامی» را مشخص کند٬ همچنین هر دو مجلس ممکن است با مسئله تعیین جانشین رهبری مواجه شوند.
با توجه به شرایط پیش روی کشور طبیعی است که انتخابات مجلس یازدهم و مجلس خبرگان٬ برای نظام تبدیل به انتخاباتی «حیثیتی» بشود. تا جایی که رهبر جمهوری اسلامی از حامیانش دعوت کند «لیستی» رای بدهند. او هفتم اسفند ماه گفته بود: «ممکن است بعضی آدمها را نشناسیم؛ من به لیست‌ آدمهای متدین، مؤمن و انقلابی‌ اعتماد می‌کنم و رای می‌دهم.»

متن کامل در زیتون :

https://www.zeitoons.com/73364

کرونا در ایران

زیتون– ویروس کرونا از روز گذشته با اعلام وزیر بهداشت به صورت رسمی به ایران رسید.
ظهر روز گذشته (چهارشنبه) وزارت بهداشت برای اولین بار ابتلاع دو تن به بیماری کرونا را تایید کرد٬ ساعتی پس از آن نیز هر دو فرد مبتلا در گذشتند.
به دنبال فوت دو فرد مبتلا به ویروس کرونا در بیمارستانی در شهر قم، مقام‌های مسئول اعلام کرده‌اند برای بررسی وضعیت شیوع این ویروس مدارس، دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی این شهر پنجشنبه اول اسفند ماه تعطیل است.

کیانوش جهانپور، سخنگوی وزارت بهداشت روز گذشته گفته بود، هر دو فرد مبتلا به ویروس کرونا، «با توجه به کهولت سن و نقص سیستم ایمنی در بخش مراقبت‌های ویژه فوت» کردند.
گزارش رسانه‌های ایران حاکی است که این دو نفر از افراد مسن و از دو منطقه جداگانه قم بوده‌اند و نه تنها سفر خارجی، بلکه سفر خارج از استان قم هم نداشته‌اند.
اما در همین رابطه شب گذشته کاربران فضای مجازی تصاویری از حرکت نیروهای نظامی به سمت این شهر به منظور قرنطینه آن منتشر کردند.
ساعتی پس از آن اخباری مربوط به قرنطینه چند بیمارستان در تهران٬‌ مشهد و بابل در همین رابطه منتشر شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73388

تحریم انتخابات مهم است؛ به بهانه‌ی بیانیه‌ی «دانشجویان متحد»
ابوالفضل قدیانی

https://www.zeitoons.com/73416

بیانیه‌ [«دانشجویان متحد» پیرامون انتخابات مجلس یازدهم] را  خواندم نکته های نیکو و راهگشایی در آن آمده از جمله:
۱. اصلاح طلبان ساختار محور به بخشی از وضعیت موجود تبدیل شده‌اند.
۲. یگانه راه تغییر آینده را مقاومت علیه وضع موجود می‌دانیم چرا که باور داریم روند‌های فعلی جز تباهی حاصلی ندارد. تنها عمل امروزمان می تواند ضامن رهایی فردایمان باشد.
۳.استقرار اقتصاد سیاسی طرد و حذف در ایران در پشت خود کلی از فرودستان اعم از حاشیه‌نشینان، بیکاران، سلب مالکیت‌ شدگان، کارتن‌خواب‌ها و… را به‌جای گذاشته است. سازوکارهایی هم‌چون خصوصی‌سازی منابع ملی به نام دروغین سپردن کار به مردم.
۴.  امروز دیگر بی‌تردید سیاست راستین تنها با تغییر زمین بازی و چرخشی اساسی به سوی مردم ممکن می‌شود باید با مردم به سوی جامعه بازگشت.
۵. مرزبندی شما با «اپوزیسیون فاسد سلطنت‌طلب » در بیانیه هوشمندانه و حائز اهمیت است.
اما به نظرم جای دو نکته در این بیانیه خالی است:

نخست: دفاع از آزادی و دمکراسی
به اعتقاد من بزرگترین مشکل کشور استبداد دینی و خودکامگی نفس‌گیر آن در حال حاضر و در طول تاریخ کشور ما بوده است.البته مشکلات کشور را تک علتی نباید بررسی کرد منظور علت‌العلل مشکلات است. این استبداد است که عدالت را لگدکوبِ جاه‌طلبی‌ها و قدرت‌پرستی‌های خود کرده و می‌کند و هرگونه مخالفت و اعتراض و انتقاد را سرکوب می‌کند. بنابراین ضروری است که در کنار دفاع از عدالت از آزادی و دمکراسی به جد دفاع شود، چون مهمترین مؤلفه‌ی عدالت آزادی است و لازمه‌ی دفاع از آزادی ایجاد دمکراسی است. اگر آزادی نباشد در حقیقت عدالتی هم در کار نیست به قول یکی از بزرگان که نامش را به خاطر ندارم گفته: «کسی که آزادی را از تو می دزدد به راحتی نانت را هم خواهد دزدید». ما نباید گرفتار اشتباه زمان انقلاب شویم و از آزادی و دمکراسی غفلت کنیم و در نتیجه آزادی و دمکراسی قربانی شود و ملت در چنگ استبداد اسیر گردد.

دوم:  دفاع از تحریم انتخابات
شما خوب می‌‌دانید که استبداد سوء‌استفاده‌های زیادی از شرکت مردم در انتخابات‌های نمایشی فرمایشی کرده. از طریق آن به جامعه‌ی جهانی و حتی جامعه ایران مشروعیت‌فروشی کرده و می‌کند. اگرچه این مشروعیت کاذب است اما نظام استبداد دینی آن را به حساب مشروعیت خود می‌گذارد و متاسفانه بخشی از جامعه‌ی جهانی هم آن را می‌پذیرد و در نتیجه سبب طولانی شدن عمر استبداد شده و می‌شود.
همانطور که گفته‌اید: «باید با مردم به سوی جامعه باز گشت». لذا نباید انرژی مردم پای صندوق‌های انتخابات نمایشی تباه شود. بنابراین تحریم انتخابات بسیار مهم است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73416